<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>Erastosthenes Archieven - HEESEN Online</title>
	<atom:link href="https://heesen.online/tag/erastosthenes/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://heesen.online/tag/erastosthenes/</link>
	<description>Blogs van Jos Heesen</description>
	<lastBuildDate>Mon, 19 Oct 2026 13:05:29 +0000</lastBuildDate>
	<language>nl-NL</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=7.1.4</generator>
	<item>
		<title>De bibliotheek van Alexandrië 2/2</title>
		<link>https://heesen.online/de-bibliotheek-van-alexandrie-2/</link>
					<comments>https://heesen.online/de-bibliotheek-van-alexandrie-2/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[JosWP]]></dc:creator>
		<pubDate>Fri, 19 Jul 2024 15:48:51 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Boekenwurm]]></category>
		<category><![CDATA[Geschiedenis]]></category>
		<category><![CDATA[Mystiek]]></category>
		<category><![CDATA[Teksten in het Nederlands/Dutch]]></category>
		<category><![CDATA[Wis- en Natuurkunde]]></category>
		<category><![CDATA[Alexandrïe]]></category>
		<category><![CDATA[bibliotheek]]></category>
		<category><![CDATA[Ctesibius]]></category>
		<category><![CDATA[Erastosthenes]]></category>
		<category><![CDATA[Hippasus]]></category>
		<category><![CDATA[Julius Caesar]]></category>
		<category><![CDATA[Mouseion]]></category>
		<category><![CDATA[Pinakes]]></category>
		<category><![CDATA[Plutarchus]]></category>
		<category><![CDATA[Ptolemaeus]]></category>
		<category><![CDATA[Schrödergetal]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://heesen.online/?p=5707</guid>

					<description><![CDATA[<p>De bibliotheek van Alexandrië, ooit een baken van kennis in de oudheid, is gehuld in mysterie en legende. Beroemd om zijn enorme verzameling papyrusrollen en zijn associatie met grote geleerden, wordt de vernietiging ervan vaak betreurd als een groot verlies voor de mensheid. Maar de waarheid over de ondergang van de bibliotheek is complexer dan een enkele brand.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/de-bibliotheek-van-alexandrie-2/">De bibliotheek van Alexandrië 2/2</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph">De bibliotheek van Alexandrië, ooit een baken van kennis in de oudheid, is gehuld in mysterie en legende. Beroemd om zijn enorme verzameling papyrusrollen en zijn associatie met grote geleerden, wordt de vernietiging ervan vaak betreurd als een groot verlies voor de mensheid. Maar de waarheid over de ondergang van de bibliotheek is complexer dan een enkele brand. </p>



<p class="wp-block-paragraph">De bibliotheek van Alexandrië was een enorme bibliotheek in Egypte die meer dan 1300 jaar geleden door brand werd verwoest. De bibliotheek bestond uit duizenden rollen en boeken over wiskunde, techniek, fysiologie, geografie, blauwdrukken, geneeskunde, toneelstukken en belangrijke geschriften. </p>



<p class="wp-block-paragraph">De Bibliotheek van Alexandrië was in feite onderdeel van een museum en een wetenschappelijk onderzoekscentrum gewijd aan alle kennis die in de toen bekende wereld was vergaard. De bouw startte tijdens de regering van Ptolemaeus II Philadelphus ergens tussen 284 en 246 v.Chr. Hoewel de plannen ervoor mogelijk zijn ontwikkeld door zijn vader Ptolemaeus I Soter.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Op een volgende Ptolemaïsche heersers over Egypte bevorderden het verder verzamelen van kennis en geschriften. Ze gaven beurzen aan wetenschappers, filosofen en dichters om in Alexandrië te komen wonen. In ruil daarvoor kregen heersers advies over hoe ze hun uitgestrekte land moesten besturen. In Alexandrië was de honger naar boeken en kennis zo groot dat er werd geschreven dat schepen die aankwamen, hun boeken moesten inleveren om te worden gekopieerd door schrijvers. De eigenaren ontvingen de kopie en de originelen werden in de Bibliotheek van Alexandrië geplaatst. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Denkers van rondom de hele Middellandse Zee kwamen naar Alexandrië om te studeren. Helaas is het grootste deel van het belangrijkste werk van oude beschavingen verloren gegaan. Als de bibliotheek tot op de dag van vandaag nog zou bestaan, zou de samenleving wellicht geavanceerder zijn geweest en zouden we zeker meer weten over de oude wereld. </p>



