<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>Castellum Archieven - HEESEN Online</title>
	<atom:link href="https://heesen.online/tag/castellum/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://heesen.online/tag/castellum/</link>
	<description>Blogs van Jos Heesen</description>
	<lastBuildDate>Sat, 14 Sep 2024 14:27:54 +0000</lastBuildDate>
	<language>nl-NL</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=7.1.4</generator>
	<item>
		<title>Geschiedenis van Woerden 3/3</title>
		<link>https://heesen.online/geschiedenis-van-woerden-3-3/</link>
					<comments>https://heesen.online/geschiedenis-van-woerden-3-3/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[JosWP]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 14 Sep 2024 14:19:13 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Actueel]]></category>
		<category><![CDATA[Geschiedenis]]></category>
		<category><![CDATA[Teksten in het Nederlands/Dutch]]></category>
		<category><![CDATA[Website en/of auteur]]></category>
		<category><![CDATA[Castellum]]></category>
		<category><![CDATA[Castellum Laurium]]></category>
		<category><![CDATA[Hollandse Waterlinie]]></category>
		<category><![CDATA[Limes]]></category>
		<category><![CDATA[Woerden]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://heesen.online/?p=5998</guid>

					<description><![CDATA[<p>Nu we al weer een tijdje in Woerden wonen en ik tijdens mijn wandelingen diverse historische plekken ben tegen gekomen, nog maar eens een samenvatting van de geschiedenis van Woerden die twee millennia omvat.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/geschiedenis-van-woerden-3-3/">Geschiedenis van Woerden 3/3</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph">Nu we al weer een tijdje in <em>Woerden</em> wonen en ik tijdens mijn wandelingen diverse historische plekken ben tegen gekomen, nog maar eens een samenvatting van de geschiedenis van Woerden die twee millennia omvat.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Twee millennia</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Woerden heeft een strategische ligging in het Groene Hart van Nederland, wat heeft bijgedragen aan haar historische rol als </p>



<ul class="wp-block-list">
<li>militair bolwerk, </li>



<li>handelscentrum, en </li>



<li>agrarisch knooppunt. </li>
</ul>



<p class="wp-block-paragraph">Van de Romeinse tijd tot de moderne periode, heeft Woerden talrijke transformaties doorgemaakt die hieronder belicht worden.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Romeinse Tijdperk: de stichting van Castellum Laurium</h2>



<p class="wp-block-paragraph">De vroegste geschiedenis van Woerden gaat terug tot de <em>Romeinen</em>, omstreeks 40 na Christus. De Romeinen bouwden langs de noordgrens van hun rijk, de zogenaamde <strong><em>Limes</em></strong>, een reeks forten om de Rijndelta te bewaken. Woerden was de locatie van een van deze forten, genaamd <strong><em>Castellum Laurium</em></strong>. <br>Dit fort lag op een strategisch punt langs de oude Rijn, die toen nog als hoofdader voor het Romeinse transport diende. Archeologische vondsten in Woerden hebben veel bewijs geleverd van Romeinse aanwezigheid, waaronder munten, keramiek, en delen van houten schepen (kijk maar eens in de parkeergarage <em>Castellum</em>).</p>



<p class="wp-block-paragraph">Het fort had voor de Romeinen niet alleen een militaire functie, maar was ook een knooppunt voor handel en communicatie. Dankzij de ligging aan de Rijn konden goederen gemakkelijk van en naar het Romeinse rijk worden vervoerd, wat Woerden in deze periode tot een belangrijk logistiek centrum maakte.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full"><img fetchpriority="high" decoding="async" width="800" height="526" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/09/woerdenvanboven.jpg" alt="" class="wp-image-6002" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/09/woerdenvanboven.jpg 800w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/09/woerdenvanboven-300x197.jpg 300w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/09/woerdenvanboven-768x505.jpg 768w" sizes="(max-width: 800px) 100vw, 800px" /></figure>
</div>


