<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>paradox van intolerantie Archieven - HEESEN Online</title>
	<atom:link href="https://heesen.online/tag/paradox-van-intolerantie/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://heesen.online/tag/paradox-van-intolerantie/</link>
	<description>Blogs van Jos Heesen</description>
	<lastBuildDate>Sun, 05 Jan 2025 13:06:46 +0000</lastBuildDate>
	<language>nl-NL</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=7.1.4</generator>
	<item>
		<title>Tolerant voor intolerantie?</title>
		<link>https://heesen.online/tolerant-voor-intolerantie/</link>
					<comments>https://heesen.online/tolerant-voor-intolerantie/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[JosWP]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 05 Jan 2025 13:06:08 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Actueel]]></category>
		<category><![CDATA[Filosofie]]></category>
		<category><![CDATA[Geschiedenis]]></category>
		<category><![CDATA[Teksten in het Nederlands/Dutch]]></category>
		<category><![CDATA[Karl Popper]]></category>
		<category><![CDATA[paradox van intolerantie]]></category>
		<category><![CDATA[tolerantie]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://heesen.online/?p=6574</guid>

					<description><![CDATA[<p>olerantie of verdraagzaamheid is een sociale, culturele of in een religieuze context gebruikte term, die de mate aangeeft waarin afwijkend gedrag of leden van bepaalde groepen niet worden gediscrimineerd ondanks hun afwijkend en door de meerderheid verwerpelijk geachte gedrag (of afwijkende meningen). Tolerantie is afgeleid van het Latijnse tolerare dat verdragen, verduren, uithouden, betekent.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/tolerant-voor-intolerantie/">Tolerant voor intolerantie?</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph"><strong>Tolerantie</strong>&nbsp;of&nbsp;<strong>verdraagzaamheid</strong>&nbsp;is een sociale, culturele of in een religieuze context gebruikte term, die de mate aangeeft waarin&nbsp;afwijkend gedrag&nbsp;of leden van bepaalde groepen <em>niet</em> worden gediscrimineerd <em>ondanks</em> hun afwijkend en door de meerderheid verwerpelijk geachte gedrag (of afwijkende meningen). Tolerantie is afgeleid van het Latijnse&nbsp;<em>tolerare</em>&nbsp;dat verdragen, verduren, uithouden, betekent.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Tolerantie stond in de Oudheid en Middeleeuwen synoniem voor toegeeflijkheid, zachtmoedigheid, clementie, goedertierenheid, lankmoedigheid en geduld. Op het gebied van&nbsp;religieuze tolerantie&nbsp;werden meerdere malen&nbsp;<em>edicten van tolerantie</em><sup>1</sup>&nbsp;uitgevaardigd.&nbsp;<br><em>Erasmus</em>&nbsp;(1469–1536),&nbsp;<em>Spinoza</em>&nbsp;(1632–1677),&nbsp;<em>Locke</em>&nbsp;(1632–1704) en&nbsp;<em>Bayle</em>&nbsp;(1647–1706) waren voorstander van een vorm van tolerantie.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><em>Voltaire</em> (1694-1778) schreef: &#8220;<em>Ik verafschuw wat u zegt, maar ik zal uw recht om het te zeggen met mijn leven verdedigen.&#8221;</em></p>



<h2 class="wp-block-heading">Toestaan met tegenzin</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Tolerantie is <em><strong>niet</strong></em> het accepteren van asielzoekers, tolerantie is accepteren dat <em>anderen</em> protesteren tegen hun komst. Tolerantie houdt in het verdragen van opvattingen, levenswijzen, voorkeuren en visies waar je het mee <em>oneens</em> bent. Toestaan met <em>tegenzin</em> dus.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Maar in welke mate moeten we ruimte geven aan <strong>in</strong><em>tolerante</em> opvattingen? Waar ligt het kantelpunt waarbij tolerantie voor intolerantie ten koste gaat van onze vrije, open en democratische samenleving? Deze zorg is prominent aanwezig in het publieke en politieke debat. Die laait op als er vrouwen worden aangerand door asielzoekers, als imams haat prediken, als homo’s in elkaar worden geslagen.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-large is-resized"><img fetchpriority="high" decoding="async" width="1024" height="858" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/07/tolerancedostojevsky-1024x858.jpg" alt="" class="wp-image-5688" style="width:474px;height:auto" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/07/tolerancedostojevsky-1024x858.jpg 1024w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/07/tolerancedostojevsky-300x251.jpg 300w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/07/tolerancedostojevsky-768x643.jpg 768w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/07/tolerancedostojevsky.jpg 1114w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>
</div>


