<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>Jezus Archieven - HEESEN Online</title>
	<atom:link href="https://heesen.online/tag/jezus/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://heesen.online/tag/jezus/</link>
	<description>Blogs van Jos Heesen</description>
	<lastBuildDate>Mon, 21 Sep 2026 12:20:41 +0000</lastBuildDate>
	<language>nl-NL</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=7.1.4</generator>
	<item>
		<title>Is Jesus een mythe?</title>
		<link>https://heesen.online/is-jesus-een-mythe/</link>
					<comments>https://heesen.online/is-jesus-een-mythe/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[JosWP]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 28 Mar 2026 13:25:14 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Bijzondere personen en/of helden]]></category>
		<category><![CDATA[Geschiedenis]]></category>
		<category><![CDATA[Mystiek]]></category>
		<category><![CDATA[Teksten in het Nederlands/Dutch]]></category>
		<category><![CDATA[Bijbel]]></category>
		<category><![CDATA[Flavius Josephus]]></category>
		<category><![CDATA[Jezus]]></category>
		<category><![CDATA[Lucas]]></category>
		<category><![CDATA[Matteüs]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://heesen.online/?p=7863</guid>

					<description><![CDATA[<p>Ja, Jezus is een mythisch persoon. Niet in de zin dat er in de eerste eeuw nooit iemand met de naam Jezus was, die rond Galilea predikte. Maar hij is een mythe in de zin dat er duidelijk heel veel verhalen en legendes bovenop het originele verhaal van zijn leven zijn gestapeld.<br />
In dit verband heeft mij het Kerstverhaal vanuit het perspectief van de apostelen, die een bijdrage aan de Bijbel leverden, altijd verward.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/is-jesus-een-mythe/">Is Jesus een mythe?</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph"><br>Ja, <em>Jezus</em> is een mythisch persoon. Niet in de zin dat er in de eerste eeuw nooit iemand met de naam Jezus was, die rond <em>Galilea</em> predikte. Maar hij is een mythe in de zin dat er duidelijk heel veel verhalen en legendes bovenop het originele verhaal van zijn leven zijn gestapeld. <br>In dit verband heeft mij het Kerstverhaal vanuit het perspectief van de apostelen, die een bijdrage aan de Bijbel leverden, altijd verward.</p>



<h3 class="wp-block-heading">Lucas en Matteüs</h3>



<p class="wp-block-paragraph">Wat ik bedoel is dit: het Kerstverhaal wordt verteld in <em>Lucas</em> en <em>Matteüs</em>, maar in de andere twee evangeliën (van <em>Marcus</em> en <em>Johannes</em>) is er geen verhaal over de geboorte van Jezus.<br>Als je ooit de kans krijgt, zet deze verhalen dan eens naast elkaar en lees ze regel voor regel om een idee te krijgen van hoe en waar ze verschillen. <br>Er zijn ook een paar overeenkomsten, zoals dat Jesus&#8217; ouders <em>Maria</em> en <em>Jozef</em> zijn.<br>De familie van Jesus is op de een of andere manier verbonden met zowel <em>Nazareth</em> als <em>Bethlehem</em>. Verder zijn de evangeliën het niet over veel eens.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Als we ons nu tot Lucas wenden, zien we dat de familie van Jesus oorspronkelijk uit Nazareth lijkt te komen. De reden dat ze in Bethlehem zijn, is gecompliceerd te noemen. <em>Keizer Augustus</em> voerde de meest bizarre belasting in waar je ooit van hebt gehoord: alle nakomelingen van <em>Koning David</em> (zoals Jezus) moeten naar Bethlehem terugkeren om die belasting te betalen (David is op dat moment in de tijd ongeveer 41 generaties terug in de tijd!). Maar hoe dan ook, daarom was het gezin in Bethlehem. </p>



<p class="wp-block-paragraph">In Matteüs: wanneer Jezus in Bethlehem wordt geboren, krijgt hij bezoek van de drie Wijzen. Maria en Jozef moeten naar Egypte vluchten omdat koning Herodes kindermoord pleegt in en rond Bethlehem in een vergeefse poging Jezus te doden. Dan keren ze terug als het veilig is, en vestigen zich in Nazareth, voor het geval Herodes nog wat van plan is.</p>



