<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>Philosopher&#039;s Shirt Archieven - HEESEN Online</title>
	<atom:link href="https://heesen.online/tag/philosophers-shirt/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://heesen.online/tag/philosophers-shirt/</link>
	<description>Blogs van Jos Heesen</description>
	<lastBuildDate>Mon, 14 Oct 2024 08:18:13 +0000</lastBuildDate>
	<language>nl-NL</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=7.1.4</generator>
	<item>
		<title>De dystopie van Trump en Musk</title>
		<link>https://heesen.online/de-dystopie-van-trump-en-musk/</link>
					<comments>https://heesen.online/de-dystopie-van-trump-en-musk/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[JosWP]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 13 Oct 2024 12:07:02 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Actueel]]></category>
		<category><![CDATA[Boekenwurm]]></category>
		<category><![CDATA[Filosofie]]></category>
		<category><![CDATA[Teksten in het Nederlands/Dutch]]></category>
		<category><![CDATA[1984]]></category>
		<category><![CDATA[Donald Trump]]></category>
		<category><![CDATA[Elon Musk]]></category>
		<category><![CDATA[George Orwell]]></category>
		<category><![CDATA[Philosopher&#039;s Shirt]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://heesen.online/?p=6164</guid>

					<description><![CDATA[<p>In de nieuwsbrief van The Philosopher's Shirt trof ik een treffende tekst aan over de komende Amerikaanse verkiezingen. Die lijken meer en meer surrealistisch te worden. Niets illustreert dat beter dan het bizarre schouwspel van Elon Musk die Donald Trump steunt, terwijl hij met de naam van Orwell zwaait als een strijdvlag. Ik gebruik die tekst als basis voor dit bericht.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/de-dystopie-van-trump-en-musk/">De dystopie van Trump en Musk</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph">In de nieuwsbrief van <em><a href="https://the-philosophers-shirt.com/en-nl">The Philosopher&#8217;s Shirt</a></em> trof ik een treffende tekst aan over de komende Amerikaanse verkiezingen. Die lijken meer en meer surrealistisch te worden. Niets illustreert dat beter dan het bizarre schouwspel van <em>Elon Musk</em> die <em>Donald Trump steunt</em>, terwijl hij met de naam van <em>Orwell</em> zwaait als een strijdvlag. Ik gebruik die tekst als basis voor dit bericht.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Elon Musk</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Musk, die de wereld graag waarschuwt voor de gevaren van dystopieën zoals 1984, staat nu schouder aan schouder met Trump, een man die Orwells concept van dubbelspraak laat lijken op een goedkope truc. Het is alsof we een parallel universum zijn binnengegaan waar Orwell door beide politieke kampen wordt aangenomen als de ultieme autoriteit op het gebied van hun versie van de waarheid. </p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full"><img fetchpriority="high" decoding="async" width="1021" height="1019" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/10/trumpmusk1984.jpg" alt="" class="wp-image-6168" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/10/trumpmusk1984.jpg 1021w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/10/trumpmusk1984-300x300.jpg 300w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/10/trumpmusk1984-150x150.jpg 150w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/10/trumpmusk1984-768x766.jpg 768w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/10/trumpmusk1984-120x120.jpg 120w" sizes="(max-width: 1021px) 100vw, 1021px" /><figcaption class="wp-element-caption">Trump en Musk lezen &#8216;1984&#8217; van George Orwell</figcaption></figure>
</div>


<p class="wp-block-paragraph">Orwell waarschuwde ons echter alleen voor de tirannie van het totalitarisme, wanneer de macht in handen valt van enkelen. En in dit geval zijn die enkelen <em>Donald Trump</em> en de rijkste persoon ter wereld (althans van degenen die publiekelijk bekend zijn), die ook eigenaar is van X (voorheen Twitter): <em>Elon Musk</em>. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Is het ironie als Musk tweet over alles wat hij van Orwells oeuvre weet? Of lijkt hij er echt van te genieten om te tweeten over <em>Orwelliaanse dystopieën</em> en de gevaren van <em>Big Brother</em>-achtige surveillance, censuur en overheidscontrole (zie Orwells &#8216;1984&#8217;). En dan draait het blad en is Musk weer aardig tegen Trump, een man die geen moeite heeft met het centraliseren van macht, het demoniseren van de pers en het gooien van Orwells concept van &#8216;waarheid&#8217; in een blender die is ingesteld om te pureren. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Wat nog Orwelliaanser is, of misschien gewoon pijnlijk ironisch, is dat Musk eigenaar is van Twitter (nu X), een van de platforms waar de manipulatie van informatie vanzelfsprekend is. Hij waarschuwt ons voor Big Brother, maar Big Brother is misschien wel Musk zelf, die &#8217;s ochtends vroeg op zijn telefoon kijkt en beslist wie er mag spreken en wie er wordt verbannen. <br>Orwell zou waarschijnlijk gefrustreerd zijn handen in de lucht gooien. </p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-large is-resized"><img decoding="async" width="736" height="1024" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/10/georgeorwell-736x1024.jpg" alt="" class="wp-image-6167" style="width:381px;height:auto" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/10/georgeorwell-736x1024.jpg 736w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/10/georgeorwell-216x300.jpg 216w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/10/georgeorwell-768x1068.jpg 768w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/10/georgeorwell.jpg 800w" sizes="(max-width: 736px) 100vw, 736px" /><figcaption class="wp-element-caption">George Orwell (1903-1950)</figcaption></figure>
</div>


