<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>Socrates Archieven - HEESEN Online</title>
	<atom:link href="https://heesen.online/tag/socrates/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://heesen.online/tag/socrates/</link>
	<description>Blogs van Jos Heesen</description>
	<lastBuildDate>Wed, 21 Oct 2026 13:52:47 +0000</lastBuildDate>
	<language>nl-NL</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=7.1.4</generator>
	<item>
		<title>Socratische methode</title>
		<link>https://heesen.online/socratische-methode/</link>
					<comments>https://heesen.online/socratische-methode/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[JosWP]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 13 Jan 2025 12:06:22 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Boekenwurm]]></category>
		<category><![CDATA[Filosofie]]></category>
		<category><![CDATA[Teksten in het Nederlands/Dutch]]></category>
		<category><![CDATA[Socrates]]></category>
		<category><![CDATA[Socratische Methode]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://heesen.online/?p=6267</guid>

					<description><![CDATA[<p>De Socratische methode (of ondervraging) is een techniek die wordt gebruikt om kritisch denken te stimuleren en ideeën te verhelderen. Hier zijn zes soorten Socratische vragen.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/socratische-methode/">Socratische methode</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph">De Socratische methode (of ondervraging) is een techniek die wordt gebruikt om kritisch denken te stimuleren en ideeën te verhelderen. Er zijn zes soorten Socratische vragen: </p>



<p class="wp-block-paragraph">1. **<strong>Verduidelijkingsvragen</strong>**: Deze vragen vragen om verduidelijking van ideeën of concepten. Bijvoorbeeld: &#8220;<em>Wat bedoel je daarmee?</em>&#8221; of &#8220;<em>Kun je me een voorbeeld geven?</em>&#8221; </p>



<p class="wp-block-paragraph">2. **<strong>Onderzoeksvragen naar aannames</strong>**: Deze vragen onderzoeken de aannames achter een bewering of overtuiging. <br>Bijvoorbeeld: &#8220;<em>Wat veronderstel je als je dat zegt?</em>&#8221; of &#8220;<em>Hoe ben je tot die conclusie gekomen?</em>&#8220;</p>



<p class="wp-block-paragraph">3. **<strong>Onderzoeksvragen naar redenen en bewijs</strong>**: Deze vragen vragen naar de redenen en het bewijs dat een overtuiging of argument ondersteunt. <br>Bijvoorbeeld: &#8220;<em>Welk bewijs ondersteunt jouw bewering?</em>&#8221; of &#8220;<em>Waarom denk je dat dat waar is?</em>&#8220;</p>



<p class="wp-block-paragraph">4. **<strong>Onderzoeksvragen naar perspectieven</strong>**: Deze vragen moedigen aan om verschillende standpunten te overwegen. <br>Bijvoorbeeld: &#8220;<em>Wat zouden anderen hierover kunnen zeggen?</em>&#8221; of &#8220;<em>Hoe zou iemand met een tegengestelde mening reageren?</em>&#8220;</p>



<p class="wp-block-paragraph">5. **<strong>Implicaties en gevolgen</strong>**: Deze vragen onderzoeken de implicaties van een overtuiging of een beslissing. <br>Bijvoorbeeld: &#8220;<em>Wat zijn de gevolgen van deze actie?</em>&#8221; of &#8220;<em>Als u gelijk hebt, wat betekent dat dan voor het vervolg/de toekomst?</em>&#8220;</p>



<p class="wp-block-paragraph">6. **<strong>Vragen over de vraag</strong>**: Deze vragen reflecteren op het ondervragingsproces zelf. <br>Bijvoorbeeld: &#8220;<em>Waarom is deze vraag belangrijk?</em>&#8221; of &#8220;<em>Wat veronderstelt deze vraag?</em>&#8220;</p>



<p class="wp-block-paragraph">De Socratische vragen zijn ontworpen om het begrip te verdiepen en kritisch denken in discussies te bevorderen.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full"><img fetchpriority="high" decoding="async" width="266" height="355" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2021/10/socrates.jpg" alt="" class="wp-image-1568" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2021/10/socrates.jpg 266w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2021/10/socrates-225x300.jpg 225w" sizes="(max-width: 266px) 100vw, 266px" /><figcaption class="wp-element-caption">Socrates (ca.469-399 v.Chr.)</figcaption></figure>
</div><p>Het bericht <a href="https://heesen.online/socratische-methode/">Socratische methode</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://heesen.online/socratische-methode/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Epistemologie</title>
		<link>https://heesen.online/epistemologie/</link>
					<comments>https://heesen.online/epistemologie/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[JosWP]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 29 Dec 2024 10:18:45 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Bijzondere personen en/of helden]]></category>
		<category><![CDATA[Filosofie]]></category>
		<category><![CDATA[Geschiedenis]]></category>
		<category><![CDATA[Teksten in het Nederlands/Dutch]]></category>
		<category><![CDATA[epistemologie]]></category>
		<category><![CDATA[Plato]]></category>
		<category><![CDATA[Socrates]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://heesen.online/?p=6546</guid>

					<description><![CDATA[<p>Epistemologie, of de studie van kennis en hoe deze wordt verworven, is begonnen met Socrates, wiens levenswerk het meest beroemd werd weergegeven in Plato's "De Republiek". </p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/epistemologie/">Epistemologie</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph">Epistemologie, of de studie van kennis en hoe deze wordt verworven, is begonnen met <em>Socrates</em>, wiens levenswerk het meest beroemd werd weergegeven in <em>Plato&#8217;s &#8220;De Republiek&#8221;</em>. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Plato, een toegewijde student van Socrates, nam aantekeningen van de grote filosoof en veranderde ze in een heel oeuvre, meestal geproduceerd als dialogen, als was het een toneelstuk. </p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full"><img decoding="async" width="564" height="399" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2021/03/platosocrates.jpg" alt="" class="wp-image-1180" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2021/03/platosocrates.jpg 564w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2021/03/platosocrates-300x212.jpg 300w" sizes="(max-width: 564px) 100vw, 564px" /><figcaption class="wp-element-caption">Plato (links) en Socrates</figcaption></figure>
</div>


<p class="wp-block-paragraph">Socrates wordt beschouwd als de grondlegger van de westerse filosofie als geheel. Dit komt natuurlijk ook doordat de geschriften van de pre-Socratici helaas alleen als fragmenten bewaard zijn gebleven. In tegenstelling tot degenen vóór hem, was Socrates openbaar in zijn benadering en we hebben alleen indirecte verslagen van zijn leringen, aangezien hij zelf niets opschreef. In plaats van oraties in een lyceum om zo zijn ideeën met studenten te delen, ging Socrates de straat op en ondervroeg vrijwel iedereen die hij tegenkwam. <br>Socrates werd helaas zo irritant dat Athene hem als een bedreiging voor de maatschappij zag, die de jeugd corrumpeerde met zijn godslasterlijke vragen (nu bekend als de <em>Socratische Methode</em>). De hogere regionen, geïrriteerd door deze oude man die rondrende en mensen aan het denken zette, dachten dat hij de goden een slechte dienst bewees, en dus liet de overheid hem berechten. </p>



