Archeologen in Oekraïne hebben een kleurrijke riemgesp gevonden die mogelijk 1800 jaar geleden door een nomadische ruiterkrijger aan de randen van de Romeinse Rijk is verloren.
De riemgesp werd opgegraven door lokale bewoners in het Tsetsyn-woud in het zuidoosten van Oekraïne en gegeven aan Antonii Moisei, een professor aan de Bukovinian State Medical University. De ruwweg vierkante metalen gesp, die aan elke kant ongeveer 2,1 centimeter lang is, heeft blauwgroen, blauw en geel geëmailleerde decoraties.

Romeins Dacia

De stijl van de decoratie en de metalen constructie plaatsen de creatie van de gesp in de tweede tot derde eeuw na Christus, toen dit deel van Oekraïne volgens Moisei in de oude provincie Romeins Dacia lag.
Onder keizer Trajanus² vocht Rome de Dacische oorlogen³ (101-102 en 105-106 n.Chr.) tegen de inwoners van het Dacische koninkrijk en zijn leider, Decebalus⁴. Romeinse legioenen verwoestten Dacia en annexeerden het als een nieuwe provincie. Trajanus vierde zijn overwinning in Rome, compleet met een beroemde column die details van de Dacische oorlogen weergeeft.

Naast de gesp verzamelde Moisei een decoratieve riemfitting en drie kleine, ronde metalen voorwerpen die waarschijnlijk tot dezelfde riem behoorden. Moisei creëerde een reconstructie van hoe de gordel eruit zou kunnen hebben gezien voordat deze bijna twee millennia geleden verloren ging in het bos.

Van wie?

Maar het is onduidelijk wie de riem is kwijtgeraakt. Een van Moisei’s theorieën is dat de riem toebehoorde aan een Sarmatische krijger die paardrijdt, en oorspronkelijk uit het Zwarte Zeegebied kwam. De Sarmaten waren een groep stammen die buiten de grenzen van het Romeinse Rijk leefden, in wat nu Midden-Oekraïne, Zuid-Rusland en de Balkan is. Terwijl sommige Sarmatische krijgers vochten tegen de inval van het Romeinse Rijk, vochten anderen als huurlingen met Rome.

De fragmenten van de metalen band maken deel uit van een Romeinse provinciale ambachtstraditie en zijn mogelijk verkregen door handel of als oorlogstrofee. Maar Moisei bestudeert de artefacten nog steeds om te bevestigen of ze Sarmatisch waren.
Hoe dan ook, de militaire gordel levert nieuw bewijs van Romeins militair contact aan de rand van het rijk, en toekomstig werk zou experts kunnen helpen begrijpen hoe de Romeinen in oorlogstijd met de lokale Daciërs omgingen.

¹ De gouden helm en andere archeologische topstukken die werden gestolen uit het Drents Museum zijn terecht. De topstukken behoorden ook toe aan de Daciërs. Wie waren zij? Zoals bij veel volken uit de Oudheid het geval is, danken we ook de eerste vermelding van de Daciërs aan de Griekse historicus Herodotus, die in de vijfde eeuw v.C. zijn beroemde Historiën schreef. De Daciërs – Herodotus noemde hen Geten – leefden ten noorden van de Donau. Ze komen aan bod in de beschrijving van een veldtocht die Darius I in Europa zou hebben gemaakt.
De naam Dacië komt voor het eerst voor in De Bello Gallico, van Julius Caesar. Veel klassieke auteurs spraken van Geten, maar mogelijk was dat de Griekse naam voor hen, en was ‘Daciërs’ gebruikelijker in het Latijn. Geografisch gezien besloeg Dacië het grootste deel van het moderne Roemenië. Het gebied was gezegend met een gevarieerd landschap. In het zuiden en oosten werden vruchtbare vlaktes begrensd door de Donau, die niet alleen diende als transportader, maar ook als natuurlijke grens tegen de Griekse en latere Romeinse expansie.

² Trajanus (Marcus Ulpius Nerva Traianus Augustus; 53–117) was Romeins keizer van 98 tot 117. Trajanus werd geboren in een niet-patricische familie in de provincie Hispania Baetica, in Spanje. De bekendheid van Trajanus nam toe tijdens de heerschappij van keizer Domitianus. Trajanus diende als een legatus legionis in Hispania Tarraconensis, in Spanje, en in 89 steunde hij de keizer tegen een opstand aan de Rijn onder leiding van Antonius Saturninus. In september 96 werd Domitianus opgevolgd door Marcus Cocceius Nerva, een oude en kinderloze senator die niet populair bleek te zijn bij het leger. Na een kort en turbulent regeringsjaar, dwong een opstand door leden van de pretoriaanse garde hem de populairdere Trajanus te adopteren als zijn erfgenaam en opvolger. Nerva stierf op 27 januari 98, en werd zonder incident opgevolgd door zijn geadopteerde zoon.
Als een burgerlijk administrateur is Trajanus het best bekend om het uitgebreid bouwen van openbare gebouwen die Rome omvormden en die nog steeds te bewonderen zijn, zoals het Forum, de Markten en de Zuil van Trajanus. In het begin van zijn heerschappij annexeerde hij het Nabateïsche koninkrijk, en creëerde zo de provincie Arabia Petraea. Zijn verovering van Dacië verrijkte het keizerrijk sterk – de nieuwe provincie bevatte vele waardevolle goudmijnen. 

³ De Dacische Oorlogen. Trajanus is het bekendst als veldheer. In 101 hield hij een strafexpeditie tegen het koninkrijk Dacië, dat onder Domitianus de Romeinen een aantal vernederende nederlagen had toegebracht. Trajanus leidde zijn troepen de Donau over en dwong na een jaar koning Decebalus zich te onderwerpen. Trajanus nam de hoofdstad Sarmizegetusa in. Zijn terugkeer naar Rome was een zegetocht. Hem werd de titel Dacicus Maximus verleend. Decebalus zon op wraak en trachtte de andere naties ten noorden van de Donau tegen de Romeinen op te zetten. Trajanus keerde terug naar het gebied, liet een grote brug bouwen over de Donau en veroverde geheel Dacië (106). De brug werd ontworpen door de befaamde Griekse architect Apollodorus van Damascus, die later het Forum van Trajanus heeft ontworpen. Keizer Trajanus lijfde het goudrijke gebied in als provincie en Dacië veranderde in Romes belangrijkste wingewest. De enorme goudvoorraad van 500 000 goudstaven van koning Decebalus werd in de Romeinse economie gepompt door giften aan het volk, door militaire schenkingen, aan de onzinnige overdaad van de spelen besteed en als basisfonds aangewend om Trajanus’ grote Aziatische militaire avonturen te bekostigen. 

⁴ Decebalus (Decebal in het Roemeens) was van 87 tot 106 koning van Dacië. Na de dood van de grote koning Boerebista was Dacië uiteengevallen in 4 of 5 kleine staatjes. Deze situatie bleef voortbestaan totdat Duras erin slaagde om de kern van Dacië nabij Sarmizegetusa te verenigen. Hij reorganiseerde het Dacische leger en in 85 vielen de Daciërs de zwaar versterkte Romeinse provincie Moesia, ten zuiden van de Donau, binnen en sloegen aan het plunderen. In 87 besloot keizer Domitianus om de prefect van de pretoriaanse garde, Cornelius Fuscus, naar Dacië te sturen met 4 of 5 legioenen om de Daciërs te straffen en hun grondgebied te veroveren. Twee Romeinse legioenen (samen met V Alaudae) liepen in een hinderlaag en werden nabij Tapae (nabij de moderne stad Bucova) verslagen, waarbij Fuscus werd gedood. Diurpaneus veranderde hierna zijn naam in Decebalus.

Het bericht Gesp van een Sarmatische krijger verscheen eerst op HEESEN Online.

De Europese landen, en specifiek Nederland, staan er goed op! Het vorige bericht over deze index was naar aanleiding van een vraag van een Amerikaan: of het leven beter was in Canada? Toen won Canada, maar nu zie ik dat de rollen zijn omgedraaid.
De VS staat op 15 en Canada op 27. Hoe dit kan na een paar jaar Trump is mij niet helemaal duidelijk?!

