New Age

Sommige berichten op deze site doen denken aan het gedachtengoed van de New Age beweging. Omdat ik me van die link niet bewust was, ben ik eens nader onderzoek gaan doen naar die New Age beweging.

New Age termen

Begin

Het verhaal van de New Age begint in de vijftiger jaren van de twintigste eeuw. In deze periode bestonden er in de V.S. en Europa vele groeperingen die gefascineerd waren door het raadsel van de
regelmatig gesignaleerde UFO’s, zoals die in Roswell in 1948.
Deze ‘flying saucer clubs‘ namen veelal religieuze vormen aan, gebaseerd op vooral occulte geloofsvoorstellingen. Er bestond een vrij algemene overtuiging dat de dagen van de mensheid waren geteld en dat de aliens in hun UFO’s ons daarvoor kwamen waarschuwen. Op zeer korte termijn zouden enorme rampen de wereld treffen en de beschaving volledig ontwrichten. Wie zich bij de flying saucer clubs aansloot zou op het kritieke moment door vliegende schotels uit de ontreddering worden opgepikt en in veiligheid gebracht.
Na deze apocalyptische periode zou een nieuwe tijd (New Age) van vrede en voorspoed aanbreken, waarin de mensheid zou leven volgens de universele spirituele wetten van het universum.

Sekten

De term New Age kwam in zwang als toepasselijke aanduiding voor een complex van diverse ideeën en activiteiten. Het waren manieren om persoonlijk vorm te geven aan een nieuwe vorm van leven, gebaseerd op andere grondslagen dan de gangbare cultuur.

De term New Age wordt steeds vaker gebruikt als algemene aanduiding voor alles wat vaag, zweverig, alternatief of soft is. Zo worden allerlei ‘nieuwe religieuze bewegingen’ (in de volksmond aangeduid als sekten) als “New Age” ten tonele gevoerd, ook wanneer ze er weinig of niets gemeen mee hebben.
Voorbeelden zijn bijvoorbeeld de duidelijk christelijk georiënteerde Moonsekte1 of allerlei groepen met een duidelijk boeddhistische of hindoeïstische achtergrond. Ook traditionele occulte groeperingen als de theosofie of antroposofie worden door sommigen gekwalificeerd als New Age.
In feite echter zijn dit veel oudere bewegingen die weliswaar een belangrijke invloed hebben uitgeoefend op de New Age beweging, maar die daarom nog niet zelf New Age zijn

Uitingsvormen van New Age

Om de New Age enigszins in kaart te brengen kunnen we haar globaal indelen in vier categorieën.
Let wel: het gaat daarbij niet om scherp afgegrensde bewegingen, want er is zeker sprake van overlap.