<h2 class="wp-block-heading">In de rechtbank</h2>



<p class="wp-block-paragraph">In Plato&#8217;s &#8220;<em>Apologie&#8221;</em> beleeft Socrates zijn dag in de rechtbank. Socrates verdedigt zichzelf en vertelt de rechtbank dat hij gewoon een nieuwsgierig mens is. En daar komt het <em>niets-weten</em> om de hoek kijken. In de <em>Apologie</em> geeft Socrates openlijk toe dat hij niet de slimste in het land is. Hij vertelt hoe hij graag bij ambachtslieden en anderen op bezoek gaat om te putten uit hun schat aan kennis als ambachtslieden. Vervolgens stelt hij dat &#8220;<em>het ononderzochte leven de moeite waard is om te leven</em>&#8220;, en dat als er iets is wat hij weet, is dat hij niets weet. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Maar wat betekent dit nu echt? En wat betekent het in termen van epistemologie? Hoe verwerven we kennis als mens, en wat is kennis nu echt? Voor Socrates was hij in zijn ondervraging niet zomaar bezig. Hij was niet zomaar voorbijgangers in de <em>Agora</em> aan het bevragen. <br>De <em>Socratische Methode</em> was ook een leerzaam middel voor de filosoof zelf. En in de jaren dat hij de basisgeloofssystemen van mensen in twijfel trok, kwam hij tot de conclusie dat, hoe wijs mensen hem ook vonden, hij eigenlijk helemaal niets wist van het grote geheel. Dat jaren van dergelijke ondervraging en onderricht leidden tot deze nogal nederige uitspraak, zegt veel over de kracht van filosofie als we het serieus nemen. </p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full"><img decoding="async" width="733" height="410" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2021/10/gifbekersocrates.jpg" alt="" class="wp-image-1567" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2021/10/gifbekersocrates.jpg 733w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2021/10/gifbekersocrates-300x168.jpg 300w" sizes="(max-width: 733px) 100vw, 733px" /></figure>
</div>


<p class="wp-block-paragraph">Socrates werd veroordeeld om zichzelf te executeren door een gif van dolle kervel te drinken. Hoewel zijn volgelingen begrijpelijkerwijs boos waren, nam hij de straf met kalmte op, haalde zijn schouders op en nam de beker in zijn handen. Zijn epistemische nederigheid is echt fundamenteel voor de westerse filosofie als geheel. Wat zou het nut zijn om dingen in twijfel te trekken als je dacht dat je alle antwoorden had? Het citaat &#8220;<em>Ik weet dat ik niets weet</em>&#8221; (vaak toegeschreven aan Socrates, hoewel het nauwkeuriger een parafrase is van ideeën die worden uitgedrukt in Plato&#8217;s &#8220;Apologie&#8221;) vat op prachtige wijze de centrale paradox in de epistemologie samen. </p>



<h2 class="wp-block-heading">Ik weet dat ik niets weet</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Deze uitspraak, bekend als de <em>Socratische paradox</em>, weerspiegelt een verfijnde vorm van intellectuele nederigheid &#8211; de erkenning dat ware wijsheid begint met het erkennen van de enorme omvang van onze onwetendheid. Dit is het onderwerp van epistemologie binnen de filosofie, die ook kan worden gedefinieerd door de vraag &#8220;<em>Wat kan ik weten?</em>&#8221; zoals Kant hem stelde. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Epistemologie is de tak van de filosofie die zich bezighoudt met de theorie van kennis &#8211; met name het bestuderen van de aard, bronnen, grenzen en methoden van menselijke kennis. Het onderzoekt fundamentele vragen zoals: Hoe weten we wat we weten? Wat onderscheidt gerechtvaardigde overtuiging van mening? Wat zijn de grenzen van menselijke kennis en begrip? Dit sluit aan bij belangrijke epistemologische concepten zoals: het verschil tussen weten en geloven.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Socrates&#8217; filosofische positie heeft epistemologisch denken door de geschiedenis heen beïnvloed, van oude sceptici tot moderne filosofen zoals Descartes, die systematische twijfel gebruikte als een methode om betrouwbare kennis vast te stellen.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="266" height="325" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2023/10/renedescartes.jpg" alt="" class="wp-image-4606" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2023/10/renedescartes.jpg 266w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2023/10/renedescartes-246x300.jpg 246w" sizes="auto, (max-width: 266px) 100vw, 266px" /><figcaption class="wp-element-caption">René Descartes</figcaption></figure>
</div><p>Het bericht <a href="https://heesen.online/epistemologie/">Epistemologie</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://heesen.online/epistemologie/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Aspasia en Socrates</title>
		<link>https://heesen.online/aspasia-en-socrates/</link>
					<comments>https://heesen.online/aspasia-en-socrates/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[JosWP]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 19 Nov 2024 11:30:24 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Filosofie]]></category>
		<category><![CDATA[Geschiedenis]]></category>
		<category><![CDATA[Teksten in het Nederlands/Dutch]]></category>
		<category><![CDATA[Aspasia]]></category>
		<category><![CDATA[Perikles]]></category>
		<category><![CDATA[Plato]]></category>
		<category><![CDATA[Socrates]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://heesen.online/?p=6323</guid>

					<description><![CDATA[<p>Vandaag las ik een tekst waarin werd beweerd dat de vrouw/concubine van staatsman Perikles, Aspasia, de leermeester van Socrates was. Dat had ik nog nooit eerder gehoord, dus tijd voor dieper onderzoek!</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/aspasia-en-socrates/">Aspasia en Socrates</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph">Vandaag las ik een tekst waarin werd beweerd dat de vrouw/concubine van staatsman <em>Perikles, Aspasia</em>, de leermeester van <em>Socrates</em> was. Dat had ik nog nooit eerder gehoord, dus tijd voor dieper onderzoek!</p>



<h2 class="wp-block-heading">Aspasia van Milete </h2>



<p class="wp-block-paragraph"><em>Aspasia van Milete</em> (weer Milete, daar geboren rond 470 v.Chr.) was een invloedrijke vrouw in het oude <em>Athene</em> en speelde een belangrijke rol in het culturele en intellectuele leven van de stad. Hoewel er geen directe historische bewijzen zijn van een persoonlijke relatie tussen <em>Aspasia</em> en <em>Socrates</em>, wordt in klassieke literatuur regelmatig beschreven hoe Aspasia een inspiratiebron en gesprekspartner was voor de filosofen van haar tijd.</p>