Inzicht in de indexen

De Quality of Life Index schat de algehele levenskwaliteit in een land, rekening houdend met factoren als koopkracht, vervuiling, betaalbaarheid van woningen, kosten van levensonderhoud, veiligheid, kwaliteit van de gezondheidszorg, reistijden en klimaat. Een hogere indexwaarde duidt op een betere kwaliteit van leven.

Deze index is gebaseerd op gegevens en gebruikersenquêtes verzameld door Numbeo en weerspiegelt de percepties en ervaringen van websitebezoekers. Numbeo streeft ernaar nauwkeurige en actuele informatie te verstrekken door potentiële spam uit te filteren en te zorgen voor een voldoende aantal bijdragers voor elke locatie.

De index wordt berekend met behulp van een empirische formule die aan elke factor gewichten toekent op basis van het belang ervan. Hoewel de specifieke formule in de loop van de tijd kan variëren, combineert deze consequent de verzamelde gegevens om een numerieke weergave van de kwaliteit van leven te produceren.

The Kwaliteit van Leven Index (hoger is beter) is een schatting van de algehele kwaliteit van leven door gebruik te maken van een empirische formule die rekening houdt met de volgende factoren:

• Koopkrachtindex (hoger is beter)
• Vervuiling Index (lager is beter)
• Verhouding tussen huizenprijs en inkomen (lager is beter)
• Kosten van levensonderhoud (lager is beter)
• Veiligheid Index (hoger is beter)
• Medische Zorg Index (hoger is beter)
• Reistijd woon-werk Index (lager is beter)
• Klimaat Index (hoger is beter)

Voor gedetailleerde informatie over de berekening van elke subindex wordt verwezen naar hun respectieve pagina’s via de hierboven weergegeven links.

Het bericht Quality of Life index – 2026 verscheen eerst op HEESEN Online.

Mary Fairfax Somerville werd geboren op 26 december 1780 in Jedburgh Schotland, als dochter van Margaret Charters en luitenant William George Fairfax, een viceadmiraal bij de Britse marine. Omdat haar vader lange tijd vaak op zee was en haar moeder weinig beperkingen op haar uitoefende, behalve dat ze erop stond dat ze de Bijbel leerde lezen en haar gebeden uitsprak, mocht Maria, in haar eigen woorden, “als een wilde opgroeien“.

Ondanks de gelukkige economische status van het gezin was Mary’s opleiding, zoals kenmerkend was voor een groot deel van het onderwijs aan jonge meisjes van haar tijd, tamelijk “schaars en lukraak“. Haar enige jaar voltijds onderwijs, waarin ze naar een kostschool voor meisjes in Musselburgh ging, vond ze nogal ellendig en ongelukkig.
Mary kreeg haar eerste lessen in eenvoudige rekenkunde op dertienjarige leeftijd, toen haar moeder voor de wintermaanden een kleine flat in Edinburgh nam. Ook rond deze tijd begon ze, geheel per ongeluk, haar studie algebra. Dat kwam omdat ze enkele mysterieuze symbolen tegenkwam in de puzzels van een modetijdschrift. Ze kon de docent van haar broer overtuigen om wat elementaire literatuur over dit onderwerp voor haar te kopen.

In 1804, op vierentwintigjarige leeftijd, trouwde Mary met haar neef, kapitein Samuel Greig. Greig was lid van de Russische marine en had weinig interesse in de wiskunde en wetenschappen waar zijn vrouw zo veel van hield. Hoewel hij intellectuele vrouwen nogal laag in aanzien had, bemoeide hij zich weinig met haar werk. Het echtpaar kreeg twee zonen, Woronzow (1805-1865) en William George (1806-1814), maar vader Samuel maakte niet veel van de levens van zijn kinderen mee, want hij stierf in 1807 na slechts drie jaar huwelijk.

De dood van haar man, hoewel moeilijk en tragisch, bood Mary echter een kans die vrij zeldzaam was voor vrouwen uit haar tijd. Ze ontdekte dat het weduwschap en een comfortabele erfenis haar zowel emotioneel, als financieel onafhankelijk hadden gemaakt. Mary werd niet langer gecontroleerd door haar ouders of door haar echtgenoot en was vrij om te studeren volgens haar eigen overtuigingen.
Ze bestudeerde de astronomie van James Ferguson en Isaac Newtons Principia, ondanks het feit dat veel van haar familie en vrienden het afkeurden. Haar vriendenkring in de wetenschappelijke gemeenschap was beperkt, maar ze correspondeerde regelmatig met de Schot William Wallace, die destijds wiskundemeester was aan een militaire universiteit. Het was op zijn advies dat Mary een kleine bibliotheek met werken kreeg om haar een goede ondergrond in de wiskunde te bieden.

Ze hertrouwde in 1812 met een andere neef, Dr. William Somerville, die chirurg was bij de Britse marine. Dr. Somerville steunde de intellectuele inspanningen van zijn vrouw zeer, ondanks het feit dat een deel van zijn familie wenste dat Mary “haar dwaze manier van doen zou opgeven en een respectabele en nuttige vrouw zou worden“. Het echtpaar kreeg samen vier kinderen.

Het wetenschappelijke onderzoek van Mary Fairfax Somerville begon in de zomer van 1825, toen ze experimenten met magnetisme uitvoerde. In 1826 presenteerde ze haar artikel getiteld “The Magnetic Properties of the Violet Rays of the Solar Spectrum” aan de Royal Society. Het artikel kreeg lovende kritieken en, afgezien van de astronomische waarnemingen van Caroline Herschel, was het eerste artikel van een vrouw dat werd voorgelezen aan de Royal Society en gepubliceerd in de Philosophical Transactions. Hoewel de theorie die in haar artikel wordt gepresenteerd uiteindelijk zou worden weerlegd door de onderzoeken van anderen, onderscheidde zij zich als een bekwaam wetenschappelijk schrijver die onder haar collega’s werd gerespecteerd. Ze ondertekende de onsuccesvolle petitie van John Stuart Mill voor vrouwenstemrecht.

In 1827 begon Lord Brougham, namens de Society for the Diffusion of Useful Knowledge, via haar man te corresponderen met Mary, zoals de sociale conventie voorschreef. Hij wilde haar ervan te overtuigen om een gepopulariseerde vertolking van Laplace’s Mecanique Céleste en Newton’s Principia te schrijven. Hij hoopte dat ze een groter publiek kon bereiken door de concepten duidelijk over te brengen door middel van eenvoudige illustraties en experimenten die de meeste mensen konden begrijpen.
Omdat ze niet zeker was van haar kwalificaties, ondernam Mary het project in het geheim en verzekerde ze dat, als ze zou falen, het manuscript zou worden vernietigd en dat alleen de onmiddellijk betrokkenen het ooit zouden komen te weten.
Het Mechanisme van de Hemelen was een groot succes, waarschijnlijk het beroemdste van haar wiskundige geschriften.
Als erkenning werd in opdracht van haar bewonderaars in de Royal Society een portretbuste van haar gemaakt en in hun grote zaal geplaatst. Het is nu te bewonderen in het hoofdkantoor van de vereniging in Londen.

Terwijl ze in 1832-1833 elf maanden in Europa was, voltooide ze grotendeels haar tweede boek, dat in 1834 werd gepubliceerd. Met De verbinding van de natuurwetenschappen, wat een verslag was van fysische verschijnselen en de verbanden tussen de natuurwetenschappen, kwamen nieuwe wetenschappelijke verschillen. Zij en Caroline Herschel¹ werden in 1835 verkozen tot lid van de Royal Astronomical Society, de eerste vrouwen die een dergelijke eer ontvingen. Ze kreeg een pensioen van 200 pond per jaar van de koning van Engeland en ontving erelidmaatschappen van verschillende andere vooraanstaande wetenschappelijke organisaties, waaronder elf Italiaanse.
Haar discussie van een mogelijke planeet die de baan van Uranus verstoorde in de zesde editie van het boek On the Connection of the Physical Sciences (1842), leidde ertoe dat John Couch Adams de zoektocht naar deze planeet begon en Neptunus ontdekte.

