<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>filosofen Archieven - HEESEN Online</title>
	<atom:link href="https://heesen.online/tag/filosofen/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://heesen.online/tag/filosofen/</link>
	<description>Blogs van Jos Heesen</description>
	<lastBuildDate>Sun, 11 Jan 2026 13:28:55 +0000</lastBuildDate>
	<language>nl-NL</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=7.1.4</generator>
	<item>
		<title>De School van Athene</title>
		<link>https://heesen.online/de-school-van-athene/</link>
					<comments>https://heesen.online/de-school-van-athene/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[JosWP]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 14 Dec 2025 11:34:36 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Filosofie]]></category>
		<category><![CDATA[Geschiedenis]]></category>
		<category><![CDATA[Teksten in het Nederlands/Dutch]]></category>
		<category><![CDATA[Website en/of auteur]]></category>
		<category><![CDATA[De School van Athene]]></category>
		<category><![CDATA[filosofen]]></category>
		<category><![CDATA[fresco]]></category>
		<category><![CDATA[Raphael]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://heesen.online/?p=7553</guid>

					<description><![CDATA[<p>Niet alle figuren op de fresco "De School van Athene" van Raphael in de Stanza della Segnatura in het Apostolisch paleis in het Vaticaan zijn eenduidig geïdentificeerd; sommige namen zijn traditie/consensus, andere blijven onderwerp van kunsthistorische discussie.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/de-school-van-athene/">De School van Athene</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph">Niet alle figuren op de fresco &#8220;<em>De School van Athene</em>&#8221; van <em>Raphael</em> in de <em>Stanza della Segnatura</em> in het <em>Apostolisch paleis</em> in het <em>Vaticaan</em> zijn eenduidig geïdentificeerd; sommige namen zijn traditie/consensus, andere blijven onderwerp van kunsthistorische discussie.</p>



<figure class="wp-block-image size-full"><img fetchpriority="high" decoding="async" width="800" height="621" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2025/12/raphaeldeatheenseschool-2.jpg" alt="" class="wp-image-7561" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2025/12/raphaeldeatheenseschool-2.jpg 800w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2025/12/raphaeldeatheenseschool-2-300x233.jpg 300w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2025/12/raphaeldeatheenseschool-2-768x596.jpg 768w" sizes="(max-width: 800px) 100vw, 800px" /></figure>



<p class="wp-block-paragraph">Rafaël schilderde het fresco tussen 1510 en 1511 daar in de appartementen van&nbsp;paus <em>Julius II</em>. Het is een van de weinige fresco&#8217;s uit de renaissance waarvan het getekende&nbsp;karton&nbsp;nog intact is gebleven. <br>Het karton bevindt zich in de <em>Pinacoteca Ambrosiana</em>, onderdeel van de&nbsp;<em>Biblioteca Ambrosiana</em>&nbsp;in&nbsp;<em>Milaan</em>.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Hieronder geef ik de meest gangbare identificaties en hun positie in het schilderij (van links naar rechts en van voor- naar achtergrond).</p>



<h3 class="wp-block-heading">Centrum</h3>



<ul class="wp-block-list">
<li><strong>Plato</strong> (midden, links van het centraalpad, loopt naar voren en wijst naar de hemel) — sterk gelijkend op <em>Leonardo da Vinci</em>.</li>



<li><strong>Aristoteles</strong> (midden, rechts van Plato, wijst naar de aarde).</li>
</ul>



<p class="wp-block-paragraph">Plato wijst naar boven, Aristoteles strekt zijn arm voor zich uit, met zijn handpalm naar de aarde gericht. Plato symboliseert de speculatieve filosofie doordat hij naar boven wijst, naar het spirituele, het bovennatuurlijke. Aristoteles wijst juist naar de aarde, als bron voor alle wetenschappelijke kennis. <br>De boeken die ze in handen hebben verwijzen hier ook naar. Plato heeft zijn&nbsp;<em>Timaios</em>&nbsp;in zijn hand, waarin hij zijn gedachten over de oorsprong en de schepper van de kosmos uiteenzet, terwijl Aristoteles zijn&nbsp;<em>Ethica</em>&nbsp;in de hand houdt, dat over het juiste gedrag van mensen gaat.</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="764" height="1024" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2025/12/atheenseschoolcentrum-764x1024.jpg" alt="" class="wp-image-7556" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2025/12/atheenseschoolcentrum-764x1024.jpg 764w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2025/12/atheenseschoolcentrum-224x300.jpg 224w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2025/12/atheenseschoolcentrum-768x1029.jpg 768w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2025/12/atheenseschoolcentrum.jpg 800w" sizes="(max-width: 764px) 100vw, 764px" /></figure>