<h3 class="wp-block-heading">Aspasia, Perikles, Socrates en Plato</h3>



<p class="wp-block-paragraph">Aspasia was vooral bekend als de partner van <em>Perikles</em>, een prominente <em>Atheense</em> staatsman, hoewel er discussie bestaat over de exacte relatiestatus. Men suggereert een quasi-huwelijksregeling genaamd &#8220;<em>pallakia</em>&#8221; (concubinaat). Perikles trouwde waarschijnlijk niet formeel met Aspasia vanwege zijn eigen burgerschapswet van 451 v.Chr., die vereiste dat beide ouders Atheense burgers moesten zijn om hun kinderen burgerrechten te geven.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Ze stond bekend om haar intelligentie, retorische vaardigheden en invloed op het politieke en sociale leven in <em>Athene</em>. Haar salon trok veel prominente figuren, waaronder Socrates.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Socrates, de beroemde filosoof, wordt in teksten vaak afgebeeld als iemand die bewondering had voor Aspasia&#8217;s intellect en retorische talent. <br>In Plato’s dialoog <em>Menexenus</em> laat hij Aspasia zelfs een belangrijke toespraak houden, wat een erkenning is van haar retorische bekwaamheid. Het is echter niet zeker of deze toespraak een historische basis heeft of een literaire constructie is van Plato.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="800" height="660" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/11/aspasiasocrates.jpg" alt="" class="wp-image-8034" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/11/aspasiasocrates.jpg 800w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/11/aspasiasocrates-300x248.jpg 300w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/11/aspasiasocrates-768x634.jpg 768w" sizes="auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px" /><figcaption class="wp-element-caption">Aspasia in gesprek met Socrates en Alcibiades, door Nicolas-André Monsiau, 1801</figcaption></figure>
</div>


<h2 class="wp-block-heading">Aspasia als Socrates&#8217; leraar </h2>



<p class="wp-block-paragraph">Aspasia wordt soms beschouwd als een leermeester in de kunst van retoriek en filosofie. Er zijn verhalen waarin zij wordt beschreven als iemand die mannen, waaronder Socrates, leerde hoe ze effectief konden spreken en argumenteren. <br>Dit idee is echter vooral afkomstig van latere bronnen en is niet direct bevestigd in historische verslagen.</p>



<h3 class="wp-block-heading">Aspasia&#8217;s invloed</h3>



<p class="wp-block-paragraph">De relatie tussen Aspasia en Socrates lijkt vooral te draaien om intellectuele bewondering en gedeelde betrokkenheid bij het debat en onderwijs. Aspasia vertegenwoordigt een van de weinige vrouwen in de klassieke oudheid die in filosofische kringen werd erkend, terwijl Socrates haar waarschijnlijk respecteerde als een geestverwant en retorisch talent. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Aspasia werd erkend als een instructeur van Socrates, met name in de kunst van de retoriek. In Plato&#8217;s dialoog <em>Menexenus</em> verwijst Socrates zelf naar Aspasia als zijn &#8220;<em>instructeur</em>&#8221; (διδάσκαλος) en prijst haar retorische vaardigheden. <br>Deze erkenning door Socrates, zoals afgebeeld door Plato, geeft geloofwaardigheid aan Aspasia&#8217;s intellectuele invloed op hem. Het precieze karakter van hun interacties blijft echter speculatief en literair van aard.</p>



<h3 class="wp-block-heading">Gebieden van invloed</h3>



<h4 class="wp-block-heading">Retoriek en welsprekendheid</h4>



<p class="wp-block-paragraph">Aspasia stond bekend om haar expertise in de kunst van het spreken en naar verluidt leerde ze Socrates hoe hij begrafenistoespraken moest houden. Haar vaardigheid in retoriek was zo beroemd dat ze niet alleen Socrates maar ook de grote staatsman Perikles zou hebben beïnvloed.</p>



<h4 class="wp-block-heading">Filosofie van de liefde: </h4>



<p class="wp-block-paragraph">Sommige geleerden beweren dat Aspasia&#8217;s ideeën over liefde en transcendentie belangrijke aspecten van het Socratische denken inspireerden. De concepten die aan &#8220;<em>Diotima</em>&#8221; worden toegeschreven in <em>Plato&#8217;s Symposium</em>, en die centraal staan ​​in de Socratische filosofie, zijn mogelijk afkomstig van Aspasia.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Historische context </h2>



<p class="wp-block-paragraph">Aspasia maakte deel uit van Perikles&#8217; intellectuele kring in Athene, waar Socrates als jongeman vaak kwam. Deze sociale connectie bood mogelijkheden voor intellectuele uitwisseling tussen Aspasia en Socrates. Sommige oude bronnen suggereren zelfs dat Socrates al met Aspasia verbonden was voordat haar relatie met Perikles begon.</p>



<h3 class="wp-block-heading">Betekenis </h3>



<p class="wp-block-paragraph">De relatie tussen Aspasia en Socrates daagt traditionele verhalen over de oorsprong van de westerse filosofie uit. Als Aspasia inderdaad Socrates&#8217; ideeën over liefde, waarheid en kennis heeft beïnvloed, kan ze worden beschouwd als een fundamentele figuur in het westerse filosofische denken . Dit perspectief benadrukt de noodzaak om de rol van vrouwen in de geschiedenis van de filosofie opnieuw te beoordelen. Hoewel de exacte aard en omvang van hun relatie nog steeds onderwerp van wetenschappelijk debat zijn, suggereert het bewijs dat Aspasia een cruciale rol speelde in het vormgeven van Socrates&#8217; intellectuele ontwikkeling, met name op het gebied van retoriek en filosofie van de liefde.</p>



<h3 class="wp-block-heading">Publieke perceptie</h3>



<p class="wp-block-paragraph">Ze was in haar tijd al onderwerp van publieke aanvallen en kritiek, met name in komische toneelstukken waarin ze werd afgebeeld als courtisane of bordeelmadam en onder buitenlandse invloed. Maar ze werd ook verdedigd door sommige filosofen zoals Socrates. Ondanks de controverses was Aspasia een belangrijke figuur in de Atheense samenleving ten tijde van Perikles en een van de eerste vrouwen die zich bezighield met filosofie.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/aspasia-en-socrates/">Aspasia en Socrates</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://heesen.online/aspasia-en-socrates/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Het verschil in twijfel tussen Descartes en Socrates</title>
		<link>https://heesen.online/het-verschil-in-twijfel-tussen-descartes-en-socrates/</link>
					<comments>https://heesen.online/het-verschil-in-twijfel-tussen-descartes-en-socrates/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[JosWP]]></dc:creator>
		<pubDate>Thu, 26 Oct 2023 11:43:06 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Filosofie]]></category>
		<category><![CDATA[Teksten in het Nederlands/Dutch]]></category>
		<category><![CDATA[René Descartes]]></category>
		<category><![CDATA[Socrates]]></category>
		<category><![CDATA[twijfel]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://heesen.online/?p=4605</guid>

