<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>Akkad Archieven - HEESEN Online</title>
	<atom:link href="https://heesen.online/tag/akkad/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://heesen.online/tag/akkad/</link>
	<description>Blogs van Jos Heesen</description>
	<lastBuildDate>Mon, 04 May 2026 14:51:41 +0000</lastBuildDate>
	<language>nl-NL</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=7.1.4</generator>
	<item>
		<title>Het Gilgamesj epos</title>
		<link>https://heesen.online/het-gilgamesj-epos/</link>
					<comments>https://heesen.online/het-gilgamesj-epos/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[JosWP]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 07 Feb 2023 10:32:02 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Boekenwurm]]></category>
		<category><![CDATA[Geschiedenis]]></category>
		<category><![CDATA[Mystiek]]></category>
		<category><![CDATA[Teksten in het Nederlands/Dutch]]></category>
		<category><![CDATA[Akkad]]></category>
		<category><![CDATA[Babylon]]></category>
		<category><![CDATA[Gilgamesj]]></category>
		<category><![CDATA[Soemeriërs]]></category>
		<category><![CDATA[spijkerschrift]]></category>
		<category><![CDATA[Zondvloed]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://heesen.online/?p=3394</guid>

					<description><![CDATA[<p>Het eerste werk in de wereldliteratuur, is het 4000 jaar oude Gilgamesj-epos.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/het-gilgamesj-epos/">Het Gilgamesj epos</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph"><em>Hoe moeten we leven als we weten dat we moeten sterven? </em></p>



<p class="wp-block-paragraph">Deze vraag wordt gesteld door het eerste werk in de wereldliteratuur, het <em>Gilgamesj</em>-epos. Meer dan 4000 jaar geleden ging Gilgamesj op zoek naar onsterfelijkheid. Zoals alle Babylonische literatuur is het epos slechts in fragmenten bewaard gebleven. Desalniettemin zijn geleerden erin geslaagd tweederde van de tekst in leesbare staat te brengen sinds deze in de 19e eeuw werd herontdekt.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Soemerische en Akkadische tekst in spijkerschrift</h2>



<p class="wp-block-paragraph">De Babyloniërs schreven in spijkerschrift op kleitabletten, waarvan talloze fragmenten bewaard zijn gebleven. Door de eeuwen heen hebben geleerden de tekens, die op de stukjes klei waren gedrukt, op papier overgebracht. Vervolgens vergeleken ze nauwgezet hun transcripties en &#8211; in het beste geval &#8211; herkenden ze welke fragmenten bij elkaar horen en konden daardoor de hiaten opvullen. De teksten zijn geschreven in de talen <em>Soemerisc</em>h en <em>Akkadisch</em>, die ingewikkelde schrijfsystemen hebben. Dit was een Sisyfus-taak, een taak die de experts van het <em>Electronic Babylonian Literature</em>-project zich tegenwoordig nauwelijks kunnen voorstellen.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full is-resized"><img fetchpriority="high" decoding="async" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2023/02/Gilgamesj.jpg" alt="" class="wp-image-3399" width="414" height="465"/><figcaption class="wp-element-caption">Kleitablet met de&nbsp;<a href="https://nl.wikipedia.org/wiki/Zondvloed">zondvloed</a>&nbsp;uit het Gilgamesj-epos in het&nbsp;<a href="https://nl.wikipedia.org/wiki/Akkadisch">Akkadisch</a></figcaption></figure>
</div>


<h2 class="wp-block-heading">Digitalisering van alle overgebleven spijkerschrifttabletten</h2>



<p class="wp-block-paragraph"><em>Enrique Jiménez</em>, hoogleraar oude literatuur uit het Nabije Oosten aan het LMU&#8217;s<em> Institute of Assyriology</em>, en zijn team werken sinds 2018 aan de digitalisering van alle overgebleven spijkerschrifttabletten. In die tijd heeft het project maar liefst 22.000 tekstfragmenten verwerkt.</p>