<h2 class="wp-block-heading">Wanneer en hoe? </h2>



<p class="wp-block-paragraph">De vernietiging van de Bibliotheek van Alexandrië, ook bekend als Mouseion, is geen eenduidige gebeurtenis met één enkele oorzaak. Het lijkt meer op een neergang in de loop van de tijd als gevolg van verschillende factoren. </p>



<figure class="wp-block-image size-large"><img fetchpriority="high" decoding="async" width="1024" height="813" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2023/05/bibliotheekalexandiriebrandt-1024x813.jpg" alt="" class="wp-image-3930" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2023/05/bibliotheekalexandiriebrandt-1024x813.jpg 1024w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2023/05/bibliotheekalexandiriebrandt-300x238.jpg 300w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2023/05/bibliotheekalexandiriebrandt-768x610.jpg 768w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2023/05/bibliotheekalexandiriebrandt.jpg 1200w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<h2 class="wp-block-heading">De belangrijkste theorieën: </h2>



<ul class="wp-block-list">
<li>De burgeroorlog van Julius Caesar (48 v.Chr.): Sommige verslagen vermelden dat de troepen van Julius Caesar per ongeluk de haven in brand staken tijdens een veldslag, en dat het vuur zich naar de Bibliotheek zou hebben verspreid. Bewijsmateriaal suggereert echter dat de Bibliotheek (of in ieder geval delen ervan) het heeft overleefd of kort daarna is herbouwd. </li>



<li>Gebrek aan financiering en steun tijdens de Romeinse periode leidde waarschijnlijk tot de neergang van de Bibliotheek. </li>



<li>Sommigen geven de Arabische verovering van Alexandrië (640 n.Chr.) de schuld van de vernietiging van de Bibliotheek. De meeste geleerden geloven echter dat de bibliotheek op dat moment al in puin lag. Hoewel de exacte details nog ter discussie staan, kunnen we gerust stellen dat de teloorgang van de bibliotheek eeuwen heeft geduurd, en niet is terug te brengen tot één enkele gebeurtenis. </li>
</ul>



<h2 class="wp-block-heading">Wat ging verloren?</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Dus, wat hebben we echt gemist toen de bibliotheek van Alexandrië werd verwoest? De bibliotheek herbergde naar schatting 40.000 tot 500.000 teksten van verschillende oorsprong en over uiteenlopende onderwerpen. De enorme hoeveelheid informatie die het bevatte, had het een schatkamer voor moderne historici en onderzoekers gemaakt. Wat de vernietiging echter echt tragisch maakt, is het potentiële verlies van ideeën en uitvindingen die een grote impact op onze wereld van vandaag hadden kunnen hebben. Een van die verliezen is dat van de geschreven werken van Ctesibius. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Ctesibius, een beroemde uitvinder en wiskundige, stond bekend als de &#8220;vader van de pneumatiek&#8221; vanwege zijn studie en fascinatie voor perslucht. Een opmerkelijke uitvinding was een klok die mechanismen op vooraf ingestelde tijden kon activeren, zoals een standbeeld dat zelfstandig kon staan ​​en plengoffers kon schenken tijdens weelderige parades die werden georganiseerd door Ptolemaeus II. Helaas is geen van zijn geschreven werken tot op de dag van vandaag bewaard gebleven. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Een ander belangrijk verlies was de <em>Pinakes</em>, een monumentale bibliografische catalogus die niet alleen boeken vermeldde, maar ook biografische informatie over auteurs en beoordelingen van authenticiteit gaf. Deze catalogus zou buitengewoon nuttig zijn geweest voor bibliothecarissen bij het beheren van zo&#8217;n enorme verzameling teksten. Helaas ging deze tekst, samen met vele andere uit de bibliotheek, verloren tijdens de vernietiging. </p>