					<description><![CDATA[<p>Twijfel is een belangrijk thema in de filosofie. Het is een manier om onze kennis en overtuigingen te onderzoeken en te evalueren. Twee filosofen die twijfel op een belangrijke manier hebben belicht, zijn René Descartes en Socrates.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/het-verschil-in-twijfel-tussen-descartes-en-socrates/">Het verschil in twijfel tussen Descartes en Socrates</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph">Twijfel<sup>1</sup> is een belangrijk thema in de filosofie. Het is een manier om onze kennis en overtuigingen te onderzoeken en te evalueren. Twee filosofen die twijfel op een belangrijke manier hebben belicht, zijn René Descartes en Socrates.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Descartes</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Descartes (1596-1650) is de grondlegger van de moderne filosofie. Hij is vooral bekend om zijn uitspraak &#8220;<em>Ik denk, dus ik ben</em>&#8221; (eigenlijk <em>ik twijfel, dus ik denk, dus ik ben</em>). Deze uitspraak is het resultaat van een systematische twijfel, waarin Descartes alles wat hij weet in twijfel trekt. Hij concludeert dat het enige wat hij absoluut zeker weet, is dat hij denkt. &#8216;<em>Het is zeker dat ik op dit moment twijfel, dus dat ik denk. Alles wat ik buiten mij waarneem zou bedrieglijk kunnen zijn, alles wat ik maar kán denken zou onwaar kunnen zijn, maar dat ik denk, betekent dat ik besta, dat ik in ieder geval zeker van mezelf kan zijn als denkend wezen</em>&#8216;.</p>



<p class="wp-block-paragraph">De twijfel van Descartes is een <strong>systematische twijfel</strong>. Hij twijfelt niet aan iets specifieks, maar aan alles wat hij weet. Hij stelt zich de vraag of alles wat hij weet wel waar is. Hij bedenkt verschillende mogelijke scenario&#8217;s waarin zijn kennis niet waar zou kunnen zijn.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="266" height="325" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2023/10/renedescartes.jpg" alt="" class="wp-image-4606" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2023/10/renedescartes.jpg 266w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2023/10/renedescartes-246x300.jpg 246w" sizes="auto, (max-width: 266px) 100vw, 266px" /><figcaption class="wp-element-caption">René Descartes (1596-1650)</figcaption></figure>
</div>


<h2 class="wp-block-heading">Socrates</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Socrates (470-399 v.Chr.) is een van de belangrijkste filosofen van de klassieke oudheid. Hij is bekend om zijn methode van dialoog, waarin hij door middel van vragen en opmerkingen zijn gesprekspartners aan het denken zet.</p>



<p class="wp-block-paragraph">De twijfel van Socrates is een <strong>praktische twijfel.</strong> Hij twijfelt niet aan alles wat hij weet, maar aan de kennis van zijn gesprekspartners. Hij stelt vragen om te achterhalen of ze hun kennis wel op een solide basis hebben.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="266" height="355" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2021/10/socrates.jpg" alt="" class="wp-image-1568" style="aspect-ratio:0.7492957746478873;width:278px;height:auto" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2021/10/socrates.jpg 266w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2021/10/socrates-225x300.jpg 225w" sizes="auto, (max-width: 266px) 100vw, 266px" /><figcaption class="wp-element-caption">Socrates (470-399 v.Chr.)</figcaption></figure>
</div>


<h2 class="wp-block-heading">Verschil</h2>



<p class="wp-block-paragraph">De twijfel van Descartes en Socrates is op verschillende manieren verschillend.</p>



<ul class="wp-block-list">
<li><strong>Doel</strong>: Het doel van de twijfel van Descartes is om een absoluut zekere basis te vinden voor kennis. Het doel van de twijfel van Socrates is om zijn gesprekspartners aan het denken te zetten en hun kennis te verbeteren.</li>



<li><strong>Aanpak</strong>: De twijfel van Descartes is systematisch. Hij twijfelt aan alles wat hij weet. De twijfel van Socrates is praktisch. Hij twijfelt aan de kennis van zijn gesprekspartners.</li>



<li><strong>Resultaat</strong>: Het resultaat van de twijfel van Descartes is het cogito ergo sum. Het enige wat hij zeker weet, is dat hij denkt. Het resultaat van de twijfel van Socrates is dat zijn gesprekspartners vaak tot de conclusie komen dat ze hun kennis moeten herzien.</li>
</ul>



<h2 class="wp-block-heading">Betekenis</h2>



<p class="wp-block-paragraph">De twijfel van Descartes en Socrates heeft een belangrijke betekenis voor de filosofie. De twijfel van Descartes heeft de moderne filosofie gevormd. Het <em>cogito ergo sum</em> is een van de fundamenten van de moderne filosofie. De twijfel van Socrates heeft de westerse cultuur beïnvloed. Het is een manier om kritisch na te denken over onze kennis en overtuigingen.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Conclusie</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Descartes en Socrates hebben beiden een belangrijke bijdrage geleverd aan de filosofie van de twijfel. <br>De twijfel van Descartes is een systematische twijfel, die tot het <em>cogito ergo sum</em> leidt. <br>De twijfel van Socrates is een praktische twijfel, die gesprekspartners aan het denken zet en hun kennis verbetert.</p>



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<p class="wp-block-paragraph"><sup>1</sup> <strong>Twijfel</strong> is het niet kunnen kiezen tussen mogelijkheden. De stam <em>twij-</em> is etymologisch verwant aan het woord voor het getal <em>twee</em>.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/het-verschil-in-twijfel-tussen-descartes-en-socrates/">Het verschil in twijfel tussen Descartes en Socrates</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://heesen.online/het-verschil-in-twijfel-tussen-descartes-en-socrates/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>De gifbeker van Socrates</title>
		<link>https://heesen.online/de-gifbeker-van-socrates/</link>
					<comments>https://heesen.online/de-gifbeker-van-socrates/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[JosWP]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 07 Oct 2023 13:12:01 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Bijzondere personen en/of helden]]></category>
		<category><![CDATA[Geschiedenis]]></category>
		<category><![CDATA[Teksten in het Nederlands/Dutch]]></category>
		<category><![CDATA[gifbeker]]></category>
		<category><![CDATA[Socrates]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://heesen.online/?p=4556</guid>

					<description><![CDATA[<p>In 404 v.Chr. dwingt de Spartaanse legerleider Lysander, een meedogenloos aanvoerder, Athene tot overgave. Hij schort meteen de grondwet op, heft de democratische instellingen op en brengt een pro-Spartaans bewind aan de macht, de Dertig Tirannen. Een oud-leerling van Socrates, de dichter Critias, krijgt er de leiding over. </p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/de-gifbeker-van-socrates/">De gifbeker van Socrates</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph">In 406 v.Chr. raakt Athene 25 schepen en 4000 zeelieden kwijt bij een zeeslag tegen de Spartanen. De vijandelijke vloot wordt verwoest, maar de Atheners zijn boos dat de acht gekozen generaals de doden niet thuis hebben gebracht. Bijna iedereen kent wel een van de doden, en de nabestaanden kunnen hen nu niet begraven. Volgens de generaals konden de lijken niet geborgen worden omdat het stormde, maar de bevolking toont geen begrip voor dat argument. De gemoederen lopen hoog op tijdens de vergadering, en sommigen stellen voor om de strategen meteen via een stemming te veroordelen. Socrates heeft nooit eerder deel van de volksvergadering uitgemaakt, maar deze keer is hij ingeloot.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Veel leden willen niet met het voorstel instemmen, maar na dreigementen trekken ze een voor een hun bezwaren in. Het voorstel is weliswaar in strijd met de reglementen, maar de burgers zijn op wraak belust.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Socrates blijft als enige dwarsliggen. ‘<em>Ik beschouw het als mijn plicht om dit risico te lopen uit naam van de wet en de rechtvaardigheid. Ik wil niet medeplichtig zijn aan onwettige voorstellen</em>,’ zegt hij.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Maar zijn verzet mag niet baten. Het voorstel wordt aangenomen, en de acht worden ter dood veroordeeld. Socrates heeft veel vijanden gemaakt in Athene.</p>