<p class="wp-block-paragraph">Hoe redden we ons uit de <em>tolerantieparadox van Karl Popper</em> die stelt dat een onbeperkt tolerante samenleving uiteindelijk haar eigen ondergang zal bewerkstelligen als ze tolerantie biedt aan <strong><em>in</em></strong>tolerantie. Popper suggereerde dat, om tolerantie te behouden, een samenleving het recht moet behouden om intolerantie niet te tolereren. Dus de tolerante mens moet uiteindelijk intolerant zijn.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Om uit deze paradox gered te worden, kunnen we het volgende proberen:</p>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>1. Duidelijke grenzen stellen aan tolerantie</strong></h3>



<ul class="wp-block-list">
<li>Het beschermen van essentiële waarden: een samenleving moet vaststellen welke waarden voor haar fundamenteel en essentiëel zijn, zoals gelijkheid, vrijheid en mensenrechten. Dat maakt het mogelijk om intolerante ideeën die deze waarden bedreigen, af te wijzen.</li>



<li>Het stellen van wettelijke grenzen<strong>:</strong> als wettelijk is vastgelegd wat al dan niet gerechtvaardigd is, is ingrijpen mogelijk wanneer intolerantie aanzet tot haat, geweld, of schending van de rechten van anderen.</li>
</ul>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>2. Intellectuele confrontatie in plaats van repressie</strong></h3>



<ul class="wp-block-list">
<li>Het handhaven van de vrijheid van meningsuiting: het moet mogelijk zijn om ook intolerante ideeën te uiten, zolang ze niet direct oproepen tot het praktiseren van geweld of discriminatie.</li>



<li>Het bevorderen van een cultuur van kritisch denken en open discussie om intolerantie te kunnen weerleggen zonder dwang.</li>
</ul>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>3. Democratische instituties versterken</strong></h3>



<ul class="wp-block-list">
<li>Het respecteren van de rechtsstaat: door het gebruik van democratische processen en rechts-systemen kan intolerantie ingeperkt worden, zonder dat het nodig is om autoritaire methoden te gebruiken.</li>



<li><em>Checks and balances</em><strong>:</strong> zorg voor sterke mechanismen die machtsmisbruik voorkomen.</li>
</ul>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>4. Proportioneel reageren op bedreigingen</strong></h3>



<ul class="wp-block-list">
<li>Geweld alleen gebruiken als laatste redmiddel: geweld is alleen gerechtvaardigd wanneer intolerante groeperingen gewelddadig worden en daarom een directe bedreiging vormen.</li>



<li>Probeer alternatieven voor fysieke repressie te ontwikkelen: stimuleer vreedzame middelen om maatschappelijke spanningen en polarisatie te verminderen.</li>
</ul>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>5. Sociale cohesie bevorderen</strong></h3>



<ul class="wp-block-list">
<li>Maak de samenleving inclusief<strong>:</strong> zorg ervoor dat alle mensen zich gehoord en erkend voelen, zodat ze minder vatbaar zijn voor extremistische ideeën.</li>



<li>Pak economische en sociale ongelijkheden aan: veel intolerantie wordt gevoed door angst en onzekerheid. Door deze oorzaken zoveel mogelijk weg te nemen, kan de voedingsbodem voor intolerantie verkleind worden.</li>
</ul>



<p class="wp-block-paragraph">Het komt er dus op neer om een balans te vinden tussen vrijheid en veiligheid. Tolerantie mag niet gebruikt worden als excuus om passief toe te kijken hoe de fundamenten van een vrije samenleving worden aangevallen. <em>Popper</em> stelde voor dat we intolerantie alleen mogen bestrijden wanneer deze een directe bedreiging vormt voor een vreedzame samenleving.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full is-resized"><img decoding="async" width="198" height="254" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2023/11/karlpopper.jpg" alt="" class="wp-image-4648" style="width:268px;height:auto"/><figcaption class="wp-element-caption">Karl Popper (1902-1994)</figcaption></figure>
</div>


<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<p class="wp-block-paragraph"><sup>1</sup> Een <strong>edict van tolerantie</strong> is een schriftelijke bepaling (edict) door een regering en/of vorst, waarbij de vrijheid van godsdienst in het land (deels) toegestaan wordt alsmede de uitoefening van de godsdienst in al zijn facetten (eredienst, samenkomsten, kerkraden). <br>Een voorbeeld is het <em>Edict van Nicomedia</em> in 311 uitgevaardigd door keizer <em>Galerius</em>, dat poogde een einde te maken aan de christenvervolgingen.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/tolerant-voor-intolerantie/">Tolerant voor intolerantie?</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://heesen.online/tolerant-voor-intolerantie/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Poppers paradox</title>
		<link>https://heesen.online/poppers-paradox/</link>
					<comments>https://heesen.online/poppers-paradox/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[JosWP]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 07 Aug 2024 14:32:59 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Actueel]]></category>
		<category><![CDATA[Filosofie]]></category>
		<category><![CDATA[Teksten in het Nederlands/Dutch]]></category>
		<category><![CDATA[Christopher Hitchens]]></category>
		<category><![CDATA[intolerantie]]></category>
		<category><![CDATA[Karl Popper]]></category>
		<category><![CDATA[Overton window]]></category>
		<category><![CDATA[paradox van intolerantie]]></category>
		<category><![CDATA[Poppers paradox]]></category>
		<category><![CDATA[tolerantie]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://heesen.online/?p=5736</guid>

