Gedichten 2/…

In het vorige bericht gaf ik al aan slechts één gedicht uit het hoofd te kunnen declameren. Verder is mijn poëtische ontwikkeling blijven steken bij het onthouden van enkele strofes uit gedichten, zoals:

“…tussen droom en daad staan wetten in de weg
en praktische bezwaren,
en de weemoed die des avonds komt,
en niemand kan verklaren…”

Het blijkt een, door mij verbasterd, onderdeel te zijn van het gedicht Het Huwelijk van Willem Elsschot (1882-1960):

Willem Elsschot

Het Huwelijk

Toen hij bespeurde hoe de nevel van de tijd
in d’ogen van zijn vrouw de vonken uit kwam doven,
haar wangen had verweerd, haar voorhoofd had doorkloven
toen wendde hij zich af en vrat zich op van spijt.

Hij vloekte en ging te keer en trok zich bij de baard
en mat haar met de blik, maar kon niet meer begeren,
hij zag de grootse zonde in duivelsplicht verkeren
en hoe zij tot hem opkeek als een stervend paard.

Maar sterven deed zij niet, al zoog zijn helse mond
het merg uit haar gebeente, dat haar toch bleef dragen.
Zij dorst niet spreken meer, niet vragen of niet klagen,
en rilde waar zij stond, maar leefde en bleef gezond.

Hij dacht: ik sla haar dood en steek het huis in brand.
Ik moet de schimmel van mijn stramme voeten wassen
en rennen door het vuur en door het water plassen
tot bij een ander lief in enig ander land.

Maar doodslaan deed hij niet, want tussen droom en daad
staan wetten in de weg en praktische bezwaren,
en ook weemoedigheid, die niemand kan verklaren,
en die des avonds komt, wanneer men slapen gaat.

Zo gingen jaren heen. De kindren werden groot
en zagen dat de man die zij hun vader heetten,
bewegingloos en zwijgend bij het vuur gezeten,
een godvergeten en vervaarlijke aanblik bood.

Dit doet denken aan een andere favoriet van mij: “Echtpaar in de trein” van Willem Wilmink (ook al eens eerder naar gerefreerd op deze site):

Echtpaar in de trein

voor Wobke

Met de allerliefste in een trein
kan aangenaam en leerzaam zijn.
De prachtig vormgegeven stoel
geeft allebei een blij gevoel.

Voor ‘t verre reisdoel kant en klaar
zit ik dus tegenover haar.
De trein maakt zijn vertrouwd geluid
en zij rijdt vóór-, ik achteruit.

We zien dezelfde dingen wel,
maar ik heel traag en zij heel snel.
Zij kijkt tegen de toekomst aan,
ik zie wat is voorbijgegaan.

Zo is de huwelijkse staat:
de vrouw ziet wat gebeuren gaat,
terwijl de man die naast haar leeft
slechts merkt wat zijn beslag al heeft.

Van nieuw begin naar nieuw begin
rijdt zij de wijde toekomst in,
en ik rij het verleden uit.
En beiden aan dezelfde ruit.

Willem Wilmink (1936-2003)

ChessClassics 2018 Bad Neuenahr – Ronde 7

Een Engelsman dit keer: Paul Stokes uit Londen, qua ELO iets (150 punten) sterker, maar ik speel met wit. Echter wel aan tafel 13, dezelfde tafel waar ik mijn enige partij verloor!

update:

Het is een bijgeloof, maar 13 is voor mij dus een ongeluksgetal: verloren!

Het grappige (hoewel?) is dat ik hier in Bad Neuenahr een 2e hands boekenwinkel gevonden heb en daar een paar boeken over vormen van bijgeloof (Duivels, Wichelroedes (zie voetnoot) en Aardstralen) heb aangeschaft. Dan vraag je er om, zo lijkt het!

Het was opnieuw een afruil-variant, ditmaal van de Caro Kann. Het gebruikelijke spelbeeld ontvouwde zich: zwart in de aanval op de damevleugel, wit op de koningsvleugel. Blijkbaar waren we er op gebrand te winnen, want we verbrandden beiden alle bruggen, schepen, dorpen en steden achter ons, in de hoop als eerste te zegevieren.

