<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>Gottfried Wilhelm Leibniz Archieven - HEESEN Online</title>
	<atom:link href="https://heesen.online/tag/gottfried-wilhelm-leibniz/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://heesen.online/tag/gottfried-wilhelm-leibniz/</link>
	<description>Blogs van Jos Heesen</description>
	<lastBuildDate>Mon, 21 Sep 2026 11:41:17 +0000</lastBuildDate>
	<language>nl-NL</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=7.1.4</generator>
	<item>
		<title>Wie ontdekte differentiaal rekening als eerste: Newton of Leibniz?</title>
		<link>https://heesen.online/wie-ontdekte-differentiaal-rekening-als-eerste-newton-of-leibniz/</link>
					<comments>https://heesen.online/wie-ontdekte-differentiaal-rekening-als-eerste-newton-of-leibniz/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[JosWP]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 16 Jun 2026 08:44:08 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Bijzondere personen en/of helden]]></category>
		<category><![CDATA[Geschiedenis]]></category>
		<category><![CDATA[Teksten in het Nederlands/Dutch]]></category>
		<category><![CDATA[Wis- en Natuurkunde]]></category>
		<category><![CDATA[differentiaal rekening]]></category>
		<category><![CDATA[Gottfried Wilhelm Leibniz]]></category>
		<category><![CDATA[Isaac Newton]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://heesen.online/?p=8173</guid>

					<description><![CDATA[<p>Om het bittere geschil over wie de differentiaal rekening heeft uitgevonden op te lossen, vormde de Engelse Royal Society een onpartijdige onderzoekscommissie. Deze oordeelde in het voordeel van Isaac Newton (in het geheim zat deze zelf de commissie voor). </p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/wie-ontdekte-differentiaal-rekening-als-eerste-newton-of-leibniz/">Wie ontdekte differentiaal rekening als eerste: Newton of Leibniz?</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph"><br>Om het bittere geschil over wie de differentiaal rekening heeft uitgevonden op te lossen, vormde de Engelse <em>Royal Society</em> een onpartijdige onderzoekscommissie. Deze oordeelde in het voordeel van Isaac Newton (in het geheim zat deze zelf de commissie voor). </p>



<h2 class="wp-block-heading">Newton</h2>



<p class="wp-block-paragraph">De waarheid is dat Newton en <em>Gottfried Wilhelm Leibniz</em> allebei deze vorm van rekenen onafhankelijk van elkaar hebben uitgevonden, maar ze benaderden het onderwerp vanuit geheel andere richtingen. <br>Isaac Newton ontwikkelde zijn ‘<em>methode van fluxies</em>’ tussen 1665 en 1666. Hij werd voornamelijk gemotiveerd door de natuurkunde, en wel specifiek de noodzaak om de snelheid van een versnellend object op een exact moment te berekenen. Newton stelde zich voor dat curven zouden worden gegenereerd door de continue beweging van een punt, waarbij de &#8220;<em>fluxies</em>&#8221; (derivaten) van deze veranderende grootheden zouden worden berekend. Hij was notoir geheimzinnig en doodsbang voor kritiek. Hij deelde zijn vroege manuscripten met slechts een kleine kring van collega&#8217;s en publiceerde zijn volledige werk over de differentiaal rekening pas officieel in 1704.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full is-resized"><img fetchpriority="high" decoding="async" width="266" height="320" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/01/newton.jpg" alt="" class="wp-image-2532" style="width:372px;height:auto" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/01/newton.jpg 266w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/01/newton-249x300.jpg 249w" sizes="(max-width: 266px) 100vw, 266px" /><figcaption class="wp-element-caption">Isaac Newton</figcaption></figure>
</div>


<h2 class="wp-block-heading">Leibniz</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Gottfried Wilhelm Leibniz ontwikkelde tussen 1673 en 1676 zijn eigen versie van deze manier van rekenen. In tegenstelling tot Newton, die keek door de bewegings-lens, benaderde Leibniz het geometrisch. Leibniz concentreerde zich op de sommen van oneindig dunne rechthoeken om de oppervlakte van het gebied onder een curve te vinden. Cruciaal was dat Leibniz het belang van notatie begreep. <br>Toen hij zijn bevindingen in 1684 publiceerde, — twintig jaar voor Newton — introduceerde Leibniz de wiskundige symbolen die nog steeds in gebruik zijn. De langwerpige &#8220;S&#8221; voor het integrale teken (∫) en de dy / dx notatie voor derivaten, zijn volledig zijn creaties. </p>



<figure class="wp-block-image size-full"><img decoding="async" width="800" height="862" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2026/06/leibnizdifferntiaal.jpg" alt="" class="wp-image-8174" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2026/06/leibnizdifferntiaal.jpg 800w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2026/06/leibnizdifferntiaal-278x300.jpg 278w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2026/06/leibnizdifferntiaal-768x828.jpg 768w" sizes="(max-width: 800px) 100vw, 800px" /><figcaption class="wp-element-caption">Een pagina uit het werk van Leibniz</figcaption></figure>



<p class="wp-block-paragraph">De overlappende ontdekkingen leidden tot een wreed prioriteitsgeschil lang voordat die schijncommissie werd gevormd. De volgelingen van Newton beschuldigden Leibniz van plagiaat en beweerden dat hij de ongepubliceerde manuscripten van Newton had gezien tijdens een bezoek aan Londen. Leibniz en zijn aanhangers verdedigden fel zijn originaliteit, waardoor een geografische en intellectuele kloof tussen Britse en continentale wiskundigen ontstond, die tientallen jaren heeft geduurd. </p>



<h2 class="wp-block-heading">Vrijspraak</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Moderne historici hebben beide mannen vrijgesproken van plagiaat. Geen van beide werkte in een vacuüm; wiskundigen als <em>Pierre de Ferma</em>t, <em>Isaac Barrow</em> en <em>Archimedes</em> hadden eeuwen eerder al de basis gelegd voor het berekenen van raaklijnen en gebieden. Newton leverde het eerste alomvattende systeem dat op de fysieke wereld werd toegepast, terwijl Leibniz de gestandaardiseerde wiskundige taal bouwde waardoor de discipline kon floreren.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/wie-ontdekte-differentiaal-rekening-als-eerste-newton-of-leibniz/">Wie ontdekte differentiaal rekening als eerste: Newton of Leibniz?</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://heesen.online/wie-ontdekte-differentiaal-rekening-als-eerste-newton-of-leibniz/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
