<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>Plimpton 322 Archieven - HEESEN Online</title>
	<atom:link href="https://heesen.online/tag/plimpton-322/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://heesen.online/tag/plimpton-322/</link>
	<description>Blogs van Jos Heesen</description>
	<lastBuildDate>Mon, 21 Sep 2026 12:14:16 +0000</lastBuildDate>
	<language>nl-NL</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=7.1.4</generator>
	<item>
		<title>Plagiaat van Pythagoras?</title>
		<link>https://heesen.online/plagiaat-van-pythagoras/</link>
					<comments>https://heesen.online/plagiaat-van-pythagoras/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[JosWP]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 04 May 2026 15:21:07 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Bijzondere personen en/of helden]]></category>
		<category><![CDATA[Geschiedenis]]></category>
		<category><![CDATA[Teksten in het Nederlands/Dutch]]></category>
		<category><![CDATA[Wis- en Natuurkunde]]></category>
		<category><![CDATA[kleitablet]]></category>
		<category><![CDATA[Mesopotamië]]></category>
		<category><![CDATA[Plimpton 322]]></category>
		<category><![CDATA[Pythagoras]]></category>
		<category><![CDATA[Stelling van Pythagoras]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://heesen.online/?p=7926</guid>

					<description><![CDATA[<p>Er is twijfel of Pythagoras wel de originele bedenker van zijn stelling is!<br />
Dit komt allemaal door het kleitablet Plimpton 322 dat de Babyloniërs al 1000 jaar eerder volschreven met getallen à la de stelling van Pythagoras.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/plagiaat-van-pythagoras/">Plagiaat van Pythagoras?</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph">Er is twijfel of <em>Pythagoras</em><sup>1</sup> wel de originele bedenker van zijn stelling is! <br>Dit komt allemaal door het kleitablet <em>Plimpton 322</em> dat de <em>Babyloniërs</em> al 1000 jaar eerder volschreven met getallen à la de stelling van Pythagoras.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Plimpton 322</h2>



<p class="wp-block-paragraph">In de wereld van de wiskunde en de oudheidkunde zijn er weinig objecten die zoveel discussie hebben uitgelokt als <strong>Plimpton 322</strong>. <br>Dit kleine kleitablet uit het oude Mesopotamië blijkt een verrassend geavanceerde vorm van wiskundig denken te bevatten — mogelijk zelfs een vroege vorm van trigonometrie.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Maar wat is het precies? Een schooloefening? Een tabel voor landmeters? Of een bewijs dat de Babyloniërs duizenden jaren vóór de <em>Grieken</em> al complexe wiskunde beheersten?</p>



<h3 class="wp-block-heading">Wat is Plimpton 322?</h3>



<ul class="wp-block-list">
<li>Een kleitablet uit ca. <strong>1800 v.Chr.</strong></li>



<li>Afkomstig uit het gebied van het oude <em>Babylon</em> (waarschijnlijk <em>Larsa</em>)</li>



<li>Nu bewaard aan <em>Yale University</em></li>



<li>Genoemd naar verzamelaar <em>George Plimpton</em></li>
</ul>



<p class="wp-block-paragraph">Het tablet bevat vier kolommen met getallen in <strong>spijkerschrift</strong> (<em>cuneiform</em>), geschreven in een zestigtallig (sexagesimaal) talstelsel.</p>



<h3 class="wp-block-heading">Wat staat er op het tablet?</h3>



<p class="wp-block-paragraph">Op het eerste gezicht lijkt het een lijst van getallen. Maar bij nadere analyse blijkt:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>De getallen vormen <strong>paren </strong>die voldoen aan de relatie <strong>a² + b² = c²</strong></li>
</ul>