<p class="wp-block-paragraph">&#8220;<em>Het is een tool dat voorheen niet bestond, een enorme database met fragmenten. We geloven dat het een vitale rol kan spelen bij het reconstrueren van de Babylonische literatuur, waardoor we veel sneller vooruitgang kunnen boeken</em>.&#8221; Met de toepasselijke naam <em>Fragmentarium</em>, is het ontworpen om tekstfragmenten samen te voegen met behulp van systematische, geautomatiseerde methoden. <br>De ontwerpers verwachten dat het programma in de toekomst ook foto&#8217;s van spijkerschrift kan identificeren en transcriberen. Tot op heden zijn duizenden extra spijkerschriftfragmenten gefotografeerd in samenwerking met het <em>British Museum</em> in Londen en het <em>Iraq Museum </em>in Bagdad.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Een algoritme ontdekt nieuwe teksten en matcht fragmenten</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Het team traint een algoritme om fragmenten samen te voegen die nog in hun juiste context moeten worden geplaatst. Het algoritme heeft al honderden manuscripten en veel tekstuele verbanden geïdentificeerd. <br>In november 2022 herkende de software bijvoorbeeld een fragment dat behoort tot het meest recente tablet van het <em>Gilgamesj-epos</em>, dat dateert uit het jaar 130 voor Christus, waardoor het duizenden jaren jonger is dan de vroegst bekende versie van het epos. Het is heel interessant, merkt Jiménez op, dat mensen Gilgamesj in deze late periode nog steeds kopieerden.</p>



<p class="wp-block-paragraph">In februari 2023 publiceert de LMU-onderzoeker het <em>Fragmentarium</em>. Voor het eerst zal hij ook een digitale versie van het <em>Gilgamesj-epos</em> uitbrengen. De nieuwe editie zal de eerste zijn die alle tot nu toe bekende transcripties van spijkerschriftfragmenten bevat<sup>1</sup>.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Sinds de start van het project hebben ongeveer 200 wetenschappers wereldwijd toegang gehad tot het online platform voor hun onderzoeksprojecten. Nu moet het ook voor het publiek beschikbaar worden gesteld. &#8220;<em>Iedereen zal kunnen spelen met het Fragmentarium. Er zijn duizenden fragmenten die nog niet zijn geïdentificeerd</em>&#8220;, zegt Jiménez.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Toen de lente in Babylon kwam</h2>



<p class="wp-block-paragraph"><em>Enrique Jiménez</em> wil stuk voor stuk de gaten in de Babylonische literatuur dichten. Door zijn werk in het project van de afgelopen jaren heeft hij niet alleen nieuwe teksten en auteurs ontdekt, maar ook voorheen onbekende genres: <em>&#8220;Ik werk bijvoorbeeld met een Iraakse collega aan een tekst die een hymne is aan </em>Babylon<em>, een zeer levendige hymne. De tekst is verrukkelijk. Je kunt de stad heel duidelijk voor je zien. Het beschrijft hoe de lente naar </em>Babylon<em> komt.</em>&#8220;</p>



<p class="wp-block-paragraph">Babylon was ooit de grootste stad ter wereld. De stad lag aan weerszijden van de rivier de <em>Eufraat</em> op een plek zo&#8217;n 85 kilometer ten zuiden van het hedendaagse <em>Bagdad</em>. De oude metropool, gesticht in het tweede millennium voor Christus, was de zetel van koning <em>Hammurabi</em>, die het rijk dat hij erfde uitbreidde zodat het zich uitstrekte van de <em>Perzische Golf</em> tot <em>Noord-Irak</em>. Tussen de 7e en 6e eeuw voor Christus beleefde Babylon een tweede gouden eeuw. (In 2019 werd de oude stad uitgeroepen tot UNESCO-werelderfgoed.)</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>(De rivier van Babylon,) Araḫtu is de naam,<br>(gemaakt door Nudimmud, de heer van wijsheid)</li>



