<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>zonnestelsel Archieven - HEESEN Online</title>
	<atom:link href="https://heesen.online/tag/zonnestelsel/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://heesen.online/tag/zonnestelsel/</link>
	<description>Blogs van Jos Heesen</description>
	<lastBuildDate>Sat, 24 Oct 2026 09:38:51 +0000</lastBuildDate>
	<language>nl-NL</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=7.1.4</generator>
	<item>
		<title>De Hypatia-steen</title>
		<link>https://heesen.online/de-hypatia-steen/</link>
					<comments>https://heesen.online/de-hypatia-steen/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[JosWP]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 08 Feb 2023 17:14:26 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Boekenwurm]]></category>
		<category><![CDATA[Buitenaards]]></category>
		<category><![CDATA[Geschiedenis]]></category>
		<category><![CDATA[Kosmologie]]></category>
		<category><![CDATA[Mystiek]]></category>
		<category><![CDATA[Teksten in het Nederlands/Dutch]]></category>
		<category><![CDATA[Hypatia]]></category>
		<category><![CDATA[Tom Egeland]]></category>
		<category><![CDATA[zonnestelsel]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://heesen.online/?p=3415</guid>

					<description><![CDATA[<p>In een vorig bericht had ik het al over de zogenaamde Hemelstenen of Sky stones.<br />
Een andere mysterieuze steen die wetenschappers in verwarring heeft gebracht, is de Hypatia-steen.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/de-hypatia-steen/">De Hypatia-steen</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph">In een vorig bericht had ik het al over de zogenaamde Hemelstenen of Sky stones.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Een andere mysterieuze steen die wetenschappers in verwarring heeft gebracht, is de <em>Hypatia-steen</em><sup>1</sup>. In 1996 werd de steen ontdekt in de Sahara. Wat de steen uniek maakt, is dat de chemische samenstelling compleet anders is dan alles wat op aarde of zelfs in de ruimte wordt gevonden. Als zodanig rijst de vraag: waar komt deze steen dan vandaan?</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full"><img fetchpriority="high" decoding="async" width="763" height="727" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2023/02/hypatiasteen.jpg" alt="" class="wp-image-3418" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2023/02/hypatiasteen.jpg 763w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2023/02/hypatiasteen-300x286.jpg 300w" sizes="(max-width: 763px) 100vw, 763px" /><figcaption class="wp-element-caption"><strong>Enkele fragmenten van de Hypatia-steen. De oorspronkelijke steen moet enkele meters breed zijn geweest, maar uiteen zijn gevallen toen deze de atmosfeer van de aarde binnendrong.</strong></figcaption></figure>
</div>


<p class="wp-block-paragraph">De meeste planeten en meteorieten bestaan uit silicaatmineralen en kleine hoeveelheden koolstof. Maar de Hypatia-steen bestaat voornamelijk uit koolstof en heel weinig silicaatmineralen. Bovendien heeft het ook grote hoeveelheden polyaromatische koolwaterstoffen die alleen voorkomen in interstellair stof dat is gevormd<strong><em> voordat </em></strong>ons zonnestelsel ontstond. <br>Onderzoekers van de Universiteit van Johannesburg hebben aangetoond dat ze van voor de vorming van ons zonnestelsel dateert of van interstellaire origine is. Hun schatting is dat de steen ongeveer 28 miljoen jaar geleden op aarde is gevallen. </p>



<h2 class="wp-block-heading">Sahara</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Deze conclusie ondersteunt de algemeen geaccepteerde verklaring van het gebied in de Sahara<sup>2</sup> bekend als de ‘<em>Libyan Desert Glass Field</em>’ waar de steen ontdekt werd. De impact van de meteorieten heeft een deel van het zand veranderd in gelig kwartsglas. <br>Maar de verklaring van de Hypatia-steen is minder eenvoudig dan het op het eerste gezicht leek. Het team uit Johannesburg heeft de mineraal samenstelling van Hypatia de afgelopen jaren grondig geanalyseerd en, hoewel zonder twijfel een steen uit de ruimte, bevat het niet het ‘basis recept’ dat bij ander gesteente uit de ruimte aangetroffen wordt. </p>