In 1848, op achtenzestigjarige leeftijd, publiceerde Mary Fairfax Somerville nog een boek. Fysische Geografie, een werk waartegen werd gepredikt in de kathedraal van York. Het werd haar meest succesvolle boek tot nu toe en werd nog vijftig jaar veel gebruikt op scholen en universiteiten.

Met de dood van haar tweede echtgenoot, de enige overgebleven zoon en gewaardeerde vriend Sir John Herschel, schreef Mary Fairfax Somerville in 1871: “Weinig van mijn vroege vrienden blijven nu – ik word bijna alleen gelaten“. Ze leefde om nog twee werken te voltooien vóór haar dood in Napels in 1872. Haar laatste wetenschappelijke boek, Moleculaire en microscopische wetenschap, dat in 1869, toen Mary negenentachtig was, werd gepubliceerd, was een samenvatting van de meest recente ontdekkingen in de scheikunde en natuurkunde. In datzelfde jaar voltooide ze haar autobiografie, waarvan delen na haar dood door haar dochter Martha werden gepubliceerd. Hoewel ze in haar latere jaren doof en zwak was, behield ze haar mentale vermogens en bleef ze, in haar woorden, zelfs tot ‘vier of vijf uur ’s ochtends boeken lezen over de hogere algebra, en zelfs problemen oplossen‘ tot aan haar vreedzame dood in Napels toen ze tweeënnegentig was.

¹ Caroline Lucretia Herschel (1750–1848) was een Duits/Engels astronoom en zangeres. Zij werd bekend door de astronomische waarnemingen die zij – deels samen met haar broer William Herschel – deed en ontdekte kometen en nevels. Doordat ze in haar jeugd tyfus had gekregen en ten gevolge daarvan een groeistoornis opliep, bleef ze klein. Bovendien was ze getekend door de pokken. Omdat er in het gezin van tien kinderen met vele meisjes voor haar ook geen bruidsschat beschikbaar was, bleef ze ongehuwd. Ze bleek geen talent te hebben voor gebruikelijke vrouwelijke bezigheden. Door haar broer Wilhelm/William, die tijdens de Zevenjarige Oorlog voor de Fransen naar Engeland was gevlucht, werd ze in 1772 naar Engeland gehaald. Ze deed het huishouden voor William, zong in het koor en kopieerde bladmuziek. Ze nam zanglessen en behaalde vele successen als sopraan. In 1782 gaf ze haar zangcarrière op en werd voltijds astronomisch assistent van haar broer. In 1787 kreeg ze als assistent van haar broer een jaarsalaris van koning George III, waarmee ze de eerste vrouw werd met een betaalde wetenschappelijke baan. Na de dood van haar broer in 1822 verhuisde ze weer naar Duitsland, waar ze haar astronomisch werk voortzette. Daarmee schudde zij het vooroordeel van zich af dat ze slechts een assistente was van haar beroemde broer en kreeg ze veel erkenning.

Het bericht Mary Fairfax Somerville verscheen eerst op HEESEN Online.

Klimaatverandering

Trump suggereerde ten onrechte dat klimaatverandering niet echt is en dat de wereld koeler wordt. In Youngstown verwees hij naar een klimaatrapport uit 2018 en zei dat we veel afkoeling hadden en dat het ijs nu groter is dan het is ooit geweest, “om de een of andere reden groeide het veel”.
De mondiale gemiddelde temperatuur stijgt al tientallen jaren, waarbij sinds 2015 alle daarop volgende jaren de warmste ooit zijn. Het is bovendien onduidelijk naar welk ijs Trump verwijst, maar het Arctische zee-ijs en de ijskappen zoals Groenland en Antarctica hebben in de loop van de tijd allemaal ijs verloren, zoals gegevens verzameld door NASA laten zien,

Oorlogen eindigen

In Michigan beweerde Trump: “Ik heb acht oorlogen beslecht Geen enkele andere president heeft een oorlog beslecht.” We hebben eerder geschreven dat experts op het gebied van internationale betrekkingen Trump hebben gecrediteerd voor het spelen van een sleutelrol bij het beëindigen van de gevechten in vier conflicten. Trump telt ook enkele internationale meningsverschillen die geen oorlogen waren, evenals enkele veldslagen die niet officieel zijn geëindigd.
Bovendien is het niet juist dat geen enkele andere Amerikaanse president heeft geholpen een oorlog te beëindigen, zoals CNN heeft opgemerkt, hielpen presidenten Theodore Roosevelt Jimmy Carter en Bill Clinton elk bij het tot stand brengen van vredesakkoorden tussen landen.

De verkiezingen van 2020

Toen Trump het had over de presidentsverkiezingen van 2020 in Iowa, beweerde Trump ten onrechte: “Ze hebben ons bedrogen bij de tweede omdat we die drie keer hebben gewonnen… Ze bedrogen. Ze vervalsten de verkiezingen.” Trump heeft nooit zijn ongegronde bewering bewezen dat de Democraten vals speelden om in 2020 te winnen. Biden kreeg meer dan 812 miljoen stemmen tegen de 742 miljoen van Trump, en Biden won 306 kiesstemmen tegen de 232 van Trump. Verwijzend naar de Republikeinse ’SAVE America Act’, vervolgde Trump met te zeggen dat de Democraten “tegen kiezersidentificatie hebben gestemd omdat ze willen bedriegen” en “tegen het bewijs van staatsburgerschap omdat ze willen bedriegen”. Maar het verzet tegen de wetgeving betekent niet dat de Democraten vals willen spelen tijdens verkiezingen

Drugssmokkel

In Sioux City, Iowa, maakte Trump op 22 oktober de niet-ondersteunde bewering dat “we de stroom dodelijke drugs die over de oceaan binnenkwam, met 97% hebben doen dalen.“ Het is niet mogelijk om te weten of zijn bewering juist is, omdat er geen alomvattende gegevens zijn over alle drugs die naar de VS worden verhandeld, inclusief de hoeveelheden dieonzinnig niet door agenten in beslag is genomen. Ambtenaren van de regering vertelden andere factcheckers dat de claim van de president gebaseerd is op gegevens over inbeslagnames waarin de hoeveelheid drugs die in juli 2025 door de lucht- en marineoperaties van het CBP in beslag is genomen, wordt vergeleken met november 2025. Dat is onzinnig. De hoeveelheid in beslag genomen drugs wordt door sommigen gebruikt als maatstaf voor hoeveel er in totaal het land binnenkomt. Maar door gegevens van een maand, juli, waarbij er een enorme piek in het aantal in beslag genomen drugs was, leek de verandering in het aantal drugsvangsten, in november, tijdens de tweede termijn van Trump, op een veel grotere daling.

Cheques van $ 5.000

In Park City, Kansas, zei Trump op 19 oktober: “Als de Republikeinen het Huis van Afgevaardigden en de Senaat winnen, ga ik alle volwassen burgers in de Verenigde Staten van Amerika $5.000 geven.” Hij zei dat dit mogelijk zou zijn omdat “we enorme hoeveelheden geld binnenhalen via tarieven en vele andere recordbrekende economische zaken.“ Zoveel betalen aan de ruim 245 miljoen Amerikaanse burgers van 18 jaar en ouder zou ongeveer 1,2 biljoen dollar kosten. De tariefinkomsten zijn onder Trump gestegen, maar zijn nog steeds minder dan 200 miljard dollar per jaar.

Het bericht Trump en de feiten verscheen eerst op HEESEN Online.

Zijn tijdgenoten als Albert Einstein leunden sterk op visuele gedachte-experimenten; bijvoorbeeld het rijden op een lichtstraal. Niels Bohr verankerde zijn werk in filosofische principes, Dirac benaderde de natuurkunde vrijwel geheel door de lens van de zuivere wiskundige esthetica.

Zijn leidende filosofie was eenvoudig: ‘Een natuurkundige wet moet wiskundige schoonheid bezitten’. Deze overtuiging maakte hem uniek onder de grondleggers van de kwantummechanica. Toen Werner Heisenberg de matrixmechanica formuleerde, wist hij aanvankelijk niet eens wat een matrix was; hij moest het van zijn mentor Max Born horen. Dirac daarentegen sprak natuurlijk de taal van de geavanceerde wiskunde, en vond vaak nieuwe wiskundige hulpmiddelen uit als de bestaande tekort schoten.

