<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>Soemeriërs Archieven - HEESEN Online</title>
	<atom:link href="https://heesen.online/tag/soemeriers/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://heesen.online/tag/soemeriers/</link>
	<description>Blogs van Jos Heesen</description>
	<lastBuildDate>Tue, 11 Jun 2024 16:26:08 +0000</lastBuildDate>
	<language>nl-NL</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=7.1.4</generator>
	<item>
		<title>Het Dispilio tablet</title>
		<link>https://heesen.online/het-dispilio-tablet/</link>
					<comments>https://heesen.online/het-dispilio-tablet/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[JosWP]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 11 Jun 2024 10:34:45 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Geschiedenis]]></category>
		<category><![CDATA[Mystiek]]></category>
		<category><![CDATA[Teksten in het Nederlands/Dutch]]></category>
		<category><![CDATA[Dispilio tablet]]></category>
		<category><![CDATA[Mesopotamië]]></category>
		<category><![CDATA[Soemeriërs]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://heesen.online/?p=5452</guid>

					<description><![CDATA[<p>Het raadselachtige Dispilio Tablet maakte zijn grootse debuut in 1993, met dank aan de vooraanstaande professor in prehistorische archeologie aan de Aristoteles Universiteit van Thessaloniki, George Hourmouziadis.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/het-dispilio-tablet/">Het Dispilio tablet</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph">Het raadselachtige <em>Dispilio Tablet </em>maakte zijn grootse debuut in 1993, met dank aan de vooraanstaande professor in prehistorische archeologie aan de <em>Aristoteles Universiteit van Thessaloniki</em>, <em>George Hourmouziadis</em>. Het werd gevonden in een neolithische nederzetting aan een meer in <em>Macedonië, Dispilio</em>, op een steenworp afstand van de oude stad <em>Kastoria</em>. Deze nederzetting droeg de voetafdrukken van een bloeiende gemeenschap die zo&#8217;n 7.000 tot 8.000 jaar geleden floreerde.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Oudste schrift?</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Wat het Dispilio Tablet echter onderscheidt van de andere artefacten die verspreid liggen over deze oude site, is de aanwezigheid van een onbekende geschreven tekst die op het oppervlak is geëtst. <br>Deze inscriptie opent een venster naar een wereld die veel ouder is dan de <em>Mesopotamische</em> bakermat van het schrift.</p>



<p class="wp-block-paragraph">De oudheid van het Dispilio Tablet werd niet bepaald door louter giswerk, maar met de precisie van wetenschappelijke methodologie. Met behulp van koolstofdatering (de C14-methode) dateerden geleerden het tablet in het jaar 5260 v.Chr. Het Dispilio-tablet zou dus ouder zijn dan het beroemde <em>Kish</em> kleitablet uit Mesopotamië, dat bestaat uit pictogrammen. Deze tekst dateert zo rond 3400 -3100 v.Chr. en is dus duizenden jaren jonger. </p>



<figure class="wp-block-image size-full"><img fetchpriority="high" decoding="async" width="1024" height="627" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/06/dispiliotablet.jpg" alt="" class="wp-image-5453" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/06/dispiliotablet.jpg 1024w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/06/dispiliotablet-300x184.jpg 300w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/06/dispiliotablet-768x470.jpg 768w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<h2 class="wp-block-heading">Wat valt er te lezen?</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Dit oude schrift blijft nog immer een mysterie, een taalkundige puzzel die wacht om opgelost te worden. Professor Hourmouziadis heeft geopperd dat dit schrift mogelijk diende als een communicatiemiddel, mogelijk om informatie over bezittingen over te brengen via symbolische representatie.</p>



<h2 class="wp-block-heading">De ontcijfering</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Het ontcijferen van het Dispilio-tablet is een enorme taak, vergelijkbaar met het zoeken naar een speld in een hooiberg. Zonder de ontdekking van een nieuwe <em>Rosetta-steen</em> blijft het een zware strijd om licht te werpen op de betekenis ervan. <br>Op het moment dat het tablet uit zijn waterige verblijfplaats werd gerukt en aan zuurstof werd blootgesteld, begon het onvermijdelijke proces van verval. Tegenwoordig is het bewaren van dit artefact van het grootste belang, omdat het dient als een tijdcapsule voor een tijdperk dat lang vervlogen is.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-large"><img decoding="async" width="1024" height="727" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/06/dispiliotablettekens-1024x727.jpg" alt="" class="wp-image-5454" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/06/dispiliotablettekens-1024x727.jpg 1024w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/06/dispiliotablettekens-300x213.jpg 300w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/06/dispiliotablettekens-768x545.jpg 768w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/06/dispiliotablettekens.jpg 1040w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /><figcaption class="wp-element-caption">A: de gevonden tekens op de Dispilio-tablet; B en C: tekens gevonden op de oudste kleitabletten.</figcaption></figure>
</div>


