<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>slavernij Archieven - HEESEN Online</title>
	<atom:link href="https://heesen.online/tag/slavernij/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://heesen.online/tag/slavernij/</link>
	<description>Blogs van Jos Heesen</description>
	<lastBuildDate>Thu, 10 Jul 2025 15:00:56 +0000</lastBuildDate>
	<language>nl-NL</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=7.1.4</generator>
	<item>
		<title>Toen de Republikeinen nog idealen hadden</title>
		<link>https://heesen.online/toen-de-republikeinen-nog-idealen-hadden/</link>
					<comments>https://heesen.online/toen-de-republikeinen-nog-idealen-hadden/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[JosWP]]></dc:creator>
		<pubDate>Thu, 10 Jul 2025 15:00:17 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Geschiedenis]]></category>
		<category><![CDATA[Teksten in het Nederlands/Dutch]]></category>
		<category><![CDATA[Democraten]]></category>
		<category><![CDATA[Republikeinen]]></category>
		<category><![CDATA[slavernij]]></category>
		<category><![CDATA[Verenigde Staten]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://heesen.online/?p=7185</guid>

					<description><![CDATA[<p>De Republikeinse Partij, een van de twee grootste politieke partijen in de VS, ontstond uit sociale onrust en de politieke omwenteling van de periode vóór de Amerikaanse Burgeroorlog. De partij werd in 1854 opgericht door een coalitie van anti-slavernijactivisten, voormalige Whigs, Free Soilers en Noordelijke Democraten die zich verzetten tegen de Kansas-Nebraska Act en de uitbreiding van de slavernij naar de westelijke gebieden.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/toen-de-republikeinen-nog-idealen-hadden/">Toen de Republikeinen nog idealen hadden</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph">De <em>Republikeinse Partij</em>, een van de twee grootste politieke partijen in de VS, ontstond uit sociale onrust en de politieke omwenteling van de periode vóór de <em>Amerikaanse Burgeroorlog</em>. De partij werd in 1854 opgericht door een coalitie van anti-slavernijactivisten, voormalige <em>Whigs</em>, <em>Free Soilers</em> en Noordelijke <em>Democraten</em> die zich verzetten tegen de <em>Kansas-Nebraska Act</em> en de uitbreiding van de slavernij naar de westelijke gebieden.</p>



<p class="wp-block-paragraph">De periode in de Amerikaanse geschiedenis tussen de <em>Oorlog van 1812</em><sup>1</sup> en het begin van de <em>Amerikaanse Burgeroorlog</em> was er een van tumultueuze politiek en verdeeldheid onder de verschillende bevolkings-groepen over de sociale en economische gevolgen van slavernij. Terwijl het <em>Noorden</em> geïndustrialiseerd was dankzij vrije arbeid, bleef het <em>Zuiden</em> afhankelijk van slavernij om zijn landbouweconomie te stimuleren. Hoewel de slavernij al sinds de oprichting in de <em>Verenigde Staten</em> bestond, begonnen sommige staten, met name in het <em>Noorden</em>, in de jaren 1820 emancipatiewetten aan te nemen. Tegelijkertijd nam de afhankelijkheid van slavernij in het <em>Zuiden</em> alleen maar toe met de uitvinding van de &#8216;<em>cotton gin</em>&#8216;<sup>2</sup> in 1793, en daarmee ook de pro-slavernijargumenten. </p>



<p class="wp-block-paragraph">De vurige voorstanders van slavernij werden nu geconfronteerd met een groeiende abolitionistische<sup>3</sup> beweging vanuit het <em>Noorden</em>, die pleitte voor de onmiddellijke afschaffing ervan. De golf van westwaartse expansie verergerde de verdeeldheid tussen Noord en Zuid en de pro- en anti-slavernij-groeperingen verder. <br>Het <em>Missouri Compromis</em>, aangenomen in 1820, temperde tijdelijk de oplopende spanningen door het evenwicht tussen slaven- en vrije staten te handhaven en een breedtegraad van 36°30′ noorderbreedte in te stellen binnen de westelijke gebieden van de voormalige <em>Louisiana Purchase</em>, waarboven slavernij verboden zou zijn. Het compromis werd later gewijzigd door het <em>Compromis van 1850</em>, toen de westelijke grens zich uitstrekte tot aan de <em>Stille Oceaan</em> na de verwerving van nieuw land na de <em>Mexicaans-Amerikaanse Oorlog</em>. </p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full"><img fetchpriority="high" decoding="async" width="800" height="440" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2025/07/Repdemmascottes.jpg" alt="" class="wp-image-7187" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2025/07/Repdemmascottes.jpg 800w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2025/07/Repdemmascottes-300x165.jpg 300w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2025/07/Repdemmascottes-768x422.jpg 768w" sizes="(max-width: 800px) 100vw, 800px" /><figcaption class="wp-element-caption">De mascotte van de Republikeinse Partij is een olifant, de Democraten hebben een ezel gekozen</figcaption></figure>
</div>