<p class="wp-block-paragraph">De hoofdbibliothecaris in Alexandrië tijdens het hoogtepunt, <em>Erastosthenes</em>, was verantwoordelijk voor een van de grootste wetenschappelijke prestaties van de oudheid. Hij leidde af dat de aarde rond was en berekende de omtrek ervan, een prestatie die pas eeuwen later zou worden herhaald. Door de afstand tussen Alexandrië en Syene te meten en vast te stellen dat ze op dezelfde meridiaan lagen, concludeerde Erastosthenes dat de omtrek van de aarde tussen de 39.060 en 40.320 kilometer was. <br>Om dit in perspectief te plaatsen: moderne schattingen plaatsen de omtrek van de aarde op 40.075 kilometer. Deze indrukwekkende berekening van Erastosthenes werd in latere eeuwen door vooraanstaande wetenschappers aangehaald, maar zijn geschreven werken gingen ook verloren. </p>



<p class="wp-block-paragraph">De omvang van de kennis en vooruitgang in de wiskunde in de oudheid wordt verder benadrukt door recente ontdekkingen. Men geloofde dat combinatoriek, een vakgebied binnen de wiskunde dat zich bezighoudt met arrangementen en combinaties van objecten, relatief modern was. In zijn dialogen verwijst <em>Plutarchus</em> echter naar een gesprek waarin <em>Chrysippus</em> beweert dat het aantal verstrengelingen van tien eenvoudige uitspraken meer dan een miljoen is. Een andere wiskundige, <em>Hippasus</em>, spreekt dit tegen en laat zien dat er in werkelijkheid 103.049 verstrengelingen zijn. In 1994 werd ontdekt dat dit aantal overeenkomt met het 10e <em>Schrödergetal</em>, dat aangeeft op hoeveel manieren een reeks van tien symbolen tussen haakjes kan worden geplaatst. Deze ontdekking laat zien dat er in de oudheid aan wiskundige problemen van grote complexiteit werd gewerkt. </p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/de-bibliotheek-van-alexandrie-2/">De bibliotheek van Alexandrië 2/2</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://heesen.online/de-bibliotheek-van-alexandrie-2/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Archimedes 2/2</title>
		<link>https://heesen.online/archimedes-2/</link>
					<comments>https://heesen.online/archimedes-2/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[JosWP]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 18 Apr 2023 14:27:15 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Geschiedenis]]></category>
		<category><![CDATA[Teksten in het Nederlands/Dutch]]></category>
		<category><![CDATA[Wis- en Natuurkunde]]></category>
		<category><![CDATA[Archimedes]]></category>
		<category><![CDATA[Erastosthenes]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://heesen.online/?p=3724</guid>

					<description><![CDATA[<p>Archimedes stuurde zijn geometrische vindingen naar minstens drie geleerden in Alexandrië - Conon, Dositheus en Eratosthenes. </p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/archimedes-2/">Archimedes 2/2</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph">Archimedes stuurde zijn geometrische vindingen naar minstens drie geleerden in Alexandrië &#8211; <em>Conon, Dositheus </em>en <em>Eratosthenes. </em><br>Conon was een wiskundige en astronoom die Archimedes waardeerde als een vriend. Nadat Conon stierf, begon Archimedes te corresponderen met Dositheus. Archimedes schreef dat Dositheus &#8216;<em>bedreven was in meetkunde</em>&#8216;, maar verder is er weinig bekend over de man die de originele kopieën van zoveel van Archimedes&#8217; ontdekkingen als eerste ontving.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Eratosthenes, de derde geleerde die correspondeerde met Archimedes, blijft beroemd om zijn vele<br>opmerkelijke prestaties. Eratosthenes was een wiskundige, geograaf en astronoom.<br>Hij diende als hoofdbibliothecaris in Alexandrië en schreef boeken over geografie, theater en wiskunde. <br>Tweeëntwintig eeuwen geleden heeft Eratosthenes de omtrek gemeten van de aarde met  verbazingwekkende nauwkeurigheid<sup>1</sup>. De oude Grieken wisten al dat de aarde een bol was (<em>hey, flatearthers!</em>). Voor zijn berekeningen maakte Eratosthenes gebruik van schaduwen die werden geworpen als de zon het hoogste punt aan de hemel stond. <br>Eratosthenes berekende ook de afstand van de aarde tot de zon, bracht de bekende wereld in kaart en ontwikkelde een kalender met schrikkeljaren.<br>Eratosthenes, Conon en Dositheus waren alle wiskundigen die de ontdekkingen (en de bijbehorende redeneringen) van Archimedes konden begrijpen. Behalve dat zij er zelf wijzer van werden, konden zij de kennis ook doorgeven aan hun leerlingen.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Meetkunde</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Archimedes schreef meer over meetkunde dan over welk ander onderwerp. Veel van zijn boeken zijn ontdekkingen over cirkels, spiralen, bollen en andere figuren begrensd door gebogen lijnen en vlakken. &#8220;<em>Meting van een Cirkel&#8221;, &#8220;Over de Bol en Cilinder&#8221;, &#8220;Over Spiralen&#8221; en &#8220;Kwadratuur van de Parabool&#8221; </em>zijn de titels van enkele van Archimedes&#8217; boeken die te maken hebben met gebogen figuren.</p>