<p class="wp-block-paragraph">De pasgeboren Jezus krijgt ook bezoek van een groep herders die van hem hoorden door een engelenkoor. Opvallend is dat geen van deze gebeurtenissen, zelfs maar zijdelings, in de tekst van het andere evangelie wordt genoemd. Om de een of andere reden vergat Lucas de kindermoord of de reis naar Egypte te noemen. En op dezelfde manier &#8220;vergeet&#8221; Mattheüs de bijzonder vreemde belasting van de Keizer te noemen.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Deze aspecten van het leven van Jesus is de mythe. Mogelijk was er een man die ronddwaalde en predikte en wonderen deed in de 1<sup>e</sup> eeuw. Maar al deze mythologie die bovenop zijn leven is toegevoegd, maakt hem tot een mythische figuur. Dat er een dergelijke man, genaamd Jezus, echt bestaan heeft, werd genoteerd door <em>Flavius Josephus</em><sup>1</sup>, een bijna tijdgenoot van Jezus.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full"><img fetchpriority="high" decoding="async" width="401" height="600" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/09/flaviusjosephus.jpg" alt="" class="wp-image-3278" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/09/flaviusjosephus.jpg 401w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/09/flaviusjosephus-201x300.jpg 201w" sizes="(max-width: 401px) 100vw, 401px" /><figcaption class="wp-element-caption">Flavius Josephus (37-ca.&nbsp;100)</figcaption></figure>
</div>


<h3 class="wp-block-heading">Flavius Josephus</h3>



<p class="wp-block-paragraph">Flavius Josephus, ook bekend als <em>Yosef ben Matityahu</em>, was een Joodse aristocraat geboren in Jeruzalem rond 37. Voor zover bekend schreef hij vier werken. <br>Het eerste, waarschijnlijk gepubliceerd rond 75, was de <em>Joodse Oorlog</em>. Het was een verslag van het conflict tussen <em>Rome</em> en de <em>Joden</em>, de strijd tussen 66 en 71 waaraan Josephus zelf deelnam, en die eindigde met de&nbsp;<em>Belegering van Masada</em>. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Een tweede werk was <em>Oudheden van de Joden&nbsp;</em>en werd ergens vóór de dood van de laatste Flaviër, <em>Domitianus</em>, in 96 in het Grieks gepubliceerd. Het doel van het werk lijkt te zijn geweest het uitleggen van de Joodse geschiedenis en cultuur aan een niet-Joods publiek. Mogelijk beschouwde hij dit als een belangrijk project gezien de conflicten tussen Joden en heidenen in die tijd. Door het hele werk heen prijst hij de Joden als het hoogtepunt van de beschaving en vertelt hij de geschiedenis van de wereld vanuit hun perspectief. In dit werk noemt hij Jezus tweemaal.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Daarmee is dit werk belangrijk als tweede bron voor gebeurtenissen die in de Bijbel voorkomen, zoals de verhalen van&nbsp;<em>Pontius Pilatus, Herodes de Grote, Johannes de Doper, Jakobus, </em>de broer van <em>Jezus, </em>en <em>Jezus van Nazareth</em>. <br>Hoewel de Bijbel waarschijnlijk een van Josephus&#8217; bronnen voor deze verhalen was, bevestigen zijn hervertellingen dat deze destijds door de Joden als historische verhalen werden beschouwd.</p>



<h4 class="wp-block-heading">Andere bronnen</h4>



<ul class="wp-block-list">
<li>Rond het jaar 110&nbsp;vermeldt&nbsp;de Romeinse senator <em>Plinius de Jongere</em> christenen en degene die ze vereren.</li>



<li>Omstreeks 120 is het de beurt van de historicus <em>Tacitus</em> om Jezus te noemen.</li>



<li>Zijn tijdgenoot <em>Suetonius</em> vermeldt dat er ten tijde van <em>Claudius</em> rellen waren onder de Romeinse Joden, met als aanleiding het optreden van “<em>de agitator Chrestus</em>” (de voor ons ongebruikelijke spelling is in antieke teksten gangbaar).</li>
</ul>