<h2 class="wp-block-heading">Goed geconserveerd</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Wat echt een wonder is, is de veerkracht van het Dispilio-tablet. Dit houten relikwie heeft de millennia doorstaan ​​en lag 7500 jaar lang op de bodem van een meer, totdat de herontdekking de fundamenten van ons begrip van de leeftijd van onze vorm van schrift deed schudden.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Cederhout</h2>



<p class="wp-block-paragraph">De tablet is uithakt in cederhout, een conifeer waarvan het hout tot op de dag van vandaag buiten wordt gebruikt, onder andere voor schuttingen. Oorspronkelijk groeiden ceders op grote hoogte van duizend tot 1200 meter in de Mediterrane landen. In de Himalaya groeide deze boom zelfs tot 3.200 meter. Zeker is ook dat het stuk tablet een dwarsdoorsnede van een stam is. De jaarringen zijn nog steeds goed zichtbaar.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/het-dispilio-tablet/">Het Dispilio tablet</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://heesen.online/het-dispilio-tablet/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Het Gilgamesj epos</title>
		<link>https://heesen.online/het-gilgamesj-epos/</link>
					<comments>https://heesen.online/het-gilgamesj-epos/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[JosWP]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 07 Feb 2023 10:32:02 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Boekenwurm]]></category>
		<category><![CDATA[Geschiedenis]]></category>
		<category><![CDATA[Mystiek]]></category>
		<category><![CDATA[Teksten in het Nederlands/Dutch]]></category>
		<category><![CDATA[Akkad]]></category>
		<category><![CDATA[Babylon]]></category>
		<category><![CDATA[Gilgamesj]]></category>
		<category><![CDATA[Soemeriërs]]></category>
		<category><![CDATA[spijkerschrift]]></category>
		<category><![CDATA[Zondvloed]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://heesen.online/?p=3394</guid>

					<description><![CDATA[<p>Het eerste werk in de wereldliteratuur, is het 4000 jaar oude Gilgamesj-epos.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/het-gilgamesj-epos/">Het Gilgamesj epos</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph"><em>Hoe moeten we leven als we weten dat we moeten sterven? </em></p>



<p class="wp-block-paragraph">Deze vraag wordt gesteld door het eerste werk in de wereldliteratuur, het <em>Gilgamesj</em>-epos. Meer dan 4000 jaar geleden ging Gilgamesj op zoek naar onsterfelijkheid. Zoals alle Babylonische literatuur is het epos slechts in fragmenten bewaard gebleven. Desalniettemin zijn geleerden erin geslaagd tweederde van de tekst in leesbare staat te brengen sinds deze in de 19e eeuw werd herontdekt.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Soemerische en Akkadische tekst in spijkerschrift</h2>



<p class="wp-block-paragraph">De Babyloniërs schreven in spijkerschrift op kleitabletten, waarvan talloze fragmenten bewaard zijn gebleven. Door de eeuwen heen hebben geleerden de tekens, die op de stukjes klei waren gedrukt, op papier overgebracht. Vervolgens vergeleken ze nauwgezet hun transcripties en &#8211; in het beste geval &#8211; herkenden ze welke fragmenten bij elkaar horen en konden daardoor de hiaten opvullen. De teksten zijn geschreven in de talen <em>Soemerisc</em>h en <em>Akkadisch</em>, die ingewikkelde schrijfsystemen hebben. Dit was een Sisyfus-taak, een taak die de experts van het <em>Electronic Babylonian Literature</em>-project zich tegenwoordig nauwelijks kunnen voorstellen.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full is-resized"><img decoding="async" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2023/02/Gilgamesj.jpg" alt="" class="wp-image-3399" width="414" height="465"/><figcaption class="wp-element-caption">Kleitablet met de&nbsp;<a href="https://nl.wikipedia.org/wiki/Zondvloed">zondvloed</a>&nbsp;uit het Gilgamesj-epos in het&nbsp;<a href="https://nl.wikipedia.org/wiki/Akkadisch">Akkadisch</a></figcaption></figure>
</div>