<h2 class="wp-block-heading" id="sparta-vestigt-dictatuur">Sparta vestigt dictatuur</h2>



<p class="wp-block-paragraph">In 404 v.Chr. dwingt de Spartaanse legerleider <em>Lysander</em>, een meedogenloos aanvoerder, Athene tot overgave. Hij schort meteen de grondwet op, heft de democratische instellingen op en brengt een pro-Spartaans bewind aan de macht, de Dertig Tirannen. Een oud-leerling van Socrates, de dichter <em>Critias</em>, krijgt er de leiding over. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Vijanden en politieke tegenstanders van de Dertig worden stelselmatig uit de weg geruimd. Iedereen loopt gevaar, maar Socrates, met zijn grote gevoel voor rechtvaardigheid, kan niet zwijgen en bekritiseert de tirannen openlijk.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><em>Critias</em> heeft weliswaar een diep respect voor zijn oude leermeester, maar hij kan hem niet laten begaan. De Dertig Tirannen laten de filosoof weten dat hij op straat geen jonge mensen mag aanspreken. Hij zou hen met zijn meningen vergiftigen, zo menen ze. Socrates houdt echter niet lang zijn mond, want niet veel later moet <em>Critias</em> hem weer ontbieden. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Socrates verwacht de doodstraf voor zijn ongehoorzaamheid, maar hij wordt gered als <em>Critias</em> in 403 v.Chr. naar de haven <em>Piraeus</em> gaat, waar aanhangers van de democratie tegen de troepen van de Dertig vechten. <em>Critias</em> komt daarbij om het leven, en met hem valt ook de tirannie van de Dertig.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="266" height="355" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2021/10/socrates.jpg" alt="" class="wp-image-1568" style="width:355px;height:474px" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2021/10/socrates.jpg 266w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2021/10/socrates-225x300.jpg 225w" sizes="auto, (max-width: 266px) 100vw, 266px" /><figcaption class="wp-element-caption">Socrates</figcaption></figure>
</div>


<h2 class="wp-block-heading" id="socrates-wordt-zondebok">Socrates wordt zondebok</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Al wordt de democratie heringevoerd, het nieuwe Athene is een zwakke versie van het oude. Tientallen jaren van oorlog hebben hun tol geeist. Slechts één ding is als vanouds: Socrates slentert nog steeds door de straten en valt omstanders lastig met zijn vragen. Hij is nu bijna 70 en de Atheners kijken hem meer dan ooit met de nek aan.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Alle burgers van Athene kunnen een rechtszaak beginnen, en één rijke man doet waar velen al op zitten te hopen: Socrates wordt aangeklaagd. De filosoof moet op verhoor komen, waar hem de aanklacht voorgelezen wordt. Hij wordt beticht van blasfemie en het corrumperen van de jeugd. Daar staat de doodstraf op.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Socrates blijft zoals altijd stoïcijns, als hij hierna naar huis wandelt.  Zijn vrienden smeken hem om de stad te ontvluchten, maar het is voor Socrates ondenkbaar om zijn geliefde Athene te verlaten: ‘<em>Ik ben dankbaar dat de god Apollon mij geschapen heeft als man en niet als vrouw, als Griek en niet als barbaar, en als Athener en niet als buitenlander.</em>’</p>



<h2 class="wp-block-heading" id="filosoof-krijgt-jury-tegen-zich">Socrates krijgt jury tegen zich</h2>



<p class="wp-block-paragraph">De rechtbank is vrij bescheiden, maar het is toch een indrukwekkend schouwspel als de 500 juryleden verschijnen. Een voor een schrijden ze langs de wachten om het houten bord te tonen dat bewijst dat ze uitverkoren zijn. Ze nemen plaats op lange, harde banken. De zon is nog maar net op als de rechtszaak in de zomer van 399 v.Chr. begint. Toch zit de publieke tribune vol.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Socrates is een bekende verschijning in het straatbeeld van Athene, en veel inwoners willen zien hoe hem het vuur na aan de schenen wordt gelegd, zoals hij dat zo vaak bij hen deed. Het wordt doodstil als Socrates het woord neemt. De filosoof lijkt graag dood te willen, want hij doet er alles aan om de burgers die over zijn lot zullen beslissen voor het hoofd te stoten. Socrates wil zich niet verdedigen.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Hij verklaart dat een god tot hem spreekt en dat hij de meest wijze man van Athene is omdat hij heeft begrepen dat hij niets weet. Volgens de auteur <em>Xenophon</em>, die aanwezig is, leidt deze bewering tot een storm van kritiek van de jury. Daarmee verspeelt hij het beetje krediet dat hij nog had. <br>Als de dag voorbij is, gaat er een kruik rond. De 500 juryleden moeten er een bronzen schijf met hun stem in doen. Hij wordt door een meerderheid van 280 juryleden schuldig bevonden.</p>



<h2 class="wp-block-heading" id="socrates-erkent-rechtbank-niet">Socrates erkent rechtbank niet</h2>



<p class="wp-block-paragraph">De aanklager eist de doodstraf, maar de wet schrijft voor dat de beklaagde een alternatieve straf mag voorstellen, die de jury ook kan opleggen. Verbanning zou in een zaak als deze een gepast tegenvoorstel zijn, maar Socrates is blijkbaar nog niet klaar met provoceren.</p>



<p class="wp-block-paragraph">‘<em>Welke beloning is betamelijk voor een arme man die vrije tijd nodig heeft om u de weg te wijzen? Verzorging op kosten van de staat. Dat verdient hij veel meer dan een of andere winnaar van de Olympische Spelen,</em>’ betoogt hij.</p>



<p class="wp-block-paragraph">De schrijver <em>Xenophon</em> stelt de zaken iets anders voor. Volgens hem weigert Socrates met een alternatieve straf te komen, omdat hij de rechtbank daarmee indirect zou erkennen en het vonnis rechtsgeldig maken. Wanneer de juryleden voor de tweede keer hun bronzen schijf in de stembus hebben gedaan, wordt duidelijk dat de filosoof zijn zaak geen goed heeft gedaan. In de eerste ronde verklaarden slechts 280 man hem schuldig. Nu stemmen, volgens historicus <em>Diogenes Laërtius</em>, 360 juryleden voor zijn dood.</p>