<h3 class="wp-block-heading">Veel meer evangeliën</h3>



<p class="wp-block-paragraph">Er zijn nogal wat andere evangeliën bekend, zoals dat van <em>Thomas</em>, van <em>Maria</em>, van <em>Judas</em>, van <em>Petrus</em>, of het ‘Proto-evangelie’ van <em>Jacobus</em> – een uitgebreide vertelling over de geboorte van Jezus. Waarom zijn die grotendeels uit het zicht verdwenen? </p>



<p class="wp-block-paragraph">Er zijn ook pogingen geweest om uit de veelheid aan evangeliën één enkel evangelie te distilleren, een zogenaamde evangelieharmonie, die dan de andere overbodig zou maken. Waarom is dat mislukt?</p>



<p class="wp-block-paragraph">Het is het resultaat van ontwikkelingen in de 2<sup>e</sup> eeuw. In de loop van die eeuw werd duidelijk dat deze vier evangeliën het meest gelezen en verteld werden. Gemeenschappen die eerder maar een enkel evangelie bezaten, wilden van alle vier een exemplaar bemachtigen. Toen ontstonden ook de eerste handschriften waarin de vier evangeliën bij elkaar werden gebracht. Aan het eind van de 2<sup>e</sup> eeuw kon een kerkvader als <em>Ireneüs van Lyon</em><sup>2</sup> met nadruk schrijven dat het ook precies deze vier moesten zijn: er mocht niets meer af, niets meer bij, en niets meer voor in de plaats, wat anderen ook beweerden en probeerden.</p>



<h3 class="wp-block-heading">Lang proces</h3>



<p class="wp-block-paragraph">In werkelijkheid betekenden deze ontwikkelingen niet dat andere evangeliën niet meer gelezen werden. Zo heeft de <em>Syrische</em> kerk tot in de 5<sup>e</sup> eeuw een evangelie-harmonie gebruikt in plaats van de vier afzonderlijke evangeliën. Een boek als het <em>Proto-evangelie van Jacobus</em> was tot in de Middeleeuwen populair. Sowieso is het vaststellen van de Christelijke canon – de afgeronde lijst van gezaghebbende boeken – een lang proces geweest. Maar de contouren van wat het <em>Nieuwe Testament</em> zou worden waren aan het eind van de 2<sup>e</sup> eeuw wel duidelijk.</p>



<h3 class="wp-block-heading">De oudste vier</h3>



<p class="wp-block-paragraph"><em>Marcus, Matteüs, Lukas</em> en <em>Johannes</em> zijn ook de oudste evangeliën die we kennen, en in die volgorde. Die ouderdom, naast natuurlijk de kennelijk aansprekende inhoud, verklaart waarschijnlijk hun succes in de eerste eeuwen van het Christendom. Het is verder wel duidelijk waarom het oudste evangelie, dat van Marcus, is geschreven. Met het verstrijken van de tijd werd het belangrijk om verhalen en herinneringen aan Jezus te bewaren, en om een selectie te maken en die creatief te bewerken tot een samenhangend geheel.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Deze scheppingsdaad van Marcus werd nagevolgd door Matteüs en Lucas, die het evangelie naar Marcus gebruikten en ook ander materiaal inbrachten. Zodoende lieten ze ook zien dat voor hun gevoel Marcus niet alles had gezegd en ook niet op de beste manier. Geheel anders was weer Johannes, hoezeer ook hij het idee van zo’n biografie gekend moet hebben. <br>Aan het evangelie van Johannes kun je nog sterker dan aan de andere zien dat het bij een biografie – en dus ook bij een evangelie – evenveel over de schrijver zelf gaat als over de beschreven persoon.</p>



<h3 class="wp-block-heading">Waarom juist deze vier?</h3>



<p class="wp-block-paragraph">In de eerste eeuwen circuleerden meer evangeliën (zoals het Evangelie van Thomas), maar deze vier werden canoniek omdat ze:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>apostolische oorsprong hadden (of daaraan verbonden waren)</li>