<li>Besproeit de weide, doorweekt het rietstruikgewas,</li>



<li>Giet zijn water in zee en lagune.</li>



<li>Zijn velden ontkiemen met nieuwe groei,</li>



<li>In zijn weiden, gloeiend, ontspringt gerst.</li>



<li>Dankzij de stroming worden graanbergen hoog opgestapeld,</li>



<li>Het grasland wordt hoog, zodat kuddes kunnen zwerven en grazen.</li>



<li>Het vermenigvuldigt, weelderig en overspoelt het land</li>



<li>Met rijkdom en pracht &#8211; wat de mensheid betaamt.</li>
</ul>



<p class="wp-block-paragraph">&#8220;<em>Vroeger waren er in de Babylonische literatuur geen hymnen aan steden bekend. We hebben 15 nieuwe fragmenten van deze tekst gevonden. Zonder het Fragmentarium zou het reconstructieproces 30 tot 40 jaar hebben geduurd</em>&#8220;, zegt Jiménez. Zijn team ontdekte ook dat de tekst een belangrijke rol speelde in de klas, aangezien Babylonische schoolkinderen deze als oefening moesten overschrijven.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Teksten van tijdloze relevantie</h2>



<p class="wp-block-paragraph">&#8220;<em>Er is zoveel werk te doen in de studie van Babylonische literatuur. De nieuwe teksten die we ontdekken helpen ons de literatuur en cultuur van Babylon als geheel te begrijpen</em>&#8220;, zegt Enrique Jiménez. De expert in oude Nabije Oostenstudies is geïnspireerd door de schoonheid van de teksten en hun tijdloze relevantie: &#8220;<em>De vragen die de Babyloniërs zichzelf stelden, zijn niet willekeurig. Ze houden ons tot op de dag van vandaag bezig. Mensen praten altijd over </em>Gilgamesj<em> en de kwestie van sterfelijkheid. De Babyloniërs probeerden het te beantwoorden. Dat is hen niet gelukt, omdat er geen antwoord op de vraag is. Maar alleen al het feit dat ze het hebben aangepakt, dat ze probeerden een antwoord te vinden, helpt desalniettemin</em>.&#8217;</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>Op een gegeven moment bouwen we een huishouden,<br>ooit stichten we een gezin,<br>op een gegeven moment verdelen de broers (de erfenis),<br>op een gegeven moment ontstaan er vetes in het land.</li>



<li>Op een gegeven moment rees de rivier (en) bracht de overstroming,<br>de eendagsvlieg die op de rivier drijft.</li>



<li>Zijn gelaat staarde naar het gezicht van de zon,<br>toen was er ineens niets meer!</li>
</ul>



<p class="wp-block-paragraph">Er is geen canonieke lezing van de sage, die de wereldliteratuur millennia lang heeft beïnvloed. &#8220;<em>Het is aan de lezer hoe hij de tekst begrijpt</em>&#8220;, zegt Enrique Jiménez. Gilgamesj keert terug naar zijn geboorteplaats Uruk, volgens moderne wetenschap de eerste stad in de wereldgeschiedenis. Op dit punt wordt de vertelling abrupt afgebroken en schakelt de tekst over naar een opsomming van de grootte van de stad en haar openbare pleinen. &#8220;<em>Gilgamesh komt thuis en zegt: </em>&#8216;Uruk is eigenlijk een prachtige stad.<em>&#8216; Er is iets diepers aan de hand</em>&#8220;, zegt Jiménez. In deze interpretatie laat de aflevering zien dat hoewel mensen sterfelijk zijn als individuen, ze voortleven als onderdeel van de stad waarin ze leven en van de menselijke samenleving waartoe ze behoren.</p>



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<p class="wp-block-paragraph"><sup>1</sup> De structuur van het Gilgamesj epos is als volgt:</p>



<ol class="wp-block-list">
<li>Gilgamesj is de grootste koning op aarde, voor tweederde god, eenderde mens en de sterkste held aller tijden. Zijn volk echter vindt hem te hardvochtig en daarom schept de hemelgod&nbsp;<em>Anu</em>&nbsp;de wildeman&nbsp;<em>Enkidoe</em>, die door de&nbsp;nadītu-priesteres&nbsp;<em>Shamhat</em>&nbsp;verlicht wordt via gemeenschap.</li>