<h2 class="wp-block-heading">Middeleeuwen: van Dorp naar Stadsrechten</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Na de val van het Romeinse Rijk in de vijfde eeuw, raakte de regio in verval. Het zou echter niet lang duren voordat Woerden opnieuw van belang werd. In de middeleeuwen ontwikkelde het zich van een klein dorp tot een stad van betekenis in het Hollandse graafschap.</p>



<p class="wp-block-paragraph">In 1160 werd Woerden voor het eerst genoemd als een zelfstandige nederzetting, en in 1372 kreeg Woerden stadsrechten van graaf <em>Willem V van Holland</em>. Die stadsrechten gingen gepaard met een bepaalde vorm van autonomie, zodat Woerden nu zelf recht kon spreken en markten kon organiseren. Deze markten zetten de spiraal van economische groei van de stad in werking, vooral als gevolg van agrarische handel. Dit kwam omdat Woerden in een vruchtbaar gebied lag, wat ideaal was voor de landbouw en de veeteelt.</p>



<h4 class="wp-block-heading">De opkomst van Woerden als Vestingstad</h4>



<p class="wp-block-paragraph">Tijdens de zestiende en zeventiende eeuw was er een tijd van politieke en militaire onrust in de <em>Nederlanden</em>, en werd Woerden een belangrijke vestingstad. In de <em>Tachtigjarige Oorlog</em> (1568-1648), waarin de <em>Nederlanders</em> tegen <em>Spanje</em> een onafhankelijkheidsstrijd voerden, speelde de stad een belangrijke rol als verdedigingspunt in de <em>Hollandse Waterlinie</em>. Dit was een ingenieus systeem waarbij grote delen van het land plus minus een halve meter onder water werden gezet om vijandelijke legers tegen te houden.</p>



<h2 class="wp-block-heading">De Moderne Tijd: industrialisatie en groei</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Met de komst van de industriële revolutie in de negentiende eeuw, veranderde het karakter van Woerden opnieuw. De agrarische sector bleef belangrijk, maar nieuwe industrieën begonnen op te komen. Woerden werd landelijk bekend om zijn kaasproductie. De markten die al sinds de middeleeuwen belangrijk waren, transformeerden en specialiseerden zich, zoals bijvoorbeeld de kaasmarkt.</p>



<p class="wp-block-paragraph">De aansluiting van Woerden op het spoorwegnetwerk in de negentiende eeuw stimuleerde verdere economische groei. Woerden werd een knooppunt voor handel en transport. De stad onderging ook een fysieke transformatie, met de aanleg van nieuwe infrastructuur en de aanleg van woonwijken buiten de historische stadskern.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Twintigste Eeuw: van vestingstad tot woonstad</h2>



<p class="wp-block-paragraph">In de twintigste eeuw veranderde Woerden van een industrieel centrum in een moderne woonstad. De economische focus verschoof van productie naar dienstverlening, en de stad groeide mee met de toenemende verstedelijking van Nederland. De vestingwerken, ooit zo belangrijk voor de verdediging, werden afgebroken of omgevormd tot stadsparken.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Na de Tweede Wereldoorlog, waaruit Woerden relatief ongeschonden te voorschijn kwam, beleefde de stad een nieuwe periode van expansie. Nieuwe wijken werden gebouwd, om de groei van het aantal inwoners te kunnen bijbenen.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full"><img decoding="async" width="498" height="333" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/09/vlagwoerden.jpg" alt="" class="wp-image-5999" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/09/vlagwoerden.jpg 498w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/09/vlagwoerden-300x201.jpg 300w" sizes="(max-width: 498px) 100vw, 498px" /><figcaption class="wp-element-caption">De vlag van Woerden</figcaption></figure>
</div>


<h2 class="wp-block-heading">Cijfers over Woerden in 2024</h2>



<h4 class="wp-block-heading">Aantal inwoners</h4>



<p class="wp-block-paragraph">De gemeente Woerden telt 53.724 inwoners; dat is het aantal zoals op 1 januari in het bevolkingsregister was vastgelegd.</p>