<li>consistent waren met de kern van het geloof</li>



<li>breed geaccepteerd waren in verschillende regio’s</li>
</ul>



<h3 class="wp-block-heading">Verschillen en “tegenstrijdigheden”</h3>



<p class="wp-block-paragraph">Naast de hierboven aangegeven verschillen, zijn er nog meer, bijvoorbeeld:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>volgorde van gebeurtenissen</li>



<li>details rond de opstanding</li>



<li>woorden van Jezus</li>
</ul>



<p class="wp-block-paragraph">Dit is geen fout, maar juist typisch voor: onafhankelijke getuigenverslagen. Volledig identieke verhalen zouden eerder wijzen op kopiëren.</p>



<h3 class="wp-block-heading">De belangrijkste verschillen</h3>



<p class="wp-block-paragraph">Hieronder de verschillen in de evangeliën van Matteüs en Lucas ten aanzien van de geboorte van Jeszus:</p>



<figure class="wp-block-table"><table class="has-fixed-layout"><thead><tr><th><em>Thema</em></th><th>Matteüs</th><th>Lucas</th></tr></thead><tbody><tr><td><strong>Perspectief</strong></td><td>Jozef centraal</td><td>Maria centraal</td></tr><tr><td><strong>Aankondiging</strong></td><td>Engel verschijnt aan Jozef</td><td>Engel verschijnt aan Maria</td></tr><tr><td><strong>Geboorteplaats</strong></td><td>Bethlehem (lijkt vanzelfsprekend)</td><td>Bethlehem door volkstelling</td></tr><tr><td><strong>Volkstelling</strong></td><td>Niet genoemd</td><td>Cruciaal element</td></tr><tr><td><strong>Bezoekers</strong></td><td>Wijzen uit het oosten</td><td>Herders</td></tr><tr><td><strong>Ster</strong></td><td>Ja</td><td>Nee</td></tr><tr><td><strong>Herodes</strong></td><td>Centrale rol</td><td>Niet genoemd</td></tr><tr><td><strong>Vlucht naar Egypte</strong></td><td>Ja</td><td>Nee</td></tr><tr><td><strong>Terugkeer</strong></td><td>Via Egypte → Nazareth</td><td>Direct naar Nazareth</td></tr><tr><td><strong>Toon</strong></td><td>Koninklijk, profetisch</td><td>Nederig, menselijk</td></tr></tbody></table></figure>



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<p class="wp-block-paragraph"><sup>1</sup> <strong>Titus Flavius Josephus</strong>&nbsp;(37-ca.&nbsp;100), oorspr. naam&nbsp;<strong>Josef ben Mattijahu</strong>&nbsp;genoemd, was een&nbsp;Romeins-Joodse&nbsp;geschiedschrijver en&nbsp;hagiograaf&nbsp;van&nbsp;priesterlijke&nbsp;en koninklijke afkomst. In zijn twee belangrijkste werken&nbsp;<em>Oude geschiedenis van de Joden</em>&nbsp;(ca. 94) en&nbsp;<em>De Joodse oorlog</em>&nbsp;(ca. 75) ligt het accent op de&nbsp;1<sup>e</sup> eeuw, vooral op de Joodse opstand tegen de Romeinse bezetting in de periode 66-70 (de Eerste&nbsp; Joodse Oorlog) die resulteerde in de vernietiging van Jeruzalem in&nbsp;70.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><sup>2</sup> <strong>Ireneüs van Lyon</strong>&nbsp;(circa&nbsp;122–202) is de eerste grote&nbsp;theoloog&nbsp;en&nbsp;kerkvader&nbsp;van de&nbsp;christelijke kerk, na de periode van de&nbsp;apostelen. Zijn betekenis voor de vroeg-christelijke kerk is heel groot geweest, waarvoor hij door Paus Franciscus tot kerkleraar is verklaard. Zijn formulering van de&nbsp;verzoeningsleer&nbsp;werd later, bij het&nbsp;<em>Eerste Concilie van Nicea</em>, tot grondslag van het christendom uitgeroepen.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/is-jesus-een-mythe/">Is Jesus een mythe?</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://heesen.online/is-jesus-een-mythe/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Jezus als historisch personage</title>
		<link>https://heesen.online/jezus-als-historisch-personage/</link>
					<comments>https://heesen.online/jezus-als-historisch-personage/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[JosWP]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 29 Oct 2023 13:41:38 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Bijzondere personen en/of helden]]></category>
		<category><![CDATA[Geschiedenis]]></category>
		<category><![CDATA[Mystiek]]></category>
		<category><![CDATA[Teksten in het Nederlands/Dutch]]></category>
		<category><![CDATA[Jezus]]></category>
		<category><![CDATA[Josephus Flavius]]></category>
		<category><![CDATA[Plinius de Jongere]]></category>
		<category><![CDATA[Tacitus]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://heesen.online/?p=4610</guid>