<h2 class="wp-block-heading">Vorming van ons Zonnestelsel</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Miljarden jaren geleden begon de vorming van het zonnestelsel als enorme gas- en stofwolken die rond de zon cirkelden. Door de tijd heen klonterde dit materiaal samen om (dwerg)planeten te vormen. De rest bleef rondzwerven als asteroïden en kometen. Deze komen qua bestanddelen min of meer overeen met dat van aards gesteente. Echter met de Hypatia is dat niet het geval.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><em>Jan Kramers</em>, hoofdonderzoeker stelt; <em>‘Als het mogelijk was om al het aards gesteente in een grote stamper tot stof te vermalen, zou dat stof dezelfde compositie hebben als chondrite meteoriet</em>.’ In chondrite meteorieten komt een relatief kleine hoeveelheid koolstof voor en een flinke hoeveelheid silicium. Maar Hypatia’s matrix bestaat voornamelijk uit koolstof en een klein beetje silicium. <br>Wat volgens Kramers ook ongewoon is, is dat de koolstof een hoge concentratie PAH, (polyaromatic hydrocarbon) bevat, een belangrijk bestanddeel van interstellair stof, dat reeds aanwezig was voor ons zonnestelsel gevormd werd. Interstellair stof wordt ook gevonden in kometen die reeds voor zeer lange tijd niet aan enige opwarming blootgesteld zijn.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Metalen insluitsels</h2>



<p class="wp-block-paragraph">De inslag op aarde was krachtig genoeg om het koolstof rijke materiaal in de steen om te zetten in een laag diamant, dat zorgde voor bescherming tegen miljoenen jaren van barse omstandigheden. <br>Her en der zitten er in de Hypatia-steen metalen insluitsels. De onderzoekers analyseerden de minerale korrels in deze insluitsels en troffen er chemische verbindingen aan die zeer bijzonder waren. ‘<em>Het aluminium komt in pure vorm voor, en niet in een chemische binding met andere elementen</em>,’aldus <em>Georgy Belyanin</em>, een collega onderzoeker van Kramers. <br>Dit komt op aarde en zelfs in de rest van het zonnestelsel nauwelijks voor. Er zijn ook korrels gevonden met een samenstelling van nikkel en fosfor met weinig ijzer; een samenstelling die nog nooit op aarde in meteorieten is voorgekomen.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Kuipergordel of Oortwolk</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Al deze bijzonderheden suggereren dat Hypatia, of in ieder geval deeltjes ervan, zich begon te vormen nog voor het zonnestelsel.&nbsp; De rotsachtige buitenkant is waarschijnlijk niet presolair maar dat kan juist helpen nieuwe inzichten te krijgen over de vorming van het zonnestelsel. Het gebrek aan silicate mineralen in Hypatia, in tegenstelling tot de chondrite meteorieten waar silicium volop aanwezig is, de exotische minerale inclusies maken de steen uiterst bijzonder. En mocht Hypatia niet presolair zijn dan duiden deze kenmerken erop dat de zonnenevel niet overal van dezelfde samenstelling was. <br>Een ding staat voor de onderzoekers vast. De steen werd gevormd in een zeer koude omgeving, rond of onder&nbsp; -196° C. Dat duidt erop dat Hypatia ofwel van de Kuipergordel of Oortwolk afkomstig is of van nog verder: de interstellaire ruimte.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Ouder dan de zon</h2>