Het meest diepgaande voorbeeld van zijn aanpak kwam in 1928, toen hij de kwantummechanica probeerde te verzoenen met Einsteins speciale relativiteitstheorie. Het probleem was dat bestaande relativistische vergelijkingen wiskundige inconsistenties opleverden, zoals negatieve waarschijnlijkheden. Om dit op te lossen eiste Dirac een vergelijking die strikt van de eerste orde was, zowel in ruimte als in tijd. Door pure wiskundige deductie realiseerde hij zich dat hiervoor een nieuw type, uit meerdere componenten bestaand, object nodig was, een spin genaamd, resulterend in de beroemde Dirac-vergelijking.

Maar de wiskunde gooide een curveball. De vergelijking bevatte twee sets oplossingen: één voor positieve energie, die het elektron beschreef, en één voor negatieve energie. wat fysiek onmogelijk leek. Hoewel de meeste natuurkundigen de negatieve oplossingen als een wiskundige mogelijkheid zouden verwerpen, vertrouwde Dirac impliciet op zijn vergelijkingen. Hij voerde aan dat de negatieve energietoestanden een geheel nieuwe, onzichtbare tegenhanger van het elektron met een positieve lading vertegenwoordigden. Vier jaar later ontdekte Carl Anderson het positron in kosmische straling, waarmee Dirac gelijk kreeg.

¹ Paul Adrien Maurice Dirac (1902–1984) was een Brits theoretisch natuurkundige en een van de pioniers van de kwantummechanica. In 1928 leidde hij het bestaan af van antimaterie.
Hij studeerde elektrotechniek aan de Universiteit van Bristol en studeerde af in 1921. Hij kon geen werk vinden als ingenieur, maar kon via een verkorte opleiding wiskunde studeren in Bristol. Hij haalde zijn diploma in de wiskunde in Bristol in 1923 en kreeg toelating om onderzoek te doen aan het St John’s College te Cambridge, waar hij het overgrote deel van zijn carrière zou blijven. Aan de Universiteit van Cambridge raakte hij geïnteresseerd in de algemene relativiteitstheorie en in de kwantum-mechanica. In 1926 ontwikkelde hij een versie van de kwantummechanica die het werk van Werner Heisenberg over de  matrixmechanica en dat van Erwin Schrödinger over de golfmechanica met elkaar verenigde in een enkel mathematisch formalisme dat de toestand van een fysisch systeem beschrijft. Hiervoor kreeg hij de titel Ph.D. (doctor) van Cambridge. Dirac was een zeer rustige man. Zozeer zelfs dat zijn collega’s in Cambridge gekscherend een spraakeenheid definieerden genaamd de “dirac“, wat één woord per uur betekende! Dirac legde ook uit waarom hij zo weinig sprak: “Er zijn altijd meer mensen bereid om te spreken dan om te luisteren.” In 1928 publiceerde hij de Dirac-vergelijking, gebaseerd op het werk van Wolfgang Pauli over het niet-relativistische elektron met spin. Deze relativistische vergelijking beschrijft het elektron. Dit werk leidde tot Diracs voorspelling van het bestaan van het positron, het antideeltje van het elektron, dat hij interpreteerde als een gat in wat uiteindelijk de “Diraczee” zou worden genoemd; de oneindig diepe zee van elektronen met negatieve energie die het universum zou vullen en die ervoor zou zorgen dat de elektronen met positieve energie niet al hun energie zouden uitstralen, oneindig negatieve energie zouden krijgen en zo het einde van het universum zouden inluiden.
Paul Dirac deelde een Nobelprijs natuurkunde in 1933 met Erwin Schrödinger “voor de ontdekking van een nieuwe productieve vorm van atoomtheorie”.

Het bericht Paul Dirac verscheen eerst op HEESEN Online.

Paaseiland (ook bekend als Rapa Nui) en Hawaï maken deel uit van Polynesië, een groep van meer dan 1.000 eilanden verspreid over een gebied in de Stille Oceaan dat ongeveer gelijk is aan de gebieden van Noord- en Zuid-Amerika samen. Hawaï en Paaseiland liggen het verst van deze eilanden uit elkaar, ongeveer 7.200 kilometer, ofwel dezelfde afstand als van San Francisco naar Lima, Peru.

De onderzoekers ontdekten het verband door de genen van 1.050 moderne individuen in heel Polynesië te analyseren, waaronder 317 inheemse Hawaiianen en 12 Paaseilandbewoners. “Het gen van elke persoon bevat genetische code van beide ouders, en van alle vier de grootouders, en hun ouders, enzovoort“, vertelt co-auteur van het onderzoek Alexander Ioannidis, een geneticus aan Stanford University. “Elk gen codeert voor een enorm aantal voorouders. Dus met zelfs maar een paar individuen kunnen we informatie krijgen over een enorm aantal mensen van elk eiland.”
Concreet vergeleken de wetenschappers de lengte van chromosomale segmenten die werden gedeeld door mensen van verschillende eilanden. Hoe langer deze gedeelde segmenten tussen twee mensen zijn, hoe recenter ze een gemeenschappelijke voorouder deelden.

Hoewel Hawaï en Paaseiland verafgelegen zijn, ontdekten de onderzoekers dat de inheemse bevolking van Hawaï en Rapa Nui genetisch het meest met elkaar verwant zijn. Het team rapporteerde zijn bevindingen op 8 oktober in het tijdschrift Science.
“Dit was in eerste instantie echt schokkend. Deze eilanden liggen zo ver van elkaar“, zei Ioannidis. De wetenschappers ontdekten dat Hawaï en Paaseiland waarschijnlijk beide werden bewoond door leden van een enkele ‘ultrareizigers’-cultuur van de Mangareva-eilanden, ongeveer 5.530 km ten zuidoosten van Hawaï en 2.600 km ten westen van Paaseiland.

“Als je eenmaal weet dat er een uiterst capabele ultrareizigers-cultuur over lange afstanden bestond die in staat was een van deze eilanden te bereiken, is het logischer om het andere te bereiken“, zei Ioannidis.
Het gebied bij Mangareva, inclusief de Austral Islands, de Society Islands, de Marquesas Islands, en de Tuamotu Archipel” omspant een gebied zo groot als Europa“, zei Ioannidis. “Het varen tussen deze eilanden zou vakkundige navigatie vereisen. Het is dus logisch dat het ontwikkelen van dergelijke langeafstandsnavigatievaardigheden mensen uiteindelijk zou hebben geholpen zich ver buiten Paaseiland en Hawaï te vestigen.“

Al met al suggereren deze genetische bevindingen dat de voorouders van inheemse Hawaiianen en Paaseilandbewoners enige tijd samen leefden als een gemeenschappelijke groep nadat ze zich hadden afgesplitst van de bevolking van het oude Mangareva. Sommige leden van deze groep vestigden zich vervolgens op Hawaï, en anderen van deze Mangareva-groep reisden naar Paaseiland.
Deze nieuwe genetische gegevens die Hawaï, Paaseiland en Mangareva met elkaar verbinden, “zijn heel goed in overeenstemming met wat we archeologisch zien” vertelde Patrick Kirch, een archeoloog aan de Universiteit van Hawaï in Manoa die niet aan dit onderzoek deelnam. “Het geeft wetenschappers veel vertrouwen als onafhankelijke bewijslijnen uit verschillende disciplines vergelijkbare resultaten opleveren.“

“Founder effect”¹

De onderzoekers onderzochten ook de effecten van genetische knelpunten die het gevolg waren toen deze eilanden door kleine aantallen mensen werden bewoond. —-verschijnselen die bekend staan als ‘founder effecten‘. “Als je een zeldzame genetische eigenschap hebt die toevallig bij dit kleine aantal individuen voorkomt, kan deze eigenschap, als deze kleine populatie snel groeit, in een hoog percentage van de resulterende populatie verschijnen“, zei Ioannidis. “Dus als een zeldzame genetische variant ooit maar een paar mensen treft, kan dit een behoorlijk aantal individuen treffen.“

De wetenschappers ontdekten dat inheemse Polynesische populaties die in het onderzoek werden onderzocht, in de loop van de tijd vaak een samengestelde reeks founder effecten ervoeren. Dit komt omdat eilanden die door een paar mensen waren bewoond, vervolgens kleine groepen uitzonden om zich op andere eilanden te vestigen, enzovoort. Eerder onderzoek heeft gekeken naar de founder effecten in groepen van Europese afkomst, zoals de Amish, Finnen en Asjkenazische joden, resulterend in standaard screenings voor bepaalde genetische aandoeningen in deze groepen.

