Inleiding

Patience, ook wel bekend als Solitaire, is een van de meest populaire kaartspellen ter wereld. Het spel, dat vaak door één persoon wordt gespeeld (daarom vind ik Solitaire een betere naam), is een combinatie van geluk, strategie en geduld. Het heeft door de eeuwen heen zijn aantrekkingskracht behouden, vooral door de eenvoud en het vermogen om zowel ontspanning als mentale uitdaging te bieden.

Oorsprong

De precieze oorsprong van patience is enigszins onduidelijk, maar het spel vindt waarschijnlijk zijn oorsprong in Noord-Europa in de 18e eeuw. De lange, donkere winters in de Scandinavische landen lijken een ideale voedingsbodem voor het uitvinden van kaartspelletjes. Maar er zijn bronnen die suggereren dat het uit Frankrijk of Duitsland komt. Het werd aanvankelijk gespeeld als een gezelschapsspel, waarbij de deelnemers kaarten op bepaalde volgorde moesten leggen.

Basisregels

Patience wordt gespeeld met één standaard kaartspel van 52 kaarten. Het doel van het spel is om alle kaarten vanaf het speelveld naar vier stapels (plaatsen waar kaarten worden verzameld op volgorde) te verplaatsen, waarbij elke stapel wordt opgebouwd in een reeks van aas tot koning in dezelfde kleur.

Er zijn veel varianten van patience, maar de bekendste is Klondike, de versie die ook vaak wordt meegeleverd met computers. In deze versie worden zeven kolommen kaarten op het speelveld gelegd, waarbij elke volgende kolom één kaart meer heeft dan de vorige. Alleen de bovenste/laatste kaart van elke kolom is zichtbaar. De speler moet de kaarten in aflopende volgorde en in afwisselende kleuren (rood en zwart) op elkaar stapelen, terwijl er tegelijkertijd wordt geprobeerd kaarten naar de vier stapels te verplaatsen.

De kunst van het spel is om beslissingen te nemen over welke kaarten je op het speelveld moet verplaatsen, welke je van de trekstapel pakt en welke kaarten je het beste kunt bewaren voor later gebruik. Dit vereist een combinatie van strategisch denken en geduld, want niet elke zet leidt direct tot succes.

Psychologische en Cognitieve Voordelen

Patience is niet alleen een bron van vermaak, maar biedt ook verschillende voordelen voor de geestelijke gezondheid en cognitieve functies. Omdat het spel zowel geduld als planning vereist, helpt het spelers bij het ontwikkelen van probleemoplossende vaardigheden en strategisch denken. De behoefte om elke zet zorgvuldig te overwegen bevordert het vermogen om vooruit te denken en beslissingen te nemen op basis van beschikbare informatie.

Daarnaast kan patience helpen bij het verbeteren van concentratie en focus. Het is een spel waarin de speler volledig moet opgaan in de kaarten en hun mogelijke verplaatsingen. In een tijdperk waarin we vaak worden overspoeld door prikkels en informatie, kan een spelletje patience een welkome manier zijn om de geest tot rust te brengen en de aandacht te richten.

Patience in de Digitale Tijd

Sinds Microsoft in de jaren ’90 een versie van Klondike opnam in hun Windows-besturingssysteem, is het spel voor miljoenen mensen wereldwijd een dagelijkse bezigheid geworden. De digitale versie van patience biedt spelers de mogelijkheid om het spel snel en gemakkelijk op elk moment te spelen, zonder dat een fysiek kaartspel nodig is. Dit heeft niet alleen geleid tot een bredere verspreiding van het spel, maar heeft ook bijgedragen aan de ontwikkeling van nieuwe varianten en moeilijkheidsgraden.

Kun je elke Klondike winnen?

Niet elke Klondike-patience komt uit. Klondike, de meest bekende variant van het patience-kaartspel, bevat een element van zowel vaardigheid als geluk. Hoewel het spel sterk afhankelijk is van strategische beslissingen, zoals het kiezen welke kaarten te verplaatsen, speelt de volgorde van de kaarten ook een belangrijke rol. Deze willekeurige volgorde kan er soms voor zorgen dat een spel niet oplosbaar is, hoe goed de speler ook speelt.