<p class="wp-block-paragraph">En met name de uit nikkel, fosfor en ijzer opgebouwde korreltjes leiden onderzoekers naar&nbsp;een voorzichtige, maar spannende conclusie. Ze vermoeden dat Hypatia deels is opgebouwd uit materiaal dat al in de ruimte rondzwierf voor de zon, de aarde en de andere planeten van het zonnestelsel ontstonden. “<em>De manier waarop deze drie elementen in Hypatia zich tot elkaar verhouden is compleet anders dan berekend is voor de aarde of gemeten is in bekende typen meteorieten. In dat opzicht zijn ze uniek binnen ons zonnestelsel.</em>” En de korreltjes die deze drie stofjes in vreemde verhoudingen herbergen, zouden dan ook het levenslicht hebben gezien vóór ons zonnestelsel dat deed. “<em>We denken dat de nikkel-fosfor-ijzer-korreltjes voor de zon zijn ontstaan, omdat ze zich in het gesteente bevinden en waarschijnlijk niet zijn veranderd door schokken – zoals ontstonden toen deze de aardatmosfeer binnendrong of op het oppervlak landde – en ook omdat de samenstelling ervan zo vreemd is</em>.”</p>



<h2 class="wp-block-heading">Spannend verhaal</h2>



<p class="wp-block-paragraph">De steen vertelt een spannend verhaal. Zelfs als vervolgonderzoek uitwijst dat deze toch niet uit elementen die ouder zijn dan ons zonnestelsel is opgebouwd. Want in dat scenario kan deze steen eigenhandig ons beeld van de interstellaire wolk waaruit ons zonnestelsel geboren werd, op zijn kop zetten. Aangenomen wordt namelijk dat deze wolk homogeen was; overal in de wolk zou hetzelfde stof te vinden zijn geweest. Maar als Hypatia niet ouder is dan het zonnestelsel, komt die aanname op losse schroeven, legt Kramers uit. “<em>Om te beginnen zitten er in tegenstelling tot chondrieten en planeten zoals de aarde, Mars en Venus geen silicaatmineralen in. En dan zijn er nog de exotische mineralen in Hypatia. Als Hypatia niet ouder is dan het zonnestelsel zelf, wijzen beide eigenschappen erop dat de zonnenevel niet overal hetzelfde stof herbergde</em>.” Meer onderzoek is nodig om helder te krijgen hoe de geschiedenis van Hypatia – en ons zonnestelsel – nu precies is verlopen.</p>



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<p class="wp-block-paragraph"><sup>1</sup> De steen is genoemd naar de astronome en filosofe <em>Hypatia</em>, die leefde van ongeveer 350 tot 415 na Christus. Zij wordt wel de eerste vrouwelijke wiskundige genoemd. Ze leefde in&nbsp;Alexandrië, in&nbsp;Egypte, en doceerde&nbsp;wiskunde&nbsp;en&nbsp; neoplatonische filosofie.</p>



<p class="wp-block-paragraph">2 De vondst van de meteorietinslag in de Sahara doet denken aan de ontknoping van een boek dat <em>Tom Egeland</em> in 20212 schreef over de avonturen van <em>Bjørn Beltø</em>: &#8220;<em>Het testament van Nostradamus</em>&#8220;. Het verhaal in het kort, zonder iets te verklappen:</p>



<p class="wp-block-paragraph">&#8220;<em>Archeoloog Bjørn Beltø belandt in een bloedstollende race tegen de klok wanneer een Italiaanse professor, specialist in middeleeuwse codes, wordt ontvoerd. Terwijl hij wanhopig op zoek is naar de professor zitten verschillende partijen hém op de hielen: de meedogenloze kloosterorde Vicarius Filii Dei, een Amerikaanse inlichtingendienst en een vijfhonderd jaar oude broederschap van bibliothecarissen. Allemaal zijn ze op zoek naar de brief met een code die Nostradamus in de Middeleeuwen schreef aan de machtige De Medici-familie. Weet Beltø de codes eerder te kraken dan de ontvoerders en kan hij zo het leven van de professor redden?</em>&#8220;</p>



<p class="wp-block-paragraph">Tom Egeland (1959- )is een bekende Noorse schrijver en bracht de volgende boeken uit:</p>