<h3 class="wp-block-heading">Bol</h3>



<p class="wp-block-paragraph">&#8220;Het oppervlak van elke bol&#8221;, schreef Archimedes, &#8220;is gelijk aan vier keer dat van zijn grootste cirkel.&#8221;</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full"><img decoding="async" width="384" height="404" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2023/04/bol.jpg" alt="" class="wp-image-3725" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2023/04/bol.jpg 384w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2023/04/bol-285x300.jpg 285w" sizes="(max-width: 384px) 100vw, 384px" /><figcaption class="wp-element-caption">Perfecte bol met straal r</figcaption></figure>
</div>


<h3 class="wp-block-heading">Cilinder</h3>



<p class="wp-block-paragraph">&#8220;Elke cilinder waarvan de basis gelijk is aan de grootste cirkel in de bol en van wie hoogte is gelijk aan de diameter, is zelf half zo groot als weer de bol en het oppervlak is half weer zo groot als het oppervlak van de bol,&#8221; schreef Archimedes.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full"><img decoding="async" width="443" height="400" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2023/04/cilinder.jpg" alt="" class="wp-image-3726" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2023/04/cilinder.jpg 443w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2023/04/cilinder-300x271.jpg 300w" sizes="(max-width: 443px) 100vw, 443px" /><figcaption class="wp-element-caption">Bol in perfect omsluitende cilinder</figcaption></figure>
</div>


<p class="wp-block-paragraph">Als de diameter van de bol en cilinder hetzelfde zijn, dan is het<em><strong> volume </strong></em>van de bol precies tweederde van het volume van de cilinder. Een andere manier om dit te zeggen is dat het volume van de cilinder drie helften van het volume van de bol is. <br>Archimedes ontdekte dat dezelfde relatie bestaat tussen de <strong><em>oppervlakte</em></strong> van de bol en cilinder. Met andere woorden, het gebogen oppervlak van de bol is precies tweederde zo groot als het oppervlak van de cilinder.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Je vraagt je toch af hoe hij dat gedaan heeft zonder de huidige wiskundige kennis over het berekenen van oppervlakten met integralen.</p>



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<p class="wp-block-paragraph"><sup>1</sup> Hoe deed Eratosthenes dat? Hem viel de hoek van de schaduw op die de zon op een bepaalde dag in Alexandrië werpt… wetende dat in een put honderden kilometers verderop een stok die dag op het middaguur geen schaduw wierp, vanwege de hoek van de zon. </p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="602" height="463" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2023/05/erastosthenesaarde.jpg" alt="" class="wp-image-3921" style="width:740px;height:569px" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2023/05/erastosthenesaarde.jpg 602w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2023/05/erastosthenesaarde-300x231.jpg 300w" sizes="auto, (max-width: 602px) 100vw, 602px" /><figcaption class="wp-element-caption">De aardemeting van Erastosthenes</figcaption></figure>
</div>


<p class="wp-block-paragraph">Door een trigonometrie toe te passen, bepaalde hij hoeveel een boog op een cirkel deze twee punten scheidde. Vervolgens berekende hij de grootte van de aarde met zeer grote nauwkeurigheid.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/archimedes-2/">Archimedes 2/2</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://heesen.online/archimedes-2/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
