<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>August Möbius Archieven - HEESEN Online</title>
	<atom:link href="https://heesen.online/tag/august-mobius/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://heesen.online/tag/august-mobius/</link>
	<description>Blogs van Jos Heesen</description>
	<lastBuildDate>Sun, 20 Sep 2026 10:35:08 +0000</lastBuildDate>
	<language>nl-NL</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=7.1.4</generator>
	<item>
		<title>August Möbius</title>
		<link>https://heesen.online/august-mobius/</link>
					<comments>https://heesen.online/august-mobius/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[JosWP]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 22 Aug 2026 13:53:36 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Geschiedenis]]></category>
		<category><![CDATA[Teksten in het Nederlands/Dutch]]></category>
		<category><![CDATA[Wis- en Natuurkunde]]></category>
		<category><![CDATA[August Möbius]]></category>
		<category><![CDATA[M.C. Escher]]></category>
		<category><![CDATA[Möbiusband]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://heesen.online/?p=8418</guid>

					<description><![CDATA[<p>Net als voor de kunstenaar Escher was de eerste keer dat ik de band van Möbius zag of ik van een wonder getuige was: een 3-dimensionaal voorwerp leek maar één kant te hebben! Ik dacht toen dat de naam Möbius refereerde aan een mythisch wezen dat in zijn eigen staart beet, maar dat bleek niet zo te zijn.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/august-mobius/">August Möbius</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph">Net als voor de kunstenaar <a href="https://escherinhetpaleis.nl/over-escher/topstukken/band-van-mobius-ii">Escher</a> was de eerste keer dat ik de band van Möbius zag of ik van een wonder getuige was: een 3-dimensionaal voorwerp leek maar één kant te hebben! Ik dacht toen dat de naam Möbius refereerde aan een mythisch wezen dat in zijn eigen staart beet, maar dat bleek niet zo te zijn&#8230;</p>



<p class="wp-block-paragraph">Het desbetreffende voorwerp is vernoemd naar een van zijn ontdekkers: <em>August Möbius</em>, een <em>Duitse</em> wiskundige. Ik had nog nooit van hem gehoord, dus ging ik het internet op&#8230;</p>



<p class="wp-block-paragraph">Zijn volledige naam blijkt <em>Augustus Ferdinand Möbius</em> te zijn, en hij werd in 1790 geboren en stierf in 1868.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Zoals gezegd, is hij vooral bekend door zijn ontdekking van de naar hem genoemde  <em>Möbiusband</em>: een twee- of driedimensionaal oppervlak/voorwerp ingebed in de driedimensionale euclidische ruimte, met slechts één kant. <br>Het werd onafhankelijk van hem ook ontdekt door <em>Johann Benedict Listing</em><sup>1</sup>, rond dezelfde tijd.</p>



<figure class="wp-block-image size-full"><img fetchpriority="high" decoding="async" width="800" height="747" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2026/08/mobius.jpg" alt="" class="wp-image-8419" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2026/08/mobius.jpg 800w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2026/08/mobius-300x280.jpg 300w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2026/08/mobius-768x717.jpg 768w" sizes="(max-width: 800px) 100vw, 800px" /></figure>



<p class="wp-block-paragraph">Ook buiten de wiskunde is het concept van de Möbiusband bekend. In de 19de eeuw werden veel machines aangedreven door stoommachines via een drijfriemensysteem. Deze drijfriemen waren dikwijls uitgevoerd als Möbiusband, zodat ze gelijkmatig en tweezijdig afsleten en dus twee keer zo lang meegingen.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Opleiding en carriére</h2>



<p class="wp-block-paragraph">August Ferdinand Möbius was enig kind van dansleraar <em>Johann Heinrich Möbius</em>. Zijn vader overleed toen hij drie jaar oud was. Zijn moeder <em>Johanne Katharine Christiane Keil </em>was een afstammeling van <em>Maarten Lüther</em>. Hij werd thuis opgevoed tot hij op dertienjarige leeftijd naar het <em>Schulpforta College</em> ging. In 1809 werd hij student aan de universiteit van <em>Leipzig</em>. Hij begon met een rechtenstudie, maar ontdekte al snel dat dit niets voor hem was. Hij ging wiskunde, sterrenkunde en natuurkunde studeren. <br>Hij promoveerde bij <em>Johann Friedrich Pfaff</em> op <em>De computandis occultationibus fixarum per planetas</em> (Berekening van stereclipsen door planeten). In 1815 verkreeg hij zijn <em>Habilitation</em> door sterrenkundig werk. Een jaar later werd hij buitengewoon hoogleraar en <em>Observator</em> van de sterrenwacht van Leipzig, op aanbeveling van <em>Carl Friedrich Gauss</em>, en in 1848 werd hij directeur van die sterrenwacht.</p>



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<p class="wp-block-paragraph"><sup>1</sup> <strong>Johann Benedict Listing</strong> (1808-1882) was een wiskundige uit Duitsland. Hij studeerde vanaf 1830 wiskunde en architectuur aan de Universiteit van Göttingen, maar was daarnaast ook geïnteresseerd in onder andere het aardmagnetische veld en de fysiologie van het oog.<br>Onder invloed van zijn leermeester Carl Friedrich Gauss begon Listing zich in de  topologie te specialiseren, die overigens in het midden van 19e eeuw nog <em>geometria situs</em> werd genoemd. In 1834 promoveerde hij bij Gaus op het proefschrift <em>De superficiebus secundi ordinis</em>. Hij gebruikte in 1836 in een brief voor het eerst de term topologie. Hij gaf vanaf 1837 college in de wiskunde aan een hogeschool in  Hannover en werd in 1839, na het politieke ontslag van Weber, een van de Göttinger Sieben, professor in de experimentele natuurkunde in Göttingen. <br>In 1858 ontdekte Listing onafhankelijk van Möbius de bijzondere eigenschappen van de Möbiusbanden.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/august-mobius/">August Möbius</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://heesen.online/august-mobius/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