<li>Enkidoe vecht met Gilgamesj, maar verliest het gevecht. Zij worden grote vrienden. Gilgamesj, hunkerend naar een glorieus avontuur dat hem onsterfelijk zal maken, stelt voor op avontuur te gaan in het cederwoud.</li>



<li>Voorbereidingen voor de tocht naar het cederwoud; velen steunen de helden, onder anderen de zonnegod&nbsp;<em>Sjamasj</em>.</li>



<li>De tocht naar het cederwoud.</li>



<li>Gilgamesj en Enkidoe doden&nbsp;<em>Humbaba</em>, de demonische beschermer van het woud met hulp van Sjamasj. Zij hakken de bomen om en bouwen een vlot, waarop zij naar&nbsp;<em>Uruk</em>&nbsp;terugdrijven.</li>



<li>Gilgamesj is niet gediend van de seksuele aandacht van de godin&nbsp;<em>Isjtar</em>. Zij laat haar vader Anu de&nbsp;<em>Stier des Hemels</em>&nbsp;sturen als wraak op Gilgamesj en zijn stad. Gilgamesj en Enkidoe doden de stier echter.</li>



<li>De goden besluiten dat iemand gestraft moet worden voor de dood van Humbaba, namelijk Enkidoe. Hij wordt ziek en als hij op zijn sterfbed ligt, beschrijft hij hoe de&nbsp;hel&nbsp;eruitziet.</li>



<li>Klaagzang van Gilgamesj voor zijn vriend Enkidoe.</li>



<li>Gilgamesj krijgt angst voor de dood. Hij besluit op zoek te gaan naar het eeuwig leven, door een gevaarlijke reis te ondernemen om&nbsp;<em>Oetnapisjtim</em>&nbsp;en zijn vrouw te bezoeken. Zij zijn de enige mensen die onsterfelijk zijn en zijn al in leven sinds voor de&nbsp;zondvloed.</li>



<li>De reis. De veerman&nbsp;<em>Urshanabi</em>&nbsp;boomt Gilgamesj over de Wateren des Doods.</li>



<li>Gilgamesj ontmoet Oetnapisjtim, die hem het verhaal van de zondvloed<sup>2</sup> vertelt en hem twee kansen op onsterfelijkheid geeft. Gilgamesj vergooit zijn kansen op onsterfelijkheid echter allebei. Hij kiest ervoor het kruid van het eeuwige leven mee te nemen, valt echter in slaap en terwijl hij slaapt, neemt een slang het kruid mee. Daarna blijft er voor hem niets anders over dan om naar Uruk terug te keren.</li>



<li>Gilgamesj laat zijn bal en stok in de onderwereld vallen en Enkidoe gaat ze ophalen, maar de onderwereld grijpt hem. Gilgamesj maakt een gat in de grond en de geest van Enkidoe kan ontsnappen en hem vertellen hoe het er in de onderwereld aan toe gaat.</li>
</ol>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full"><img decoding="async" width="589" height="348" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2023/02/GilgamesjHumbaba.jpg" alt="" class="wp-image-3400" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2023/02/GilgamesjHumbaba.jpg 589w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2023/02/GilgamesjHumbaba-300x177.jpg 300w" sizes="(max-width: 589px) 100vw, 589px" /><figcaption class="wp-element-caption">Gilgamesj en Enkidoe doden&nbsp;Humbaba</figcaption></figure>
</div>


