<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>Baruch Spinoza Archieven - HEESEN Online</title>
	<atom:link href="https://heesen.online/tag/baruch-spinoza/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://heesen.online/tag/baruch-spinoza/</link>
	<description>Blogs van Jos Heesen</description>
	<lastBuildDate>Wed, 12 Jun 2024 14:27:24 +0000</lastBuildDate>
	<language>nl-NL</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=7.1.4</generator>
	<item>
		<title>Einstein, Spinoza en God</title>
		<link>https://heesen.online/einstein-spinoza-en-god/</link>
					<comments>https://heesen.online/einstein-spinoza-en-god/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[JosWP]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 09 Mar 2024 11:59:34 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Bijzondere personen en/of helden]]></category>
		<category><![CDATA[Filosofie]]></category>
		<category><![CDATA[Mystiek]]></category>
		<category><![CDATA[Teksten in het Nederlands/Dutch]]></category>
		<category><![CDATA[Albert Einstein]]></category>
		<category><![CDATA[Baruch Spinoza]]></category>
		<category><![CDATA[pantheïsme]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://heesen.online/?p=4901</guid>

					<description><![CDATA[<p>Baruch de Spinoza was een Nederlandse filosoof die samen met Descartes werd beschouwd als een van de grote rationalisten van de 17e-eeuwse filosofie. Wat waren Spinoza's denkbeelden over God?</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/einstein-spinoza-en-god/">Einstein, Spinoza en God</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph">Toen Einstein lezingen gaf aan Amerikaanse universiteiten, was de terugkerende vraag die studenten hem het meest stelden:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li><em>Gelooft U in God?</em></li>
</ul>



<p class="wp-block-paragraph">En hij antwoordde altijd:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li><em>Ik geloof in de God van Spinoza.</em></li>
</ul>



<p class="wp-block-paragraph"><em>Baruch de Spinoza </em>was een Nederlandse filosoof die samen met <em>Descartes</em> werd beschouwd als een van de grote rationalisten van de 17e-eeuwse filosofie. Wat waren Spinoza&#8217;s denkbeelden over God dan?</p>



<figure class="wp-block-table aligncenter"><table><tbody><tr><td><img decoding="async" width="150" height="187" class="wp-image-2531" style="width: 150px;" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/01/einstein.jpg" alt="" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/01/einstein.jpg 266w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/01/einstein-240x300.jpg 240w" sizes="(max-width: 150px) 100vw, 150px" /></td><td><img decoding="async" width="186" height="186" class="wp-image-4743" style="width: 186px;" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2023/12/baruchspinoza.jpg" alt="" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2023/12/baruchspinoza.jpg 200w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2023/12/baruchspinoza-150x150.jpg 150w" sizes="(max-width: 186px) 100vw, 186px" /></td></tr></tbody></table><figcaption class="wp-element-caption">Albert Einstein en Baruch Spinoza</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading">Volgens Spinoza zou God zeggen:</h2>



<p class="wp-block-paragraph">&#8220;Houd op met bidden. Wat ik wil dat je doet, is de wereld ingaan en genieten van je leven. Ik wil dat je zingt, plezier hebt en geniet van alles wat ik voor je heb gemaakt. Stop met het betreden van die donkere, koude tempels die je zelf hebt gebouwd en te zeggen dat ze mijn huis zijn. Mijn huis ligt in de bergen, in de bossen, rivieren, meren en stranden. Dat is waar ik woon en daar uit ik mijn liefde voor jou. Houd op mij de schuld te geven van je ellendige leven; Ik heb je nooit verteld dat er iets mis met je was, dat je een zondaar was, of dat je seksualiteit een slechte zaak was. Seks is een geschenk dat ik je heb gegeven en waarmee je je liefde, je extase, je vreugde kunt uiten. Dus geef mij niet de schuld van alles wat ze je hebben laten geloven. <br>Stop met het lezen van zogenaamde heilige geschriften die niets met mij te maken hebben. Als je mij niet kunt lezen in een zonsopgang, in een landschap, in de blik van je vrienden, in de ogen van je zoon… zul je mij in geen enkel boek vinden!</p>