					<description><![CDATA[<p>Poppers paradox stelt dat als de tolerantie van een samenleving ook opgaat voor de intoleranten, dan zal die intolerantie uiteindelijk gaan domineren, waardoor de toleranten en hun tolerantie worden geëlimineerd. Dus moet de samenleving, om een ​​tolerante samenleving te blijven, het recht hebben om intolerant te zijn ten opzichte van intolerantie. Ik heb het idee dat dit nu nog actueler is dan in 1945, toen het boek gepubliceerd werd.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/poppers-paradox/">Poppers paradox</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph">Al eens <a href="https://heesen.online/tolerant-ten-opzichte-van-intolerantie/">eerder</a> had ik het over de paradox van Karl Popper.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Popper&#8217;s paradox stelt dat als de tolerantie van een samenleving ook opgaat voor de <strong>in</strong>toleranten, dan zal die <strong>in</strong>tolerantie uiteindelijk gaan domineren, waardoor de toleranten en hun tolerantie worden geëlimineerd. Dus moet de samenleving, om een ​​tolerante samenleving te blijven, het recht hebben om <strong>in</strong>tolerant te zijn ten opzichte van <strong>in</strong>tolerantie. Ik heb het idee dat dit nu nog actueler is dan in 1945, toen het boek waarin Popper deze conclusie trok gepubliceerd werd.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full"><img decoding="async" width="198" height="254" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2023/11/karlpopper.jpg" alt="" class="wp-image-4648"/><figcaption class="wp-element-caption">Karl Popper</figcaption></figure>
</div>


<h2 class="wp-block-heading">De open samenleving en haar vijanden</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Popper formuleerde het zo in zijn boek <em><a href="https://nl.wikipedia.org/wiki/De_open_samenleving_en_haar_vijanden">De Open Samenleving en Haar Vijanden</a></em> : <em>&#8220;Als we ongelimiteerd tolerant zijn, zelfs jegens hen die zelf intolerant zijn, als we niet bereid zijn een tolerante samenleving te verdedigen tegen de aanvallen van de intolerante medemens, dan zal de tolerante mens te gronde gaan, en met hem de tolerantie.&#8221;</em></p>



<p class="wp-block-paragraph">Met andere woorden: &#8220;Wanneer we als democratische samenleving geconfronteerd worden met intolerantie &#8211; en dat uit zich bij voorbeeld in het afwijzen van rationele argumenten ten voordele van doctrinaire slogans &#8211; dan heeft die democratische samenleving het recht, zelfs de plicht, om zich daar tegenover intolerant op te stellen. Doet ze dat niet, dan is ze tot de ondergang gedoemd.&#8221;</p>