					<description><![CDATA[<p>Het overtuigendste bewijs dat Jezus echt geleefd heeft, is de vroege en brede erkenning van zijn bestaan door niet-christelijke bronnen.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/jezus-als-historisch-personage/">Jezus als historisch personage</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph">Het overtuigendste bewijs dat <em>Jezus</em> echt geleefd heeft, is de vroege en brede erkenning van zijn bestaan door niet-christelijke bronnen. Deze bronnen omvatten:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li><strong>Josephus Flavius</strong>, een Joods historicus uit de eerste eeuw na Christus, vermeldt Jezus in zijn boek &#8220;<em>Joodse Oudheden</em>&#8220;. Hij noemt Jezus een &#8220;<em>wijze man</em>&#8221; die door velen werd geëerd en die door de Romeinen werd gekruisigd.</li>



<li><strong>Tacitus</strong>, een Romeinse historicus uit de eerste eeuw na Christus, vermeldt Jezus in zijn boek &#8220;<em>Annales</em>&#8220;. Hij noemt Jezus een &#8220;<em>Christus</em>&#8221; die door de Romeinen werd gekruisigd en waarvan de volgelingen werden vervolgd.</li>



<li><strong>Plinius de Jongere</strong> in zijn brief aan <em>Trajanus</em>.</li>
</ul>



<p class="wp-block-paragraph">Deze bronnen zijn belangrijk omdat ze onafhankelijk van de christelijke evangeliën zijn geschreven. <br>Ze geven aan dat Jezus een historische figuur was die in de eerste eeuw na Christus leefde en stierf.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Josephus Flavius</h2>



<p class="wp-block-paragraph">De Joodse historicus <em>Flavius Josephus</em>, die leefde van 37 tot 100, noemde <em>Jezus van Nazareth</em> tweemaal in zijn boek &#8220;<em>Oude Geschiedenis van de Joden</em>&#8220;. De eerste passage, die bekend staat als het <em>Testimonium Flavianum</em>, is een uitgebreide beschrijving van het leven en de dood van Jezus. De tweede passage is een kortere verwijzing naar Jezus als een wijze man die door de Romeinen werd gekruisigd.</p>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>Het Testimonium Flavianum</strong></h3>



<p class="wp-block-paragraph">Het T<em>estimonium Flavianum</em> is een controversiële passage die door sommige geleerden wordt beschouwd als een authentieke beschrijving van Jezus, terwijl anderen het beschouwen als een latere toevoeging aan <em>Josephus</em>&#8216; werk. De passage luidt als volgt:</p>



<blockquote class="wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow">
<p class="wp-block-paragraph">&#8220;<em>In die tijd was er een wijze man, Jezus genaamd, die goede werken verrichtte en onderwijs gaf aan mensen die hun leven hadden verdorven. Hij trok velen van de Joden en van de andere volkeren aan, en hij werd de Christus genoemd. Toen de hogepriesters en onze leiders hem verwierpen, veroordeelden ze hem ter dood en kruisigden hem. Maar toen hij drie dagen later weer opstond, gingen zijn volgelingen hem volgen. En tot op de dag van vandaag bestaat het volk van de christenen, dat zijn naam draagt.</em>&#8220;</p>
</blockquote>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>De tweede passage</strong></h3>