<p class="wp-block-paragraph">Vraag mij niet langer: &#8220;<em>Wilt u mij vertellen hoe ik mijn werk moet doen?</em>&#8221; Wees niet zo bang voor mij. Ik veroordeel je niet en bekritiseer je niet, ik word ook niet boos of zal je lastig vallen. Ik ben pure liefde.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Stop met het vragen om vergeving, er valt niets te vergeven. Toen ik je maakte… vulde ik je met passies, beperkingen, genoegens, gevoelens, behoeften, inconsistenties… vrije wil. Hoe kan ik het je kwalijk nemen als je reageert op iets dat ik in je heb gestopt? Hoe kan ik je straffen omdat je bent zoals je bent, als ik degene ben die je gemaakt heeft? Denk je dat ik een plek kan creëren waar ik al mijn kinderen die zich slecht gedragen voor de rest van de eeuwigheid kan verbranden? Wat voor god zou dat doen?</p>



<p class="wp-block-paragraph">Doe niets wat u zelf niet wilt. Het enige wat ik vraag is dat je oplet in je leven, dat alertheid je gids is. Mijn geliefden, dit leven is geen test, geen stap op weg, geen repetitie, noch een opmaat naar het paradijs. Dit leven is het enige hier en nu en het is alles wat je nodig hebt.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Ik heb je absoluut vrijgelaten, geen prijzen of straffen, geen zonden of deugden, niemand houdt een verslag bij. Je bent absoluut vrij om je leven te creëren. <br>Ik kan je niet vertellen of er iets is na dit leven, maar ik kan je wel een tip geven. Leef alsof dat er niet is. Alsof dit je enige kans is om te genieten, lief te hebben, te bestaan. Dus als er daarna niets meer is, dan heb je genoten van de kans die ik je gaf. En als dat zo is, kunt u er zeker van zijn dat ik niet zal vragen of je je goed of slecht hebt gedragen, maar dat ik zal vragen: Vond je het leuk? Heb je plezier gehad? Waar heb je het meest van genoten? Wat heb je geleerd?…</p>



<p class="wp-block-paragraph">Houd op met het geloven in mij; Bij geloof gaat het om veronderstellen, raden en verbeelden. Ik verlang niet naar jouw geloof in mij; Ik wil liever dat je in jezelf gelooft. Voel mijn aanwezigheid in jou als je je geliefde kust, als je je kleine meisje instopt, als je je hond streelt en als je een bad neemt in de zee.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Houd op met het prijzen van mij. Wat voor egoïstische God denk je dat ik ben? Ik ben het beu om geprezen te worden. Ik ben het zat om bedankt te worden. Dankbaar voelen? Bewijs het door voor uzelf, uw gezondheid, uw relaties en de wereld te zorgen. Druk uw vreugde uit! Dat is de manier om mij te prijzen. Houd op de zaken ingewikkelder te maken en als een papegaai te herhalen wat je over mij hebt geleerd. Waar heb je nog meer wonderen voor nodig?</p>



<p class="wp-block-paragraph">Het enige dat zeker is, is dat je hier bent, dat je leeft, dat deze wereld vol wonderen is.&#8221;</p>