<h2 class="wp-block-heading">Digitalisering van alle overgebleven spijkerschrifttabletten</h2>



<p class="wp-block-paragraph"><em>Enrique Jiménez</em>, hoogleraar oude literatuur uit het Nabije Oosten aan het LMU&#8217;s<em> Institute of Assyriology</em>, en zijn team werken sinds 2018 aan de digitalisering van alle overgebleven spijkerschrifttabletten. In die tijd heeft het project maar liefst 22.000 tekstfragmenten verwerkt.</p>



<p class="wp-block-paragraph">&#8220;<em>Het is een tool dat voorheen niet bestond, een enorme database met fragmenten. We geloven dat het een vitale rol kan spelen bij het reconstrueren van de Babylonische literatuur, waardoor we veel sneller vooruitgang kunnen boeken</em>.&#8221; Met de toepasselijke naam <em>Fragmentarium</em>, is het ontworpen om tekstfragmenten samen te voegen met behulp van systematische, geautomatiseerde methoden. <br>De ontwerpers verwachten dat het programma in de toekomst ook foto&#8217;s van spijkerschrift kan identificeren en transcriberen. Tot op heden zijn duizenden extra spijkerschriftfragmenten gefotografeerd in samenwerking met het <em>British Museum</em> in Londen en het <em>Iraq Museum </em>in Bagdad.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Een algoritme ontdekt nieuwe teksten en matcht fragmenten</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Het team traint een algoritme om fragmenten samen te voegen die nog in hun juiste context moeten worden geplaatst. Het algoritme heeft al honderden manuscripten en veel tekstuele verbanden geïdentificeerd. <br>In november 2022 herkende de software bijvoorbeeld een fragment dat behoort tot het meest recente tablet van het <em>Gilgamesj-epos</em>, dat dateert uit het jaar 130 voor Christus, waardoor het duizenden jaren jonger is dan de vroegst bekende versie van het epos. Het is heel interessant, merkt Jiménez op, dat mensen Gilgamesj in deze late periode nog steeds kopieerden.</p>



<p class="wp-block-paragraph">In februari 2023 publiceert de LMU-onderzoeker het <em>Fragmentarium</em>. Voor het eerst zal hij ook een digitale versie van het <em>Gilgamesj-epos</em> uitbrengen. De nieuwe editie zal de eerste zijn die alle tot nu toe bekende transcripties van spijkerschriftfragmenten bevat<sup>1</sup>.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Sinds de start van het project hebben ongeveer 200 wetenschappers wereldwijd toegang gehad tot het online platform voor hun onderzoeksprojecten. Nu moet het ook voor het publiek beschikbaar worden gesteld. &#8220;<em>Iedereen zal kunnen spelen met het Fragmentarium. Er zijn duizenden fragmenten die nog niet zijn geïdentificeerd</em>&#8220;, zegt Jiménez.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Toen de lente in Babylon kwam</h2>



<p class="wp-block-paragraph"><em>Enrique Jiménez</em> wil stuk voor stuk de gaten in de Babylonische literatuur dichten. Door zijn werk in het project van de afgelopen jaren heeft hij niet alleen nieuwe teksten en auteurs ontdekt, maar ook voorheen onbekende genres: <em>&#8220;Ik werk bijvoorbeeld met een Iraakse collega aan een tekst die een hymne is aan </em>Babylon<em>, een zeer levendige hymne. De tekst is verrukkelijk. Je kunt de stad heel duidelijk voor je zien. Het beschrijft hoe de lente naar </em>Babylon<em> komt.</em>&#8220;</p>



