<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>Hadrianus Archieven - HEESEN Online</title>
	<atom:link href="https://heesen.online/tag/hadrianus/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://heesen.online/tag/hadrianus/</link>
	<description>Blogs van Jos Heesen</description>
	<lastBuildDate>Wed, 08 May 2024 12:35:44 +0000</lastBuildDate>
	<language>nl-NL</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=7.1.4</generator>
	<item>
		<title>Functie van het Pantheon</title>
		<link>https://heesen.online/pantheon-6/</link>
					<comments>https://heesen.online/pantheon-6/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[JosWP]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 06 Feb 2021 17:12:28 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Geschiedenis]]></category>
		<category><![CDATA[Teksten in het Nederlands/Dutch]]></category>
		<category><![CDATA[functie]]></category>
		<category><![CDATA[Hadrianus]]></category>
		<category><![CDATA[Pantheon]]></category>
		<category><![CDATA[Vitruvius]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://heesen.online/?p=924</guid>

					<description><![CDATA[<p>Zoals in eerdere berichten beloofd, moeten we ook de functie die het Pantheon de afgelopen 20 eeuwen heeft gehad, niet uitvlakken als mogelijke reden voor haar goede conservatie.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/pantheon-6/">Functie van het Pantheon</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph">Zoals in eerdere berichten beloofd, moeten we ook de functie die het Pantheon de afgelopen 20 eeuwen heeft gehad, niet uitvlakken als mogelijke reden voor haar goede conservatie. Ook hier heb ik weer veel gehad aan de scriptie van <em>Steffie Oostendorp</em>.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Door de jaren heen is er vaak discussie geweest over de oorspronkelijke functie die het Pantheon gehad zou hebben.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Heidense tempel</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Wie een snelle blik werpt in verschillende handboeken en op websites over Rome en het Pantheon in het bijzonder, zal zien dat velen met zekerheid beweren dat het Pantheon vroeger een tempel moet zijn geweest. Deze bronnen baseren zich hiervoor voornamelijk op de naam van het gebouw, waaruit zou blijken dat het bouwwerk een tempel voor alle (heidense) Romeinse goden was.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Normaliter toont de inscriptie op een tempel aan welke godheid de tempel is opgedragen, maar de inscriptie van het Pantheon laat ons op dit gebied in de steek. </p>



<h2 class="wp-block-heading">Tempel ja&#8230;</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Volgens de regels rondom tempelbouw opgeschreven door de, ons inmiddels welbekende, <em>Vitruvius</em> worden tempels voor de goddelijke Hemel, Zon en Maan allemaal <em>hypethraal</em> gebouwd. Ofwel: de tempels voor deze goden hebben geen dak. Door de afwezigheid van een dak is er ruimte voor het zonlicht (en dus ook de Hemel en Maan) om de tempel in te komen. Het Pantheon heeft wel een dak en is niet geheel hypethraal, maar door de oculus is het dak wel deels open en kan het zonlicht de tempel in schijnen. Het Pantheon zou dus een tempel kunnen zijn voor de Romeinse hemelgoden. We zagen al dat <em>Cassius Dio</em> (ca. 155 &#8211; 229) daaraan refereert, als hij schrijft dat het bouwwerk zijn naam kreeg door het koepeldak met de oculus: “<em>het lijkt op de hemel</em>.”</p>



<h2 class="wp-block-heading">Tempel nee&#8230;</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Het idee dat het Pantheon een tempel was wordt echter niet door iedereen ondersteund. De Britse kunsthistorici <em>Paul Godfrey</em> en <em>David Hemsoll</em> claimen dat het Pantheon niet aan de eisen voldoet om een <em>templum</em> genoemd te mogen worden. Een <em>templum</em>, zoals gedefinieerd door dezelfde Vitruvius als hierboven, is namelijk altijd rechthoekig. Het mag volgens Godfrey en Hemsoll ook geen <em>aedes</em> genoemd worden, omdat een <em>aedes</em> slechts ruimte biedt voor één godheid, en we niet zeker weten welke godheid of godheden in het Pantheon huisde(n). Zowel <em>templum</em> als <em>aedes</em> waren vormen van Romeinse tempels.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Nieuwe tempelvorm</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Natuurlijk bestaat de mogelijkheid dat <em>Hadrianus</em> een nieuwe tempelvorm heeft geïntroduceerd en hiermee tegen de regels van Vitruvius is ingegaan. Daar staat tegenover dat overige tempels die door Hadrianus zijn gebouwd, zoals de ‘<em>Tempel van Trajanus</em>’ en de ‘<em>Tempel van Venus en Roma</em>’, wel voldoen aan de gestelde klassieke regels.</p>