Uit de nieuwe studie bleek dat een nog sterker founder effect onder inheemse Hawaiianen over het hoofd is gezien, waarbij de founder effecten meer dan tien keer groter zijn dan in die Europese groepen. “Het founder effect weerspiegelt niet alleen de genetische diversiteit, maar ook de culturele en taalkundige diversiteit“, zei Kirch. “Het helpt waarschijnlijk verklaren waarom de culturen van Oost-Polynesië allemaal veel gemeen hebben. Ze zijn te herleiden tot één centrale groep.”

Deze bevindingen werpen niet alleen licht op het verleden van Polynesiërs, maar ook op hun huidige gezondheid. De onderzoekers ontdekten dat drie genetische varianten die buitengewoon zeldzaam zijn onder de wereldbevolking — ontwrichte lenzen in de ogen, progressief verlies van gezichtsvermogen en nierfalen —, worden gedragen door 2 tot 3% van de Oost-Polynesiërs die ze bestudeerden. “Er zouden veel meer middelen moeten worden besteed aan het meer leren over genvarianten van potentiële klinische betekenis onder deze populatie van inheemse Hawaiianen, die twee keer zo groot is als de VS. Amish-bevolking“, zei Ioannidis. “Er zijn hier echt mogelijkheden voor precisiegezondheid.”

¹ Het stichtereffect of founder effect is de invloed die de stichtende individuen hebben op de genenpoel van de populatie die uit hun nakomelingen bestaat. Als bijvoorbeeld de bevolking van een eiland is voortgekomen uit een beperkt aantal pioniersfamilies, dan zullen bepaalde genetische en de (daarmee samenhangende) uiterlijke kenmerken van de hele populatie sterk verschillen van een doorsneebevolking. Het effect zorgt ook voor een grotere prevalentie van recessieve aandoeningen in deze populaties.

Het bericht Paaseiland en Hawaï bewoners zijn familie verscheen eerst op HEESEN Online.

De gebeurtenis hield in dat een groep samoerai de dood van hun daimyo², die tot seppuku³ was veroordeeld, wilde wreken door de man die hier schuld aan had, Kira Yoshinaka, te verrassen en in zijn kasteel te vermoorden.

Bronnen spreken elkaar op bepaalde punten tegen over hoe alles precies is verlopen, vooral omdat het Tokugawa-shogunaat⁴ de eerste 75 jaar na het gebeuren nog een strenge censuur op de verspreiding van het verhaal hanteerde. Het verhaal werd voor het eerst opgetekend in zijn bekendste vorm door de japanoloog Isaac Titsingh.

In 1701 (volgens de Westerse kalender) werd de jonge daimyo Asano Takumi-no-Kami Naganori door het shogunaat bevolen om de keizerlijke gezanten te ontvangen op een receptie in Edo. Hij moest hiervoor samenwerken met de daimyo Kamei. Beiden begaven zich eerst naar Kira Kozuke-no-Suke Yoshinaka, een machtige ambtenaar in Edo die hen de hofetiquette moest bijbrengen.
Kira was echter niet te spreken over Asano en beledigde hem regelmatig, terwijl hij Kamei wel op een nette manier behandelde. Op een gegeven moment gingen deze beledigingen zover, dat Asano zich niet langer kon beheersen en zijn zwaard trok. Door snel ingrijpen van de wachters werd voorkomen dat Asano Kira zou doden. Asano werd veroordeeld tot het plegen van seppuku vanwege het aanvallen van een shogunaat-official in diens eigen vertrekken. Kira daarentegen werd niet gestraft, terwijl de wet voorschreef dat beide partijen die betrokken waren bij een gewapend conflict binnen het kasteel Edo gestraft moesten worden.

Asano moest zijn seppuku uitvoeren in de tuin van het landhuis van een andere daimyo, wat als een grote schande gold voor iemand van de status van Asano. Na de dood van Asano werden zijn landerijen en bezittingen in beslag genomen. Veel van de Ronin waren van mening dat Asano een groot onrecht was aangedaan daar Kira niet gestraft was en ze spanden in het geheim samen voor een wraakactie. In de maanden erop bereidden ze zich in het geheim voor om een aanval uit te voeren op het landhuis van Kira. De leider van de samenzwering was Ōishi. Hij hield de schijn op door zich in Kyoto te vestigen en daar regelmatig tavernes en bordelen te bezoeken, zodat het leek alsof hij geen wraak zocht en Kira zich veilig ging voelen. De andere Ronin hielden zich overdag bezig als werklieden en handelaren om ook niet op te vallen.

In 1702 was Ōishi ervan overtuigd dat Kira zich geheel veilig waande en geen aanval meer verwachtte. Hij verliet Kyoto en ontmoette de andere Ronin in Edo. Op 14 december 1702 vielen de Ronin het landhuis van Kira in Edo aan. Gewapend met zwaarden en bogen bestormden ze het landhuis van twee kanten; Ōishi leidde de aanval op de hoofdpoort, terwijl zijn zoon, Ōishi Chikara, de kleinere poort aan de achterkant aanviel. De aanval aan de voorzijde werd afgeslagen, maar Ōishi Chikara en zijn Ronin wisten het huis binnen te dringen. De samoerai van Kira werden verslagen, waarna Kira zelf werd gedood. Hij werd onthoofd met een dolk.

Na hun overwinning brachten de Ronin het hoofd van Kira naar het graf van Asano in de Sengaku-ji tempel. Bij de tempel legden ze het hoofd van Kira en de dolk waarmee hij was omgebracht op het graf van Asano. Het nieuws over het gebeuren verspreidde zich snel. Veel mensen waren vol lof over de trouw van de Ronin aan hun overleden daimyo.

Het Shogunaat veroordeelde de Ronin nadien ter dood vanwege hun daad, maar uit respect voor hun trouw aan Asano, en het feit dat ze de bushidō⁵ zo nauw volgden, mochten ze eervol seppuku plegen in plaats van als criminelen te worden geëxecuteerd. Op 4 februari 1703 maakten 46 Ronin een eind aan hun leven.
Eentje kreeg van het shogunaat gratie, mogelijk vanwege zijn jonge leeftijd. Alle Ronin liggen eveneens begraven bij de Sengaku-ji.

1 Een Ronin (浪人, rōnin) was een samoerai die geen daimyo of andere meester (meer) diende. Dit kon komen omdat hij door zijn daimyo weggestuurd was, zijn daimyo gestorven of in ongenade gevallen was bij de shogun, of omdat hij zelf verkoos geen meester te dienen. Een samoerai die ronin werd omdat hij werd weggestuurd, leefde meestal afgelegen in de bergen, waar hij bandieten doodde, en probeerde om weer bij zijn meester in de gratie te komen. Soms kwamen meerdere ronin bij elkaar om samen over te gaan tot plunderen.

² Een Daimyō (大名) is een Japanse krijgsheer behorend tot de samoeraiklasse. Letterlijk betekent daimyō grote naam. Sommige van deze heersers uit de feodale  periode van Japan (12e eeuw tot 19e eeuw), hadden een enorme macht.

³ Seppuku (切腹), ook wel harakiri (腹切り) genoemd, is de traditionele vorm van zelfmoord voor de samoerai in Japan, uitgevoerd door het met een vlijmscherp lang mes opensnijden van de buik en indien mogelijk het vervolgens – zonder een kik te geven – toebrengen van een snee in het hart. Seppuku had tot doel om schande en verlies van eer te voorkomen. Het idee erachter is dat door het opensnijden van de buik het slachtoffer zich volledig bloot geeft. Volgens Japanse traditie zit de ziel van een persoon in diens onderbuik (hara).