Opnieuw leek ik aan het langste eind te trekken, maar werd zo enthousiast dat ik één zet te lang op winst bleef spelen, terwijl ik remise in de hand had!

Zwart greep zijn kans en maakt het overtuigend uit.


In mijn studie naar de invulling van het huwelijk door gepensioneerde Duitsers, had ik vandaag het geluk het eerste echtpaar te observeren dat aan een 2-persoonstafeltje plaats nam!

Mijn vermoeden dat alleen een gelukkig stel dat doet, werd bevestigd. Natuurlijk droop de liefde er niet vanaf (want eind 70, begin 80 jaar oud), maar ik kreeg wel een duidelijk gevoel van wederzijds respect en aandacht voor elkaar.

Ik heb het aantal naar elkaar uitgesproken woorden niet geteld, maar het zou mij niet verbazen als het een gelijkspel was. Met andere woorden: ze hebben in de loop der jaren een mooie balans gevonden. Gratuliere!

In mijn ooghoek probeerde ik tegelijkertijd een beeld te krijgen van de situatie bij een stel dat diagonaal tegenover elkaar aan een 4-persoonstafel zat.

De eerste, rudimentaire, constatering is: even oud, maar vrouw primair, man secundair… wordt vervolgd.


voetnoot:

ChessClassics 2018 – Wichelroede

Over de wichelroede (Wünschelrute) een stukje uit het “Zeitschrift für klassische Psychoanalyse”, 1983, door G. Bauer:

» Die Wünschelrute zeigt verblüffende Ähnlichkeit mit dem männlichen Genitale, nicht nur in der Form (ein langer Stiel mit zwei kürzeren, aber dickeren Anhängseln im schrägen Winkel dazu). Die Wünschelrute ist elastisch und biegsam, sie wird wie der stolz erigierte Penis eines kleinen Knaben mit der Spitze nach oben getragen. Der Wünschelrutengänger versieht sich in seiner Phantasie also mit einem überdimensionalen Penis, mit dem er einen Schatz sucht.
Kaum hat er diesen gefunden, so gerät die Rute (resp. das männliche Glied) in die oben erwähnten Zuckungen, Auf- und Abwärtsbewegungen, ja, unter Umständen verkrümmt sie (es) sich sogar. Auch der Rutengänger selbst kann körperlich gereizt werden…. körperliche Reaktionen, die eher an einen Geschlechtsakt denn an das Halten einer Astgabel erinnern. Halten wir fest: Die Wünschelrute ist für den Rutengänger anscheinend ein Ersatz für das männliche Genitale, der Vorgang des Ausschlagens über dem Schatz scheint ein(e) Ersatz für den Geschlechtsverkehr in Form des Inzest zu sein. …«

Het is niet zeker of de schrijver ervan (Bauer) de wisselroede-lopers of de psychoanalyse op de hak neemt. Ik denk zelf dat laatste, want alles wat langer dan breed is, staat in de psychoanalyse voor een penis zo lijkt het soms.

Gerelateerd aan de wichelroede is de pendel. Professor Zonnebloem uit de strip Kuifje is de bekendste persoon die met een pendel rondloopt:

ChessClassics 2018 – Professor Zonnebloem pendelt

 

ChessClassics 2018 Bad Neuenahr – Ronde 6

In de 6e ronde opnieuw een (iets) mindere grootheid: Peter Foitzik (D). Ik mag de zwarten voorgaan in de strijd.

Na vijf rondes is er in onze groep nog maar één speler met een honderd procent score: de Tsjechische Grootmeester Dr. Igors Rausis met een respectabele ELO van 2640 (bijna net zo veel als bijvoorbeeld de huidige rating van de Engelsman Nigel Short die in 1993 een WK match speelde tegen Gary Kasparov)!

update:

Het werd een psychologisch zware partij want mijn tegenstander begon direct met een tactische meesterzet: hij kwam 20 minuten te laat!

Je zou denken dat dat in zijn nadeel is, maar gedurende die 20 minuten heb ik me zitten afvragen of ik straks (na één uur) een makkelijk puntje kon bijschrijven wegens niet opkomen van de tegenstander. En als hij dan hijgend en puffend achter het bord plaatsneemt ga je denken dat het een makkelijke prooi wordt… Geen goede gemoedstoestand voor een zware schaakpartij.