<div class="wp-block-image is-style-default">
<figure class="aligncenter size-large is-resized"><img fetchpriority="high" decoding="async" width="492" height="356" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2021/02/venusenrome.jpg" alt="" class="wp-image-944" style="width:688px;height:498px" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2021/02/venusenrome.jpg 492w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2021/02/venusenrome-300x217.jpg 300w" sizes="(max-width: 492px) 100vw, 492px" /><figcaption class="wp-element-caption"><em>Tempel van Venus en Rome</em></figcaption></figure>
</div>


<h2 class="wp-block-heading">Audiëntiezaal ja&#8230;</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Gebaseerd op de vorm van het gebouw en antieke bronnen hebben Godfrey en Hemsoll een andere functie van het gebouw voorgesteld die naar hun idee het meest plausibel is: een <em><em>audiëntiezaal</em></em> van keizer Hadrianus. Een van die antieke bronnen was Cassius Dio’s <em>Historia Romana</em> waarin we lezen hoe in het Pantheon politieke activiteiten plaatsvonden. “<em>Hij (</em>Hadrianus<em>) handelde met behulp van de senaat alle belangrijke en meest dringende zaken af en hij hield gerechtshof met de hulp van de belangrijkste mannen, soms in het paleis, soms op het Forum of het Pantheon of diverse andere plaatsen, altijd zittend op een tribunaal zodat al wat werd gedaan openbaar werd gemaakt.</em>&#8220;</p>



<h2 class="wp-block-heading">Symbool voor Romeinse wereld</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Naast het feit dat het Pantheon werd gebruikt voor het bespreken van wereldpolitiek (de Romeinen zagen hun rijk als de hele wereld) kan de &#8220;bol&#8221; die in het Pantheon past, duiden op een symbolische weergave van die wereld. Dit idee is terug te vinden bij filosoof <em>Hub Zwart</em>. “<em>Het Pantheon symboliseert het moment waarop heel de toenmalige wereld zich binnen de Romeinse invloedsfeer – letterlijk &#8211; bevindt. De wereld vindt onderdak in de sferische ruimte van deze Romeinse machtstolp. Het Pantheon is een gebouw met de vorm van een bol dat de hele wereld in zich op wil nemen, de sferische kern van een sferisch imperium, uitdijend vanuit een geometrisch centrum. Daarom ook is er voor alle goden, zelfs vergeten of onbekende goden, in dit gebouw een plaats uitgespaard. De gedachte van de bol ligt ten grondslag aan, motiveert en legitimeert, het Romeinse imperialisme</em>.”</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full"><img decoding="async" width="318" height="266" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2021/02/pantheon5.jpg" alt="" class="wp-image-835" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2021/02/pantheon5.jpg 318w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2021/02/pantheon5-300x251.jpg 300w" sizes="(max-width: 318px) 100vw, 318px" /></figure>
</div>


<p class="wp-block-paragraph">De daadwerkelijke functie van het gebouw wordt hiermee in het midden gelaten, omdat gekeken wordt naar de boodschap die het Pantheon uitstraalt.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/pantheon-6/">Functie van het Pantheon</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://heesen.online/pantheon-6/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Bouw van het Pantheon</title>
		<link>https://heesen.online/pantheon-5/</link>
					<comments>https://heesen.online/pantheon-5/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[JosWP]]></dc:creator>
		<pubDate>Fri, 05 Feb 2021 14:26:15 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Geschiedenis]]></category>
		<category><![CDATA[Teksten in het Nederlands/Dutch]]></category>
		<category><![CDATA[Apollodorus]]></category>
		<category><![CDATA[Hadrianus]]></category>
		<category><![CDATA[Pantheon]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://heesen.online/?p=873</guid>