<h4 class="wp-block-heading">Groei</h4>



<p class="wp-block-paragraph">De bevolking van de gemeente Woerden is met 17.434 inwoners gestegen van 36.290 inwoners in 1995 tot 53.724 inwoners in 2024 (dat is een zeer grote groei van 48%). Het gemiddelde verschil per jaar over de hele periode van 1995 tot en met 2024 was 601 inwoners (1,44%). De ontwikkeling van de data in de tijd volgt een duidelijk stijgende trend: De cijfers stijgen bijna ieder jaar.</p>



<h4 class="wp-block-heading">Oppervlakte</h4>



<p class="wp-block-paragraph">Gemeente Woerden heeft afgerond een totale oppervlakte van 9.292 hectare, waarvan 8.855 land en 437 water (100 hectare is 1 km<sup>2</sup>). De gemiddelde dichtheid van adressen is 1.428 adressen per km<sup>2</sup>. Er wonen 23.029 huishoudens in de gemeente Woerden.</p>



<h4 class="wp-block-heading">WOZ waarde</h4>



<p class="wp-block-paragraph">In 2023 was de gemiddelde WOZ waarde €405.000,-.</p>



<h4 class="wp-block-heading">Vergrijzing</h4>



<p class="wp-block-paragraph">Het percentage inwoners van 65 jaar en ouder is 20%.</p>



<h4 class="wp-block-heading">Verkiezingsuitslag Tweede kamer 2023</h4>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full"><img decoding="async" width="943" height="490" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/09/verkiezingsuitslagwoerden.jpg" alt="" class="wp-image-6001" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/09/verkiezingsuitslagwoerden.jpg 943w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/09/verkiezingsuitslagwoerden-300x156.jpg 300w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/09/verkiezingsuitslagwoerden-768x399.jpg 768w" sizes="(max-width: 943px) 100vw, 943px" /></figure>
</div><p>Het bericht <a href="https://heesen.online/geschiedenis-van-woerden-3-3/">Geschiedenis van Woerden 3/3</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://heesen.online/geschiedenis-van-woerden-3-3/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>De geschiedenis van Alphen 1/2</title>
		<link>https://heesen.online/de-geschiedenis-van-alphen/</link>
					<comments>https://heesen.online/de-geschiedenis-van-alphen/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[JosWP]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 13 Feb 2022 13:03:47 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Geschiedenis]]></category>
		<category><![CDATA[Teksten in het Nederlands/Dutch]]></category>
		<category><![CDATA[Website en/of auteur]]></category>
		<category><![CDATA[Albaniana]]></category>
		<category><![CDATA[Alphen aan den Rijn]]></category>
		<category><![CDATA[Caligula]]></category>
		<category><![CDATA[Castellum]]></category>
		<category><![CDATA[Claudius]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://heesen.online/?p=2588</guid>

					<description><![CDATA[<p>Alphen dankt waarschijnlijk haar ontstaan en naam aan het Romeinse castellum Albanianae.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/de-geschiedenis-van-alphen/">De geschiedenis van Alphen 1/2</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph">Alphen dankt waarschijnlijk haar ontstaan en naam aan het Romeinse castellum <em>Albanianae</em>. <br>Albanianae betekent “<em>nederzetting aan het witte water</em>” (en dat is de rivier <em>De Aar </em>die in <em>Oude Rijn</em> uitmondt). Op grond van de archeologische vondsten kan geconcludeerd worden dat al tijdens de regering van keizer <em>Claudius</em><sup>1</sup> (regeer-periode 41 – 54 na Chr.) afdelingen van het Romeinse leger in Alphen waren gestationeerd. Maar het fort <em>Albaniana</em> moet zijn gesticht onder keizer&nbsp;<em>Caligula</em><sup>2</sup>, na zijn staatsvisite in het jaar 40/41.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="518" height="403" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/02/claudiuscaligula.jpg" alt="" class="wp-image-2591" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/02/claudiuscaligula.jpg 518w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/02/claudiuscaligula-300x233.jpg 300w" sizes="auto, (max-width: 518px) 100vw, 518px" /><figcaption>Claudius (l) en Caligula (r)</figcaption></figure>
</div>