<p class="wp-block-paragraph">Links van Plato en Aristoteles staat&nbsp;<strong>Socrates</strong>, die vier vingers ophoudt. Deze symboliseren de vier stadia die men moet doorlopen om een filosofisch gesprek te voeren, <em>geometrie, astronomie, aritmetica en stereometrie</em>. De vier treden van de trap verwijzen hier ook naar.</p>



<h3 class="wp-block-heading">Voorgrond links (vanaf linkerkant naar centrum)</h3>



<ul class="wp-block-list">
<li><strong>Pythagoras</strong> (linksvoor, zittend, schrijft/rekent op een plank of boek) — groep met leerlingen/boeken.</li>



<li><strong>Averroes</strong><sup>1</sup> (soms afgebeeld als een onmisbare vertegenwoordiger van de islamitische filosofie), probeert mee te lezen in het boek van Pythagoras.</li>



<li><strong>Anaximander</strong> maakt aantekeningen.</li>
</ul>



<figure class="wp-block-image size-full"><img decoding="async" width="800" height="960" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2025/12/atheenseschoollinks.jpg" alt="" class="wp-image-7557" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2025/12/atheenseschoollinks.jpg 800w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2025/12/atheenseschoollinks-250x300.jpg 250w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2025/12/atheenseschoollinks-768x922.jpg 768w" sizes="(max-width: 800px) 100vw, 800px" /></figure>



<h3 class="wp-block-heading">Trap en midden-rechts vooraan</h3>



<ul class="wp-block-list">
<li><strong>Diogenes</strong> (op de treden, liggend of uitgestrekt — van nature een cynische, sober geklede figuur).</li>



<li><strong>Heraclitus</strong> (vooraan, op de treden en in zichzelf verzonken, schrijvend; vaak gezien als portret van <em>Michelangelo</em>).</li>
</ul>



<figure class="wp-block-image size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="800" height="553" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2025/12/atheenseschooltrap-1.jpg" alt="" class="wp-image-7559" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2025/12/atheenseschooltrap-1.jpg 800w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2025/12/atheenseschooltrap-1-300x207.jpg 300w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2025/12/atheenseschooltrap-1-768x531.jpg 768w" sizes="auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px" /></figure>



<h3 class="wp-block-heading">Rechtervoorgrond</h3>



<ul class="wp-block-list">
<li><strong>Euclides (of Archimedes/Euclidisch leraar)</strong> — figuur die demonstraties geeft met passer/liniaal; sommige bronnen noemen Bramante als model voor de wiskundige.</li>
</ul>



<figure class="wp-block-image size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="800" height="660" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2025/12/atheenseschoolrechts.jpg" alt="" class="wp-image-7560" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2025/12/atheenseschoolrechts.jpg 800w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2025/12/atheenseschoolrechts-300x248.jpg 300w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2025/12/atheenseschoolrechts-768x634.jpg 768w" sizes="auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px" /></figure>



<h2 class="wp-block-heading">Helemaal rechts voorgrond</h2>



<ul class="wp-block-list">
<li>Hier meent men <strong>Ptolemaeus</strong> op de rug te zien (met wereldbol in zijn hand) in discussie met <strong>Zoroaster</strong><sup>2</sup> met een hemelbol in zijn hand.</li>
</ul>



<figure class="wp-block-image size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="800" height="589" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2025/12/atheenseschooluiterstrechts-1.jpg" alt="" class="wp-image-7565" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2025/12/atheenseschooluiterstrechts-1.jpg 800w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2025/12/atheenseschooluiterstrechts-1-300x221.jpg 300w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2025/12/atheenseschooluiterstrechts-1-768x565.jpg 768w" sizes="auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px" /></figure>