<h2 class="wp-block-heading" id="filosoof-draait-de-bak-in">Socrates wordt gevangen gezet</h2>



<p class="wp-block-paragraph">De 70-jarige filosoof wordt naar het huis van bewaring gebracht. Athene kent geen gevangenisstraf en sluit misdadigers alleen op in afwachting van de tenuitvoer-legging van hun straf. Ze mogen bezoek ontvangen.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Socrates’ radeloze vrienden stellen voor dat hij ontsnapt. Maar dat is een absurd idee voor de filosoof. Het vonnis is zeker onrechtvaardig, maar als hij het ontloopt, handelt hij ook onrechtvaardig. Dat is in strijd met alles waar hij voor staat. Na een maand in de cel is het zo ver: Socrates moet het vonnis zelf voltrekken door gif van de<em> gevlekte scheerling</em> in te nemen.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Hij krijgt in het gezelschap van zijn vrienden een gifbeker aangereikt van een bewaarder. De aanwezigen barsten in huilen uit als hij een slok neemt en zich voor de laatste keer zijn zonderlinge zelf toont. ‘<em>Wat is dit nu voor een gedrag voor mannen? Ik heb vrouwen weggestuurd om dit soort dingen niet te hoeven zien. Ik wilde in gepaste stilte sterven, en nu dwingen jullie tranen me om leuk te doen.</em>’</p>



<p class="wp-block-paragraph">Korte tijd later is de filosoof Socrates dood, 70 jaar oud.</p>



<pre class="wp-block-verse"><em>Vrij naar een tekst van Tim Panduro op de site Historia.</em></pre>



<figure class="wp-block-image size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="733" height="410" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2021/10/gifbekersocrates.jpg" alt="" class="wp-image-1567" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2021/10/gifbekersocrates.jpg 733w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2021/10/gifbekersocrates-300x168.jpg 300w" sizes="auto, (max-width: 733px) 100vw, 733px" /><figcaption class="wp-element-caption">Socrates drinkt de gifbeker</figcaption></figure>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/de-gifbeker-van-socrates/">De gifbeker van Socrates</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://heesen.online/de-gifbeker-van-socrates/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Tip van Socrates</title>
		<link>https://heesen.online/tip-van-socrates/</link>
					<comments>https://heesen.online/tip-van-socrates/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[JosWP]]></dc:creator>
		<pubDate>Fri, 21 Apr 2023 06:41:04 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Boekenwurm]]></category>
		<category><![CDATA[Filosofie]]></category>
		<category><![CDATA[Teksten in het Nederlands/Dutch]]></category>
		<category><![CDATA[Socrates]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://heesen.online/?p=3730</guid>

					<description><![CDATA[<p>Tip van Socrates: de drie zeven.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/tip-van-socrates/">Tip van Socrates</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph">Socrates had de reputatie van grote wijsheid. Op zekere dag kwam er iemand bij hem op bezoek en zei:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li><em>Weet je wat ik zojuist over je vriend gehoord heb?&#8221;</em><br>Wacht even, antwoordde <em>Socrates</em>, voordat je het me vertelt, wil ik je een proef geven, namelijk die van de <strong>drie zeven</strong>.</li>
</ul>



<ul class="wp-block-list">
<li><em>De drie zeven?</em><br>Voordat je iets over anderen vertelt, is het goed om de tijd te nemen om te filteren wat je wilt zeggen. <strong>De eerste zeef is die van de waarheid</strong>. Heb je geverifieerd of wat je me gaat vertellen waar is?</li>
</ul>



<ul class="wp-block-list">
<li><em>Nee, ik heb er alleen over gehoord&#8230;</em><br>Heel goed. Dus je weet niet of het waar is. Laten we verder gaan met <strong>de tweede zeef, die van goedheid</strong>. Is dat iets positiefs dat je me wilt vertellen over mijn vriend?</li>
</ul>



<ul class="wp-block-list">
<li><em>Oh nee, integendeel!</em><br>Dus je wilt me slechte dingen over hem vertellen en je weet niet eens of ze waar zijn. Misschien kan je nog slagen voor de test, er is nog <strong>een derde zeef, die van noodzakelijkheid</strong>. Is het noodzakelijk dat ik weet wat deze vriend gedaan zou hebben?</li>
</ul>



<ul class="wp-block-list">
<li><em>Niet echt.</em><br>Dus, concludeerde Socrates, wat je me wilde vertellen is noch waar, noch positief, noch noodzakelijk. Waarom wilde je het me dan vertellen?</li>
</ul>



<h2 class="wp-block-heading">De drie zeven</h2>



<ol class="wp-block-list">
<li>is het waar?</li>



<li>is het goed?</li>



<li>is het noodzakelijk?</li>
</ol>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/tip-van-socrates/">Tip van Socrates</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://heesen.online/tip-van-socrates/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Socrates&#8217; dood</title>
		<link>https://heesen.online/socrates-death/</link>
					<comments>https://heesen.online/socrates-death/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[JosWP]]></dc:creator>
		<pubDate>Thu, 26 May 2022 14:39:04 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Filosofie]]></category>
		<category><![CDATA[Geschiedenis]]></category>
		<category><![CDATA[Teksten in het Nederlands/Dutch]]></category>
		<category><![CDATA[Dertig Tirannen]]></category>
		<category><![CDATA[Plato]]></category>
		<category><![CDATA[Socrates]]></category>
		<category><![CDATA[Socratische Methode]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://heesen.online/?p=2974</guid>

					<description><![CDATA[<p><!-- wp:paragraph --></p>
<p>Socrates werd beschuldigd en uiteindelijk ter dood veroordeeld voor de volgende - zeer vaag geformuleerde - misdaden:</p>
<p><!-- /wp:paragraph --></p>
<p><!-- wp:list --></p>
<ul><!-- wp:list-item --></p>
<li>"afwijzing van de goden erkend door de staat,"</li>
<p><!-- /wp:list-item --></p>
<p><!-- wp:list-item --></p>
<li>"introductie van nieuwe goden," en de</li>
<p><!-- /wp:list-item --></p>
<p><!-- wp:list-item --></p>
<li>"verleiding (in morele zin) van de jeugd."</li>
<p><!-- /wp:list-item --></ul>
<p><!-- /wp:list --></p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/socrates-death/">Socrates&#8217; dood</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph">Socrates werd beschuldigd en uiteindelijk ter dood veroordeeld voor de volgende &#8211; zeer vaag geformuleerde &#8211; misdaden:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>&#8220;afwijzing van de goden erkend door de staat,&#8221;</li>



<li>&#8220;introductie van nieuwe goden,&#8221; en de</li>



<li>&#8220;verleiding (in morele zin) van de jeugd.&#8221;</li>
</ul>



<p class="wp-block-paragraph">Dit verwijst over het algemeen naar zijn afwijzing van autoriteit, die hij herhaaldelijk had geprobeerd te relativeren door zijn &#8220;socratische dialoog&#8221; met de burgers van Athene.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="266" height="355" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2021/10/socrates.jpg" alt="" class="wp-image-1568" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2021/10/socrates.jpg 266w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2021/10/socrates-225x300.jpg 225w" sizes="auto, (max-width: 266px) 100vw, 266px" /><figcaption class="wp-element-caption">Socrates (470–399&nbsp;BC)</figcaption></figure>
</div>