⁴ Shogun (将軍) is de afkorting van de titel Seii Taishōgun (征夷大将軍). Dit betekent ‘legerleider die de barbaren verslaat‘ en was oorspronkelijk de titel voor een Japans opperbevelhebber. De Tokugawa (徳川) waren een dynastie van shoguns die hun naam gegeven hebben aan het Tokugawa-shogunaat (徳川幕府). Het Tokugawa-shogunaat volgde op de Sengoku-periode. De Tokugawa-familie heerste over Japan van 1600, na de Slag bij Sekigahara, tot de Meiji-restauratie in 1867. De eerste shogun van de dynastie was Tokugawa Ieyasu, de laatste was Tokugawa Yoshinobu. De periode van hun regeren wordt ook de Edoperiode genoemd, omdat de Tokugawa’s bij hun machtsovername de zetel van de politieke macht verplaatsten van Kioto, waar de keizer verbleef, naar het toenmalige Edo, dat nadien Tokio zou worden genoemd wat “hoofdstad in het oosten” betekent.

⁵ Bushido (武士道, weg van de krijger) was de erecode van de samoerai. Bushido was een strikte code die loyaliteit, trouw en eer tot de dood eiste. Als een samoerai zijn eer niet kon handhaven, kon hij deze terugverdienen door ritueel zelfmoord  (seppuku) te plegen. Een van de beroemdste voorbeelden van de bushido-erecode is de geschiedenis van de Zevenenveertig Ronin.

Het bericht De zevenenveertig Ronin verscheen eerst op HEESEN Online.

Het originele concept van IQ

Het is noodzakelijk om eerst het concept van het intelligentiequotiënt of IQ uit te leggen voordat we claims op uitzonderlijke IQ’s kunnen aanvaarden of weerleggen.

Zoals de naam al doet vermoeden, verwees het oorspronkelijk naar het resultaat van het delen van het ene getal (mentale leeftijd) door het andere (chronologische leeftijd). Chronologische leeftijd is eenvoudigweg de leeftijd in de gewone zin van het woord. Mentale leeftijd is een iets minder bekend, maar even ongecompliceerd concept. Het is ontstaan door de Franse psychologen Alfred Binet en Theodore Simon, die in 1905 de eerste bruikbare intelligentietest construeerden.

Het is het gemakkelijkst te verklaren met een eenvoudig voorbeeld. Als een 10-jarig kind alleen die problemen kan oplossen met een intelligentietest die een gemiddelde 7-jarige in de standaardisatiesteekproef (gebruikt om testnormen vast te stellen) zou kunnen oplossen, dan heeft het kind een mentale leeftijd van 7 jaar en kan dus ongeveer drie jaar verstandelijk gehandicapt zijn. Van een ander 10-jarig kind dat evenveel problemen kan oplossen als een gemiddelde 12-jarige in de standaardisatiesteekproef, kan worden gezegd dat het een mentale leeftijd van 12 jaar heeft en ruim boven het gemiddelde ligt.

De Duitse psycholoog William Stern wees erop dat mentale leeftijd op zichzelf niet duidt op intelligentie.
Voordat we een mening kunnen vormen over de intelligentie van het kind, moeten we de mentale leeftijd van een kind vergelijken met zijn of haar chronologische leeftijd. Stern kwam met het idee om de mentale leeftijd (MA) te delen door de chronologische leeftijd (CA), en hij noemde het reasultaat de intelligentiequotiënt.

Een paar jaar later introduceerde de Amerikaanse psycholoog Lewis Terman de afkorting IQ en stelde voor om de breuk van Stern met 100 te vermenigvuldigen om deze om te zetten in een percentage, wat de bekende definitie opleverde, IQ = MA/CA × 100. Hoewel het IQ in de meeste elementaire leerboeken van de psychologie zo wordt gedefinieerd, is de formule in de moderne psychometrische theorie in feite achterhaald.

De statistische definitie van IQ

De ouderwetse formule werd om een aantal redenen verlaten. Een nogal ernstig probleem was dat het absurditeiten opleverde wanneer het werd toegepast op het meten van de intelligentie van volwassenen. Na de leeftijd van ongeveer 17 of 18 jaar vertonen de meeste mensen geen verdere toename van hun intellectuele capaciteiten.

Met andere woorden: de mentale leeftijd heeft de neiging zich te stabiliseren, en op latere leeftijd kan deze zelfs afnemen, maar de chronologische leeftijd marcheert helaas immer voort. Gemiddelde 40-jarigen presteren op ongeveer hetzelfde niveau op IQ-tests als gemiddelde 20-jarigen, maar volgens de oude formule zou een 40-jarige die presteert op het niveau van een gemiddelde 20-jarige een IQ van 20/40 × 100 = 50, wat lijkt te wijzen op ernstig tekortkomen.
Dit is overduidelijke onzin, want deze 40-jarige zou tegelijkertijd kunnen presteren op het niveau van een gemiddelde 40-jarige!

In 1939 introduceerde de Amerikaanse psycholoog David Wechsler een nieuwe definitie van IQ die bijna universeel is overgenomen door latere psychometristen. Scores op elke test worden omgezet in IQ’s door de gemiddelde (gemiddelde) score in de standaardisatiesteekproef gelijk te stellen aan 100 IQ-punten en de standaarddeviatie (wat een statistische index is van spreiding tussen de scores) aan 15 IQ-punten.

Ervan uitgaande dat de IQ-scores worden verdeeld volgens de bekende klokvormige normale verdeling, waarvoor veel empirisch bewijs bestaat, betekent dit dat per definitie 50 procent van de mensen boven de 100 scoort, 16 procent boven de 115, 3 procent scoort boven de 130, en 0,13 procent scoort boven de 145.
Deze percentages kunnen worden opgezocht in gepubliceerde tabellen van de normale verdeling.

De score van Marilyn vos Savant

Laten we de geloofwaardigheid van het geclaimde IQ van Marilyn vos Savant (228) onderzoeken door de bovenstaande berekeningen te extrapoleren. In termen van de statistische definitie ligt een IQ van 228 op 8,53 standaarddeviaties (8,53 × 15 = 228) boven het gemiddelde van 100.

Het is onmogelijk om het gebied onder de curve in dit gebied op te zoeken, omdat de gepubliceerde tabellen niet in de buurt komen van 8,53 standaarddeviaties boven het gemiddelde. Er is echter een formule die een benadering oplevert met een verwaarloosbare fout, en volgens deze formule is de waarschijnlijkheid die overeenkomt met het gebied onder de curve voorbij 228 kleiner dan p = 10^-17. Dit betekent dat de kans dat een bepaalde persoon een IQ van 228 of meer heeft, kleiner is dan 1 op 100.000.000.000.000.000, dat wil zeggen minder dan één op de honderd miljoen miljard.

Rekening houdend met het feit dat er iets meer dan 5 miljard mensen in de wereld zijn, is de kans om überhaupt iemand te vinden met een IQ van 228 of meer nog steeds niet te onderscheiden van nul.

Conclusies

Uit deze berekeningen komen slechts twee logische mogelijkheden voort. Ofwel heeft Marilyn vos Savant echt een IQ van 228, in welk geval er een echt wonder heeft plaatsgevonden, ofwel is haar IQ vals. Dit leidt tot de volgende paradox. Als Marilyn vos Savant echt zo bovennatuurlijk intelligent was geweest als ze beweert te zijn, dan zou ze de berekening hierboven zeker in haar hoofd hebben gedaan, en als ze het resultaat had gezien, zou ze haar fout onmiddellijk hebben ingezien.

Om uit het eigen boek van Marilyn vos Savant te citeren: ‘je intellectuele vermogen kan worden omschreven als je vermogen om, in een fijnere en fijnere mate, betekenis te onderscheiden van onzin’.

Het bericht Het IQ van Marilyn vos Savant verscheen eerst op HEESEN Online.

Tempeliers

Volgens Cambier heeft Nostradamus bij een bezoek aan de abdij de geschriften ontvreemd: ze bevatten helemaal geen voorspellingen, maar ze zijn een poëtisch versluierde terugblik op de geschiedenis van de Tempeliers, hun macht en hun ondergang. Dit is een, in de middeleeuwen veel beoefend, literair genre waarin de verleden tijd wordt beschreven in de toekomende tijd (om aan te geven dat de geschiedenis zich herhaalt?). Zoiets noemt men een literair enigma.