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<p class="wp-block-paragraph"><sup>1</sup> <strong>Abū &#8216;l-Walīd Muḥammad ibn Aḥmad ibn Rushd</strong>&nbsp;(أبو الوليد محمد بن أحمد ابن رشد), beter bekend als&nbsp;<strong>Averroes</strong>&nbsp;(1126–1198) was een islamitische jurist, arts en filosoof. Van de islamitische geleerden was hij de grootste kenner van de filosofie van&nbsp;Aristoteles.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><sup>2</sup> <strong>Zarathustra</strong>,&nbsp;<strong>Zarathoestra</strong>&nbsp;of&nbsp;<strong>Zoroaster</strong>&nbsp;(زرتش&nbsp;<em>Zartosht</em>) was een&nbsp;<em>Iraanse</em>&nbsp;profeet&nbsp;en de grondlegger van het&nbsp;<em>zoroastrisme</em>, een&nbsp;godsdienst&nbsp;die tegenwoordig haar aanhangers vooral vindt onder de <em>Parsi&#8217;s</em>&nbsp;in <em>India</em>.&nbsp;</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/de-school-van-athene/">De School van Athene</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://heesen.online/de-school-van-athene/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Alexander de Grote en de filosofen</title>
		<link>https://heesen.online/alexander-de-grote-en-de-filosofen/</link>
					<comments>https://heesen.online/alexander-de-grote-en-de-filosofen/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[JosWP]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 08 Jul 2025 12:39:39 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Bijzondere personen en/of helden]]></category>
		<category><![CDATA[Filosofie]]></category>
		<category><![CDATA[Geschiedenis]]></category>
		<category><![CDATA[Teksten in het Nederlands/Dutch]]></category>
		<category><![CDATA[Alexander de Grote]]></category>
		<category><![CDATA[Aristoteles]]></category>
		<category><![CDATA[Dandamis]]></category>
		<category><![CDATA[Diogenes]]></category>
		<category><![CDATA[filosofen]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://heesen.online/?p=7175</guid>

					<description><![CDATA[<p>Alexander de Grote staat bekend om de bouw van een van de grootste rijken uit de geschiedenis, dat zich uitstrekte van zijn geboortestreek Macedonië tot aan de noordwestelijke regio's van India. In zijn korte leven ontmoette Alexander enkele van de grootste denkers uit die tijd. Hij kreeg les van Aristoteles, ontmoette de beroemde cynicus Diogenes en sprak later met oosterse wijzen. </p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/alexander-de-grote-en-de-filosofen/">Alexander de Grote en de filosofen</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph"><em>Alexander de Grote</em> staat bekend om de bouw van een van de grootste rijken uit de geschiedenis, dat zich uitstrekte van zijn geboortestreek <em>Macedonië</em> tot aan de noordwestelijke regio&#8217;s van India. In zijn korte leven ontmoette Alexander enkele van de grootste denkers uit die tijd. Hij kreeg les van <em>Aristoteles</em>, ontmoette de beroemde cynicus <em>Diogenes</em> en sprak later met oosterse wijzen. <br>Deze filosofische ontmoetingen hebben hem waarschijnlijk op verschillende manieren gevormd en bijgedragen aan de mythen en legenden rond zijn regering. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Als jongeman werd Alexander vaak omschreven als onbuigzaam en koppig, niet bereid zich gemakkelijk te onderwerpen aan gezag, of dat nu van zijn vader of zijn leraren kwam. <em>Plutarchus</em>, de Griekse historicus uit de eerste eeuw n.Chr., schrijft in zijn boek <em>Leven van Alexander</em> dat <em>Philippus II</em> van <em>Macedonië</em>, toen hij de onafhankelijke aard van zijn zoon herkende, al snel besefte dat directe bevelen vaak op weerstand stuitten. In plaats daarvan moest er met <em>Alexander</em> onderhandeld worden voordat hij het gezag van iemand anders accepteerde. </p>