<p class="wp-block-paragraph">De tweede passage van Josephus over Jezus is te vinden in boek 20, hoofdstuk 9 van &#8220;<em>Oude Geschiedenis van de Joden</em>&#8220;. In deze passage wordt Jezus genoemd als een wijze man die door de Romeinen werd gekruisigd. De passage luidt als volgt:</p>



<blockquote class="wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow">
<p class="wp-block-paragraph">&#8220;<em>In die tijd was er een zekere Jezus, een wijs man, als het ware een meester van de waarheid, die wonderen verrichtte en de volgelingen van de waarheid onderwees. Hij werd door de mensen Christus genoemd. Toen Pontius Pilatus, de stadhouder van Judea, door de Joden werd uitgedaagd, werd hij gekruisigd</em>.&#8221;</p>
</blockquote>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>Interpretaties</strong></h3>



<p class="wp-block-paragraph">De geleerden zijn verdeeld over de vraag of het Testimonium Flavianum authentiek is. Sommigen geloven dat het een authentieke beschrijving van Jezus is, terwijl anderen het beschouwen als een latere toevoeging aan Josephus&#8217; werk. Er zijn verschillende argumenten aangevoerd voor beide kanten van de zaak.</p>



<h4 class="wp-block-heading">Ja, authentiek</h4>



<p class="wp-block-paragraph">Degenen die geloven dat het Testimonium Flavianum authentiek is, wijzen op het feit dat het al in de 2e eeuw na Christus door andere schrijvers werd geciteerd. Ze beweren ook dat de passage geen christelijke terminologie bevat, wat erop zou kunnen wijzen dat het werd geschreven door een niet-christelijke auteur.</p>



<h4 class="wp-block-heading">Nee, toegevoegd</h4>



<p class="wp-block-paragraph">Degenen die geloven dat het Testimonium Flavianum een latere toevoeging is, wijzen op het feit dat de passage een aantal christelijke opvattingen bevat, zoals de opstanding van Jezus. Ze beweren ook dat de passage taalkundige kenmerken heeft die erop wijzen dat het werd geschreven door een christelijke auteur.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full is-resized"><img decoding="async" width="401" height="600" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/09/flaviusjosephus.jpg" alt="" class="wp-image-3278" style="aspect-ratio:0.6683333333333333;width:267px;height:auto" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/09/flaviusjosephus.jpg 401w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/09/flaviusjosephus-201x300.jpg 201w" sizes="(max-width: 401px) 100vw, 401px" /><figcaption class="wp-element-caption">Josephus Flavius of Flavius Josephus (37-100)</figcaption></figure>
</div>


<h3 class="wp-block-heading">Belang Josephus Flavius</h3>



<p class="wp-block-paragraph">De passages van Josephus over Jezus zijn van groot belang voor de studie van het vroege christendom. Ze bieden een onafhankelijke bevestiging van het bestaan van Jezus en zijn kruisiging. De passages zijn echter ook controversieel, wat het moeilijk maakt om ze met zekerheid te interpreteren.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Tacitus</h2>



<p class="wp-block-paragraph">De Romeinse historicus en senator <em>Tacitus</em> verwees naar Jezus, zijn executie door <em>Pontius Pilatus</em> en het bestaan van vroege christenen in Rome in zijn laatste werk, &#8220;<em>Annalen</em>&#8221; (geschreven rond 116).</p>



<p class="wp-block-paragraph">De context van de passage is de zesdaagse Grote Brand van Rome die in 64 tijdens het bewind van de Romeinse keizer Nero een groot deel van de stad in brand stak. De passage is een van de eerste niet-christelijke verwijzingen naar de oorsprong van het christendom, de executie van Christus beschreven in de canonieke evangeliën, en de aanwezigheid en vervolging van christenen in het Rome van de eerste eeuw.</p>