					<description><![CDATA[<p>Voordat we ingaan op een nadere bespreking van de bijdrage van de functie van het Pantheon aan haar conservering door de eeuwen heen, moeten we eerst nog vaststellen wie de architect was en wat de exacte datering van het Pantheon is.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/pantheon-5/">Bouw van het Pantheon</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph">Voordat we ingaan op een nadere bespreking van de bijdrage van de functie van het Pantheon aan haar conservering door de eeuwen heen, moeten we eerst nog vaststellen wie de architect was en wat de exacte datering van het Pantheon is.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Apollodorus ja…</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Het huidige Pantheon wordt gedateerd ten tijde van <em>Hadrianus</em>, maar deze datering is ook wel aangevochten. De <em>Historia Augusta </em>schrijft dat Hadrianus verantwoordelijk was voor de bouw. Er zijn echter moderne wetenschappers die van mening zijn dat de bouw al veel eerder begonnen moet zijn.</p>



<p class="wp-block-paragraph">De Duitse archeoloog <em>Wolf-Dieter Heilmeyer</em> denkt dat de verantwoordelijke architect <em>Apollodorus van Damascus</em> is geweest. Apollodorus was onder <em>Trajanus</em> de meest gevraagde architect in Rome. Hij wordt daarin gesteund door <em>Paula Landart</em>, een Franse linguïste, die opmerkt dat de baden van Trajanus, die met zekerheid zijn ontworpen door Apollodorus, koepelconstructies bevatten die lijken op die van het Pantheon.  </p>


<div class="wp-block-image is-style-default">
<figure class="aligncenter size-large is-resized"><img decoding="async" width="250" height="333" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2021/02/apollodorus.jpg" alt="" class="wp-image-874" style="width:318px;height:424px" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2021/02/apollodorus.jpg 250w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2021/02/apollodorus-225x300.jpg 225w" sizes="(max-width: 250px) 100vw, 250px" /><figcaption class="wp-element-caption"><em>Apollodorus van Damascus</em></figcaption></figure>
</div>


<h2 class="wp-block-heading">Apollodorus nee…</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Apollodorus kan niet verantwoordelijk zijn geweest voor de bouw als uit wordt gegaan van de meest gesteunde datering en wel die in de tijd van Hadrianus. Apollodorus viel namelijk bij hem in ongenade en <em>Cassius Dio</em> meldt dat hij door de keizer uit Rome verbannen werd. Het gerucht gaat dat Hadrianus, als klein kind, Apollodorus eens ongevraagd advies had gegeven, waarop de architect Hadrianus woedend wegstuurde. Hadrianus zou daarom later als keizer zijn eigen gebouwen willen ontwerpen om wraak te nemen op Apollodorus.</p>


<div class="wp-block-image is-style-default">
<figure class="aligncenter size-large is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="265" height="299" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2021/02/hadrianus.jpg" alt="" class="wp-image-875" style="width:328px;height:370px"/><figcaption class="wp-element-caption"><em>Keizer Hadrianus</em></figcaption></figure>
</div>


<h2 class="wp-block-heading">Hadrianus ja&#8230;</h2>



<p class="wp-block-paragraph"><em>Roberto Vighi</em>, een kenner op het gebied van de Hadriaanse architectuur, is van mening dat Hadrianus zelf de architect van het Pantheon was: <em>“The very character of the Pantheon suggests that Hadrian himself was its architect. Only one such as he was, at one and the same time an impassioned admirer of Greek culture and art and a daring innovator in the field of Roman architecture, could have conceived this union of a great pedimental porch in the Greek manner and of a vast circular hall, a masterpiece of architecture, typically Roman in its treatment of curvilinear space, and roofed with the largest dome ever seen.”</em></p>



<h2 class="wp-block-heading">Datering</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Er is archeologisch bewijs waaruit een datering van de bouw van het Pantheon ten tijde van Hadrianus blijkt. Dit bewijs bestaat uit stempels op de bakstenen waaruit het gebouw deels vervaardigd is. In 1892 ontdekte de Franse architect <em>Georg Chadanne </em>deze stempels op de bakstenen. De stempels geven de plaats van productie van de steen aan en in sommige gevallen de consuls op dat moment. De data op het gros van de stenen liggen allemaal tussen 120 en 125 na Christus. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Het grootste deel van de stenen stamt uit 123. Aangezien Hadrianus keizer was tussen 117 en 138 na Christus, wordt het Pantheon op basis van dit archeologisch materiaal aan hem toegeschreven.</p>