<h2 class="wp-block-heading">Pantheïsme</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Het concept van God van Spinoza verschilt aanzienlijk van traditionele religieuze opvattingen. In Spinoza&#8217;s filosofie wordt God niet gezien als een persoonlijk wezen met mensachtige eigenschappen zoals bewustzijn, wil of emoties. In plaats daarvan wordt God gelijkgesteld met het universum zelf, of met de natuur. Dit concept wordt soms &#8216;pantheïsme&#8217; of &#8216;panentheïsme&#8217; genoemd.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Volgens Spinoza is God de oneindige, eeuwige en noodzakelijke substantie die alles omvat wat bestaat. In zijn magnum opus ‘<em>Ethiek</em>’ presenteert Spinoza zijn filosofische systeem, dat is gebouwd op het idee dat alles in het universum, inclusief mensen en hun gedachten, deel uitmaakt van Gods oneindige essentie.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Voor Spinoza is God geen afzonderlijke entiteit die ingrijpt in de wereld of persoonlijke kenmerken bezit. God is veeleer de onderliggende eenheid van al het bestaan, en alles wat er gebeurt is een noodzakelijk gevolg van Gods aard. Dit perspectief brengt Spinoza ertoe het idee te verwerpen van een transcendente, persoonlijke godheid die het universum in traditionele zin heeft geschapen en bestuurt.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Samenvattend is Spinoza&#8217;s concept van God dat van een enkele, oneindige substantie die het hele bestaan omvat, en niet van een persoonlijke godheid met mensachtige eigenschappen.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/einstein-spinoza-en-god/">Einstein, Spinoza en God</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://heesen.online/einstein-spinoza-en-god/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Spinoza&#8217;s universum</title>
		<link>https://heesen.online/spinozas-universum/</link>
					<comments>https://heesen.online/spinozas-universum/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[JosWP]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 24 Jan 2024 08:50:33 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Filosofie]]></category>
		<category><![CDATA[Teksten in het Nederlands/Dutch]]></category>
		<category><![CDATA[Baruch Spinoza]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://heesen.online/?p=4832</guid>

					<description><![CDATA[<p>Baruch (Benedict) de Spinoza was een prominente filosoof uit de 17e eeuw die een uniek en controversieel begrip van God en het universum ontwikkelde. </p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/spinozas-universum/">Spinoza&#8217;s universum</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph">Baruch (Benedict) de Spinoza was een prominente filosoof uit de 17e eeuw die een uniek en controversieel begrip van God en het universum ontwikkelde. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Spinoza, geboren in een joods gezin, raakte diep geïnteresseerd in filosofie en begon traditionele religieuze overtuigingen in twijfel te trekken. Zijn onderzoek bracht hem ertoe een radicaal filosofisch systeem te ontwikkelen, waardoor hij in conflict kwam met de religieuze autoriteiten van zijn tijd.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full"><img decoding="async" width="200" height="200" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2023/12/baruchspinoza.jpg" alt="" class="wp-image-4743" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2023/12/baruchspinoza.jpg 200w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2023/12/baruchspinoza-150x150.jpg 150w" sizes="(max-width: 200px) 100vw, 200px" /><figcaption class="wp-element-caption">Baruch Spinoza</figcaption></figure>
</div>


<h2 class="wp-block-heading">Excommunicatie</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Vanwege zijn onorthodoxe opvattingen en zijn kritische onderzoek van religieuze teksten werd Spinoza in 1656 geëxcommuniceerd uit de joodse gemeenschap in Amsterdam. Hij was toen nog maar 23 jaar oud. Deze officiële uitsluitingsdaad, <em>herem</em> genoemd, was ernstig en bedoeld om zijn banden met het joodse geloof volledig te verbreken.</p>



<p class="wp-block-paragraph">In de nasleep van zijn excommunicatie moest Spinoza een nieuwe manier vinden om te leven en in zijn levensonderhoud te voorzien. Hij leidde een bescheiden levensstijl als lenzenslijper en concentreerde zich op intellectuele bezigheden. Ondanks de persoonlijke en sociale gevolgen van zijn excommunicatie bleef Spinoza zijn filosofische ideeën ontwikkelen en invloedrijke werken schrijven.</p>