<blockquote class="wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow">
<p class="wp-block-paragraph">&#8220;<em>Maar alle menselijke inspanningen, alle overvloedige geschenken van de keizer en de verzoeningen van de goden konden het sinistere geloof niet uitbannen dat de brand het gevolg was van een bevel. Om van het rapport af te komen, bevestigde Nero vervolgens de schuld en voerde hij de meest verfijnde martelingen uit aan een klasse die gehaat werd vanwege hun gruwelen, die door de bevolking christenen werd genoemd. Christus, van wie de naam zijn oorsprong vond, onderging tijdens de regering van Tiberius de extreme straf door toedoen van een van onze procureurs, Pontius Pilatus, en een zeer ondeugend bijgeloof, dat aldus voor het moment werd bedwongen, brak opnieuw uit, niet alleen in Judea, de eerste bron van het kwaad, maar zelfs in Rome, waar alle afschuwelijke en beschamende dingen uit alle delen van de wereld hun middelpunt vinden en populair worden. Dienovereenkomstig werd eerst een arrestatie verricht van allen die schuldig pleitten; vervolgens werd, op basis van hun informatie, een enorme menigte veroordeeld, niet zozeer vanwege de misdaad van het in brand steken van de stad, als wel vanwege haat tegen de mensheid.</em>&#8220;</p>
</blockquote>



<p class="wp-block-paragraph">Tacitus beschrijft vervolgens de marteling van christenen:</p>



<blockquote class="wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow">
<p class="wp-block-paragraph">&#8220;<em>Aan hun dood werd elke vorm van spot toegevoegd. Bedekt met dierenhuiden werden ze door honden verscheurd, of aan kruisen genageld, of tot de vlammen gedoemd en verbrand, om als nachtelijke verlichting te dienen, toen het daglicht was verstreken. Nero stelde zijn tuinen ter beschikking voor het spektakel en gaf een show in het circus, terwijl hij zich onder de mensen begaf in de kledij van een wagenmenner. Daarom ontstond er zelfs voor criminelen die een extreme en voorbeeldige straf verdienden een gevoel van medeleven; want het was niet, zoals het leek, voor het algemeen belang, maar om de wreedheid van één man te verheerlijken, dat ze werden vernietigd.</em>&#8220;</p>
</blockquote>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full"><img decoding="async" width="266" height="356" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2023/10/tacitus.jpg" alt="" class="wp-image-4611" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2023/10/tacitus.jpg 266w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2023/10/tacitus-224x300.jpg 224w" sizes="(max-width: 266px) 100vw, 266px" /><figcaption class="wp-element-caption">Publius Cornelius Tacitus (56-117)</figcaption></figure>
</div>


<h3 class="wp-block-heading">Belang Tacitus</h3>



<p class="wp-block-paragraph">Over Jezus stelt Van Voorst dat &#8220;<em>van alle Romeinse schrijvers Tacitus ons de meest nauwkeurige informatie over Christus geeft</em>&#8220;. Crossan beschouwt de passage als belangrijk om vast te stellen dat Jezus bestond en werd gekruisigd, en stelt: &#8220;<em>Dat hij werd gekruisigd is zo zeker als iets historisch ooit kan zijn, aangezien zowel Josephus als Tacitus … het op zijn minst op dat fundamentele punt eens zijn met de christelijke verslagen.</em>&#8221; Eddy en Boyd stellen dat het nu &#8220;<em>stevig vaststaat</em>&#8221; dat Tacitus een niet-christelijke bevestiging geeft van de kruisiging van Jezus. Bijbelgeleerde Bart D. Ehrman schreef: &#8220;<em>Het rapport van Tacitus bevestigt wat we uit andere bronnen weten, namelijk dat Jezus ergens tijdens de regering van Tiberius werd geëxecuteerd op bevel van de Romeinse gouverneur van Judea, Pontius Pilatus</em>.&#8221;</p>



<p class="wp-block-paragraph">Sommige geleerden twijfelen echter aan de waarde van de passage, aangezien Tacitus 25 jaar na de dood van Jezus werd geboren.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Plinius de Jongere</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Als Romeinse gouverneur van <em>Bithynië-Pontus</em> (nu in het moderne Turkije) schreef <em>Plinius</em> rond 112 na Christus een brief aan keizer <em>Trajanus</em> en vroeg om advies over de omgang met christenen.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Hij heeft drie hoofdvragen:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>Moet er enig onderscheid gemaakt worden naar de leeftijd van de christen? Moeten zeer jonge mensen anders worden behandeld dan volwassen mensen?</li>