<h2 class="wp-block-heading">Aristoteles</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Begrijpend dat zijn opleiding een leraar met uitzonderlijke bekwaamheid vereiste, zocht <em>Philippus</em> contact met <em>Aristoteles</em>, een briljante leerling van de filosoof <em>Plato</em>. In die tijd was Aristoteles nog niet de beroemde filosoof die hij later zou worden, maar hij had al een indrukwekkende reputatie opgebouwd als een vooraanstaand denker. Door hem aan te nemen, hoopte <em>Philippus</em> dat <em>Aristoteles</em> zijn brede kennis en <em>Helleense</em> idealen zou overbrengen op de toekomstige <em>Macedonische</em> koning. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Hoewel we niet met zekerheid kunnen zeggen welke invloed <em>Aristoteles</em> op zijn leerling had, zijn er verschillende interessante parallellen in <em>Alexanders</em> latere leven die mogelijk hun oorsprong vinden in de lessen met <em>Aristoteles</em>. Die lessen hebben zeker bijgedragen aan de verrijking van het verhaal over <em>Alexander</em> als filosoof-koning, dat zich na zijn dood in de literatuur en geschiedenis zou ontwikkelen. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Hoewel er geen bronnen zijn die hun tijd samen beschrijven, weten we dat <em>Alexander</em> van zijn geschatte 13e tot 16e levensjaar bij <em>Aristoteles</em> studeerde in <em>Mieza</em>, een afgelegen heiligdom in <em>Macedonië</em>. <em>Plutarchus</em> beschrijft <em>Alexanders</em> vroege opleiding onder <em>Aristoteles</em> als volgt: de Griekse filosoof zou <em>Alexander</em> een breed en rigoureus curriculum hebben bijgebracht, dat zijn eigen diverse interesses weerspiegelde. De toekomstige koning studeerde waarschijnlijk filosofie en ethiek, politiek en retorica, literatuur en mythologie, evenals militaire strategie en logica – onderwerpen die aansloten bij <em>Alexanders</em> behoefte aan gefundeerde argumentatie en debat. </p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="800" height="1011" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2025/07/alexanderdegrote.jpg" alt="" class="wp-image-7176" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2025/07/alexanderdegrote.jpg 800w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2025/07/alexanderdegrote-237x300.jpg 237w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2025/07/alexanderdegrote-768x971.jpg 768w" sizes="auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px" /><figcaption class="wp-element-caption">Alexander de Grote</figcaption></figure>
</div>


<p class="wp-block-paragraph"><em>Aristoteles</em> kweekte bij <em>Alexander</em> een diepe interesse in niet alleen de <em>Griekse</em> literatuur en filosofie, maar ook in de opkomende wetenschappelijke studies van die tijd. <em>Aristoteles</em> had een interesse in botanie en zoölogie, die hij waarschijnlijk deelde met zijn student, en <em>Alexander</em> zette deze interesses voort tijdens zijn latere veldtochten – waarin hij veel aandacht besteedde aan het verzamelen van wetenschappelijke en geografische kennis. Hij gaf zijn officieren, waaronder <em>Callisthenes</em>, zijn hofhistoricus, opdracht om nieuwe planten- en diersoorten die ze tijdens zijn veroveringen tegenkwamen te documenteren en stuurde talloze exemplaren terug naar <em>Griekenland</em> om te worden bestudeerd. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Bovendien zou <em>Aristoteles Alexanders</em> bewondering voor de <em>Ilias</em> hebben aangewakkerd, wat zijn identificatie met <em>Achilles</em>, van wie hij beweerde dat hij van moederskant afstamde, verder aanwakkerde. Een van <em>Alexanders</em> generaals beweerde dat hij altijd sliep met een dolk en een exemplaar van de <em>Ilias</em> – naar verluidt geschonken door <em>Aristoteles</em> – onder zijn kussen. Deze interesse droeg er waarschijnlijk aan bij dat Alexander zichzelf als een heldhaftige figuur zag, vergelijkbaar met de helden van Homerus. Het wakkerde zijn verlangen om zijn vader en landgenoten te overtreffen verder aan en bezorgde hem net als zijn jeugdhelden ongeëvenaarde glorie. </p>



<h2 class="wp-block-heading">Alexander en de integratie van onderworpen volkeren </h2>