<p class="wp-block-paragraph">In de reeks met <em>Bjørn Beltø</em> in de hoofdrol:</p>



<ol class="wp-block-list" start="1">
<li>Het einde van de cirkel &#8211; Sirkelens ende</li>



<li>De hoeders van het verbond &#8211; Paktens voktere</li>



<li>Het evangelie van Lucifer &#8211; Lucifers evangelium</li>



<li>Het testament van Nostradamus &#8211; Nostradamus&#8217; testamente</li>
</ol>



<p class="wp-block-paragraph">En in de reeks met <em>Kristin Bye</em> in de hoofdrol:</p>



<ol class="wp-block-list" start="1">
<li>De bespieder &#8211; Trollspeilet</li>



<li>Heksenbord &#8211; Åndebrettet</li>



<li>Wolvennacht &#8211; Ulvenatten</li>
</ol>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/de-hypatia-steen/">De Hypatia-steen</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://heesen.online/de-hypatia-steen/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Astronomische verhoudingen</title>
		<link>https://heesen.online/astronomische-verhoudingen/</link>
					<comments>https://heesen.online/astronomische-verhoudingen/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[JosWP]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 07 May 2022 11:49:33 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Kosmologie]]></category>
		<category><![CDATA[Teksten in het Nederlands/Dutch]]></category>
		<category><![CDATA[wet van Titius-Bode]]></category>
		<category><![CDATA[zonnestelsel]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://heesen.online/?p=2934</guid>

					<description><![CDATA[<p>Door de onbegrijpelijke en onmeetbare afstanden in ons universum, raak je soms het gevoel voor verhoudingen kwijt.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/astronomische-verhoudingen/">Astronomische verhoudingen</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph">Door de onbegrijpelijke en onmeetbare afstanden in ons universum, raak je soms het gevoel voor verhoudingen kwijt.<br>Onderstaand plaatje zorgt er voor dat we onze positie in dat universum weer in perspectief zien:</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full"><img decoding="async" width="913" height="960" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/05/youlivehere.jpg" alt="" class="wp-image-2935" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/05/youlivehere.jpg 913w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/05/youlivehere-285x300.jpg 285w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/05/youlivehere-768x808.jpg 768w" sizes="(max-width: 913px) 100vw, 913px" /><figcaption class="wp-element-caption">De zon en de planeten in ons eigen zonnestelsel relatief qua grootte weergegeven.</figcaption></figure>
</div>


<h2 class="wp-block-heading">Zon en planeten</h2>



<p class="wp-block-paragraph">De Zon is een ster&nbsp;met een diameter van 1,39 miljoen kilometer. De Zon neemt 99,86% van de&nbsp;totale massa&nbsp;in het zonnestelsel voor haar rekening.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Naast de Zon bevat het zonnestelsel acht&nbsp;planeten, vijf&nbsp;dwergplaneten<sup>1</sup>, meer dan een miljoen bekende&nbsp;planetoïden<sup>2</sup>, 644&nbsp;manen&nbsp;van planeten, dwergplaneten, en planetoïden, en 3701 bekende&nbsp;kometen<sup>3</sup>&nbsp;(stand: januari 2021). </p>



<p class="wp-block-paragraph">De meeste van deze objecten bewegen zich rond de Zon in&nbsp;omloopbanen&nbsp;met een kleine glooings- hoek&nbsp;ten opzichte van de&nbsp;<em>ecliptica</em><sup>4</sup>; of anders gezegd liggen die omloopbanen bijna allemaal in het zelfde vlak. In de ruimte tussen deze hemellichamen bevindt zich de&nbsp;interplanetaire materie. </p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-large"><img decoding="async" width="1024" height="643" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/05/Solar_sys-1024x643.jpg" alt="" class="wp-image-2938" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/05/Solar_sys-1024x643.jpg 1024w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/05/Solar_sys-300x188.jpg 300w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/05/Solar_sys-768x482.jpg 768w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/05/Solar_sys.jpg 1440w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /><figcaption class="wp-element-caption">Ons Zonnestelsel (de afstanden tussen planeten ne hun grootte zijn niet op schaal)</figcaption></figure>
</div>


