<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>zwaartekrachtwetten Archieven - HEESEN Online</title>
	<atom:link href="https://heesen.online/tag/zwaartekrachtwetten/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://heesen.online/tag/zwaartekrachtwetten/</link>
	<description>Blogs van Jos Heesen</description>
	<lastBuildDate>Wed, 12 Apr 2023 14:59:55 +0000</lastBuildDate>
	<language>nl-NL</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=7.1.4</generator>
	<item>
		<title>Leonardo da Vinci was Galilei en Newton vóór</title>
		<link>https://heesen.online/leonardo-da-vinci-was-galilei-en-newton-voor/</link>
					<comments>https://heesen.online/leonardo-da-vinci-was-galilei-en-newton-voor/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[JosWP]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 14 Feb 2023 15:50:12 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Boekenwurm]]></category>
		<category><![CDATA[Geschiedenis]]></category>
		<category><![CDATA[Teksten in het Nederlands/Dutch]]></category>
		<category><![CDATA[Wis- en Natuurkunde]]></category>
		<category><![CDATA[Galileo Galilei]]></category>
		<category><![CDATA[Isaac Newton]]></category>
		<category><![CDATA[Leonardo Da Vinci]]></category>
		<category><![CDATA[zwaartekrachtwetten]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://heesen.online/?p=3427</guid>

					<description><![CDATA[<p>Ingenieurs van Caltech hebben ontdekt dat Leonardo da Vinci's begrip van de zwaartekracht - hoewel niet helemaal nauwkeurig - zijn tijd eeuwen vooruit was.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/leonardo-da-vinci-was-galilei-en-newton-voor/">Leonardo da Vinci was Galilei en Newton vóór</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph">Ingenieurs van Caltech hebben ontdekt dat Leonardo da Vinci&#8217;s begrip van de zwaartekracht &#8211; hoewel niet helemaal nauwkeurig &#8211; zijn tijd eeuwen vooruit was.</p>



<p class="wp-block-paragraph">In een artikel gepubliceerd in het tijdschrift <em>Leonardo</em>, was een frisse blik op een van da Vinci&#8217;s notitieboekjes voor de onderzoekers voldoende om aan te tonen dat de beroemde polymath experimenten had bedacht om aan te tonen dat zwaartekracht een vorm van versnelling is. Bovendien dat hij de zwaartekrachtconstante verder modelleerde tot ongeveer 97 procent nauwkeurigheid.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Galilei en Newton</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Da Vinci, die leefde van 1452 tot 1519, liep ver vooruit bij het verkennen van deze concepten. Pas in 1604 zou <em>Galileo Galilei</em> theoretiseren dat de afstand die een vallend voorwerp aflegt evenredig is met het kwadraat van de verstreken tijd en pas aan het einde van de 17e eeuw zou <em>Sir Isaac Newton</em> dat uitbreiden om een wet van universele zwaartekracht te ontwikkelen. Da Vinci&#8217;s voornaamste hindernis werd beperkt door de middelen waarover hij beschikte. Hij miste bijvoorbeeld een manier om de tijd nauwkeurig te meten terwijl objecten vielen.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Codex Arundel<sup>1</sup></h2>



<p class="wp-block-paragraph">Da Vinci&#8217;s experimenten werden voor het eerst opgemerkt door <em>Mory Gharib</em>, de <em>Hans W. Liepmann Professor of Aeronautics and Medical Engineering</em>, in de <em>Codex Arundel</em>. Dat is een verzameling papers geschreven door da Vinci over wetenschap, kunst en persoonlijke onderwerpen. <br>Begin 2017 was Gharib de technieken van stroomvisualisatie van da Vinci aan het verkennen om te bespreken met zijn studenten. Daar zag hij een reeks schetsen van driehoeken die werden gegenereerd door zandachtige deeltjes die uit een pot stroomden. </p>



<p class="wp-block-paragraph">&#8220;<em>Wat mijn aandacht trok, was toen hij &#8216;Equatione di Moti&#8217; schreef over de hypotenusa van een van zijn geschetste driehoeken &#8211; de driehoek die een gelijkbenige rechthoekige driehoek was</em>&#8220;, zegt Gharib, hoofdauteur van het Leonardo-artikel. &#8220;<em>Ik raakte geïnteresseerd om te zien wat Leonardo bedoelde met die zin</em>.&#8221;</p>