<p class="wp-block-paragraph">Alexander staat vaak bekend om zijn inspanningen om de door hem veroverde gebieden te integreren in plaats van er alleen maar over te heersen. In dit opzicht lijkt hij te zijn afgedwaald van de leer van zijn mentor. <em>Plutarchus</em> schrijft in <em>Over het fortuin of de deugd van Alexander</em> dat <em>Aristoteles Alexander</em> instrueerde de <em>Grieken</em> te behandelen alsof hij hun leider was en andere volkeren alsof hij hun meester was, en hen in feite te behandelen alsof ze planten of dieren waren. <em>Plutarchus</em> beweert dat <em>Alexander</em> dit advies niet opvolgde en zichzelf in plaats daarvan beschouwde als een &#8220;<em>door de hemel gezonden gouverneur&#8221;</em> en &#8220;<em>bemiddelaar voor de hele wereld</em>&#8220;, die mannen samenbracht en hen in één gemeenschap verenigde. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Gedurende zijn regering nam <em>Alexander Perzische</em> gebruiken over en moedigde hij huwelijken tussen zijn officieren en <em>Perzische</em> edelvrouwen aan, wat werd geïllustreerd door de massale bruiloft in Susa in 324 v.Chr. Hij trouwde zelf met <em>Stateira II</em> en <em>Parysatis</em>, de dochters van de <em>Perzische</em> leiders <em>Darius III</em> en <em>Artaxerxes III</em>. <br><em>Alexanders</em> exacte overtuigingen en bedoelingen zijn ons onbekend, maar het lijkt aannemelijk dat deze beslissingen voortkwamen uit de praktische noodzaak om een ​​enorm rijk te consolideren en te besturen.  Deze houding wordt vaak voorgesteld als een verwijdering van zijn leermeester <em>Aristoteles</em>, maar waarschijnlijk was <em>Aristoteles</em> toen al niet meer de spil in Alexanders leven. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Ondanks de opvallende betekenis van hun ontmoeting (zeker voor latere lezers), noemt <em>Aristoteles</em> <em>Alexander</em> nooit rechtstreeks in zijn werken, noch verwijst hij zelfs maar naar zijn tijd in <em>Macedonië</em>. </p>



<h2 class="wp-block-heading">Diogenes</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Een van de bekendste anekdotes over <em>Alexander</em> is die van zijn ontmoeting met de filosoof <em>Diogenes</em>, die wordt beschouwd als een van de grondleggers van het cynisme. <em>Cynisme</em> als filosofie legde voornamelijk de nadruk op het afwijzen van oppervlakkige verlangens – zoals macht, bezittingen en de eigen reputatie – ten gunste van een leven van eerlijkheid, vrijheid en ascese. Cynici geloofden dat geluk voortkwam uit het terugbrengen van het leven tot de essentie en het niet in het najagen van materiële bezittingen of persoonlijke glorie. </p>



<p class="wp-block-paragraph"><em>Plutarchus</em> vertelt het verhaal van <em>Alexanders</em> ontmoeting met <em>Diogenes</em> in <em>Korinthe</em>, circa 336-335 v.Chr. De ontmoeting zou hebben plaatsgevonden kort nadat Alexander door de <em>Korinthische Liga</em> tot leider van de <em>Griekse</em> staten was uitgeroepen, terwijl hij zich voorbereidde op zijn grote veldtocht tegen <em>Perzië</em>. <br><em>Plutarchus</em> schrijft dat veel staatslieden en filosofen naar <em>Alexander</em> kwamen om hem te feliciteren, en dat hij verwachtte dat de filosoof <em>Diogenes</em> zich onder hen zou bevinden. <em>Diogenes</em> schonk <em>Alexander</em> echter blijkbaar geen aandacht en deed geen enkele moeite om hem op te zoeken. Nieuwsgierig ging <em>Alexander</em> op zoek naar <em>Diogenes</em> en vond hem luierend in de zon. Het is bekend dat toen <em>Alexander</em> vroeg of hij iets voor hem kon doen, <em>Diogenes</em> eenvoudig antwoordde: &#8220;<em>Ja, ga uit mijn zon staan</em>.&#8221; <br><em>Plutarchus</em> schrijft dat <em>Alexander</em> zo onder de indruk was van dit antwoord en de stoutmoedigheid van deze man zo bewonderde dat hij tegen zijn volgelingen zei: &#8220;<em>Maar waarlijk, als ik niet Alexander was, zou ik Diogenes zijn.</em>&#8221; </p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="800" height="542" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2025/07/alexanderdiogenes.jpg" alt="" class="wp-image-7177" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2025/07/alexanderdiogenes.jpg 800w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2025/07/alexanderdiogenes-300x203.jpg 300w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2025/07/alexanderdiogenes-768x520.jpg 768w" sizes="auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px" /><figcaption class="wp-element-caption">Alexander en Diogenes, door Louis de Silvestre, rond 1750. Bron: The Hood Museum of Art</figcaption></figure>
</div>


