De rauwe ziel van Amerika

Weinig bands belichamen de Amerikaanse ziel zo krachtig als Creedence Clearwater Revival. In een tijd van psychedelica, experiment en culturele revolutie koos deze band voor iets totaal anders: eenvoud, energie en een ongepolijste, bijna tijdloze sound.

Tussen 1968 en 1972 bouwde CCR in razend tempo een indrukwekkend oeuvre op dat vandaag nog steeds klinkt alsof het gisteren is opgenomen.

De oorsprong

Ironisch genoeg kwam CCR niet uit het diepe zuiden van de Verenigde Staten, maar uit Californië. De band bestond uit:

• John Fogerty (zang, gitaar, songwriter)
• Tom Fogerty (gitaar)
• Stu Cook (bas)
• Doug Clifford (drums)

Toch ontwikkelden ze een geluid dat bekend zou worden als “swamp rock” — muziek die op de en of andere manier doet denken aan de vochtige, broeierige sfeer (de moerassen) van het Amerikaanse zuiden.

De doorbraak

Waar andere bands experimenteerden met lange solo’s en complexe structuren, deed CCR juist het tegenovergestelde:

• korte, krachtige nummers
• herkenbare riffs
• directe teksten

Wie zei ook weer “Eenvoud is het kenmerk van het ware“?¹ Ik denk dat dat mij juist aansprak in hun muziek. En dan vooral met nummers als:

• “Suzie Q”
• “Proud Mary”
• “Bad Moon Rising”
• “Fortunate Son”

Deze songs combineren rock, blues, country en folk tot iets dat zowel rauw als toegankelijk is.

De stem van een tijdperk

CCR was meer dan muziek — het was een geluid dat perfect aansloot bij de maatschappelijke onrust van de late jaren ’60.

Vooral “Fortunate Son” werd een iconisch protestlied tegen de Vietnamoorlog:

• kritiek op sociale ongelijkheid
• woede over politieke elites
• solidariteit met de gewone man

John Fogerty wist persoonlijke emotie te vertalen naar universele thema’s.

De tekst van “Fortunate Son”

Some folks are born made to wave the flag,
Ooh, they’re red, white and blue.
And when the band plays “Hail to the chief”,
Ooh, they point the cannon at you, Lord,

It ain’t me, it ain’t me, I ain’t no senator’s son, son.
It ain’t me, it ain’t me; I ain’t no fortunate one, no,

Yeah!
Some folks are born silver spoon in hand,
Lord, don’t they help themselves, oh.
But when the taxman comes to the door,
Lord, the house looks like a rummage sale, yes,

It ain’t me, it ain’t me, I ain’t no millionaire’s son, no.
It ain’t me, it ain’t me; I ain’t no fortunate one, no.

Some folks inherit star spangled eyes,
Ooh, they send you down to war, Lord,
And when you ask them, “How much should we give?”
Ooh, they only answer More! more! more! yoh,

It ain’t me, it ain’t me, I ain’t no military son, son.
It ain’t me, it ain’t me; I ain’t no fortunate one, one.

It ain’t me, it ain’t me, I ain’t no fortunate one, no no no,
It ain’t me, it ain’t me, I ain’t no fortunate son, no no no.

Vertaling:

Sommige mensen zijn geboren om met de vlag te zwaaien
Ooh, ze zijn rood, wit en blauw.
En als de band “Hail to the chief” speelt
Oeh, ze richten het kanon op u, Heer,

Ik ben het niet, ik ben het niet, ik ben geen zoon van een senator, zoon.
Ik ben het niet, ik ben het niet; Ik ben geen gelukkige, nee,

Ja!
Sommige mensen worden met de zilveren lepel in hun mond geboren
Heer, ze helpen zichzelf, oh.
Maar als de belastingman aan de deur komt,
Heer, het huis ziet eruit als een rommelverkoop, ja,

Ik ben het niet, ik ben het niet, ik ben geen zoon van een miljonair, nee.
Ik ben het niet, ik ben het niet; Ik ben geen gelukkige, nee.

Sommige mensen erven met sterren bezaaide ogen
Ooh, ze sturen je ten strijde, Heer,
En als je hen vraagt: “Hoeveel moeten we geven?”
Ooh, ze antwoorden alleen meer! meer! meer! yoh,

Ik ben het niet, ik ben het niet, ik ben geen militaire zoon, zoon.
Ik ben het niet, ik ben het niet; Ik ben geen gelukkige, één.

Ik ben het niet, ik ben het niet, ik ben geen gelukkige, nee nee nee,
Ik ben het niet, ik ben het niet, ik ben geen gelukkige zoon, nee nee nee.

Hun geheim: John Fogerty

De creatieve motor van CCR was onmiskenbaar John Fogerty²:

• schreef vrijwel alle nummers
• produceerde de albums
• bepaalde het geluid

Zijn stem — rauw, urgent en emotioneel — werd het handelsmerk van de band. Maar dit succes had een keerzijde. Het enorme succes leidde tot spanningen binnen de band:

• ongelijkheid in creatieve controle
• conflicten tussen bandleden
• frustraties over erkenning en royalties

En dat leidde er toe dat de band in 1972 uiteen viel. Maar in de vier jaar dat ze bestonden produceerde CCR meer klassieke nummers dan veel bands in een hele carrière.

¹ Herman Boerhaave (1668-1738), Nederlands arts, botanicus en scheikundige. Hij was een  hoogleraar die een tijdlang drie van de vijf leerstoelen van de medische faculteit bekleedde, rector magnificus was van de Universiteit van Leiden en directeur van de Hortus botanicus Leiden.
Boerhaave stond bekend als begenadigd docent en was bij leven een van de bekendste Europeanen, wiens faam zelfs tot in China was doorgedrongen.
Boerhaaves motto was Simplex sigillum veri – Eenvoud is het kenmerk van het ware.

² John Cameron Fogerty (1945- ) is een Amerikaans singer-songwriter. Hij is vooral bekend als voorman van de rockgroep Creedence Clearwater Revival. Karakteristiek is zijn raspende stem en zijn vermogen om pakkende gitaar-riffs te bedenken.

Het bericht De Creedence Clearwater Revival verscheen eerst op HEESEN Online.