Picardisch

Zuiver taalkundig bevatten de Centuriën veel Picardische woorden en uitdrukkingen, een streektaal van het Frans die Nostradamus niet machtig was.

Cambier kwam tot zijn conclusies na een jarenlang onderzoek. Hij concludeerde dat de taal van de Centuriën niet thuishoorde in de 16e eeuw, maar in de 14e eeuw.
Met die sleutel kon hij zijn interpretatie van de profetieën geven en kwam hij uit bij de monnik Yves de Lessines.

Want zo stelt hij: “De eerste drie kwatrijnen en het voorblad geven dit al aan!“:

De tekst op het voorblad van de Centuriën is:

“Quatrani. Legio Iesu Xristi. Ivain Prieurs de Se.Me. De Camberon de l’Ordene des Cistials at escrit l’estore dou SEX”

Dat vertaalt Rudy Cambier aldus:

“Kwatrijnen. Het Legioen van Jezus Christus. (Het geschrift van) Yves Prior van Cambron der Cisterciënzerorde om de SEX weer op te richten“.

En, volgens Cambier, in de drie eerste kwatrijnen wordt de sleutel gegeven. “Daarin zegt de schrijver wie hij is, waar hij zich bevindt, welke functie hij bekleedt, voor wie de tekst bestemd is en hoe hij gelezen moet worden.”

Tempeliers

Hierbij haalt Cambier de bekende afkorting SEX uit Sacer Exercitus, wat het Geheime Leger of Tempeliers betekent. Nostradamus publiceerde de Centuriën ruim twee eeuwen later. Hij had als lijfarts van edellieden ook toegang tot abdijen en heeft zich voor het ontwerp van zijn Profetieën gebaseerd op dit handschrift uit de klooster-bibliotheek.

Schat

Maar dit handschrift is een relaas van historische feiten rond de eeuwwisseling van de 13e naar de 14e eeuw: en dan met name de geschiedenis van de Tempeliers, hun ondergang en de beschrijving van de plek waar de Tempeliersschat verborgen ligt. Bovendien bevat het de oproep of de wens om met dat geld de orde der Tempeliers te herbeginnen.
Nostradamus heeft het handschrift 220 jaar later overgeschreven met zijn eigen, geregeld verkeerde, interpretaties, aangevuld met eigen verzen en daarna het origineel vernietigd. Cambier interpreteert dit uit een dagboekbrief waar Nostradamus dit op bedekte wijze aan zijn zoon César zou hebben geschreven.

Yves de Lessines

Yves de Lessines was monnik in de Cisterciënzerabdij van Cambron in Henegouwen.
Lessines zou als prior in de periode van 1323 tot 1328 de Centuriën in het oud-Picardisch hebben geschreven. Dit poëtisch-historisch werk is opgesteld in decasyllaben, tienvoetige jambische verzen, met een cesuur² na de 4de versvoet. Decasyllaben kenmerken de poëzie van die periode, zo is ook het beroemde gedicht “La Chanson de Roland” (± 1090) vorm gegeven.

Voor de langverwachte

Yves de Lessines had jarenlang gewacht op de komst van “l’attendu“, de lang-verwachte. Deze man zou de verborgen schat van de Tempeliers van hem in ontvangst moeten nemen. Maar niemand kwam. Dus besloot de prior de locatie en de aard van de schat op cryptische wijze neer te pennen. 220 Jaar later werd dit document door Nostradamus wereldkundig gemaakt als een profetie… in plaats van een erfenis. Maar dit handschrift is een relaas van historische feiten rond de eeuwwisseling van de 13e naar de 14e eeuw: ofwel de geschiedenis van de Tempeliers, hun ondergang en de beschrijving van de plek waar de Tempeliersschat verborgen ligt met de oproep of de wens om met dat geld te herbeginnen met de orde der Tempeliers.

1000 kwatrijnen = 10 Centuries

De oorspronkelijke Centuries van Yves de Lessines zijn niet voor niets ‘Centuries’ genoemd : ze bevatten 1000 x 4 = 4.000 verzen, ingedeeld in 10 hoofdstukken van 10 x 10 kwatrijnen per hoofdstuk.
Nostradamus publiceert onder dezelfde titel in 1555 precies 353 kwatrijnen.
Het geheel van de Centuries zoals dat later door Nostradamus opnieuw werd gepubliceerd, bevatte overigens maar 948 kwatrijnen en een 20-tal hiervan zouden van zijn eigen hand zijn, ter aanvulling, aldus Cambier. Dit kwam omdat de uitgever niet wilde betalen voor de 52 van de 400 kwatrijnen die Nostradamus al eerder in almanakken had laten uitbrengen.

Cambier stelt: “Wat nog meer bizar is: van de 141 kwatrijnen uit de ‘Présages’ zijn er 72 die onweerlegbaar van dezelfde hand en dezelfde inspiratie zijn als de Centuries. Als we nu van de 948 kwatrijnen van de Centuries de twintig aftrekken die erbij vloeken, blijven er 928 kwatrijnen over. Als we daarbij de 72 kwatrijnen van de Présages optellen, komen we op een totaal van duizend kwatrijnen, of tien volledige Centuries“.

Cambier’s uitleg van de bekendste voorspelling

Nostradamus werd bekend met zijn interpretatie van dit kwatrijn:

Le lyon ieune le vieux surmontera,
En champ bellique par singulier duelle,
Dans cage d’or les yeux luy crevera,
Deux classes une puis mourir mort cruelle.

Cambier beweert dat ‘cage d’or’ slaat op de troonzaal waar Alexis Ange op 8 april 1195 de ogen uitstak van zijn broer, de Byzantijnse keizer Isaac Ange. De leeuw was het symbool van de Byzantijnse keizer en het was op die noodlottige dag dat de jonge leeuw de oudere opvolgde. De troonzaal waarvan sprake is, bevatte een fresco van een triomferende keizer in wapenuitrusting op het slagveld (En champ bellique), aan wie de generaals de door hen veroverde steden kwamen aanbieden.

Een andere mogelijke lezing van het kwatrijn, aldus Cambier, is dat het gaat om de Guldensporenslag³. Guillaume, de jonge leeuw van Vlaanderen, kleinzoon van Gwijde van Dampierre, versloeg bij Kortrijk de oude graaf d’Artois, aanvoerder van het Franse leger. Ook hier dus werd een oude leeuw verslagen door een jongere.

De derde en uiteindelijk ware lezing van dit kwatrijn, dat aan de Langverwachte is gericht, zou dan met deze “vertaling”:

• Bellique = rood
• Champ = oppervlakte, veld
• Cage = cave (kelder); zowel cage als cave zijn afgeleid van het Latijnse cavea>cavus = hol of leegte

kunnen betekenen dat Yves de Lessines naar een soort lange gebeeldhouwde scene (‘laze‘) met rode en zwarte leeuwen verwijst die zich ergens in een kelder bevindt.
Cambier leidt dat natuurlijk niet alleen af uit dit vers, maar heeft er meerdere gevonden die volgens hem allemaal naar dezelfde ‘laze’ verwijzen, die overigens alleen zou zijn aangebracht om de ‘Langverwachte’ duidelijk te maken dat hij het eindpunt van zijn zoektocht had bereikt. Het is spijtig dat hij geen verdere uitleg geeft over deze
‘laze’ en waar die zich dan wel zou bevinden. De auteur lijkt vastbesloten om een tip van de sluier op te lichten, maar niet om het achterste van zijn tong te laten zien.

Wat betreft het laatste vers, ‘Deux classes une’, zegt Cambier dat het defect is. De Centuries zijn samengesteld uit decasyllaben op het ritme 4-6. Het defecte vers bevat echter geen tien, maar negen versvoeten, zodat het logisch lijkt dat er iets ontbreekt. Dit verklaart hij door het feit dat Nostradamus later de verzen door elkaar gegooid heeft om de Centuries te verminken (opdat ze minder snel herkend zouden worden). Hij zou dat gedaan hebben door verzen van plaats te verwisselen.