<p class="wp-block-paragraph">Om de aantekeningen te analyseren, werkte Gharib samen met collega&#8217;s <em>Chris Roh</em>, destijds een postdoctoraal onderzoeker bij <em>Caltech</em> en nu assistent-professor aan de <em>Cornell University</em>, evenals <em>Flavio Noca</em> van de <em>University of Applied Sciences and Arts Western Switzerland </em>in Genève. <br>Noca zorgde voor de vertalingen van da Vinci&#8217;s Italiaanse aantekeningen (geschreven in zijn beroemde linkshandige spiegelschrift dat van rechts naar links leest) terwijl het trio zich over de diagrammen van het manuscript boog.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full"><img fetchpriority="high" decoding="async" width="639" height="525" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2023/02/davicizwaartekracht.jpg" alt="" class="wp-image-3428" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2023/02/davicizwaartekracht.jpg 639w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2023/02/davicizwaartekracht-300x246.jpg 300w" sizes="(max-width: 639px) 100vw, 639px" /><figcaption class="wp-element-caption">De diagrammen van Da Vinci in de Codex Arundel</figcaption></figure>
</div>


<h2 class="wp-block-heading">Da Vinci&#8217;s experiment</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Da Vinci beschrijft een experiment waarbij een waterkruik langs een recht pad parallel aan de grond zou worden bewogen, waarbij water of een korrelig materiaal (hoogstwaarschijnlijk zand) zou worden afgevoerd. Zijn aantekeningen maken duidelijk dat hij zich ervan bewust was dat</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>het water of zand niet met een constante snelheid naar beneden zou vallen, maar eerder zou versnellen,</li>



<li>ook dat het materiaal niet meer horizontaal versnelt, omdat het niet langer wordt beïnvloed door de werper, </li>



<li>en dat de versnelling puur naar beneden gericht is door de zwaartekracht.</li>
</ul>



<p class="wp-block-paragraph">Als de werper met een constante snelheid beweegt, is de lijn die wordt gecreëerd door vallend materiaal verticaal, dus er vormt zich geen driehoek. Als de werper met een constante snelheid versnelt, vormt de lijn die wordt gecreëerd door de verzameling vallend materiaal een rechte maar schuine lijn, die vervolgens een driehoek vormt. En, zoals da Vinci in een sleuteldiagram aangaf, als de beweging van de werper wordt versneld met dezelfde snelheid als de zwaartekracht het vallende materiaal versnelt, ontstaat er een gelijkzijdige driehoek. En dat is de oorspronkelijke opmerking van Gharib over da Vinci&#8217;s notitie &#8220;<em>Equatione di Moti</em>&#8221; of &#8220;egalisatie (gelijkwaardigheid) van bewegingen.&#8221;</p>



<p class="wp-block-paragraph">Da Vinci probeerde vervolgens die versnelling wiskundig te beschrijven. Het is hier, volgens de auteurs van de studie, dat hij niet helemaal op de goede weg was. Om het proces van da Vinci te onderzoeken, gebruikte het team computermodellering om zijn watervaas-experiment uit te voeren. Daaruit bleek waar Da Vinci&#8217;s fout zat.</p>



<h2 class="wp-block-heading">2<sup>t</sup> of t<sup>2</sup></h2>



<p class="wp-block-paragraph">&#8220;<em>Wat we zagen, is dat Leonardo hiermee worstelde, maar hij modelleerde het omdat de afstand van het vallende object evenredig was met 2 tot de t-macht [waarbij t de tijd vertegenwoordigt] in plaats van evenredig met t in het kwadraat</em>&#8220;, zegt Roh. &#8220;<em>Dat is verkeerd, maar we kwamen er later achter dat hij dit soort verkeerde vergelijking op de juiste manier gebruikte.</em>&#8221; <br>&#8220;<em>We weten niet of Da Vinci verdere experimenten heeft uitgevoerd of deze vraag dieper heeft onderzocht</em>&#8220;, zegt Gharib. &#8220;<em>Maar het feit dat hij op deze manier met dit probleem worstelde &#8211; in het begin van de 16e eeuw &#8211; toont aan hoe ver zijn denken vooruit was</em>.&#8221;</p>



<p class="wp-block-paragraph">Het artikel is getiteld &#8220;<em>Leonardo da Vinci&#8217;s visualisatie van zwaartekracht als een vorm van versnelling</em>.&#8221;</p>