<p class="wp-block-paragraph">In het boek behandelt Popper drie filosofen wier ideeën hij gevaarlijk achtte voor de open samenleving en de (liberale)&nbsp;democratie, namelijk&nbsp;<a href="https://nl.wikipedia.org/wiki/Plato">Plato</a>,&nbsp;<a href="https://nl.wikipedia.org/wiki/G.W.F._Hegel">Hegel</a>&nbsp;en&nbsp;<a href="https://nl.wikipedia.org/wiki/Karl_Marx">Marx</a>. Volgens de Britse krant&nbsp;<em>The Times</em>&nbsp;is het ‘<em>een van de belangrijkste boeken van de eeuw</em>’ en Bertrand Russell noemde het ‘<em>een werk van het allergrootste belang, dat gelezen moet worden vanwege de meesterlijke kritiek op de vijanden van de democratie van vroeger en nu</em>’.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Intolerante tolerantie</h2>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>In</strong>tolerant zijn ten opzichte van <strong>in</strong>tolerantie is echter een lastige zaak, omdat het een stevig optreden tegen <strong>in</strong>tolerantie vraagt. En de <strong>in</strong>toleranten zien dit vaak als een vorm van discriminatie of een of andere fobie. <br>Om dit probleem te omzeilen gaan de toleranten optreden tegen <strong>in</strong>tolerantie met rationele argumenten. Dit is allemaal goed en wel in theorie, maar is moeilijk in de praktijk, omdat de <strong>in</strong>toleranten over het algemeen niet zo openstaan ​​voor rationele (tegen-)argumenten.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Het idee dat <strong>in</strong>tolerantie automatisch zal verwateren naarmate gemeenschappen integreren, is de afgelopen decennia behoorlijk onterecht gebleken. Dit kan iedereen voor zichzelf vaststellen, want daarvoor is het volgen van het nieuws al voldoende. <br>Als dus de tijd niet in het voordeel van de tolerante maatschappij werkt, moet er ingegrepen worden. <br>Ten eerste moeten we definiëren voor welke <strong>in</strong>tolerantie we, als toleranten, <strong>in</strong>tolerant moeten zijn. Wat wij als <strong>in</strong>tolerantie beschouwen, hangt af van waar het <em>Overton Window</em><sup>1</sup> zich momenteel bevindt. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Wat nu als <strong>in</strong>tolerantie wordt beschouwd (bijvoorbeeld homofobie), zou honderd jaar geleden <em>niet</em> als <strong>in</strong>tolerantie zijn beschouwd. De definitie brengt derhalve zijn eigen problemen met zich mee. <br>In wezen weten politici niet wat ze moeten doen zonder zichzelf bloot te stellen aan de kritiek van links over mogelijke discriminatie of van rechts over beperking van individuele vrijheid. Daarom proberen de politici niet echt de problemen aan te pakken die door <strong>in</strong>tolerantie worden opgeworpen.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="468" height="461" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2023/11/tolerantie-1.jpg" alt="" class="wp-image-4650" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2023/11/tolerantie-1.jpg 468w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2023/11/tolerantie-1-300x296.jpg 300w" sizes="auto, (max-width: 468px) 100vw, 468px" /></figure>
</div>


<p class="wp-block-paragraph">Het gevaar hiervan is dat de <strong>in</strong>toleranten &#8211; aan beide kanten &#8211; het ontbreken van die aanpak zien als zwakte of verraad en dienovereenkomstig handelen met alle gevolgen van dien. Het idee van tolerantie moet rigoureus en universeel worden ingeprent, en dit vraagt om openlijke kritiek op <em>elke</em> religie of politieke overtuiging die <strong>in</strong>tolerantie predikt en praktiseert. En dat creëert ook weer een lastig probleem, want mensen moeten dan leren om zelf na te denken over dingen en niet blindelings religieuze of politieke leiders volgen.</p>



<p class="wp-block-paragraph">De vrijheid van meningsuiting blijft in dit verband een lastige. Zoals wijlen <em>Christopher Hitchens</em><sup>2</sup> zei: &#8220;<em>Degenen die vastbesloten zijn om &#8216;beledigd&#8217; te zijn, zullen ergens wel een provocatie ontdekken. We kunnen ons onmogelijk genoeg aanpassen om alle fanatici tevreden te stellen. Als iemand me vertelt dat ik hun gevoelens heb gekwetst, zeg ik: &#8220;Ik wacht nog steeds op wat je punt is.</em>&#8220;</p>



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<p class="wp-block-paragraph"><sup>1</sup> <em>Overton Window</em>, ook wel het&nbsp;Raam van Overton,&nbsp;is het&nbsp;spectrum&nbsp;van&nbsp;gedachtegoed&nbsp;dat het&nbsp;grote publiek&nbsp;accepteert. Het concept is genoemd naar de bedenker ervan,&nbsp;<em>Joseph P. Overton</em>&nbsp;(1960–2003), de voormalige vicepresident van het&nbsp;<em>Mackinac Center for Public Policy</em>, die beschreef dat gedachtegoed voornamelijk wordt geaccepteerd wanneer het binnen een bepaald venster paste. <br>Volgens Overton bevat het venster gedachtegoed dat als politiek acceptabel/correct wordt beschouwd binnen het geldende klimaat van de&nbsp;publieke opinie&nbsp;en dat een&nbsp;politicus&nbsp;kan verwoorden zonder te&nbsp;extreem&nbsp;te lijken in diens streven om een politieke functie te winnen of behouden.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><sup>2</sup> <em>Christopher Hitchens</em> (1949-2011) was een journalist. Zijn uitspraak &#8220;<em>What can be asserted without evidence can also be dismissed without evidence</em>&#8221; (wat kan worden beweerd zonder bewijs, kan ook worden verworpen zonder bewijs) is bekend geworden als&nbsp;<em>Hitchens&#8217; razor (Hitchens&#8217; scheermes)</em>.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/poppers-paradox/">Poppers paradox</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://heesen.online/poppers-paradox/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