<li>Betekent het ontkennen dat hij een christen is dat de beschuldigde gratie krijgt?</li>



<li>Is de ‘naam’ van het christendom op zichzelf voldoende om de beschuldigden te veroordelen of zijn het de misdaden die verband houden met het christen-zijn? (<em>Nomen ipsum si flagitiis careat an flagitia cohaerentia nomini puniantur</em>.)</li>
</ul>



<p class="wp-block-paragraph">In de brief (<em>Epistulae X.96</em>) gaf Plinius vervolgens een gedetailleerd verslag van hoe hij processen voerde tegen verdachte christenen die voor hem verschenen als gevolg van anonieme beschuldigingen. Hij vroeg om advies van de keizer over hoe ze moesten worden behandeld. Plinius had nooit een juridisch onderzoek naar christenen uitgevoerd en raadpleegde daarom Trajanus om vaste grond onder de voeten te krijgen met betrekking tot zijn daden. Plinius bewaarde zijn brieven en de antwoorden van Trajanus en dit zijn de oudste overgebleven Romeinse documenten die naar vroege christenen verwijzen.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Trajanus&#8217; korte antwoord aan Plinius bevestigt de algemene procedure van Plinius en geeft vier bevelen:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>Zoek de christenen niet op voor berechting.</li>



<li>Als de verdachten schuldig worden bevonden aan het Christen zijn, moeten ze gestraft worden.</li>



<li>Als de beschuldigden ontkennen dat ze christenen zijn en bewijzen dat ze dat niet zijn, door de goden te aanbidden, dan moeten ze gratie krijgen.</li>



<li>Anonieme beschuldigingen mogen niet in overweging worden genomen.</li>
</ul>



<p class="wp-block-paragraph">Noch Plinius, noch Trajanus maakt melding van de misdaad die de christenen zouden hebben gepleegd, behalve dat ze christen waren. Andere historische bronnen geven geen eenvoudig antwoord op wat die misdaad zou kunnen zijn, maar zijn hoogstwaarschijnlijk te wijten aan de koppige weigering van christenen om Romeinse goden te aanbidden; waardoor het lijkt alsof ze bezwaar maken tegen de Romeinse overheersing dan wel cultuur/godsdienst.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Plinius stelt dat hij christenen meerdere kansen geeft om te bevestigen dat ze onschuldig zijn en dat als ze drie keer weigeren, ze worden geëxecuteerd. Plinius stelt dat zijn onderzoek niets anders aan het licht heeft gebracht dan onschuldige praktijken en &#8216;<em>verdorven, buitensporig bijgeloof</em>&#8216;. Plinius lijkt zich echter zorgen te maken over de snelle verspreiding ervan en beschouwt christelijke bijeenkomsten als een potentieel startpunt voor opruiing.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="220" height="293" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2023/10/pliniusdejongere.jpg" alt="" class="wp-image-4612" style="aspect-ratio:0.7508532423208191;width:320px;height:auto"/><figcaption class="wp-element-caption">Plinius de Jongere (61-113) op de kathedraal in Como</figcaption></figure>
</div>


<h3 class="wp-block-heading">Belang Plinius de Jongere</h3>



<p class="wp-block-paragraph">De brief is het eerste heidense verslag dat naar het christendom verwijst en bevat belangrijke informatie over vroegchristelijke overtuigingen en praktijken en hoe deze door de Romeinen werden bekeken en behandeld. De brief en het antwoord van Trajanus geven aan dat er op het moment van schrijven geen sprake was van systematische en officiële vervolging van christenen in het Romeinse Rijk. Er was hiervoor wel vervolging van christenen, maar alleen op lokale basis, zoals door Nero in Rome of de verdrijving van joods-christenen en joden uit Rome op bevel van Claudius. Het antwoord van Trajanus biedt ook waardevol inzicht in de relatie tussen Romeinse provinciale gouverneurs en keizers en geeft aan dat christenen destijds niet werden opgespoord door keizerlijke bevelen, en dat vervolgingen lokaal en sporadisch konden zijn.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/jezus-als-historisch-personage/">Jezus als historisch personage</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://heesen.online/jezus-als-historisch-personage/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