<p class="wp-block-paragraph">Zoals veel van dergelijke verhalen over <em>Alexander</em> is het mogelijk dat dit verhaal meer anekdotisch dan historisch is. Hoewel het zeer wel mogelijk is dat de twee elkaar ontmoetten, past het verhaal misschien te goed in de traditie van filosofische anekdotes die bedoeld zijn om een ​​morele les te benadrukken om volledig historisch te kunnen zijn. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Tijdens zijn korte leven voerden <em>Alexanders</em> veldtochten hem van <em>Macedonië</em> door het <em>Perzische Rijk</em> en verder, waarbij hij dynastieën omverwierp, steden stichtte en uiteindelijk helemaal tot in <em>India</em> doordrong. Verschillende oude bronnen beschrijven Alexanders ontmoeting met de <em>gymnosofisten</em><sup>1</sup>, een <em>Griekse</em> term die in brede zin van toepassing was op <em>Indiase</em> asceten die een leven van extreme eenvoud en filosofische reflectie leidden. </p>



<p class="wp-block-paragraph"><em>Plutarchus</em> beschrijft hoe <em>Alexander</em> tien gymnosofisten gevangen nam die betrokken waren geweest bij een opstand tegen hem. Ze zouden wijs en beknopt zijn geweest in hun antwoorden op vragen, en <em>Alexander</em> besloot dit op de proef te stellen. Hij legde hun een reeks raadsels voor en verklaarde dat degene die het eerste foute antwoord gaf, ter dood gebracht moest worden. Nadat hij alle vragen had gesteld, werd het duidelijk dat volgens zijn eigen regels geen van de gymnosofisten terechtgesteld kon worden, aangezien ze allemaal bevredigende antwoorden hadden gegeven. </p>



<h2 class="wp-block-heading">Dandamis</h2>



<p class="wp-block-paragraph"><em>Arrianus</em>, een <em>Griekse</em> historicus en staatsman die in de 2e eeuw n.Chr. leefde, vertelt in <em>Boek VII</em> van zijn <em>Anabasis van Alexander</em> over <em>Alexanders</em> ontmoeting met een van de oudste <em>Indiase</em> filosofen, een man genaamd <em>Dandamis. </em><br><em>Dandamis</em> weigerde <em>Alexander</em> te ontmoeten toen zijn aanwezigheid werd gevraagd en stond ook geen van zijn volgelingen toe dat te doen. Hij zei dat hij niets van <em>Alexander</em> wilde, omdat hij al tevreden was met wat hij had, en dat de rusteloze en eindeloze omzwervingen van Alexanders eigen dienaren hem niet aanspraken. Hij verklaarde dat het land waarin hij woonde voldoende voor hem was en dat hij na zijn dood uit zijn lichaam zou worden verlost, zonder dat hij nog langer in materiële rijkdom zou kunnen delen.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><em>Arrianus</em> vertelt ook een verhaal waarin <em>Alexander</em> een groep <em>Indiase</em> filosofen tegenkomt terwijl ze wandelen in een open weide, waar ze veel tijd doorbrachten. Toen ze de veroveraar zagen, begonnen ze met hun voeten op de grond te stampen. Alexander vroeg zich af wat de betekenis van dit gedrag was. <em>Arrianus</em> citeert het antwoord van één man: &#8220;<em>O koning Alexander, ieder mens bezit net zoveel aarde als dit waarop wij zijn gestapt; maar u, slechts een mens zoals wij, bent, afgezien van uw bemoeizucht en arrogantie, zo&#8217;n groot deel van de aarde vanuit uw eigen land overwoekerd, waardoor u uzelf en anderen in de problemen hebt gebracht. En toch zult ook u spoedig sterven en slechts zoveel aarde bezitten als voldoende is om uw lichaam in te begraven</em>&#8220;</p>



<p class="wp-block-paragraph">Net als <em>Diogenes</em> weigerden deze wijzen zich te laten imponeren door <em>Alexanders</em> macht. Hun ascetisme contrasteerde scherp met zijn grenzeloze ambitie, die de vergankelijkheid van materiële rijkdom en verovering benadrukte. Aangezien deze verhalen zich afspelen vlak voor zijn vroege dood in <em>Babylon</em> in 323 v.Chr. en de geleidelijke desintegratie van zijn rijk, bevatten ze een gevoel van tragische ironie, die <em>Alexanders</em> dreigende ondergang voorspelt.</p>



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<p class="wp-block-paragraph"><sup>1</sup> Een <strong>gymnosofist</strong> (vrij vertaald: naakte filosoof) was een Indische filosoof die een radicaal ascetische  levensstijl nastreefde en kledij en zelfs voedsel beschouwde als een inbreuk op de zuiverheid van het denken.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/alexander-de-grote-en-de-filosofen/">Alexander de Grote en de filosofen</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://heesen.online/alexander-de-grote-en-de-filosofen/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