<p class="wp-block-paragraph">In het volgende bericht meer over de functie van het Pantheon door de afgelopen 20 eeuwen heen.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/pantheon-5/">Bouw van het Pantheon</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://heesen.online/pantheon-5/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Het Pantheon in Rome</title>
		<link>https://heesen.online/pantheon-1/</link>
					<comments>https://heesen.online/pantheon-1/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[JosWP]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 01 Feb 2021 10:23:47 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Geschiedenis]]></category>
		<category><![CDATA[Teksten in het Nederlands/Dutch]]></category>
		<category><![CDATA[Augustus]]></category>
		<category><![CDATA[Hadrianus]]></category>
		<category><![CDATA[Marcus Agrippa]]></category>
		<category><![CDATA[Pantheon]]></category>
		<category><![CDATA[Rafaël]]></category>
		<category><![CDATA[Rome]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://heesen.online/?p=829</guid>

					<description><![CDATA[<p>Van alle wereldsteden die ik bezocht, is Rome me het beste bijgebleven. En van al het moois dat Rome (en Vaticaanstad!) te bieden heeft, is voor mij het Pantheon, aan de zuidzijde van de Piazza della Rotonda,  het meest intrigerend. Het Pantheon is een complexer gebouw dan het blote oog doet vermoeden en het houdt de gemoederen van historici en archeologen al vele jaren bezig.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/pantheon-1/">Het Pantheon in Rome</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph">Van alle wereldsteden die ik bezocht, is <em>Rome</em> me het beste bijgebleven. En van al het moois dat Rome (en Vaticaanstad!) te bieden heeft, is voor mij het <em>Pantheon</em>, aan de zuidzijde van de <em>Piazza della Rotonda</em>,  het meest intrigerend. Het Pantheon is een complexer gebouw dan het blote oog doet vermoeden en het houdt de gemoederen van historici en archeologen al vele jaren bezig.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Vandaar dat ik me wat dieper in de historie ervan heb verdiept:</p>



<h2 class="wp-block-heading">Het Pantheon</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Het Pantheon in Rome is een van de best bewaard gebleven Romeinse gebouwen ter wereld. Dit dankt het gebouw aan het feit dat het in de 7e eeuw werd omgevormd tot kerk en continu in gebruik is gebleven en onderhouden. Het Pantheon is nu nog steeds in gebruik als rooms-katholieke kerk en is gewijd aan de <em>Heilige Maria</em> en de martelaren (<em>Santa Maria ad Martyres</em>). Die benaming, ‘<em>martyres</em>’ (martelaren) is verbonden aan een verhaal waarvan niemand nog weet of na kan gaan of het waar is; men zegt dat er in de vloer van het Pantheon 28 kruiwagens vol botten van martelaren zijn leeggestort…</p>


<div class="wp-block-image is-style-default">
<figure class="aligncenter size-large"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="717" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2021/02/pantheon1.jpg" alt="" class="wp-image-830" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2021/02/pantheon1.jpg 1024w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2021/02/pantheon1-300x210.jpg 300w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2021/02/pantheon1-768x538.jpg 768w" sizes="auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /><figcaption class="wp-element-caption"><em>Pantheon, Rome &#8211; vooraanzicht</em></figcaption></figure>
</div>


<h2 class="wp-block-heading">Romeinse keizers</h2>



<p class="wp-block-paragraph">De naam Pantheon wordt vaak vertaald als “<em>tempel van alle goden</em>”. Een betere vertaling is echter misschien “<em>geheel goddelijk</em>”, net als het woord “<em>panagia</em>” – een van de epitheta van de Maagd Maria – “<em>geheel heilig</em>” betekent en niet “<em>alle heiligen</em>”, en het woord “<em>panormos</em>” weer “<em>volledige haven</em>” betekent. &#8220;<em>Pan</em>&#8221; zou dus ook in Pantheon beter als &#8220;<em>geheel</em>&#8221; of &#8220;<em>volledig</em>&#8221; gelezen kunnen worden.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Het oorspronkelijke gebouw dateerde uit 27 v. Chr. en werd gebouwd onder het consulaat van <em>Marcus Agrippa</em>. Die tempel werd in 80 n. Chr. tijdens een grote brand verwoest. Onder keizer <em>Domitianus</em> werd het Pantheon weer hersteld. In 110 tijdens de regering van keizer <em>Trajanus</em> (98-117) werd het Pantheon door de bliksem getroffen. Voor de tweede keer moest het Pantheon weer worden opgebouwd. Keizer <em>Hadrianus </em>liet tussen 119 en 125 het Pantheon geheel herbouwen, waarbij het zijn huidige ronde vorm kreeg.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Inscriptie op façade</h2>