Factoren die bepalen of een Klondike-patience uitkomt:

1. Volgorde van de kaarten: De manier waarop de kaarten in het begin van het spel worden geschud en gelegd, bepaalt grotendeels de moeilijkheid. Als bijvoorbeeld belangrijke kaarten vastzitten onder andere kaarten die niet snel kunnen worden verplaatst, kan dat het spel onspeelbaar maken.
2. Strategie van de speler: Hoewel geluk een grote rol speelt, is de strategie van de speler van cruciaal belang. Er zijn technieken en strategieën die de kans vergroten dat het spel succesvol wordt uitgespeeld, zoals het prioriteren van het onthullen van verborgen kaarten, het vrijmaken van tableau-kolommen en slim gebruikmaken van de trekstapel.
3. Willekeurigheid van de trekstapel: Hoe de trekstapel is opgebouwd, kan een spel soms niet oplosbaar maken. Als cruciale kaarten te laat in de volgorde van de trekstapel komen, kan dit verhinderen dat de speler voortgang maakt.

Gemiddelde kans op succes

De waarschijnlijkheid om een spel Klondike te kunnen winnen met het best mogelijke spel is niet bekend. Schattingen van de kans dat een willekeurig gedeeld Klondike-spel oplosbaar is, variëren tussen de 70% en 80% van de spellen die met de juiste strategie oplosbaar zijn. Voor de overige spellen is er simpelweg geen oplossing mogelijk vanwege de volgorde van de kaarten.

Het onvermogen van theoretici om deze kansen nauwkeurig te berekenen, wordt door de wiskundige Persi Diaconis wel “een van de gênes van de toegepaste waarschijnlijkheidsrekening” genoemd.
De beste informatie over de winbaarheid van Klondike betreft een aangepaste versie van het spel genaamd “Thoughtful Solitaire” of “Thoughtful Klondike”, waarin de locatie van alle 52 kaarten bekend is. De kans om Thoughtful Klondike te winnen is berekend als ongeveer 82%.

Omdat het enige verschil tussen de twee spellen (gewoon en Thoughtful) de kennis van de kaartlocatie is, zijn alle winbare Thoughtful Klondike-spellen ook te winnen in regulier Klondike. Het winstpercentage van 82% voor Thoughtful Klondike geeft daarom een bovengrens van 82% op het winstpercentage van gewone Klondike wanneer de locatie van alle kaarten onbekend is.

Een Klondike-spelende AI die gebruikmaakte van Monte Carlo-boomzoekopdrachten was in staat om tot 35% van de willekeurig gegenereerde reguliere Klondike-spellen op te lossen, en uit een ander experiment bleek dat een bekwame speler 189 van de 442 spellen (43%) kon winnen.

Wie of wat was Klondike?

Klondike verwijst naar een rivier en een historische gebeurtenis in het uiterste noordwesten van Canada. Het gebied werd beroemd vanwege de Klondike Gold Rush van 1896 tot 1899, een van de grootste goudkoortsperiodes in de geschiedenis.

De Klondike Gold Rush

In 1896 werd in de Klondike-rivier, nabij het huidige stadje Dawson City, goud ontdekt. Dit leidde tot een massale toestroom van tienduizenden goudzoekers uit Canada, de Verenigde Staten en andere delen van de wereld. De tocht naar de Klondike was extreem zwaar vanwege de barre weersomstandigheden, afgelegen ligging en moeilijke toegangswegen door de bergen en wildernis. Veel mensen trokken door Alaska en moesten een gevaarlijke reis maken via de Chilkoot Pass of White Pass om de goudvelden te bereiken.

Van de duizenden die de reis maakten, kwam slechts een klein deel daadwerkelijk aan in de Klondike, en slechts enkelen werden echt rijk door de goudvondsten. De meeste goudzoekers hadden te maken met armoede, kou en uitputting. Toch bleef de Klondike Gold Rush een iconisch moment in de geschiedenis van Noord-Amerika, vanwege de verhalen van avontuur, ontberingen en dromen van rijkdom.

Klondike en Patience

De naam Klondike werd later geassocieerd met het beroemde kaartspel, mogelijk omdat het geduld en geluk symboliseert – net zoals goudzoekers in Klondike moesten vertrouwen op geluk en doorzettingsvermogen om succes te vinden. Het verband tussen het goudzoekerstijdperk en het kaartspel blijft echter vaag en is niet gebaseerd op een directe historische link.