<h2 class="wp-block-heading">De Ethiek</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Spinoza&#8217;s belangrijkste werk, &#8220;<em>De Ethiek</em>&#8220;, werd postuum gepubliceerd en verdiepte zich in zijn metafysische opvattingen over God, de natuur en het menselijk bestaan. In dit opzicht sloot hij aan bij zijn voorganger <em>René Descartes</em> en de filosofische denkschool van het rationalisme. Spinoza wordt beschouwd als een van de eerste seculiere joden en vrije geesten in Europa.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Spinoza&#8217;s excommunicatie speelde een cruciale rol bij het vormgeven van zijn leven en filosofische ontwikkeling. Het creëerde een omgeving van intellectuele vrijheid, waardoor hij zijn ideeën kon nastreven zonder de beperkingen van religieuze doctrines. Hoewel zijn ideeën aanvankelijk op weerstand en controverse stuitten, kreeg Spinoza&#8217;s werk uiteindelijk erkenning en heeft het een blijvende invloed gehad op de filosofie, vooral op het gebied van de metafysica, ethiek en politieke filosofie. Zijn nadruk op de rede, de onderlinge verbondenheid van alle dingen en de afwijzing van traditioneel religieus gezag maakten hem tot een pionier in de geschiedenis van de westerse filosofie.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Godsbegrip</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Spinoza&#8217;s godsbegrip is nauw verweven met zijn begrip van de menselijke psychologie. In zijn filosofische werk stelde hij een monistische visie voor, waarbij hij suggereerde dat alles in het universum deel uitmaakt van één goddelijke substantie, die hij God of de Natuur noemde. <br>Volgens Spinoza is God geen afzonderlijke entiteit met keuzevrijheid of persoonlijke kenmerken, maar eerder een zichzelf in standhoudende, oneindige substantie die het hele bestaan omvat. Hij pleitte tegen de antropomorfe kijk op God als een persoonlijk wezen en stelde in plaats daarvan een pantheïstisch perspectief voor waarin God werd geïdentificeerd met de natuur zelf.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Hij voerde verder aan dat deze goddelijke substantie, die volgens hem oneindig veel eigenschappen heeft, niet volledig door mensen kan worden begrepen. Hij beweerde echter dat één kenmerk dat mensen kunnen begrijpen, het kenmerk van uitgebreidheid is, dat fysieke materie en lichamen omvat. Door het attribuut van uitbreiding kunnen mensen kennis en begrip verwerven van de natuurlijke wereld en hun plaats daarin.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Vrije wil bestaat niet</h2>



<p class="wp-block-paragraph">In termen van de menselijke psychologie geloofde Spinoza dat de menselijke geest ook een deel is van God en/of de natuur. Hij stelde dat menselijke gedachten, emoties en handelingen worden bepaald door de wisselwerking tussen verschillende mentale en fysieke oorzaken en gevolgen. Spinoza verwierp het idee van de vrije wil en beweerde dat alles wat gebeurt, inclusief menselijke gedachten en handelingen, een noodzakelijk gevolg is van de natuurwetten.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Door te accepteren dat onze gedachten en daden worden beheerst door universele wetten, kunnen individuen een gevoel van harmonie ontwikkelen met de wereld om hen heen en vrede vinden door hun rol binnen het grotere, onderling verbonden geheel te omarmen. Met andere woorden: door te erkennen dat de mens een integraal onderdeel is van deze goddelijke substantie en dat zijn gedachten en handelingen worden bepaald door de natuurwetten, geloofde Spinoza dat het individu een gevoel van betekenis en sereniteit in zijn leven kan vinden.<br>​</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/spinozas-universum/">Spinoza&#8217;s universum</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://heesen.online/spinozas-universum/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>God en/of Wetenschap?</title>
		<link>https://heesen.online/god-en-of-wetenschap/</link>
					<comments>https://heesen.online/god-en-of-wetenschap/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[JosWP]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 03 Dec 2023 13:14:58 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Bijzondere personen en/of helden]]></category>
		<category><![CDATA[Filosofie]]></category>
		<category><![CDATA[Geschiedenis]]></category>
		<category><![CDATA[Teksten in het Nederlands/Dutch]]></category>
		<category><![CDATA[Albert Einstein]]></category>
		<category><![CDATA[Baruch Spinoza]]></category>
		<category><![CDATA[Elon Musk]]></category>
		<category><![CDATA[God]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://heesen.online/?p=4742</guid>