<p class="wp-block-paragraph">De oorspronkelijke wijdingstekst die Agrippa als opdrachtgever vermeldde, werd ook op het nieuwe gebouw aangebracht. Op de façade (gevel aan de voorzijde) staat in bronzen letters:</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>M · AGRIPPA · L · F · COS · TERTIUM · FECIT</strong></p>



<p class="wp-block-paragraph">Dit betekent: <em>&#8216;Marcus Agrippa, de zoon van Lucius, maakte dit tijdens zijn derde consulaat’</em>. Hoewel het huidige Pantheon dus onder Hadrianus werd gebouwd, liet hij <em>niet</em> zijn eigen naam op de gevel vereeuwigen, omdat hij daarmee de senaat voor het hoofd zou stoten. Keizer Domitianus had eerder enkele gerestaureerde gebouwen met z&#8217;n eigen naam beschreven, wat hem niet in dank was afgenomen. Het kwam Hadrianus bovendien niet slecht uit dat er op deze plek al eerder door Agrippa was gebouwd. Door de verbinding aan te houden met Agrippa, rechterhand van keizer <em>Augustus</em>, kon Hadrianus zich als legitiem opvolger van Augustus presenteren.</p>


<div class="wp-block-image is-style-default">
<figure class="aligncenter size-large is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="600" height="399" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2021/02/pantheon2.jpg" alt="" class="wp-image-831" style="width:687px;height:457px" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2021/02/pantheon2.jpg 600w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2021/02/pantheon2-300x200.jpg 300w" sizes="auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px" /><figcaption class="wp-element-caption"><em>Pantheon, Rome &#8211; in vogelvlucht</em></figcaption></figure>
</div>


<p class="wp-block-paragraph"></p>



<h2 class="wp-block-heading">Augustus en Hadrianus</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Dit wordt nog verder bevestigd doordat de as van het Pantheon gebouw zich namelijk op 355 graden naar het noorden bevindt en hierdoor direct gericht is op de ingang van het Mausoleum van Augustus, dat zich circa 750 meter verderop bevindt. <br>Dit zorgt voor een visuele connectie tussen de bouwwerken. Doordat Hadrianus zijn <em>pronaos</em> (voorportaal) op exact dezelfde locatie heeft geplaatst, is er ook een visuele link gecreëerd tussen Hadrianus en Augustus. Weliswaar zijn al ten tijde van Hadrianus zijn nieuwe gebouwen tussen het Pantheon en het Mausoleum van Augustus geplaatst.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Het meest opvallende element op de façade is het formaat van de letters van de inscriptie. Die zijn circa 70 centimeter hoog en gemaakt van brons. Dit is een unieke afmeting: deze letters zijn de grootste bronzen letters die in Rome te vinden zijn. Er is slechts één andere bronzen inscriptie in Rome die enigszins in de buurt komt van dit formaat: de inscriptie van de deels gereconstrueerde ‘<em>Tempel van Castor en Pollux</em>’ op het Forum Romanum uit 6 na Chr. Die zijn circa 50 centimeter hoog.</p>


<div class="wp-block-image is-style-default">
<figure class="aligncenter size-large"><img loading="lazy" decoding="async" width="697" height="537" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2021/02/castorenpollux.jpg" alt="" class="wp-image-900" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2021/02/castorenpollux.jpg 697w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2021/02/castorenpollux-300x231.jpg 300w" sizes="auto, (max-width: 697px) 100vw, 697px" /><figcaption class="wp-element-caption"><em>De tempel (pilaren en podium) van Castor en Pollux op het Forum Romanum</em></figcaption></figure>
</div>