<p class="wp-block-paragraph">Met andere woorden het zijn <strong>Pythagorese drietallen</strong>.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Dat is opmerkelijk, want deze relatie wordt meestal geassocieerd met <strong>Pythagoras</strong> (ca. 500 v.Chr.), ofwel meer dan 1000 jaar later.</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><img fetchpriority="high" decoding="async" width="679" height="1024" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2026/05/pythagoras-679x1024.jpg" alt="" class="wp-image-7983" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2026/05/pythagoras-679x1024.jpg 679w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2026/05/pythagoras-199x300.jpg 199w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2026/05/pythagoras-768x1158.jpg 768w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2026/05/pythagoras.jpg 800w" sizes="(max-width: 679px) 100vw, 679px" /><figcaption class="wp-element-caption">Pythagoras&nbsp;(ca. 570 v.Chr.–ca. 500 v.Chr.)</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading">Waarom is dit zo bijzonder?</h2>



<h3 class="wp-block-heading">Het is oudere kennis dan gedacht</h3>



<p class="wp-block-paragraph">Plimpton 322 suggereert dat:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>Babyloniërs al geavanceerde algebra gebruikten</li>



<li>Ze systematisch oplossingen genereerden</li>



<li>Wiskunde praktisch én theoretisch werd toegepast</li>
</ul>



<h3 class="wp-block-heading">Het is geen toevalslijst</h3>



<p class="wp-block-paragraph">De getallen zijn niet willekeurig:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>ze zijn zorgvuldig geselecteerd</li>



<li>ze volgen een patroon</li>



<li>ze zijn geordend op grootte</li>
</ul>



<p class="wp-block-paragraph">Dit wijst op een <strong>bewuste methode</strong>.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Het sexagesimale systeem</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Om het tablet goed te kunnen lezen moet je weten dat de Babyloniërs niet rekenden in base 10 (zoals wij), maar in base 60. Dat kennen wij nog steeds van onze tijdsmeting en geometrie. Dit sexagesimale systeem kent een aantal voordelen:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>60 is deelbaar door heel veel getallen (2, 3, 4, 5, 6, etc.)</li>



<li>daarom is het handig voor breuken</li>



<li>wij zien het nog steeds in:
<ul class="wp-block-list">
<li>60 minuten per uur</li>



<li>360 graden in een cirkel</li>
</ul>
</li>
</ul>



<p class="wp-block-paragraph">Plimpton 322 maakt gebruik van deze structuur, wat de berekeningen efficiënter maakt.</p>



<h1 class="wp-block-heading">Conclusie</h1>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>Plimpton 322</strong> is meer dan een kleitablet. Het is:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>een venster op Babylonische intelligentie</li>



<li>een uitdaging voor moderne aannames</li>



<li>een voorbeeld van hoe kennis verloren en herontdekt kan worden</li>
</ul>



<p class="wp-block-paragraph">Het laat zien dat zelfs 4000 jaar geleden mensen al bezig waren met de diepe structuur van getallen — op een manier die we nog steeds proberen te begrijpen.</p>



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<p class="wp-block-paragraph"><sup>1</sup> <strong>Pythagoras</strong>&nbsp;(ca. 570 v.Chr.–ca. 500 v.Chr.) was een van de&nbsp;presocratische filosofen. Rond 540 v.Chr. emigreerde hij naar het Zuid-Italiaanse&nbsp;Croton, waar hij politiek geëngageerd was en een religieus-filosofische broederschap oprichtte die enige invloed had op het maatschappelijk leven. Vanwege moeilijkheden met de stedelingen verhuisde hij uiteindelijk naar&nbsp;Metaponto, waar hij overleed. Over zijn leven bestonden veel legenden, en de authentieke religieuze en filosofische opvattingen van hem zijn onduidelijk door het werk van latere&nbsp;pythagoreeërs&nbsp;en&nbsp; platonisten. Hij stond bekend als een filosofische en religieuze hervormer, maar onderzoekers leggen nu eens de nadruk op Pythagoras&#8217; wiskunde en filosofie en dan weer op zijn&nbsp;sjamanistische&nbsp;allure.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/plagiaat-van-pythagoras/">Plagiaat van Pythagoras?</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://heesen.online/plagiaat-van-pythagoras/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