<p class="wp-block-paragraph">Tegen die tijd werd het politieke landschap van het land gedomineerd door twee politieke partijen: de <em>Democraten</em> en de <em>Whigs</em><sup>4</sup>. Terwijl de eerste de zuidelijke belangen steunde, leidde de verdeeldheid van de laatste over deze kwestie op basis van geografische grenzen uiteindelijk tot de ondergang van de partij. </p>



<p class="wp-block-paragraph">De echte kwestie bereikte een hoogtepunt in 1854 met de goedkeuring van de <em>Kansas-Nebraska Act</em>, voorgesteld door senator <em>Stephen A. Douglass</em>. Deze wet liet de territoria <em>Kansas</em> en <em>Nebraska</em> beslissen of ze slavernij via volkssoevereiniteit zouden toestaan. Het delicate evenwicht dat het <em>Missouri Compromise </em>van 1820 in stand hield, was voorbij en de weg was vrijgemaakt voor de opkomst van een nieuwe politieke partij. </p>



<p class="wp-block-paragraph">De verontwaardigde noorderlingen vreesden nu dat de uitbreiding van de slavernij, juist datgene wat ze in 1820 hadden geprobeerd te voorkomen, zich naar nieuwe territoria zou uitbreiden. Zelfs de meer gematigde voorstanders van slavernij, die deze alleen vanuit economisch oogpunt en niet vanuit moreel oogpunt bekeken, zagen de potentie van een landelijke verspreiding ervan, die vrije arbeid en de idealen van vrijheid en gelijkheid zou ondermijnen. Als reactie op het geweld, dat de kranten &#8220;<em>Bleeding Kansas</em>&#8221; noemden, trokken pro- en antislavernij-kolonisten naar de regio om de uitslag van de eerste verkiezingen te beïnvloeden die over de slavernij in het gebied zouden gaan. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Door te wijzen op het onvermogen van zowel de <em>Whig</em>-partij als de <em>Democratische Partij</em> om de dringende problemen aan te pakken die het land uiteen dreven, ontstond een nieuwe politieke coalitie. Deze bestond uit een diverse groepering, waaronder </p>



<ul class="wp-block-list">
<li>antislavernijactivisten die zich inzetten voor de afschaffing van de slavernij, </li>



<li>voormalige industriële Whigs uit het Noorden die de inmiddels ter ziele gegane partij ontvluchtten, en</li>



<li>aanhangers van de Free Soils-beweging<sup>5</sup> die opriepen tot het voorkomen van de uitbreiding van de slavernij naar de westelijke gebieden. </li>
</ul>



<p class="wp-block-paragraph">Samen met de Democraten uit het Noorden, die steeds meer in conflict raakten met hun kiezers uit het Zuiden, fuseerde de coalitie tot een nieuwe politieke partij: de <em>Republikeinen</em>. </p>



<p class="wp-block-paragraph">De Re<em>publikeinse Partij</em> werd werkelijkheid op 20 maart 1854 in <em>Ripon, Wisconsin</em>, en bracht alle tegenstanders samen die zich niet alleen verzetten tegen de <em>Kansas-Nebraska Act</em>, maar ook tegen de uitbreiding van de slavernij. De naam &#8220;<em>Republikein</em>&#8220;, gekozen om te verwijzen naar de <em>Amerikaanse Revolutie</em> en <em>Thomas Jeffersons</em> ideaal van vrijheid zoals verwoord in de <em>Onafhankelijkheidsverklaring</em>, werd de afwijzing van de nieuwe coalitie tegen de pro-Zuid-agenda van de <em>Democratische Partij,</em> door haar toewijding aan de principes van vrije arbeid, individuele rechten en gelijkheid. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Hoewel het partijprogramma economische modernisering, infrastructuurprojecten en vrije arbeid propageerde, was het juist haar verzet tegen de uitbreiding van de slavernij die haar plaats in de Amerikaanse geschiedenis zou vereeuwigen. Om degenen die minder radicaal waren dan de abolitionisten niet te vervreemden, betoogde de partij dat de uitbreiding van de slavernij naar de westelijke gebieden niet alleen immoreel was, maar ook een bedreiging vormde voor de economische kansen van vrije arbeiders. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Wat vaak overschaduwd wordt door de invoering van de <em>Free Soil Doctrine</em>, was de steun van de <em>Republikeinse Partij</em> aan vrije arbeid. Voorstanders zagen deze partij als de hoeksteen van de Amerikaanse democratie, die innovatie, zelfredzaamheid en economische stabiliteit aanmoedigde. Na snel aan populariteit te hebben gewonnen, zette de <em>Republikeinse Partij</em> <em>John C. Fremont</em> op de kandidatenlijst voor het presidentschap in de verkiezingen van 1856. Hun slogan, &#8220;<em>Free Soil, Free Speech, Free Men, Fremont!</em>&#8220;, vond weerklank bij veel noordelijke kiezers, maar bleek te weinig om de <em>Democraten</em> van de macht te verdrijven. </p>