<p class="wp-block-paragraph">Uiteindelijk zijn deze tegenstrijdigheden eigenlijk lachwekkend. Musk waarschuwt voor een dystopie, maar door het digitale stadsplein te bezitten en Trump te steunen, creëert hij er zelf actief een. <br>Trump schreeuwt moord en brand over Orwelliaanse controle, terwijl hij tegelijkertijd de tools omarmt om de macht te centraliseren op een manier die Big Brother trots zou maken. </p>



<h2 class="wp-block-heading">De Clou</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Orwell was zelf eigenlijk heel duidelijk over één ding: zijn kritiek was niet op communisme in het algemeen, maar op totalitarisme in al zijn vormen gericht. Orwell was in feite een uitgesproken democratisch socialist, iemand die sterk geloofde in gelijkheid en sociale rechtvaardigheid, maar bang was dat macht in de verkeerde handen – of het nu fascistisch of communistisch was – die idealen in onderdrukking zou kunnen veranderen. </p>



<h2 class="wp-block-heading">De Republikeinse versie</h2>



<p class="wp-block-paragraph">De Republikeinen houden ervan om Orwell te zien als de man die ons &#8220;waarschuwde&#8221; voor het socialisme, door te wijzen naar <em>1984</em> of <em>Animal Farm</em> als bewijs dat linkse ideeën onvermijdelijk leiden tot autoritaire controle. Vooral Trumps kamp is erop gebrand om dit verhaal te promoten, door te waarschuwen dat elke overheidsinterventie een glibberige helling is. Maar wat ze gemakshalve vergeten, is dat Orwell niet waarschuwde voor het <em>socialisme als concept</em> – hij waarschuwde voor de <em>corruptie van macht</em>. In zijn essays en brieven zei Orwell expliciet dat hij een democratisch socialist was, die geloofde in een regering die het volk diende zonder in tirannie te vervallen. </p>



<h2 class="wp-block-heading">De Democratische versie</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Ondertussen hebben de Democraten ook geprobeerd zich achter Orwell te scharen, door te wijzen op zijn levenslange strijd tegen fascisme en autoritarisme. Maar zelfs hier is het beeld scheef. Orwells grootste angst was dat elke ideologie – kapitalistisch, socialistisch, fascistisch, noem maar op – in handen van de verkeerde mensen tot onderdrukking en controle zou kunnen leiden. Hij wees niet één politiek kamp aan als de “slechteriken”; hij wees op de menselijke neiging om macht te misbruiken wanneer die te veel wordt gegeven. Of het nu de zware hand van de staat is of ongecontroleerde macht van bedrijven, Orwells boodschap is dezelfde: wees op je hoede voor degenen die beweren te weten wat het beste voor je is, en vraag je altijd af wie de teugels in handen heeft.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Conclusie</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Dus terwijl beide kampen snel Orwells gezag voor hun eigen doeleinden aanmatigen, zou de echte Orwell waarschijnlijk zijn hoofd schudden bij het hele schouwspel. Hij was een democratisch socialist, een strijder voor rechtvaardigheid en een felle tegenstander van autoritarisme in welke vorm dan ook. <br>Als we één ding van Orwell hebben geleerd, dan is het dit: wees op je hoede voor iedereen die beweert de enige beschermer van de vrijheid te zijn, vooral als zij degenen zijn die de macht in handen hebben.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Make Orwell fiction again</h2>



<p class="wp-block-paragraph">En de cirkel is rond; <em><a href="https://the-philosophers-shirt.com/en-nl">The Philosopher&#8217;s Shirt</a></em> heeft t-shirts met de opdruk: &#8220;<em>Make Orwell fiction again</em>&#8220;!</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/de-dystopie-van-trump-en-musk/">De dystopie van Trump en Musk</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://heesen.online/de-dystopie-van-trump-en-musk/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Twee honden en de sociale klassen</title>
		<link>https://heesen.online/twee-honden/</link>
					<comments>https://heesen.online/twee-honden/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[JosWP]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 05 Jan 2022 08:27:05 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Filosofie]]></category>
		<category><![CDATA[Geschiedenis]]></category>
		<category><![CDATA[Teksten in het Nederlands/Dutch]]></category>
		<category><![CDATA[Goofy]]></category>
		<category><![CDATA[Karl Marx]]></category>
		<category><![CDATA[Marxisme]]></category>
		<category><![CDATA[Philosopher&#039;s Shirt]]></category>
		<category><![CDATA[Pluto]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://heesen.online/?p=2444</guid>