<h2 class="wp-block-heading">Zonnestelsel</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Ons Zonnestelsel is al 4,5 miljard jaar oud. Traditioneel (tot 2006) werden tot het zonnestelsel negen planeten gerekend. De planeten&nbsp;<em>Mercurius,&nbsp;Venus,&nbsp;Mars,&nbsp;Jupiter</em>, en&nbsp;<em>Saturnus</em>&nbsp;zijn bekend sinds de&nbsp;oudheid. <br>Na de uitvinding van de&nbsp;telescoop&nbsp;werden&nbsp;<em>Uranus</em>&nbsp;(1781),&nbsp;<em>Neptunus</em>&nbsp;(1846), en&nbsp;<em>Pluto</em>&nbsp;(1930) ontdekt. <br>In de jaren 90 van de 20e eeuw werd ontdekt dat de toenmalige negende planeet, <em>Pluto</em>, slechts een van vele soortgelijke objecten in de&nbsp;<em>Kuipergordel</em>&nbsp;(een gordel van vele miljarden&nbsp;komeetachtige, uit steen en&nbsp;ijs&nbsp;bestaande objecten) was. <br>De vraag drong zich op of deze met <em>Pluto</em> vergelijkbare objecten nu ook allemaal als &#8216;planeet&#8217; geclassificeerd moesten worden. Naarmate steeds grotere objecten ontdekt werden, zoals <em>Quaoar</em> en <em>Varuna</em>&nbsp;kwam het klassieke aantal van negen planeten onder druk te staan. Met de ontdekking van de nog veel grotere&nbsp;<em>Eris</em>&nbsp;was een nieuwe definitie van planeet noodzakelijk. Volgens de&nbsp;nieuwe definitie&nbsp;wordt <em>Pluto</em> nu een &#8216;dwergplaneet&#8217; genoemd en telt het zonnestelsel acht &#8216;echte&#8217; planeten.</p>



<h3 class="wp-block-heading">Eigenschappen van zon en de 8 planeten</h3>



<figure class="wp-block-table"><table><tbody><tr><th class="has-text-align-center" data-align="center">Naam</th><th class="has-text-align-center" data-align="center">Diameter<br>(km)</th><th class="has-text-align-center" data-align="center">Afstand tot de Zon<br>(km)</th><th class="has-text-align-center" data-align="center">Massa t.o.v.<br>de aarde</th><th class="has-text-align-center" data-align="center">Omlooptijd<br>dagen</th><th class="has-text-align-center" data-align="center">Omlooptijd<br>jaar</th></tr><tr><td class="has-text-align-center" data-align="center">Zon</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">1.392.000</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">&#8211;</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">332.946</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">&#8211;</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">&#8211;</td></tr><tr><td class="has-text-align-center" data-align="center">Mercurius</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">4.880</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">57.910.000</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">0,1</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">87,9691</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">0,240846</td></tr><tr><td class="has-text-align-center" data-align="center">Venus</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">12.104</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">108.208.930</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">0,9</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">224,701</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">0,615198</td></tr><tr><td class="has-text-align-center" data-align="center">Aarde</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">12.756</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">149.597.870</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">1</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">365,256363004</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">1</td></tr><tr><td class="has-text-align-center" data-align="center">Mars</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">6.794</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">227.936.640</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">0,1</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">686,971</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">1,88082</td></tr><tr><td class="has-text-align-center" data-align="center">Jupiter</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">142.984</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">778.412.010</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">318</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">4.332,59</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">11,862</td></tr><tr><td class="has-text-align-center" data-align="center">Saturnus</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">120.536</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">1.426.725.400</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">95</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">10.759,22</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">29,4571</td></tr><tr><td class="has-text-align-center" data-align="center">Uranus</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">51.118</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">2.870.972.200</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">15</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">30.688,5</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">84,0205</td></tr><tr><td class="has-text-align-center" data-align="center">Neptunus</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">49.572</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">4.498.252.900</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">17</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">60.182</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">164,8</td></tr></tbody></table></figure>