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<p class="wp-block-paragraph"><sup>1</sup> De <em>British Library</em> heeft een van de schetsboeken van Da Vinci, zijn&nbsp;<em>Codex Arundel</em>, helemaal online plaatste, in hoge resolutie en met de mogelijkheid om naar believen in te zoomen op elk mogelijk detail uit het 570 pagina’s tellende boek, waar Leonardo tussen 1480 en 1518 aan werkte.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Het is vreemd dat hij het boek bij leven nooit publiceerde. Hij verkoos het aan een van zijn leerlingen te geven, <em>Francesco Melzi</em>. Sindsdien is het gedesintegreerd en belandden aparte pagina’s in de handen van collectioneurs en musea wereldwijd. <br>Het is dan ook een prestatie te noemen dat het <em>British Museum</em> het oorspronkelijke boek in haar geheel weer wist samen te stellen, zij het digitaal. Al is het niet de eerste poging. In 2007 kwam reeds een online versie uit, met leerrijke annotaties en animaties. Maar nog nooit kon je het in dergelijke mate in detail bekijken.&nbsp;<a href="https://www.bl.uk/manuscripts/Viewer.aspx?ref=arundel_ms_263_f001r#">Klik hier om het volledige schetsboek te bekijken</a>!&nbsp;</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/leonardo-da-vinci-was-galilei-en-newton-voor/">Leonardo da Vinci was Galilei en Newton vóór</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://heesen.online/leonardo-da-vinci-was-galilei-en-newton-voor/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Zwaartekrachtwet Newton ter discussie?</title>
		<link>https://heesen.online/zwaartekrachtswet-van-newton-ter-discussie/</link>
					<comments>https://heesen.online/zwaartekrachtswet-van-newton-ter-discussie/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[JosWP]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 31 Oct 2022 16:40:17 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Kosmologie]]></category>
		<category><![CDATA[Teksten in het Nederlands/Dutch]]></category>
		<category><![CDATA[Hyades]]></category>
		<category><![CDATA[Modified Newtonian Dynamics]]></category>
		<category><![CDATA[Newton]]></category>
		<category><![CDATA[zwaartekrachtwetten]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://heesen.online/?p=3323</guid>

					<description><![CDATA[<p>Een internationaal team van astrofysici heeft een raadselachtige ontdekking gedaan tijdens het analyseren van bepaalde sterrenhopen. Wat ze vonden is in strijd met de zwaartekrachtswetten van Newton.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/zwaartekrachtswet-van-newton-ter-discussie/">Zwaartekrachtwet Newton ter discussie?</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph">Een internationaal team van astrofysici heeft een raadselachtige ontdekking gedaan tijdens het analyseren van bepaalde sterrenhopen. Wat ze vonden is in strijd met de zwaartekrachtswetten van Newton. In plaats daarvan zijn de waarnemingen consistent met de voorspellingen van een alternatieve zwaartekrachttheorie. Maar die is echter controversieel onder experts. Het team publiceerde de resultaten in de <em>Monthly Notices</em> van de <em>Royal Astronomical Society</em>.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Het team onderzocht open sterrenhopen. Deze ontstaan ​​wanneer in korte tijd duizenden sterren worden geboren in een enorme gaswolk. Terwijl ze &#8220;ontbranden&#8221;, blazen deze galactische nieuwkomers de overblijfselen van de gaswolk weg. Daarbij breidt het cluster zich flink uit. Hierdoor ontstaat een losse formatie van enkele tientallen tot enkele duizenden sterren. De zwakke zwaartekracht die ertussen werkt, houdt het cluster bij elkaar.</p>



<p class="wp-block-paragraph">&#8220;<em>In de meeste gevallen overleven open sterrenhopen slechts een paar honderd miljoen jaar voordat ze oplossen</em>&#8220;, legt <em>Prof. Dr. Pavel Kroupa</em> van het <em>Helmholtz Instituut voor Straling en Kernfysica</em> van de <em>Universiteit </em>van<em> Bonn</em> uit. <br>Daarbij verliezen ze regelmatig sterren, die zich ophopen in twee zogenaamde &#8216;getijdenstaarten&#8217;. Een van deze staarten wordt achter het cluster getrokken terwijl het door de ruimte reist en de ander daarentegen neemt het voortouw als een speerpunt.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full is-resized"><img decoding="async" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/10/hyades.jpg" alt="" class="wp-image-3325" width="702" height="467" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/10/hyades.jpg 960w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/10/hyades-300x200.jpg 300w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/10/hyades-768x511.jpg 768w" sizes="(max-width: 702px) 100vw, 702px" /><figcaption class="wp-element-caption">Het sterrencluster Hyades, een van de objecten  van het onderzoek</figcaption></figure>
</div>


<p class="wp-block-paragraph">&#8220;<em>Volgens de zwaartekrachtwetten van Newton is het een kwestie van toeval in welke van de staarten een ster terechtkomt</em>&#8220;, legt <em>dr. Jan Pflamm-Altenburg</em> van hetzelfde Helmholtz Instituut uit. <br>&#8220;<em>Dus beide staarten zouden ongeveer hetzelfde aantal sterren moeten bevatten. In ons onderzoek konden we echter voor het eerst bewijzen dat dit niet waar is: in de clusters die we hebben bestudeerd, bevat de voorstaart altijd significant </em>meer<em> sterren dichtbij de cluster dan de achterste staart.</em>&#8220;</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full"><img decoding="async" width="751" height="456" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/10/MONDtegenstrijdig.jpg" alt="" class="wp-image-3324" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/10/MONDtegenstrijdig.jpg 751w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/10/MONDtegenstrijdig-300x182.jpg 300w" sizes="(max-width: 751px) 100vw, 751px" /><figcaption class="wp-element-caption">In het sterrencluster Hyades is het aantal sterren in de staart ervóór veel groter dan erachter. Credit: University of Bonn</figcaption></figure>
</div>