					<description><![CDATA[<p>In een maatschappij als de onze, is een sociale klasse een groep mensen met een vergelijkbare economische positie, en daardoor met vergelijkbare levenskansen. Die levenskansen worden bepaald door de prestaties, maar ook door de hoeveelheid bezittingen. Het begrip sociale klasse onderscheidt zich hiermee van het begrip maatschappelijke stand, dat vooral door afkomst en sociale status wordt bepaald. </p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/twee-honden/">Twee honden en de sociale klassen</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph">The Philosopher&#8217;s Shirt plaatste laatst deze tekening op Facebook:</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full"><img decoding="async" width="492" height="383" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/01/twodogs.jpg" alt="" class="wp-image-2445" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/01/twodogs.jpg 492w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/01/twodogs-300x234.jpg 300w" sizes="(max-width: 492px) 100vw, 492px" /><figcaption class="wp-element-caption">Pluto en Goofy</figcaption></figure>
</div>


<p class="wp-block-paragraph">En dat zet je toch aan het denken over de sociale klassen en verhoudingen in onze maatschappij (en dat was ook de bedoeling&#8230;)</p>



<h3 class="wp-block-heading">Sociale klasse</h3>



<p class="wp-block-paragraph">In een maatschappij als de onze, is een sociale klasse een groep mensen met een vergelijkbare economische positie, en daardoor met vergelijkbare levenskansen. Die levenskansen worden bepaald door de prestaties, maar ook door de hoeveelheid bezittingen. Het begrip <em>sociale klasse</em> onderscheidt zich hiermee van het begrip <em>maatschappelijke stand</em>, dat vooral door afkomst en sociale status wordt bepaald. Vaak worden de sociale klassen onderverdeeld in een bovenklasse, middenklasse en een onderklasse.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Het begrip &#8216;klasse&#8217; is oorspronkelijk afkomstig uit de economie, maar is sinds ongeveer 1900 vooral onderwerp van studie in de sociologie. Maar in principe kan men iedere menselijke eigenschap gebruiken om een maatschappij op te delen in verschillende sociale klassen. Bijvorbeeld: beroep, opleidingsniveau, inkomen, politieke invloed, afkomst, geslacht of seksuele geaardheid.</p>



<h3 class="wp-block-heading">De klasse in de klassieke economie</h3>



<p class="wp-block-paragraph">Het klassenbegrip is te herleiden tot de klassieke economen (rond 1900). Bij deze denkers was het begrip klasse gekoppeld aan de productiefactoren <em>grond, arbeid</em> en <em>kapitaal</em>, en de mate waarin ieder van deze drie factoren bijdraagt aan het nationaal inkomen. De klassieke econoom <em>David Ricardo</em> (1772-1823) begint zijn belangrijkste werk met een samenvatting van dit klassenbegrip:</p>



<blockquote class="wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow">
<p class="wp-block-paragraph">De opbrengst van de aarde – al wat verkregen wordt uit haar oppervlak door de vereende inzet van arbeid, machines en kapitaal, wordt verdeeld tussen de drie klassen van de maatschappij; namelijk, de eigenaar van de grond, de eigenaar van de voorraad/het kapitaal die nodig is voor de bewerking daarvan, en de arbeiders door wier ijver de bewerking plaatsvindt.</p>
<cite>David Ricardo</cite></blockquote>