¹ Rudy Cambier schreef hierover zijn boek “Nostradamus en de erfenis van de Tempeliers” (Frontier Publishing; ISBN 90-806700-4-9) en ik moet zeggen dat zijn interpretatie van de Centuriën vaak aannemelijker klinkt dan die van sommige andere schrijvers. Bijvoorbeeld: in het oorspronkelijke Picardisch volgen alle kwatijnen een strak ritme (aantal lettergrepen) en rijm.
Als Nostradamus de tekst even niet begreep en “vertaalde” naar het Frans, gaat aantoonbaar of het ritme, of het rijm, of beide verloren.

² cesuur punt waarop iets in twee delen uit elkaar valt. Het is een rust in een versregel. Meestal aangegeven met een puntkomma (;), een dubbele punt (:), een gedachtestreepje (—). Bij het noteren van het metrum, wordt de cesuur wel als een dubbele streep (//) genoteerd. De cesuur is bedoeld om een monotoon  wordend metrum te onderbreken. Het gedicht wordt daardoor ritmischer. In de klassieke poëzie wordt een cesuur geplaatst na de 3^de of de 5^de halve versvoet, een enkele keer ook na de 7^de. 

³ De Slag bij Kortrijk, beter bekend als de Guldensporenslag, werd gevochten op 11 juli 1302 tussen milities uit het graafschap Vlaanderen en het Frans leger met een nederlaag voor de Fransen. 500 paar gouden sporen werden op het veld verzameld van de lichamen van Franse ridders en als trofee opgehangen in de Onze-Lieve-Vrouwe Kerk van Kortrijk.

Het bericht Cambier en Nostradamus verscheen eerst op HEESEN Online.

Zijn naam was Charles Cunningham Boycott¹.

In 1880 werkte Boycott als landmakelaar voor Lord Erne John Crichton² op een landgoed in County Mayo, Ierland. Het was een moeilijk jaar voor lokale pachtboeren. Na een slechte oogst bood Lord Erne zijn huurders een verlaging van hun huur met 10% aan. De huurders wilden 25%.

Toen de grotere verlaging werd geweigerd, probeerde Boycott uitzettingsbevelen uit te delen aan elf huurders die achterop waren geraakt.
Ierland zat toen midden in een groeiende beweging voor landhervormingen. In de jaren 1870 en 1880 liep er een campagne van de Irish Land League onder leiding van Charles Stewart Parnell en Michael Davitt. Inzet van deze campagne waren de “Three F’s“:

• Fair Rent (redelijke pacht),
• Fixity of tenure (pachtbescherming) en
• Free sale (vrije verkoop, zowel van oogsten als bezittingen bij het einde van een pachttermijn)

teneinde de pachters te beschermen tegen uitbuiting. De leiders van de Irish Land League moedigden gemeenschappen aan om terug te vechten zonder hun toevlucht te nemen tot geweld³.

In plaats daarvan konden ze eenvoudigweg weigeren iets te maken te hebben met de persoon tegen wie ze waren. De mensen rond Boycott brachten dat idee in de praktijk.

• Zijn dienaren vertrokken.
• Landarbeiders weigerden zijn land te bewerken.
• Lokale handelaars zouden geen zaken met hem doen.
• Winkeliers weigerden voorraden te leveren.
• Zelfs het krijgen van zijn post werd moeilijk.
• Toen de oogsttijd aanbrak, kon Boycott geen lokale arbeiders vinden die bereid waren zijn gewassen binnen te halen.

Uiteindelijk moesten externe arbeiders onder de bescherming van bijna 1.000 man Britse troepen worden gebracht. De gehele episode heeft de Britse regering naar schatting £10 000 gekost om een aardappeloogst binnen te halen ter waarde van ongeveer £350.

De campagne tegen Boycott werd een cause célèbre⁴ in de Britse pers. Verschillende kranten stuurden journalisten om verslag te doen van deze zaak. De meeste kranten zagen het als het slachtofferen van een medewerker van de Britse adel door Ierse nationalisten.

Toen had men een woord nodig voor wat de gemeenschap deed.
Volgens hedendaagse verslagen stelde de plaatselijke priester pater John O’Malley voor om de eigen naam van de landagent te gebruiken. In plaats van te zeggen dat iemand verbannen zou moeten worden, zouden ze eenvoudigweg kunnen zeggen:

“Boycott hem.”

Het woord verspreidde zich opmerkelijk snel. Tegen het einde van 1880 verscheen “boycott” in de kranten als zowel zelfstandig naamwoord als werkwoord.
Boycott verliet Ierland op 1 december 1880. Hij stierf in 1897, 65 jaar oud.

Meer dan 140 jaar later wordt de naam van Charles Boycott nog steeds over de hele wereld gebruikt vanwege de tactiek die ooit tegen hem werd gebruikt.

¹ Charles Cunningham Boycott (1832-1897) was een Brits rentmeester in Ierland, wiens totale sociale isolatie door de plaatselijke bevolking in 1880 het Engels  verrijkte met het werkwoord “to boycott”. De sociale isolatie was een onderdeel van de campagne voor meer rechten voor pachters van bouwland. Boycott was nog als kapitein in dienst van het Britse Leger (39e (Dorsetshire) Regiment te Voet) toen hij naar Ierland kwam. Later trad hij als rentmeester in dienst van lord Erne John Crichton, de grootgrondbezitter in de omgeving van Lough Mask in County Mayo.

² Lord Erne, de derde graaf van Erne, woonde in Crom Castle in county Fermanagh. Hij was een rijke landheer en in het bezit van ruim 16.300 hectare grond. Daarvan lag ruim 12.700 hectare in county Fermanagh, 1953 hectare in county Donegal, 808 hectare in county Sligo en 884 hectare in County Mayo. Lord Erne had verder bezittingen in Dublin. Van de 884 hectare die lord Erne bezat in County Mayo, werd 607 hectare beheerd door Boycott.

³ Op 19 september 1880 hield Parnell een toespraak in Ennis, County Clare voor een menigte Land League-leden. Tijdens zijn toespraak vroeg hij de menigte: “Wat doe je met een pachter die biedt op een boerderij waar zijn buurman uitgegooid is?“. Uit de menigte kwamen reacties als “vermoord hem” en “schiet hem neer“. Parnell reageerde hierop met:

I wish to point out to you a very much better way – a more Christian and charitable way, which will give the lost man an opportunity of repenting. When a man takes a farm from which another has been evicted, you must shun him on the roadside when you meet him – you must shun him in the streets of the town – you must shun him in the shop – you must shun him on the fair green and in the market place, and even in the place of worship, by leaving him alone, by putting him in moral Coventry, by isolating him from the rest of the country, as if he were the leper of old – you must show him your detestation of the crime he committed.
Nederlands: Ik wil u wijzen op een veel betere manier – een meer christelijke en menslievende manier, die de gevallen man de kans geeft tot inkeer te komen. Wanneer een man een boerderij overneemt waaruit iemand anders is uitgezet, mijd hem dan als je hem tegenkomt op de openbare weg – mijd hem in de straten van het dorp – mijd hem in de winkel – mijd hem op kermisterrein en op de markt en zelfs in de kerk door hem alleen te laten zitten. Laat hem totaal links liggen door hem te isoleren van de rest van de maatschappij, alsof hij een melaatse uit vroeger tijden is – je moet hem je minachting tonen voor de misdaad die hij begaan heeft.

Deze toespraak wees de weg naar het krachtige wapen van de sociale uitsluiting dat als eerste werd toegepast op Charles Boycott.

⁴ Een cause célèbre (Frans: beroemde zaak) is een zaak die veel controverses oproept. De term wordt vooral gebruikt voor rechtszaken die veel publiciteit met zich meebrengen en lang lopen. De uitdrukking is afkomstig van het 37-delig  Nouvelles Causes Célèbres, gepubliceerd in 1763, een collectie verslagen van bekende Franse rechtbankuitspraken uit de 17e en 18e eeuw. De uitdrukking kwam vooral in zwang tijdens de Dreyfusaffaire vanaf 1894, die wereldwijde aandacht trok.

Het bericht Wie of wat was boycott? verscheen eerst op HEESEN Online.