<p class="wp-block-paragraph"><sup>2</sup> Voornamelijk het verhaal over de zondvloed bracht opwinding te weeg tijdens de ontdekking in de negentiende eeuw. De gelijkenis met het verhaal van de <em>Ark van Noach</em> uit de Bijbel was namelijk goed te zien. De verhalen van Gilgamesj zouden verteld zijn in het Midden-Oosten en het is dan ook mogelijk dat deze verhalen deels zijn overgenomen in het Oude Testament, die omstreeks 585 v.Chr. in Babylon werd geschreven. Zowel in de het Oude Testament als het Gilgamesj epos overstroomt de hele aarde door de zondvloed. In het Oude Testament weet Noach te overleven door een ark te bouwen en in het Gilgamesj epos weet Oetnapisjtim ook te ontsnappen door een boot. Wetenschappers weten nog niet waarom de verhalen zoveel overeenkomen. Een theorie is dat ze een gezamenlijke ‘oerbron’ hebben maar die is tot op heden niet gevonden.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/het-gilgamesj-epos/">Het Gilgamesj epos</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://heesen.online/het-gilgamesj-epos/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Waarom is er een week en maand?</title>
		<link>https://heesen.online/waarom-is-er-een-week-en-maand/</link>
					<comments>https://heesen.online/waarom-is-er-een-week-en-maand/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[JosWP]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 25 Jul 2022 12:21:46 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Geschiedenis]]></category>
		<category><![CDATA[Kosmologie]]></category>
		<category><![CDATA[Mystiek]]></category>
		<category><![CDATA[Teksten in het Nederlands/Dutch]]></category>
		<category><![CDATA[Akkad]]></category>
		<category><![CDATA[kalender]]></category>
		<category><![CDATA[maand]]></category>
		<category><![CDATA[Mesopotamië]]></category>
		<category><![CDATA[Sumer]]></category>
		<category><![CDATA[week]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://heesen.online/?p=3154</guid>

					<description><![CDATA[<p>Waar komt de opdeling in zeven dagen (week) eigenlijk vandaan?</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/waarom-is-er-een-week-en-maand/">Waarom is er een week en maand?</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph">Als je gepensioneerd bent is het kaderen van de dagen in een week ineens niet meer zo nodig, dan wel vanzelfsprekend. Geen &#8220;<em>begin van de week&#8221; </em>op maandag, geen &#8220;<em>de week doormidden zagen&#8221;</em> op woensdag en evenmin &#8220;<em>Bijna weekend</em>&#8221; op vrijdag.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Waar komt die opdeling in zeven dagen eigenlijk vandaan?</p>



<h2 class="wp-block-heading"> Ongeveer 3000 voor Christus</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Een repeterende periode van zeven dagen werd ruim 5000 jaar geleden officieel ingesteld in het Koninkrijk van <em>Sumer<sup>1</sup> en Akkad</em> (in het huidige Irak). Het idee kregen ze van de vier fases van de maan die ieder zeven dagen duren.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full is-resized"><img decoding="async" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/07/4maanfases.jpg" alt="" class="wp-image-3155" width="662" height="178" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/07/4maanfases.jpg 444w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/07/4maanfases-300x80.jpg 300w" sizes="(max-width: 662px) 100vw, 662px" /><figcaption class="wp-element-caption">4 fases van de Maan (Nieuw, Eerste kwartier, Vol, Laatste kwartier)</figcaption></figure>
</div>


<p class="wp-block-paragraph">De invloed van de <em>Mesopotamische</em> astronomen werd later merkbaar in de namen die aan de weekdagen werden gegeven: <em>Zon</em>, <em>Maan</em> en de (toen bekende en met het blote oog zichtbare) vijf planeten: <em>Mercurius&nbsp;,&nbsp;Venus,&nbsp;Mars,&nbsp;Jupiter</em>&nbsp;en&nbsp;<em>Saturnus</em>.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/07/5planetenopeenrij.jpg" alt="" class="wp-image-3156" width="660" height="314" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/07/5planetenopeenrij-300x143.jpg 300w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/07/5planetenopeenrij-768x367.jpg 768w" sizes="auto, (max-width: 660px) 100vw, 660px" /><figcaption class="wp-element-caption">De 5 planeten (en Maan) op één rij; in Nederland is dat zichtbaar geweest in de vroege ochtend van 21 juni 2022</figcaption></figure>
</div>


<p class="wp-block-paragraph">De zevende dag werd toen al aangemerkt als een dag van rust. Vergelijk dat met de zeven scheppingsdagen in het&nbsp;<em>Oude Testament</em>. Dat beschrijft dat de wereld werd geschapen in zes dagen, en dat op de zevende dag God uitrustte.</p>