<p class="wp-block-paragraph">Het voornaamste verschil tussen deze drie klassen is de manier waarop hun inkomen tot stand komt. Volgens <em>Ricardo</em> (die vooral een landbouweconomie voor ogen had) trekken de grondbezitters <em>rente</em> (pacht) uit hun bezit en is de hoogte van deze rente vooral afhankelijk van de vruchtbaarheid van de grond. <br>De kapitaalbezitters behalen <em>winst</em> (en interest), die afhankelijk is van hun vermogen om kapitaal te vergaren en van de bevolkingsdichtheid (de beschikbaarheid van arbeidskrachten). <br>De arbeiders, tot slot, behalen een loon dat afhankelijk is van hun vaardigheid. Doel van de economische wetenschap was om een verklaring voor de inkomensverdeling tussen de verschillende klassen te vinden.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Het werk van <em>Ricardo</em> was één van de hoogtepunten van de Klassieke School. Wie Ricardo’s in 1817 verschenen <em>Principles of Political Economy and Taxation</em> ter hand neemt, valt direct het grote verschil op met de geschriften van <em>Adam Smith</em>. Beschikte de laatste over een bloemrijk taalgebruik, bewandelde hij vele zijpaden en gebruikte hij een groot aantal praktijkvoorbeelden, <em>Ricardo</em> formuleerde rechtlijnig en uiterst ‘kaal’. Hoewel <em>Smith</em> ook een systeembouwer was, moet <em>Ricardo</em> wel als de kampioen op dit gebied worden beschouwd. De wetenschapshistorici <em>Ekelund &amp; Hébert</em> merken op: “<em>What ensured Ricardo’s place in the history of economics was his ability to forge a general analytic system that yielded sweeping conclusions based on relatively few basic principles. His ‘system’ was a monument to the process of deductive reasoning</em>.”</p>



<p class="wp-block-paragraph">De klassieken gingen er in het algemeen van uit dat een product waarde had, omdat er kosten aan waren besteed. Arbeid werd daarbij beschouwd als de centrale <em>input</em>. <em>Adam Smith</em> heeft arbeid niet consequent als waardemaatstaf gebruikt. Ricardo gaat een stap verder in de richting van een arbeidswaardeleer, maar het was uiteindelijk Marx die waarde uitsluitend als arbeidswaarde zag.</p>



<h3 class="wp-block-heading">Karl Marx en de sociale klassen</h3>



<p class="wp-block-paragraph"><em>Karl Marx</em> (1818-1883) bouwde het economische klassenbegrip uit en paste het toe op een industriële maatschappij (in tegenstelling tot de landbouw maatschappij van Ricardo). In een dergelijke maatschappij onderscheidt zijn stellingname (ofwel het marxisme) zeven klassen:</p>



<ol class="wp-block-list">
<li>de industriëlen, kapitalisten of (grote) bourgeoisie, die productiemiddelen bezitten en anderen daarmee laten werken om van de winst te kunnen leven;</li>



<li>de grootgrondbezitters;</li>



<li>de kleinburgers, zoals middenstanders;</li>



<li>de vrije loonarbeiders of proletariërs, die in positieve zin vrij zijn om hun arbeidskracht te verkopen, maar in negatieve zin vrij van het bezit van productiemiddelen;</li>



<li>de zelfstandigen (in modern jargon, freelancers of zzp&#8217;ers), die hun arbeidskracht verkopen maar daarbij eigen productiemiddelen gebruiken;</li>



<li>de slaven, die noch productiemiddelen, noch hun eigen arbeidskracht bezitten;</li>



<li>het lompenproletariaat, dat is de restcategorie.</li>
</ol>



<p class="wp-block-paragraph">Van deze klassen worden de loonarbeiders en de kapitalisten als de belangrijkste beschouwd, omdat zij samen de industrialisering en daarmee de vooruitgang mogelijk maken. Tussen de arbeiders en de kapitalisten ziet het marxisme een klassenconflict om de verdeling van de winsten. Ze kiest daarbij de positie van de arbeiders en wl bij hen een klassenbewustzijn doen ontstaan. <br>Het idee is dan dat, tijdens deze politieke bewustwording, de arbeidersklasse ontdekt dat zij onderdrukt wordt en zij zich daarna &#8211; via een revolutie &#8211; van het juk van de hogere klassen en de burgerij, bevrijdt.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="260" height="337" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/01/socialeklasse.jpg" alt="" class="wp-image-2448" style="width:480px;height:622px" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/01/socialeklasse.jpg 260w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/01/socialeklasse-231x300.jpg 231w" sizes="auto, (max-width: 260px) 100vw, 260px" /><figcaption class="wp-element-caption">Gepubliceerd in de <em>Industrial Worker</em>, 1911.</figcaption></figure>
</div>


<p class="wp-block-paragraph">Bovenstaande afbeelding is een socialistische propagandaposter die het kapitalisme verbeeld. <br>De arbeider (&#8220;<em>wij werken voor allen; wij voeden allen</em>&#8220;) staat onderaan de toren en dient om </p>



<ul class="wp-block-list">
<li>de burgerij (&#8220;<em>wij eten voor je</em>&#8220;), </li>



<li>het leger (&#8220;<em>wij schieten op je</em>&#8220;), </li>



<li>de kerk (&#8220;<em>wij bedriegen je</em>&#8220;) en </li>



<li>de regering (&#8220;<em>wij besturen je</em>&#8220;) in stand te houden.</li>
</ul>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/twee-honden/">Twee honden en de sociale klassen</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://heesen.online/twee-honden/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