<h2 class="wp-block-heading">Nieuwe methode ontwikkeld voor het tellen van sterren</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Tot nu toe was het bijna onmogelijk om uit de miljoenen sterren in de buurt van een cluster te bepalen welke tot zijn staarten behoren. <br>&#8220;<em>Om dit te doen, moet je kijken naar de snelheid, bewegingsrichting en leeftijd van elk van deze objecten</em>&#8220;, legt <em>Dr. Tereza Jerabkova</em> uit. Ze is co-auteur van het artikel, promoveerde in de groep van Kroupa, en verhuisde onlangs van de <em>European Space Agency</em> (ESA) naar de <em>European Southern Observatory</em> in <em>Garching</em>.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Ze ontwikkelde een methode waarmee ze voor het eerst de sterren in de staart nauwkeurig kon tellen.</p>



<p class="wp-block-paragraph">&#8220;<em>Tot nu toe zijn er vijf open clusters bij ons in de buurt onderzocht, waaronder vier door ons</em>&#8220;, zegt ze. &#8220;<em>Toen we alle gegevens analyseerden, stuitten we op de tegenstrijdigheid met de huidige theorie. De zeer nauwkeurige onderzoeksgegevens van ESA&#8217;s Gaia-ruimtemissie waren daarvoor onmisbaar</em>.&#8221;</p>



<h2 class="wp-block-heading">MOND (&#8220;<em>MOdified Newtonian Dynamics</em>&#8220;)</h2>



<p class="wp-block-paragraph">De waarnemingsgegevens passen veel beter bij de theorie die onder experts het acroniem MOND (&#8220;<em>MOdified Newtonian Dynamics</em>&#8220;) draagt. <br>&#8220;<em>Simpel gezegd, volgens MOND kunnen sterren een cluster verlaten door twee verschillende deuren</em>&#8220;, legt <em>Kroupa</em> uit. &#8220;<em>De ene leidt naar de achterste getijdenstaart, de andere naar de voorkant. De eerste is echter veel smaller dan de tweede, dus het is minder waarschijnlijk dat een ster de cluster erdoorheen zal verlaten. Newtons zwaartekrachttheorie daarentegen, voorspelt dat beide deuren dezelfde breedte moeten hebben</em>.&#8221;</p>



<p class="wp-block-paragraph">Sterrenhopen hebben bovendien een kortere levensduur dan de wetten van Newton voorspellen</p>



<p class="wp-block-paragraph">Het team berekende de sterrenverdeling die volgens MOND wordt verwacht. <br>&#8220;<em>De resultaten komen verrassend goed overeen met de waarnemingen</em>&#8220;, benadrukt <em>Dr. Ingo Thies</em>, die een sleutelrol speelde in de bijbehorende computersimulaties. <br>&#8220;<em>We moesten echter onze toevlucht nemen tot relatief eenvoudige rekenmethoden om dit te doen. We missen momenteel de wiskundige hulpmiddelen voor meer gedetailleerde analyses van gewijzigde Newtoniaanse dynamiek</em>.&#8221;</p>



<p class="wp-block-paragraph">Desalniettemin vielen de simulaties ook in een ander opzicht samen met de waarnemingen: ze voorspelden hoe lang open sterrenhopen normaal gesproken zouden overleven. En deze tijdspanne is aanzienlijk korter dan zou worden verwacht volgens de wetten van Newton. <br>&#8220;<em>Dit verklaart een mysterie dat al lang bekend is</em>&#8220;, merkt Kroupa op. &#8220;<em>Sterrehopen in nabijgelegen sterrenstelsels lijken namelijk sneller te verdwijnen dan zou moeten</em>.&#8221;</p>



<p class="wp-block-paragraph">De MOND-theorie is echter niet onomstreden onder experts. Aangezien de zwaartekrachtswetten van Newton onder bepaalde omstandigheden niet geldig zouden zijn, maar zouden moeten worden aangepast, zou dit ook verstrekkende gevolgen hebben voor andere gebieden van de natuurkunde. <br>&#8220;<em>Aan de andere kant lost het veel van de problemen op waarmee de kosmologie tegenwoordig wordt geconfronteerd</em>&#8220;, legt <em>Kroupa</em> uit.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Het team onderzoekt nu nieuwe wiskundige methoden om nog nauwkeurigere simulaties te kunnen uitvoeren. Die zouden dan moeten bewijzen of de MOND-theorie correct is of niet.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/zwaartekrachtswet-van-newton-ter-discussie/">Zwaartekrachtwet Newton ter discussie?</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://heesen.online/zwaartekrachtswet-van-newton-ter-discussie/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