Het bericht Patience of Solitaire verscheen eerst op HEESEN Online.

Ook bekend als Klondike (zie verderop), gebruikt de klassieke versie van het spel een standaard kaartspel van 52 speelkaarten (van 2 tot Aas). Het doel van het spel is om het bord leeg te spelen door een stapel kaarten te maken van laag naar hoog in de vier kleuren (harten, klaveren, schoppen en ruiten). Als de speler alle kleuren voltooit, wint de speler het Solitaire-spel. Ongeveer 80% van de solitaire-spellen kan worden gewonnen op basis van de vaardigheden van de speler. Het spel kent eden aantal varianten, maar in de basis is het doel van het spel hetzelfde.

Microsoft Windows 3.0

Pas in 1990, toen Microsoft de Klondike variant van Solitaire opnam in Windows 3.0, ging het spel echt viraal. Het hielp met succes computergebruikers te leren hoe ze een muis moesten gebruiken.
Klondike wordt beschouwd als de meest populaire versie van Solitaire, wat “onbegrijpelijk” is, aangezien de kans op succes om het uit te spelen (d.w.z. winnen) een van de laagste is van alle varianten Solitaire.

Klondike

Zelf speel ik ook regelmatig Microsoft’s Klondike. Die variant heeft een aardige historie:

Hij werd populair aan het einde van de 19e eeuw en is het misschien wel “Klondike” genoemd, naar de Canadese regio waar de Klondike Gold Rush plaatsvond in 1896-1899.
De vroegste regels voor het spel dat tegenwoordig bekend staat als Klondike verschijnen in de editie van 1907 van Hoyle’s Games onder de naam “Seven-Card Klondike“. Hoyles noemt het een eenvoudigere versie van “Klondike”, ook beschreven in hetzelfde boek, maar het blijkt een gokversie te zijn. Die versie van het spel is tegenwoordig bekend als Canfield in de VS en Demon elders in de wereld.
In de 1913-editie van de zogenaamde Official Rules of Card Games, staat Klondike beschreven met de aanpassing dat van de stapel één kaart tegelijk omgedraaid wordt in plaats van drie.

Spelregels van Klondike

Na het schudden van de 52 kaarten van een standaard kaartspel zonder jokers, wordt een tableau van zeven uitgewaaierde stapels kaarten van links naar rechts gelegd. Van links naar rechts bevat elke stapel een kaart meer dan de vorige. De eerste en meest linkse stapel bevat een enkele omgedraaide kaart, de tweede stapel bevat twee kaarten, de derde stapel bevat drie kaarten, de vierde stapel bevat vier kaarten, de vijfde stapel bevat vijf kaarten, de zesde stapel bevat zes kaarten en de zevende stapel bevat zeven kaarten. De bovenste kaart van elke stapel wordt opengedraaid.
De overige kaarten vormen de voorraad en worden met de afbeelding naar beneden linksboven in de lay-out gelegd.

De vier fundamenten (lichte rechthoeken in de rechterbovenhoek van de figuur) worden opgebouwd per reeks van Aas (laag in dit spel) tot Heer, en de tableau-stapels kunnen worden opgebouwd met afwisselende kleuren. Elke open kaart in een gedeeltelijke stapel of een volledige stapel kan als een eenheid naar een andere tableaustapel worden verplaatst op basis van de hoogste kaart. Alle lege stapels kunnen worden gevuld met een koning, of een stapel kaarten met een koning. In de figuur hierboven kan de Klaveren Aas in een van de fundamenten gelegd worden, waarna de kaart onder de Klaveren Aas wordt omgedraaid. Ook kan de Harten Boer op Schoppen Vrouw of Klaveren Vrouw gelegd worden (rood op zwart) en de kaart onder de Harten Boer wordt omgedraaid.
Als er geen andere opties meer zijn wordt steeds de bovenste kaart van de stapel omgedraaid en gekeken of er een afleg mogelijkheid voor is.

Het doel van het spel is om vier stapels kaarten op te bouwen, beginnend met Aas en eindigend met Heer, allemaal van dezelfde kleur, op een van de vier fundamenten.
Als de speler geen zinvolle zetten meer kan doen, wordt de partij als verloren beschouwd.

Het bericht Nationale Solitaire/Patience Dag – 22 Mei verscheen eerst op HEESEN Online.