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<p class="wp-block-paragraph"><sup>1</sup> De&nbsp;<strong>Oorlog van 1812</strong>&nbsp;was een militair conflict in het huidige&nbsp;Canada&nbsp;tussen enerzijds de&nbsp;Verenigde Staten&nbsp;en anderzijds het&nbsp;Verenigd Koninkrijk&nbsp;en zijn Noord-Amerikaanse koloniën, dat van 1812 tot 1815 plaatsvond. De oorlog, in de Verenigde Staten soms de&nbsp;<em>Second War of Independence</em> genoemd, begon nadat de Amerikaanse president&nbsp;Thomas Jefferson&nbsp;had besloten buiten de Europese conflicten te blijven. Hij wilde zich wijden aan de opbouw van de nieuwe natie; onder zijn bewind werd het grondgebied verdubbeld. De Verenigde Staten wilden bovendien ongehinderd handel blijven drijven met het&nbsp;Frankrijk&nbsp;van&nbsp;Napoleon Bonaparte&nbsp;en met de door Napoleon beheerste andere landen op het vasteland van Europa. Het Verenigd Koninkrijk wilde dit neutraliteitsrecht niet erkennen. Als reactie daarop kondigde Jefferson een&nbsp;handelsembargo&nbsp;af.<br>In 1812 verklaarde Jeffersons opvolger&nbsp;James Madison&nbsp;de oorlog aan het Verenigd Koninkrijk met als hoofddoel de&nbsp;Indiaans-Britse coalitie te breken en heel&nbsp;Canada&nbsp;te veroveren, of, zoals de Amerikanen het zagen, te bevrijden.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><sup>2</sup> Een&nbsp;<strong>ontkorrelmachine</strong>&nbsp;of&nbsp;<strong>egreneermachine</strong>, in het Engels&nbsp;<em>cotton gin</em>, is een machine die&nbsp;katoenvezels&nbsp; van zaden scheidt. De vezels worden verwerkt tot kleding of katoengoederen en de zaden kunnen worden gebruikt om katoen te telen of voor het produceren van&nbsp;katoenzaadolie. De eerste moderne mechanische ontkorrelmachine werd gemaakt door de Amerikaanse uitvinder&nbsp;Eli Whitney&nbsp;in 1793 en&nbsp;gepatenteerd&nbsp;in 1794. <br>De uitvinding van de ontkorrelmachine bracht een enorme verbetering in de fabricage van katoen, waardoor de teelt ervan, en de daarbij behorende&nbsp;slavernij, in de zuidelijke staten van de Verenigde Staten een hoge vlucht nam.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><sup>3</sup> <strong>Abolitionisme</strong>&nbsp;is het streven naar afschaffing van de&nbsp;slavernij. In de 18e eeuw ontstonden bewegingen die ijverden voor de afschaffing van de slavernij, zoals de&nbsp;<em>Société des amis des Noirs</em>&nbsp;in&nbsp;Frankrijk. In de 19e eeuw volgden onder meer de&nbsp;<em>Anti-Slavery Society</em>&nbsp;in het&nbsp;Verenigd Koninkrijk&nbsp;en de&nbsp;<em>Société antiesclavagiste de Belgique</em>&nbsp;in België.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><sup>4</sup> De&nbsp;<strong>United States Whig Party</strong>&nbsp;was een&nbsp;Amerikaanse&nbsp;politieke partij. De partij werd opgericht in de winter van&nbsp;1833-1834&nbsp;en hield op te bestaan bij het uitbreken van de&nbsp;Amerikaanse Burgeroorlog&nbsp;in&nbsp;1861. Het ontstaan van de partij vond plaats in een informeel kader tijdens diners georganiseerd door&nbsp;<em>Nationaal Republikeinse</em>&nbsp;politici zoals&nbsp;Henry Clay&nbsp;en&nbsp;John Quincy Adams. De partij werd gebaseerd op het model van de&nbsp;Britse Whig Partij&nbsp;en had als voornaamste doelstelling oppositie te bieden tegen het beleid van president&nbsp;Andrew Jackson. De partij trok ook vele leden aan die voornamelijk begaan waren met de belangen van de Noordelijke Staten.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><sup>5</sup> De&nbsp;<strong>Free Soil Party</strong>&nbsp;was een&nbsp;politieke partij&nbsp;in de&nbsp;Verenigde Staten&nbsp;en was actief van 1848 tot en met 1854, toen het opging in de&nbsp;Republikeinse Partij. De partij was met name gericht op&nbsp;one-issue, namelijk het stoppen van de uitbreiding van de&nbsp;slavernij&nbsp;in de westelijke&nbsp;territoria&nbsp;van de Verenigde Staten.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/toen-de-republikeinen-nog-idealen-hadden/">Toen de Republikeinen nog idealen hadden</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://heesen.online/toen-de-republikeinen-nog-idealen-hadden/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Presentisme</title>
		<link>https://heesen.online/presentisme/</link>
					<comments>https://heesen.online/presentisme/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[JosWP]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 29 Dec 2024 14:18:08 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Actueel]]></category>
		<category><![CDATA[Filosofie]]></category>
		<category><![CDATA[Geschiedenis]]></category>
		<category><![CDATA[Teksten in het Nederlands/Dutch]]></category>
		<category><![CDATA[anachronisme]]></category>
		<category><![CDATA[Marc Bloch]]></category>
		<category><![CDATA[presentisme]]></category>
		<category><![CDATA[slavernij]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://heesen.online/?p=6541</guid>