<p class="wp-block-paragraph">Het castellum lag ongeveer aan de (huidige) <em>Castellumstraat</em>. De eerste huizen stonden hier al zo’n 2000 jaar geleden. Alphen lag aan de zuidoever van de Rijn wat toen de noordgrens van het Romeinse rijk was. Het was een zgn. “<em>Castella</em>”, ofwel een versterkte legerplaats. <br>Tijdens de Romeinse tijd ontwikkelden zich handel en nijverheid, waardoor <em>Alphen aan den Rijn</em> langzaam uitgroeide tot een belangrijk handelscentrum in de regio. <br>In 175, tijdens de opstand van de Chauken<sup>3</sup>, worden de forten verwoest, maar daarna in steen herbouwd. Uiteindelijk in 270 trekken de Romeinen zich terug uit hun castella langs de Rijn.</p>



<h2 class="wp-block-heading">De eerste 1200 jaar</h2>



<figure class="wp-block-table"><table><tbody><tr><td>41 &#8211; 54</td><td>Een Romeins leger bouwt het Castellum &#8220;<em>Nigrum Pullum</em>&#8221; in Zwammerdam en &#8220;<em>Albanianae</em>&#8221; in Alphen.</td></tr><tr><td>175</td><td>Tijdens de opstand van de <em>Chauken</em> worden de forten opnieuw verwoest. Hierna worden ze in steen herbouwd.</td></tr><tr><td>270</td><td>De castella langs de Rijn worden door de Romeinen ontruimd.</td></tr><tr><td>450</td><td>Omstreeks deze tijd vindt de Grote Volksverhuizing plaats en komen deze gebieden onder Friese heerschappij.</td></tr><tr><td>690</td><td><em>Willebrord</em>, komend vanuit Engeland, vaart de Rijn op en sticht in Utrecht een kerk.</td></tr><tr><td>719</td><td>Na de dood van de Friese vorst <em>Redbad</em> komt onze streek in handen van de Frankische vorsten.  De bekendste Frankische koning wordt <em>Karel de Grote</em>.</td></tr><tr><td>720</td><td><em>Willebrord</em> evangeliseert de Rijnstreek.</td></tr><tr><td>800</td><td><em>Karel de Grote</em> door <em>Paus Leo III</em> tot keizer gekroond.</td></tr><tr><td>950</td><td>Er wordt een houten kapel gebouwd op de plaats van het Castellum. Deze wordt later verwoest door de Vikingen (Noormannen). Uit angst voor de invallen van de Vikingen vestigt de Bisschop van Utrecht zich tijdelijk te Deventer.</td></tr><tr><td>960</td><td>De naam <em>Alfna</em> duikt voor het eerst op in de geschiedenis. In een register van de <em>St. Maartenskerk</em> te Utrecht is sprake van 2 stukken land onder Alphen: &#8220;<em>in Alfna due partes ville</em>&#8220;.</td></tr><tr><td>1113</td><td>Het bestaan van enige kleine boerderijtjes wordt bevestigd. Verder wonen hier vissers en vogelaars.</td></tr><tr><td>1163</td><td>Een enorme stormvloed doet de monding van de Rijn verstoppen. Er ontstaat wateroverlast in onze streken door de grote hoeveelheid water die uit Utrecht komt en die niet meer via de Rijn naar de Noordzee kan. De Hollanders sluiten de Oude Rijn af met een dam in Zwammerdam. Holland blijft droog, want het water blijft nu in Utrecht. Maar nu krijgen ze daar &#8220;<em>natte voeten</em>&#8221; en roepen de hulp in van de Duitse keizer <em>Frederik Barbarossa</em>, van wie het bisdom Utrecht is.</td></tr><tr><td>1165</td><td>Door zijn tussenkomst moet de dam weer geopend worden. Massa&#8217;s water komen nu uit Utrecht in de richting van Alphen. Door verzanding van de Oude Rijn kan het water niet meer weg naar de Noordzee. De uiteindelijke oplossing is het graven van de <em>Heimanswetering</em> op Hollands gebied, maar betaald door Utrecht. Het water komt nu bij Spaarnedam in het IJ en daarna in de Zuiderzee.</td></tr><tr><td>1200</td><td>Het gebied rond Alphen komt in bezit van de Hollandse graven. Daarvoor was dit in bezit van de bisschop van Utrecht. Van 1200 tot 1300 vinden hier grote verveningen plaats. Land wordt water. Tussen de Rijndijk en Aarlanderveen-dorp ontstaat een groot meer.</td></tr></tbody></table></figure>