					<description><![CDATA[<p>Als we zijn brief aan Gutkind afgaan, blijkt Einstein een atheïst te zijn. Maar lees Einstein op andere plaatsen en je ziet dat hij direct verklaart dat hij er niet één is. ‘Ik ben geen atheïst’, zei hij in een interview uit 1930. ‘Ik weet niet of ik mezelf als pantheïst kan omschrijven. Het betrokken probleem is te groot voor onze beperkte geest.” </p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/god-en-of-wetenschap/">God en/of Wetenschap?</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph">In een interview onlangs werd <em>Elon Musk</em> gevraagd of hij in God geloofde. De CEO van zowel SpaceX als Tesla moest even nadenken en zei toen: ‘<em>Ik geloof dat er een verklaring is voor dit universum, die je God zou kunnen noemen.</em>”</p>



<figure class="wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex">
<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" width="201" height="197" data-id="4731" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2023/11/elonmusk.jpg" alt="" class="wp-image-4731"/></figure>



<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" width="266" height="332" data-id="2531" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/01/einstein.jpg" alt="" class="wp-image-2531" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/01/einstein.jpg 266w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/01/einstein-240x300.jpg 240w" sizes="auto, (max-width: 266px) 100vw, 266px" /></figure>
</figure>



<p class="wp-block-paragraph"><em>Albert Einstein</em> had een vergelijkbare mening. De Duits-Joodse natuurkundige is beroemd om veel dingen – zijn speciale en algemene relativiteitstheorieën, zijn wilde grijswitte haar – inclusief zijn esoterische opmerking, vaak geuit in discussies over de vreemde, statistische aard van de kwantummechanica, dat ‘<em>God niet dobbelde</em>.” <br>Een laatste of ultieme vergelijking, die de natuurwetten en de oorsprong van de kosmos beschrijft, kon volgens Einstein niet op intrinsieke wijze met toeval gepaard gaan. Voor zover dat wel het geval zou zijn – en dat is de Kopenhagen-interpretatie van de kwantummechanica – zou die onvolledig zijn. <br>(De consensus onder natuurkundigen is nu dat hij ongelijk had: ‘<em>Alle bewijzen wijzen erop dat hij (God) een verstokte gokker is</em>,’ zei <em>Stephen Hawking</em> ooit, ‘<em>die bij elke mogelijke gelegenheid met de dobbelstenen gooit</em>.’)</p>



<p class="wp-block-paragraph">Maar hoe zat het eigenlijk met die God van Einstein? De vraag kan opnieuw worden bekeken in het licht van de veiling bij Christie’s, onlangs in New York. Er werd een brief uit 1954 die Einstein schreef geveild.</p>



<p class="wp-block-paragraph">“<em>Ik geloof in Spinoza’s God, die zichzelf openbaart in de wettige harmonie van de wereld, niet in een God die zich bezighoudt met het lot en het doen en laten van de mensheid</em>.”</p>



<p class="wp-block-paragraph">Dat schreef Einstein in die brief aan de filosoof <em>Eric Gutkind</em>, wiens boek <em>Choose Life: The Biblical Call to Revolt</em> hij aan het recenseren was. En dat is bijna net zo vernietigend als elke hedendaagse kritiek op religie die je zou kunnen horen van bijvoorbeeld <em>Richard Dawkins, Sam Harris</em> of <em>Christopher Hitchens</em>.</p>



<p class="wp-block-paragraph">‘<em>Het woord God is voor mij</em>’, schreef Einstein, ‘<em>niets meer dan de uitdrukking en het product van menselijke zwakheid, de Bijbel een verzameling eervolle, maar nog steeds puur primitieve legenden. Geen enkele interpretatie, hoe subtiel ook, kan dit veranderen voor mij</em>.&#8221;</p>



<p class="wp-block-paragraph">Als we op zijn brief aan Gutkind afgaan, lijkt Einstein een atheïst te zijn. Maar lees Einstein op andere plaatsen en je ziet dat hij direct verklaart dat hij er niet één is. ‘<em>Ik ben geen atheïst</em>’, zei hij in een interview uit 1930. ‘<em>Ik weet niet of ik mezelf als pantheïst kan omschrijven. Het betrokken probleem is te groot voor onze beperkte geest</em>.” De rest van zijn antwoord is het waard om volledig te citeren:</p>