					<description><![CDATA[<p>Presentisme is een manier van historische analyse waarbij hedendaagse ideeën en perspectieven anachronistisch worden geïntroduceerd in voorstellingen of interpretaties van het verleden. </p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/presentisme/">Presentisme</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<h2 class="wp-block-heading">Wat is het?</h2>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>Presentisme</strong> is een manier van historische analyse waarbij hedendaagse ideeën en perspectieven anachronistisch worden geïntroduceerd in voorstellingen of interpretaties van het verleden. <br>Verscheidene moderne historici trachten in hun werk presentisme te vermijden omdat zij geloven dat het tot een verkeerd inzicht in hun onderwerp leidt. Zij menen namelijk dat je het verleden moet benaderen met de ideeën en perspectieven van die tijd in het achterhoofd om het verleden echt te kunnen begrijpen.<br>Sinds eind jaren 80 is presentisme weer populair geworden onder sommige wetenschapshistorici. De meesten trekken een grens tussen een <em>goede vorm van presentisme</em> en <em>typisch anachronisme</em>, maar waar de grens getrokken moet worden, blijft een open vraag.<br>De Franse historicus <em>Marc Bloch</em><sup>1</sup> benadrukte dat geschiedenis een vak is dat het verleden probeert te begrijpen op zijn eigen voorwaarden. Toch wordt presentisme in toenemende mate gebruikt bij publieke debatten over historische onrechtvaardigheden.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full"><img decoding="async" width="390" height="520" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/12/marcbloch.jpg" alt="" class="wp-image-6549" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/12/marcbloch.jpg 390w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/12/marcbloch-225x300.jpg 225w" sizes="(max-width: 390px) 100vw, 390px" /><figcaption class="wp-element-caption">Marc Bloch (1886-1944)</figcaption></figure>
</div>


<h2 class="wp-block-heading">Slavernijverleden en morele oordelen</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Het slavernijverleden is een van de meest beladen onderwerpen in de moderne geschiedschrijving. Het roept vragen op over morele verantwoordelijkheid, herstelbetalingen en de manier waarop we historische figuren en instellingen beoordelen. In deze discussies speelt het begrip <em>presentisme</em> een cruciale rol. Presentisme verwijst naar de neiging om <strong><em>historische</em></strong> gebeurtenissen en personen te beoordelen vanuit de waarden en normen van het <em><strong>heden</strong></em>. Hoewel dit perspectief kan helpen bij het betrekken van geschiedenis op hedendaagse kwesties, brengt het ook risico’s met zich mee, zoals het vervormen van de historische context.</p>