<h2 class="wp-block-heading">Het vonnis</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Volgens het vonnis moesten de juryleden beslissen over een passende straf. De aanklagers van Socrates pleitten voor de doodstraf. Socrates zelf betoogde daarentegen &#8211; met weinig bedachtzaam sarcasme &#8211; dat hij beloond moest worden voor zijn daden. Na kort beraad stelde hij in plaats daarvan een kleine boete voor.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Volgens de Atheense wet werd de doodstraf uitgevoerd met een kopje giftige scheerling.<br>Scheerling is een dodelijke plant die ervoor zorgt dat het slachtoffer een soort gedwongen zelfmoord pleegt.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="733" height="410" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2021/10/gifbekersocrates.jpg" alt="" class="wp-image-1567" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2021/10/gifbekersocrates.jpg 733w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2021/10/gifbekersocrates-300x168.jpg 300w" sizes="auto, (max-width: 733px) 100vw, 733px" /><figcaption class="wp-element-caption">Socrates drinkt het gif</figcaption></figure>
</div>


<h2 class="wp-block-heading">Plato over Socrates</h2>



<p class="wp-block-paragraph">In Plato&#8217;s werk &#8220;Apology&#8221; wordt verhaald over het Socrates-proces. In Plato&#8217;s werk &#8220;Phaidon&#8221; beschrijft hij als ooggetuige de gebeurtenissen op de dag des doods, die de veroordeelde in het gezelschap van vrienden in de gevangenis doorbracht. Het grootste deel van zijn verslag is de volledige weergave van een filosofische discussie die Socrates toen voerde. <br>Bekend daarvan is de discussie over de onsterfelijkheid van de menselijke ziel.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Socrates had ballingschap kunnen voorstellen in plaats van de doodstraf om zijn leven te redden. De rechtbank had uiteindelijk echter alleen de keuze tussen de doodstraf en de onbeduidende boete die Socrates zelf had voorgesteld, dus stemden ze voor de eerste. </p>



<p class="wp-block-paragraph">De feitelijke gronden voor de beschuldiging van Socrates en de daaropvolgende executie zijn enigszins onduidelijk. De beschuldigingen zijn erg vaag, maar het is onwaarschijnlijk dat ze iets met religie te maken hadden, zoals wordt beweerd. De filosoof en zijn antidemocratische leer werden meer gezien als een bedreiging voor de heersers van Athene.</p>



<h2 class="wp-block-heading">De Dertig Tirannen</h2>



<p class="wp-block-paragraph">De stadstaat Athene was net hersteld van een periode van grote instabiliteit, waarin een opstandige organisatie genaamd &#8220;De Derig Tirannen&#8221;<sup>1</sup> de democratische regering omver had geworpen. Een meedogenloos terreurregime dat duizenden onschuldige burgers verbannen en executeerde, probeerde een oligarchisch<sup>2</sup> bewind te vestigen. De leider van de Dertig Tirannen, <em>Critias</em>, was een leerling van Socrates. Dit verband heeft er waarschijnlijk toe geleid dat de leraar ter dood werd veroordeeld. </p>



<h2 class="wp-block-heading">Socratische Methode</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Tegenstrijdige verslagen over Socrates maken een reconstructie van zijn filosofie bijna onmogelijk.<br>Socrates oefende een sterke invloed uit op filosofen in de latere oudheid en is dat ook in de moderne tijd blijven doen.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Een fundamenteel kenmerk van Plato&#8217;s <em>Socrates</em> is de socratische methode, of de methode van weerlegging. Het is het meest prominent aanwezig in de vroege werken van Plato, zoals <em>Apology, Crito, Gorgias, Republic I</em> en anderen. </p>



<p class="wp-block-paragraph">De typische methode verloopt als volgt:</p>



<p class="wp-block-paragraph">Socrates begint een discussie over een onderwerp met een bekende expert op dat gebied, meestal in het gezelschap van enkele jonge mannen en jongens, en bewijst door dialoog dat de overtuigingen en argumenten van de expert tegenstrijdig zijn.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Socrates brengt de dialoog op gang door zijn gesprekspartner om een definitie van het onderwerp te vragen. Naarmate hij meer vragen stelt, spreken de antwoorden van de gesprekspartner uiteindelijk de eerste definitie tegen. De conclusie is dat de expert de definitie in eerste instantie niet goed kende.</p>



<p class="wp-block-paragraph">De gesprekspartner kan met een andere definitie komen. Die nieuwe definitie komt op zijn beurt onder de loep van socratische vragen. Met elke ronde van vraag en antwoord hopen Socrates en zijn gesprekspartner de waarheid te benaderen. Vaker blijven ze hun onwetendheid onthullen (en dit weerspiegelt Socrates&#8217; credo: &#8220;Ik weet dat ik niets weet&#8221;).</p>



<p class="wp-block-paragraph">Aangezien de definities van de gesprekspartners meestal de gangbare mening over een kwestie vertegenwoordigen, roept de discussie twijfel op over de algemene mening.</p>



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<p class="wp-block-paragraph"><sup>1</sup> De Dertig Tirannen waren een pro-Spartaanse oligarchie die in Athene was geïnstalleerd na haar nederlaag in de Peloponnesische oorlog in 404 v.Chr. Op verzoek van <em>Lysander</em> werden de Dertig gekozen als een tirannieke regering, niet alleen als een wetgevende commissie. De Derig Tirannen behielden slechts acht maanden de macht. Hoewel kort, resulteerde hun regering in de moord op 5% van de Atheense bevolking, de confiscatie van eigendommen van burgers en de verbanning van andere democratische aanhangers. Ze werden bekend als de &#8220;Derig Tirannen&#8221; vanwege hun wrede tactieken. <br>De twee leidende leden waren <em>Critias</em> en <em>Theramenes</em>.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><sup>2</sup> Oligarchie (van het Griekse oligarchía &#8216;heerschappij door weinigen&#8217;) is een vorm van machtsstructuur waarin de macht berust bij een klein aantal mensen.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/socrates-death/">Socrates&#8217; dood</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://heesen.online/socrates-death/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Gedroomd gedicht</title>
		<link>https://heesen.online/gedichten-5/</link>
					<comments>https://heesen.online/gedichten-5/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[JosWP]]></dc:creator>
		<pubDate>Thu, 11 Nov 2021 11:48:00 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Boekenwurm]]></category>
		<category><![CDATA[Gedichten/Poetry]]></category>
		<category><![CDATA[Teksten in het Nederlands/Dutch]]></category>
		<category><![CDATA[Website en/of auteur]]></category>
		<category><![CDATA[De Staat]]></category>
		<category><![CDATA[droom]]></category>
		<category><![CDATA[Plato]]></category>
		<category><![CDATA[Socrates]]></category>
		<category><![CDATA[The Republic]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://heesen.online/?p=1814</guid>