  1. Channeling
    Deze Engelse term geeft de overtuiging weer van mediums die menen als kanaal te kunnen fungeren voor het doorgeven van informatie uit hogere sferen. Achtergrond hierbij is de binnen de New Age gebruikelijke overtuiging dat een mens zich in de loop van vele levens (reïncarnaties) in spiritueel opzicht ontwikkelt, tot hert moment dat hij niet langer op aarde reïncarneert, maar in hogere bewustzijnsgebieden verder evolueert. De mediums menen met dergelijke incarnaties in contact te kunnen treden.
  2. Human Potential Movement & Holistic Health
    Dit zijn de, ook weer Engelse, benamingen voor het uitgebreide gebied van alternatieve geneeskunde en psychotherapieën. Typerend is dat deze praktijken vrijwel nooit strikt op het lichamelijke dan wel psychische vlak zijn gericht. De mens wordt gezien als een holistische eenheid, waarbij zowel het lichaam als de psyche deel uitmaken van een alomvattende realiteit. Psychologische problemen weerspiegelen zich op het lichamelijke vlak en een goede lichamelijke conditie is voorwaarde voor een goed geestelijk functioneren.
  3. Holistische natuurwetenschap
    Er bestaat binnen de New Age beweging een grote belangstelling voor natuurwetenschap. Over het algemeen gelooft men dat het religieuze wereldbeeld bevestiging en ondersteuning kan ontvangen door natuurwetenschappelijk onderzoek, en dat omgekeerd de natuurwetenschappen hun voordeel kunnen doen met spirituele perspectieven.
    Uiteindelijk zouden wetenschap en spiritualiteit verschillende wegen zijn die leiden tot de zelfde werkelijkheid. Daarbij gaat het dan vooral om moderne wetenschappelijke theorieën, met name uit de relativiteitstheorie en vooral de quantum mechanica. Die laatste twee hebben volgens de New Age aangetoond dat het klassieke wereldbeeld is achterhaald.
    De meest populaire representant van het New Age holisme is Fritjof Capra2. Zijn boek The Tao of Physics houdt zich bezig met parallellen tussen moderne fysica en oosterse mystiek, waaruit moet blijken dat beiden verwijzen naar een identiek wereldbeeld.
    Zeer invloedrijk is het veel dieper gravende werk van de bekende fysicus David Bohm3. Bohms theorie van de ‘impliciete orde’ heeft in combinatie met theorieën van de hersendeskundige Karl Pribram4 geleid tot de formulering van het zogeheten holografische paradigma, een bij uitstek holistische theorie volgens welke het gehele universum zich weerspiegelt in ieder deelaspect.
  4. Westerse mysterieën
    Dit is een binnen de New Age beweging zelf gebruikte aanduiding voor bepaalde vormen van westers occultisme en neopaganisme. In theorie zijn dit twee aparte tradities, maar in de praktijk is er sprake van een vergaande vermenging van ideëengoed, dat het onderscheid binnen de New Age context nauwelijks merkbaar is. De overlap tussen occultisme en New Age, loopt via het neopaganisme.
    Neopaganisme (letterlijk: nieuw heidendom) is een soort geuzennaam voor groepen die zich bezig houden met een vernieuwd soort natuurreligiositeit. De bekendste uitingsvorm is de moderne hekserij, bekend als Wicca.

1 Wat is de Moonsekte? Volgens de oprichter, Sun Myung Moon, is het een religie. Hij heeft zelf een aantal zaken aan de bijbel toegevoegd en heeft later in zijn leven verklaart dat hij het werk van Jezus komt afmaken. Het idee achter de sekte is dat mensen zich isoleren tot alleen familie of gezin.
Als je niet meer met de buitenwereld communiceert, beïnvloed deze je niet meer en word je gedwongen tot nadenken. De Moonsekte past destructieve controletechnieken toe, zoals hersenspoelen.
De Moonsekte komt in Nederland niet veel meer voor; het laatst kwam een geïsoleerd gezin in Ruinerwold in het nieuws (2019).

2 Fritjof Capra (1939- )promoveerde in de theoretische natuurkunde aan de Universiteit van Wenen in 1966. Hij heeft onderzoek gedaan op het gebied van de deeltjesfysica en heeft populair-wetenschappelijke boeken geschreven over de implicaties van het natuurkundig onderzoek, zoals De Tao van Fysica (1975), dat als ondertitel heeft Een verkenning van de parallellen tussen de moderne natuurkunde en het oosterse mysticismeDe Tao van Fysica beweert dat fysica en metafysica beide onvermijdelijk tot dezelfde kennis leiden.

3 David Joseph Bohm (1917–1992) was een in de Verenigde Staten geboren theoretisch fysicus en filosoof, die belangrijke bijdragen leverde op het gebied van de  kwantumtheorie, neuropsychologie en de filosofie. Zijn interesse richtte zich voornamelijk op de aard van de werkelijkheid in het algemeen en van het bewustzijn in het bijzonder als een samenhangend geheel, dat volgens hem nooit statisch of volledig is. Hij bracht de opvatting naar voren dat de kwantumtheorie betekende dat het oude Cartesiaanse model van de werkelijkheid – dat er twee soorten substantie zijn: de mentale en de fysieke, die op de een of andere manier met elkaar in wisselwerking staan – te beperkt was. Om het aan te vullen, ontwikkelde hij een wiskundige en fysische theorie van “impliciete” en “expliciete” orde.

4 Karl H. Pribram (1919–2015) is het meest bekend om zijn ontwikkeling van het “holonomic brain model of cognitive function” en zijn bijdrage aan het neurologisch onderzoek naar geheugen, emotie, motivatie en bewustzijn. Het holonomic model of cognitive function beschrijft hij in zijn boek Brain and Perception (1991), wat voortborduurt op zijn samenwerking met David Bohm.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.