<p class="wp-block-paragraph">Er lijkt een wetmatigheid in de afstand van de planeten tot de Zon te zitten: de&nbsp;<em>Wet van Titius-Bode</em>. <br>Ze geeft de afstand van&nbsp;planeten&nbsp;tot de&nbsp;zon&nbsp;op basis van hun rangnummer.</p>



<p class="wp-block-paragraph">De formule luidt: <img decoding="async" src="https://wikimedia.org/api/rest_v1/media/math/render/svg/597e360f937296a2ac4dcc0d5f4f271cf40beeb9" alt="{\displaystyle a=0{,}4+0{,}3\times 2^{n-2}}"></p>



<p class="wp-block-paragraph">Hierin is <img decoding="async" src="https://wikimedia.org/api/rest_v1/media/math/render/svg/ffd2487510aa438433a2579450ab2b3d557e5edc" alt="a">&nbsp;de afstand in astronomische eenheden van de&nbsp;planeet en <img decoding="async" src="https://wikimedia.org/api/rest_v1/media/math/render/svg/a601995d55609f2d9f5e233e36fbe9ea26011b3b" alt="n">&nbsp;het rangnummer van de planeet, gerekend vanaf de zon. Een astronomische eenheid (AE) is gelijk aan de gemiddelde afstand Aarde-Zon, ofwel 149,6 miljoen kilometer.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Men neemt heden ten dage aan dat het een wiskundig<em> &#8217;toeval&#8217;</em> is: in ieder willekeurig stabiel planeten-systeem kun je een eenvoudig verband vinden tussen plaatsnummer en grootte van de omloopbaan.</p>



<p class="wp-block-paragraph">De wetmatigheid werd ontdekt door de astronoom&nbsp;<em>Johann Daniel Titius</em> (1729-1796)&nbsp;en werd in 1768 gepubliceerd door zijn collega&nbsp;<em>Johann Elert Bode</em>&nbsp;(1747-1826) in zijn boek&nbsp;<em>Anleitung zur Kenntnis des gestirnten Himmels auf jede einzele Monate des Jahres eingerichtet</em>&nbsp;(Instructies voor de kennis van de sterrenhemel aangepast aan elke afzonderlijke maand van het jaar).</p>



<hr class="wp-block-separator has-css-opacity"/>



<p class="wp-block-paragraph"><sup>1</sup> <strong>Dwergplaneet</strong>: een categorie van planeetachtige hemellichamen. De benaming dwergplaneet hangt samen met de definitie van planeet die sinds 24 augustus 2006 wordt gehanteerd door de <em>Internationale Astronomische Unie</em> (IAU). Dwergplaneten zijn groter dan planetoïden, maar kleiner dan planeten. Formeel betreft het dus geen subcategorie van de planeten, maar een apart type hemellichaam.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><sup>2</sup> <strong>Planetoïde</strong>: ook wel asteroïden genoemd, zijn stukken materie die zich evenals planeten en dwergplaneten in een baan om de Zon bewegen.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><sup>3</sup> <strong>Komeet</strong>: relatief kleine hemellichamen die in een vaak langgerekte elliptische baan rond een ster (zoals de zon) draaien en uit ijs, gas en stof bestaan (&#8220;<em>vuile sneeuwballen</em>&#8220;). </p>



<p class="wp-block-paragraph"><sup>4</sup> <strong>Ecliptica:</strong> de schijnbare jaarlijkse baan van de zon ten opzichte van de sterren aan de hemelbol. Het vlak van de ecliptica bevat dus zowel het middelpunt van de zon als dat van de aarde.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/astronomische-verhoudingen/">Astronomische verhoudingen</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://heesen.online/astronomische-verhoudingen/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