Het werd een Franse Afruilvariant, waarna het bekende steekspel om de heerschappij over de enige open lijn (de e-lijn) losbrandde. Ik leek een tijd lang hierbij de overhand te hebben en mijn tegenstander op te zadelen met een gebrek aan “lebensraum”.

Nu werkte dat gebrek aan lebensraum voor mijn Duitse tegenstander als een rode lap op een stier en hij begon met venijnig spel meer lebensraum op te eisen… En dat kreeg hij uiteindelijk ook.

We kwamen in een eindspel met ieder Toren, Paard en drie Pionnen, waar uiteindelijk geen muziek meer inzat. Daarom hebben we tot remise besloten; daarmee nog altijd op 50%!


Wat ik gisteren nog vergat te melden, maar een interessant gegeven is in mijn onderzoek naar de invulling van het huwelijk door de oudere en gepensioneerde Duitsers, is het volgende:

Op het ontbijtterras staan gedekte tafeltjes voor 2 of 4 personen.

Geen enkel echtpaar in mijn onderzoek is tot nu toe gaan zitten aan een 2-persoonstafel! Opmerkelijk nietwaar?

En aan de 4-persoonstafels worden alle mogelijke plekken aan tafel ingenomen:

Je hebt stellen die NAAST elkaar gaan zitten, je hebt er die RECHT TEGENOVER elkaar gaan zitten, maar je hebt er ook die DIAGONAAL TEGENOVER elkaar gaan zitten!

Wat zeggen de innames van deze posities over de verhoudingen binnen het huwelijk? Zeer zeker stof voor een nader onderzoek…

 

 

ChessClassics 2018 Bad Neuenahr – Ronde 5

In de 5e ronde eindelijk een tegenstand(st)er die een mindere rating heeft, maar net zoveel punten heeft gescoord als ik: Martina Bertram. Eens kijken hoe dit verschil in ELO punten gaat uitpakken!

update:

Het eerste volle punt is binnen. Martina nam in de opening al snel de verkeerde afslag, kwam in een niemandsland terecht en was tot algehele passiviteit gedwongen.

In alle rust kon ik mijn voordeel uitbouwen tot aan de mat-combinatie:

ChessClassics 2018 – 5: na 31…Da4

Er volgde vanuit bovenstaande stelling: 32.Lb5… Dit vangt de dame; de volgende zetten van zwart zijn pure wanhoop! 32…Pf5 33.Pxf5 b6 34.Lxa4 bxc5 35.Pe7 Kb8 36.Tb1 Ka8 37.Lc6 mat.


’s Morgens aan het ontbijtbuffet in het hotel krijg ik de kans om de invulling van het huwelijk door oudere (van mijn leeftijd en ouder) Duitsers te bestuderen. Een flink aantal echtparen schuifelen dan aan mij voorbij, op zoek naar hun ontbijt.

Er zijn stellen waarvan de man alvast gaat zitten en vrouwlief af en aan loopt tussen buffet en manlief. Naar mijn inschatting is in al deze gevallen de vrouw een stuk jonger. Als al het voer en vocht voor beiden is aangesleept, ontspint zich vaak een gesprek op initiatief van de vrouw en waarbij manlief niet veel verder komt dan knikken, schudden of grimlachen.

Omgekeerd komt ook voor: dan zijn beiden ongeveer van dezelfde leeftijd en lopen allebei naar het buffet. Wel loopt manlief dan voorop en vrouwlief sloft er achteraan. Het gesprek aan tafel gaat dan vaak over wat manlief zojuist in de Frankfurter Allgemeine gelezen heeft. Vrouwlief is het nagenoeg altijd eens met zijn commentaar en knikt, schudt of grimlacht.

Vreemd genoeg heb ik geen echtparen voorbij zien trekken, waarbij de man een stuk jonger is… Zal morgen weer eens goed mijn ogen de kost geven.

Doet me denken aan het, voor mij, mooiste gedicht van Willem Wilmink:

ChessClassics 2018 -5: Echtpaar in de trein, Willem Wilmink

Dit gedicht is ook verfilmd!