<p class="wp-block-paragraph">&#8220;<em>Mag ik niet antwoorden met een gelijkenis? De menselijke geest, hoe hoog opgeleid ook, kan het universum niet bevatten. We bevinden ons in de positie van een klein kind dat een enorme bibliotheek binnengaat waarvan de muren tot aan het plafond bedekt zijn met boeken in veel verschillende talen. Het kind weet dat iemand die boeken geschreven moet hebben. Het weet niet wie of hoe. Het begrijpt de talen waarin ze zijn geschreven niet. Het kind merkt een duidelijk plan op in de rangschikking van de boeken, een mysterieuze volgorde, die het niet begrijpt, maar slechts vaag vermoedt. Dat lijkt mij de houding van de menselijke geest, zelfs de grootste en meest beschaafde, ten opzichte van God. We zien een universum dat wonderbaarlijk is ingericht en dat aan bepaalde wetten gehoorzaamt, maar we begrijpen de wetten slechts vaag. Onze beperkte geest kan de mysterieuze kracht die de sterrenbeelden doet bewegen niet bevatten. Ik ben gefascineerd door Spinoza’s pantheïsme. Nog meer bewonder ik zijn bijdragen aan het moderne denken. Spinoza is de grootste van de moderne filosofen, omdat hij de eerste filosoof is die de ziel en het lichaam als één beschouwt, en niet als twee afzonderlijke dingen.</em>&#8220;</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="200" height="200" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2023/12/baruchspinoza.jpg" alt="" class="wp-image-4743" style="width:366px;height:auto" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2023/12/baruchspinoza.jpg 200w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2023/12/baruchspinoza-150x150.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px" /><figcaption class="wp-element-caption">Baruch of Benedictus Spinoza (1632-1677)</figcaption></figure>
</div>


<p class="wp-block-paragraph"><em>Benedictus Spinoza</em><sup>1</sup>, de 17e-eeuwse Joods-Nederlandse filosoof, werd in zijn tijd ook verward met een atheïst omdat hij het volgende schreef in zijn verhandeling Ethica: ‘<em>Alle dingen, zeg ik, zijn in God, en alles wat plaatsvindt, vindt plaats door alleen de wetten van de oneindige aard van God, en vloeit voort uit de noodzaak van Zijn wezen (zoals ik straks zal aantonen)</em>&#8216;.</p>



<p class="wp-block-paragraph">In 1929 ontving Einstein een telegram, waarin hij werd gevraagd naar zijn geloof in God, van een New Yorkse rabbijn genaamd <em>Herbert S. Goldstein</em>. Deze had een kardinaal uit Boston horen zeggen dat de relativiteitstheorie van de natuurkundige ‘<em>de gruwelijke verschijning van atheïsme</em>’ impliceert. <br>Einstein stelde Goldstein gerust. ‘<em>Ik geloof in Spinoza’s God, die zich openbaart in de wettige harmonie van de wereld,</em>’ zei hij tegen hem, ‘<em>niet in een God die zich bezighoudt met het lot en het doen en laten van de mensheid.’</em></p>



<p class="wp-block-paragraph">Er bestaat dus, zoals Einstein beweert, geen noodzakelijk conflict tussen wetenschap en religie – of tussen wetenschap en ‘religieuze gevoelens’.</p>



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<p class="wp-block-paragraph"><sup>1 </sup>Benedictus de Spinoza (1632-1677) wordt in 1632 in Amsterdam geboren als Baruch d’Espinoza, zoon van uit Portugal gevluchte Joodse ouders. Als filosoof heeft hij internationaal veel aanzien. In 1669 verhuist hij naar Den Haag. Hij woont korte tijd op de Veerkade en komt uiteindelijk op de Paviljoensgracht te wonen. Hij zou hier tot zijn dood in 1677 blijven wonen.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/god-en-of-wetenschap/">God en/of Wetenschap?</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://heesen.online/god-en-of-wetenschap/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