<h2 class="wp-block-heading">Katholieke kerk</h2>



<p class="wp-block-paragraph">De tempel werd in 609 door keizer <em>Phocas</em> geschonken aan paus <em>Bonifatius IV</em> die van het gebouw een kerk maakte, gewijd aan de Heilige Maria en alle Heiligen en Martelaren. Veel andere tempels werden na de opkomst van het christendom afgebroken. Het Pantheon werd dit lot bespaard doordat de katholieke kerk het gebouw min of meer adopteerde.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Rafaël</h2>



<p class="wp-block-paragraph">In het Pantheon liggen verscheidene vooraanstaande Italianen begraven. De beroemdste persoon die werd bijgezet is natuurlijk <em>Raffaello Sanzio</em> uit <em>Urbino</em> (1483-1520), in het Nederlandstalig gebied beter bekend als <em>Rafaël</em>. Men vindt de graftombe van Rafaël rechts van de graftombe van <em>Koning Umberto </em>I. Ook Rafaëls verloofde <em>Maria Bibbiena</em> werd hier begraven. Zij was de nicht van een van zijn bescherm-heren. De twee waren jarenlang verloofd, maar trouwden nooit. Uiteindelijk stierf Maria eerder dan Rafaël. Het heeft er alle schijn van dat de kunstenaar veel meer geïnteresseerd was in zijn minnares, de bekoorlijke <em>Margarita Luti</em>, <em>La Fornarina</em> (“de bakkersdochter”). Zo heet het beroemde portret dat Rafaël van haar schilderde. De tekst op de sarcofaag die in de graftombe ligt, stelt dat de kist de OSSA ET CINERES – botten en as – van de kunstenaar bevat.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Bovendien wordt zijn graf gesierd met een versregel: &#8216;<em>Hier ligt Rafaël. Toen hij nog leefde vreesde Moeder Natuur door hem overtroffen te worden; toen hij stierf vreesde ze met hem te sterven</em>.’</p>


<div class="wp-block-image is-style-default">
<figure class="aligncenter size-large is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="823" height="687" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2021/02/rafael.jpg" alt="" class="wp-image-862" style="width:430px;height:358px" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2021/02/rafael.jpg 823w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2021/02/rafael-300x250.jpg 300w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2021/02/rafael-768x641.jpg 768w" sizes="auto, (max-width: 823px) 100vw, 823px" /><figcaption class="wp-element-caption"><em>De kunstenaar Rafaël heeft zijn graftombe in het Pantheon</em></figcaption></figure>
</div>


<h2 class="wp-block-heading">Functie</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Historici hebben in de loop der jaren meerdere mogelijkheden gegeven voor de functie van Het Pantheon. Sommigen beweren dat het een tempel was, maar ook een functie als zonnewijzer of audiëntiezaal van de keizer wordt niet uitgesloten. Daarnaast heeft het unieke ontwerp van het Pantheon het nodige bijgedragen aan de vele discussies. Zo claimen diverse wetenschappers dat het ontwerp zo ingenieus was dat al onze voorgaande generaties het gebouw te mooi vonden om het af te breken of te vernietigen en dat dit een belangrijke factor voor zijn conservering moet zijn geweest. </p>


<div class="wp-block-image is-style-default">
<figure class="aligncenter size-large is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="512" height="342" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2021/02/pantheon3.jpg" alt="" class="wp-image-832" style="width:689px;height:460px" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2021/02/pantheon3.jpg 512w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2021/02/pantheon3-300x200.jpg 300w" sizes="auto, (max-width: 512px) 100vw, 512px" /><figcaption class="wp-element-caption"><em>Pantheon, Rome &#8211; van binnen en omhoog</em></figcaption></figure>
</div>


<h2 class="wp-block-heading">Constructie materiaal</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Daarnaast is er nog een discussiepunt waar de meningen over uiteen lopen: het bouwmateriaal van het Pantheon. Maar deze discussie is recent beslecht met een onderzoek dat de exacte samenstelling van het gebruikte materiaal heeft onthuld. Dit, op beton lijkende, materiaal is bijzonder duurzaam en stevig, waardoor verschillende wetenschappers van mening zijn dat met name het bouwmateriaal veel heeft bijgedragen aan de conservering van het gebouw.</p>



<p class="wp-block-paragraph">In een volgend bericht gaan we dieper in op de indeling en functie van het Pantheon.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/pantheon-1/">Het Pantheon in Rome</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://heesen.online/pantheon-1/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