<h2 class="wp-block-heading">In het Akkadische Rijk</h2>



<p class="wp-block-paragraph">De maand ontstond ongeveer tegelijkertijd in het <em>Akkadische</em> Rijk (tussen de rivieren <em>Eufraat</em> en <em>Tigris</em>) waar ze eigenlijk vier &#8220;weken&#8221; per &#8220;maand&#8221; wilden. Maar een volle &#8220;maand&#8221; (van Nieuwe Maan tot Nieuwe maan) duurt 29,5 dagen en dat losten ze op door maanden van 29 en 30 dagen te hebben. <br>De extra dagen (dat wil zeggen extra boven 4 x 7 = 28) werden <em>maand</em>dagen genoemd en gereserveerd voor feesten!</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-large is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/08/mesopotamie-1024x723.jpg" alt="" class="wp-image-3220" width="639" height="451" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/08/mesopotamie-1024x723.jpg 1024w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/08/mesopotamie-300x212.jpg 300w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/08/mesopotamie-768x542.jpg 768w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/08/mesopotamie.jpg 1280w" sizes="auto, (max-width: 639px) 100vw, 639px" /><figcaption class="wp-element-caption">Mesopotamië</figcaption></figure>
</div>


<h2 class="wp-block-heading">Culturen zonder weken van zeven dagen</h2>



<ul class="wp-block-list">
<li>De&nbsp;Maya&#8217;s&nbsp;hanteerden 20 weken van 13 dagen. Hun <em>Tzolkinjaar</em> duurde dan ook maar 260 dagen en was een astrologisch jaar.</li>



<li>De week in&nbsp;Bali&nbsp;varieerde van een tot tien dagen.</li>



<li>Op&nbsp;Java&nbsp;bestaat de traditionele week uit vijf marktdagen.</li>



<li>Het prechristelijke&nbsp;Litouwen&nbsp;kende weken van negen dagen.</li>



<li>Rome&nbsp;kende tot in de vierde eeuw een cyclus van acht dagen (<em>nundinae</em>), waarbij elke achtste dag een marktdag was. Sinds de vroege keizertijd kende men echter een zevendaagse week, waarnaast de&nbsp;<em>nundinae</em>&nbsp;nog functioneerden tot de vierde eeuw toen onder invloed van keizer&nbsp;Constantijn&nbsp;de zevendaagse week zich helemaal doorzette.</li>



<li>Na de&nbsp;Franse Revolutie&nbsp;werd in&nbsp;1793&nbsp;een &#8220;week&#8221; bestaande uit 10 dagen,&nbsp;<em>décades</em>&nbsp;genaamd, ingevoerd. Deze werd echter in&nbsp;1806&nbsp;weer afgeschaft.</li>



<li>De&nbsp;Sovjet-Unie&nbsp;probeerde zonder succes een week van zes dagen, met de zesde dag als rustdag, in te voeren.</li>
</ul>



<h2 class="wp-block-heading">Kalender</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Nauw verbonden met de dag, week en maand definitie is het begrip kalender. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Het woord kalender is afgeleid van het Latijnse woord&nbsp;<em>kalendae</em>, dit was de eerste dag van de maand in de Romeinse tijdrekening.&nbsp;<em>Egypte</em>&nbsp;had al erg lang een kalender gebaseerd op 365 dagen.</p>



<p class="wp-block-paragraph">De&nbsp;Romeinse kalender&nbsp;heeft sinds de stichting van <em>Rome</em> in de 8e eeuw v.Chr. in vele achtereenvolgende gedaanten tot op de huidige dag bestaan. Oorspronkelijk omvatte de Romeinse kalender 304 dagen verdeeld over tien maanden plus een niet nauwkeurig omschreven aantal (ongeveer zestig) dagen in de&nbsp;winter.</p>