					<description><![CDATA[<p>Kun je een gedicht dromen? Het gebeurde me een paar nachten geleden. Ik kon de tekst nog letterlijk herhalen.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/gedichten-5/">Gedroomd gedicht</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph">Kun je een gedicht dromen? Het gebeurde me een paar nachten geleden. Ik kon de tekst nog letterlijk herhalen. Dit was het:</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong><em>Het is koud in Plato&#8217;s grot.</em></strong></p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong><em>Een paar zonnestralen vallen binnen.</em></strong></p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong><em>Ze werpen lange schaduwen.</em></strong></p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong><em>Een recorder klikt aan:</em></strong></p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong><em>we kunnen beginnen met lief te hebben.</em></strong></p>



<p class="wp-block-paragraph"></p>



<p class="wp-block-paragraph">Geen idee of er een diepere bedoeling achter zit. Maar ik heb het <a href="https://www.droominfo.nl/droomwoordenboek">Droomwoordenboek</a> er bij gehaald. en die geeft de volgende uitleg bij een paar begrippen in het gedicht:</p>



<h4 class="wp-block-heading">Grot</h4>



<p class="wp-block-paragraph">Een droom over een grot staat symbool voor de baarmoeder en wijst op veiligheid bescherming. Als je droomt dat je door een donkere grot loopt, vertegenwoordigt dit het verkennen van je onderbewuste. Het wijst op zelfontdekking.</p>



<h4 class="wp-block-heading">Zon (-nestralen)</h4>



<p class="wp-block-paragraph">Het is een goed voorteken om de zon te zien schijnen in je droom. Ze staat symbool voor innerlijke rust, verlichting, geluk, kalmte en inzicht. De zon vertegenwoordigt tevens stralende energie.</p>



<h4 class="wp-block-heading">Schaduw</h4>



<p class="wp-block-paragraph">Je schaduw in je droom refereert naar een aspect van jezelf, dat je nog niet hebt erkend of herkend.</p>



<h4 class="wp-block-heading">(Video-)recorder</h4>



<p class="wp-block-paragraph">Als je droomt dat je een videorecorder gebruikt, suggereert dit dat je in je beslissingen wat objectiever zou moeten zijn. Focus op de huidige taak, en probeer je niet te laten beïnvloeden door je emoties in je oordeel.</p>



<h4 class="wp-block-heading">Liefhebben/Liefde</h4>



<p class="wp-block-paragraph">Als je droomt over liefde of dat je verliefd bent, duidt op intense gevoelens die je overbrengt van een echte relatie uit je wakende bestaan. Het wil zoveel zeggen dat je tevreden bent met wat je hebt en waar je bent in het leven.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Tot zover het Droomwoordenboek. Meer verstand heb ik van Plato en zijn grot:</p>



<h2 class="wp-block-heading">De allegorie van Plato&#8217;s grot</h2>



<p class="wp-block-paragraph">De allegorie van de grot is een verhaal uit boek VII in het meesterwerk van <em>Plato</em> &#8220;The Republic&#8221;. Hij schreef het in 517 v. Chr. Het is waarschijnlijk <em>Plato</em>&#8217;s bekendste verhaal, en de plaatsing ervan in &#8220;The Republic&#8221; is veelbetekenend. &#8216;De Republiek&#8217; is het middelpunt van <em>Plato</em>&#8217;s filosofie. Centraal staat daarin hoe mensen kennis verwerven over schoonheid, gerechtigheid en goedheid. De <em>Allegorie van de Grot</em> gebruikt de metafoor van gevangenen die in het donker geketend zijn. Ze krijgen het moeilijk met het bereiken en in stand houden van een rechtvaardige en intellectuele geest.</p>



<div class="wp-block-image"><figure class="aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2021/11/platosgrot.jpg" alt="" class="wp-image-1815" width="601" height="401" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2021/11/platosgrot.jpg 750w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2021/11/platosgrot-300x200.jpg 300w" sizes="auto, (max-width: 601px) 100vw, 601px" /><figcaption>Plato&#8217;s grot</figcaption></figure></div>



<h2 class="wp-block-heading" id="mntl-sc-block_1-0-2">Een dialoog</h2>



<p class="wp-block-paragraph" id="mntl-sc-block_1-0-3">De allegorie wordt uiteengezet in een dialoog tussen <em>Socrates</em> en zijn leerling <em>Glaucon</em>. <br>Socrates zegt tegen Glaucon dat hij zich moet voorstellen dat mensen in een grote ondergrondse grot leven. De grot is alleen aan het einde van een steile klim naar buiten open. De meeste mensen in de grot zijn vastgeketende gevangenen met hun gezicht naar de achterwand van de grot. Ze kunnen niet bewegen of hun hoofd draaien. Achter hen brandt een groot vuur. Alles wat de gevangenen kunnen zien, zijn de schaduwen die voor hen op de muur spelen. Ze zijn hun hele leven in die positie geketend geweest.</p>



<p class="wp-block-paragraph" id="mntl-sc-block_1-0-5">Er zijn anderen in de grot die voorwerpen dragen, maar het enige wat de gevangenen kunnen zien zijn hun schaduwen. Sommige anderen spreken, maar er zijn echo&#8217;s in de grot die het voor de gevangenen moeilijk maken om te begrijpen welke persoon wat zegt.</p>



<h2 class="wp-block-heading" id="mntl-sc-block_1-0-7">Vrijheid van kettingen</h2>



<p class="wp-block-paragraph" id="mntl-sc-block_1-0-8">Socrates beschrijft vervolgens de moeilijkheden die een gevangene heeft om zich aan te passen aan zijn vrijlating. Als hij ziet dat er vaste objecten in de grot zijn, en niet alleen schaduwen, is hij in de war. Instructeurs kunnen hem vertellen dat wat hij eerder zag een illusie was. Maar in eerste instantie zal hij aannemen dat zijn schaduwleven de realiteit was.</p>



<p class="wp-block-paragraph" id="mntl-sc-block_1-0-10">Uiteindelijk zal hij bij de uitgang pijnlijk verblind worden door de heldere licht van de zon. Ook zal hij verbluft zijn door de schoonheid van de maan en de sterren. </p>



<h2 class="wp-block-heading" id="mntl-sc-block_1-0-12">De allegorische betekenis</h2>



<p class="wp-block-paragraph" id="mntl-sc-block_1-0-13">In het volgende hoofdstuk van &#8216;De Republiek&#8217; legt Socrates uit wat hij bedoelde. De grot vertegenwoordigt de wereld, die ons alleen door het gezichtsvermogen wordt geopenbaard. Het klimmen uit de grot is de reis van de ziel naar het begrijpelijke.</p>



<p class="wp-block-paragraph" id="mntl-sc-block_1-0-15"></p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/gedichten-5/">Gedroomd gedicht</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://heesen.online/gedichten-5/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