<hr class="wp-block-separator has-css-opacity"/>



<p class="wp-block-paragraph"><sup>1</sup> <em>Tiberius Claudius Caesar Augustus Germanicus</em>&nbsp;of&nbsp;<em>Tiberius Claudius Nero Caesar Drusus&nbsp;</em>of&nbsp;<em>Claudius Caesar Augustus Germanicus&nbsp;</em>(10 &#8211; 54) was na<em>&nbsp;Augustus</em>&nbsp;de vierde keizer van het&nbsp;oude Rome&nbsp;van 41 tot zijn dood in 54. <br>Zijn voorganger was&nbsp;<em>Caligula</em>. Claudius was de oom van Caligula, en was zo&#8217;n vijftig jaar oud toen hij de opperste macht verwierf. Onder Claudius werd een begin gemaakt met de&nbsp;Romeinse verovering van <em>Britannia</em>. Hij werd opgevolgd door <em>Nero</em>. <br>Het leven van Claudius is het onderwerp van de&nbsp;romans&nbsp;<em>I, Claudius</em>&nbsp;en&nbsp;<em>Claudius the God</em>&nbsp;van&nbsp;<em>Robert Graves</em>; hoewel hier primair van een literaire behandeling sprake is en geen geschiedkundige, is de schrijver toch binnen historisch verantwoorde grenzen gebleven. De boeken zijn ook bewerkt tot een&nbsp;BBC-televisieserie met&nbsp;<em>Derek Jacobi</em>&nbsp;in de hoofdrol.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><sup>2</sup> <em>Gaius Caesar Augustus Germanicus</em>&nbsp;(12&nbsp;–&nbsp;41),&nbsp;postuum&nbsp;bekend als&nbsp;<em>Caligula</em>, was van&nbsp;37&nbsp;tot 41 keizer van Rome. Na een hoopvol begin van zijn regering, begon hij zich na een periode van persoonlijke tegenslag meer en meer te gedragen als&nbsp;autocratisch&nbsp;heerser, waarbij hij zijn bevoegdheden onder meer misbruikte om in hoogverraadprocessen talrijke senatoren naar willekeur ter dood te veroordelen en hun bezittingen te confisqueren. Een geslaagde moordaanslag van de&nbsp;pretoriaanse garde&nbsp;maakte een einde aan zijn schrikbewind.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><sup>3</sup> De <em>Chauken</em> (Latijn: <em>Chauci</em>) waren een Germaanse stam in het Noord-Duitse gebied tussen de <em>Eems</em> en de <em>Elbe</em>. De Groot Chauken woonden tussen <em>Wezer</em> en <em>Elbe</em>, de Klein Chauken tussen <em>Eems</em> en <em>Wezer</em>.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/de-geschiedenis-van-alphen/">De geschiedenis van Alphen 1/2</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://heesen.online/de-geschiedenis-van-alphen/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