<p class="wp-block-paragraph">De voorlaatste gedaante van de Romeinse kalender was de&nbsp;juliaanse kalender&nbsp;(van -45 tot 1582); deze door&nbsp;<em>Julius Caesar</em>&nbsp;ingevoerde kalender die door het&nbsp;<em>Concilie van Nicea</em>&nbsp;werd aanvaard als officiële kalender van de kerk, was gebaseerd op een jaar van 365,25 dagen met een&nbsp;schrikkeldag&nbsp;iedere vier jaar. Het&nbsp;zonnejaar&nbsp;(volledige omloop van de aarde om de zon) is echter iets korter.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Op den duur ging daardoor de Juliaanse kalender steeds meer achterlopen (er zat meer tijd in het kalenderjaar dan de zon nodig had tussen twee&nbsp;lentenachteveningen: zo viel de lentenachtevening rond het jaar 1500 al op 11 maart). Daarom werd deze door de&nbsp;<em>Rooms-Katholieke Kerk</em>&nbsp;in 1582 door de&nbsp;gregoriaanse kalender&nbsp;(de huidige kalender) vervangen. De tien dagen achterstand werden ingelopen door op donderdag 4 oktober 1582, vrijdag 15 oktober te laten volgen.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Door de verschillende&nbsp;politieke&nbsp;en&nbsp;godsdienstige&nbsp;omstandigheden in de verschillende landen van <em>Europa</em> werd deze kalender niet overal onmiddellijk aanvaard. In&nbsp;<em>Groot Brittanië</em>&nbsp;was dat pas in 1752, zodat men inmiddels al 11 dagen uit de pas liep. Door middel van een ingreep door het Parliament, werd bepaald dat de dag na 2 september 1752, 14 september zou zijn en wel voor heel het Britse Rijk.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Dit leidde tot diverse vormen van oproer en verzet: het volk eiste gecompenseerd te worden voor de &#8220;gestolen&#8221; 11 dagen! Er zijn echter historici die deze oproer als een mythe beschouwen.</p>



<h2 class="wp-block-heading">25 maart in plaats van 1 januari</h2>



<p class="wp-block-paragraph">In Engeland was het al 600 jaar gebruikelijk om het nieuwe jaar op 25 maart in plaats van 1 januari te laten beginnen. Men noemde 25 maart daar in de volksmond “<em>Lady Day</em>”, maar officieel was het “<em>Feast of the Annunciation</em>”, de dag dat de aartsengel <em>Gabriel</em> de <em>Maagd Maria</em> vertelde dat uit haar de <em>Messias</em> geboren zou worden. De Engelsen hielden koppig vol om op deze dag het jaar te laten beginnen omdat deze ook samenviel met het begin van het agrarische jaar.</p>



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<p class="wp-block-paragraph"><sup>1</sup> <strong>Sumer</strong>&nbsp;of Soemer is de beschaving die vanaf het vierde millennium v.Chr. ontstond in het zuidelijk deel van&nbsp;<em>Mesopotamië</em>. Het is de oudste beschaving daar en een van de oudste ter wereld. <br>Dit gebied waar de rivieren&nbsp;Eufraat&nbsp;en&nbsp;Tigris&nbsp;uitmonden in de&nbsp;Perzische Golf&nbsp;werd door de <em>Sumeriërs</em> zelf&nbsp;<em>ki-en-gir</em>&nbsp;(<em>het land van de beschaafde heersers</em>) genoemd. <em>Sumer</em> was naam die de&nbsp;<em>Akkadiërs</em>&nbsp;het gebied later gaven. <br>Samen met de noordelijke streek&nbsp;<em>Akkad</em>&nbsp;maakte <em>Sumer</em> deel uit van het Tweestromenland of&nbsp;<em>Mesopotamië</em>. Ook het zuidelijke deel van het latere&nbsp;<em>Babylonië</em>&nbsp;wordt wel aangeduid als <em>Sumer</em>, vergelijkbaar met de naam <em>Akkad</em> voor het noordelijke deel. Vandaar ook de naam <em>Sumer en Akkad</em> voor Babylonië.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/waarom-is-er-een-week-en-maand/">Waarom is er een week en maand?</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://heesen.online/waarom-is-er-een-week-en-maand/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