<p class="wp-block-paragraph">De Atlantische slavenhandel en het slavernijsysteem waren lange tijd algemeen geaccepteerd in samenlevingen in <em>Europa, Afrika </em>en<em> Amerika</em>. Het gebruik van dwangarbeid, en de rechtvaardigingen daarvoor, waren ingebed in economische en sociale structuren van destijds. <br>Veel historische figuren, zoals <em>Nederlandse</em> kooplieden en <em>Amerikaanse</em> grondleggers, worden nu kritisch beoordeeld vanwege hun betrokkenheid bij slavernij. Dit gebeurt vaak zonder rekening te houden met de heersende opvattingen en moraal van hun tijd.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Een voorbeeld is de discussie over standbeelden en monumenten. In Nederland roept het standbeeld van J<em>an Pieterszoon Coen</em> bijvoorbeeld controverse op vanwege zijn rol in de <em>VOC</em> en de slavernij. <br>Critici van presentisme stellen dat het verwijderen van dergelijke standbeelden een gevaarlijke vorm van geschiedvervalsing is, terwijl voorstanders van deze acties beargumenteren dat dergelijke symbolen niet langer passend zijn in een samenleving die streeft naar gelijkheid en rechtvaardigheid. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Wie heeft gelijk? Zijn er voor- en nadelen te benoemen?</p>



<h2 class="wp-block-heading">Voordelen van Presentisme</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Presentisme kan ook voordelen hebben.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Het maakt geschiedenis relevant voor het heden door morele en ethische lessen te trekken. Het slavernijverleden wordt in toenemende mate besproken in termen van hedendaagse waarden zoals mensenrechten en gelijkheid. Dit helpt om bewustzijn te creëren over hoe structureel racisme en ongelijkheid vandaag de dag nog steeds voortkomen uit historische systemen van onderdrukking.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full"><img decoding="async" width="719" height="405" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/12/presentism.jpg" alt="" class="wp-image-6550" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/12/presentism.jpg 719w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/12/presentism-300x169.jpg 300w" sizes="(max-width: 719px) 100vw, 719px" /></figure>
</div>


<p class="wp-block-paragraph">Daarnaast biedt presentisme een middel om verantwoordelijkheid te nemen voor historische onrechtvaardigheden. Herstelbetalingen, excuses en educatieve initiatieven worden vaak gerechtvaardigd vanuit een moreel perspectief dat voortkomt uit hedendaagse idealen. Het recente besluit van de <em>Nederlandse</em> regering om formeel excuses aan te bieden voor haar rol in het slavernijverleden is een voorbeeld van hoe hedendaagse waarden het historische debat kunnen sturen.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Nadelen van Presentisme</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Ondanks deze voordelen brengt presentisme ook nadelen, met zich mee.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Een daarvan is het verlies van nuance in de geschiedschrijving. Door historische figuren uitsluitend te beoordelen op basis van hedendaagse normen, riskeren we een eenzijdig en vervormd beeld te creëren. Dit kan leiden tot simplificatie van complexe historische processen en het negeren van de context waarin deze processen plaatsvonden.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Een ander risico is de polarisatie die kan ontstaan door morele veroordelingen van het verleden. Discussies over slavernij en racisme zijn vaak emotioneel geladen en kunnen leiden tot verdeeldheid binnen samenlevingen. Dit is zichtbaar in de verhitte debatten over de koloniale geschiedenis in <em>Nederland</em>, waar sommige groepen zich aangevallen voelen door de nadruk op collectieve schuld en verantwoordelijkheid.</p>



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<p class="wp-block-paragraph"><sup>1</sup> <strong>Marc Léopold Benjamin Bloch</strong> (1886-1944) was een Frans historicus. Hij bezorgde de Franse historische school een reputatie die tot ver buiten Europa reikt. Zijn invloed ligt op het terrein van de middeleeuwse cultuurgeschiedenis en mentaliteitsgeschiedenis. In zijn postuum verschenen <em>Apologie</em> (in het Engels <em>The Historian&#8217;s Craft</em>) gaf Bloch zijn visie op de taken en verantwoordelijkheid van de geschiedschrijving. Dit boek bood theoretische ondersteuning aan de praktijk van de historici en keert zich tegen het historisme. Bloch bracht ook het standpunt naar voren dat het vak van de historicus niet oordelend mag zijn – dat de historicus moet proberen te verklaren en te beschrijven in plaats van te evalueren in normatieve termen. Op een bepaald punt in zijn werk merkt Bloch op dat ‘<em>de manie om oordelen te vellen</em>’ een ‘<em>satanische vijand van de ware geschiedenis</em>’ is.</p>



<p class="wp-block-paragraph"></p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/presentisme/">Presentisme</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://heesen.online/presentisme/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