<p class="wp-block-paragraph">Babylon was ooit de grootste stad ter wereld. De stad lag aan weerszijden van de rivier de <em>Eufraat</em> op een plek zo&#8217;n 85 kilometer ten zuiden van het hedendaagse <em>Bagdad</em>. De oude metropool, gesticht in het tweede millennium voor Christus, was de zetel van koning <em>Hammurabi</em>, die het rijk dat hij erfde uitbreidde zodat het zich uitstrekte van de <em>Perzische Golf</em> tot <em>Noord-Irak</em>. Tussen de 7e en 6e eeuw voor Christus beleefde Babylon een tweede gouden eeuw. (In 2019 werd de oude stad uitgeroepen tot UNESCO-werelderfgoed.)</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>(De rivier van Babylon,) Araḫtu is de naam,<br>(gemaakt door Nudimmud, de heer van wijsheid)</li>



<li>Besproeit de weide, doorweekt het rietstruikgewas,</li>



<li>Giet zijn water in zee en lagune.</li>



<li>Zijn velden ontkiemen met nieuwe groei,</li>



<li>In zijn weiden, gloeiend, ontspringt gerst.</li>



<li>Dankzij de stroming worden graanbergen hoog opgestapeld,</li>



<li>Het grasland wordt hoog, zodat kuddes kunnen zwerven en grazen.</li>



<li>Het vermenigvuldigt, weelderig en overspoelt het land</li>



<li>Met rijkdom en pracht &#8211; wat de mensheid betaamt.</li>
</ul>



<p class="wp-block-paragraph">&#8220;<em>Vroeger waren er in de Babylonische literatuur geen hymnen aan steden bekend. We hebben 15 nieuwe fragmenten van deze tekst gevonden. Zonder het Fragmentarium zou het reconstructieproces 30 tot 40 jaar hebben geduurd</em>&#8220;, zegt Jiménez. Zijn team ontdekte ook dat de tekst een belangrijke rol speelde in de klas, aangezien Babylonische schoolkinderen deze als oefening moesten overschrijven.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Teksten van tijdloze relevantie</h2>



<p class="wp-block-paragraph">&#8220;<em>Er is zoveel werk te doen in de studie van Babylonische literatuur. De nieuwe teksten die we ontdekken helpen ons de literatuur en cultuur van Babylon als geheel te begrijpen</em>&#8220;, zegt Enrique Jiménez. De expert in oude Nabije Oostenstudies is geïnspireerd door de schoonheid van de teksten en hun tijdloze relevantie: &#8220;<em>De vragen die de Babyloniërs zichzelf stelden, zijn niet willekeurig. Ze houden ons tot op de dag van vandaag bezig. Mensen praten altijd over </em>Gilgamesj<em> en de kwestie van sterfelijkheid. De Babyloniërs probeerden het te beantwoorden. Dat is hen niet gelukt, omdat er geen antwoord op de vraag is. Maar alleen al het feit dat ze het hebben aangepakt, dat ze probeerden een antwoord te vinden, helpt desalniettemin</em>.&#8217;</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>Op een gegeven moment bouwen we een huishouden,<br>ooit stichten we een gezin,<br>op een gegeven moment verdelen de broers (de erfenis),<br>op een gegeven moment ontstaan er vetes in het land.</li>



<li>Op een gegeven moment rees de rivier (en) bracht de overstroming,<br>de eendagsvlieg die op de rivier drijft.</li>



<li>Zijn gelaat staarde naar het gezicht van de zon,<br>toen was er ineens niets meer!</li>
</ul>



<p class="wp-block-paragraph">Er is geen canonieke lezing van de sage, die de wereldliteratuur millennia lang heeft beïnvloed. &#8220;<em>Het is aan de lezer hoe hij de tekst begrijpt</em>&#8220;, zegt Enrique Jiménez. Gilgamesj keert terug naar zijn geboorteplaats Uruk, volgens moderne wetenschap de eerste stad in de wereldgeschiedenis. Op dit punt wordt de vertelling abrupt afgebroken en schakelt de tekst over naar een opsomming van de grootte van de stad en haar openbare pleinen. &#8220;<em>Gilgamesh komt thuis en zegt: </em>&#8216;Uruk is eigenlijk een prachtige stad.<em>&#8216; Er is iets diepers aan de hand</em>&#8220;, zegt Jiménez. In deze interpretatie laat de aflevering zien dat hoewel mensen sterfelijk zijn als individuen, ze voortleven als onderdeel van de stad waarin ze leven en van de menselijke samenleving waartoe ze behoren.</p>



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<p class="wp-block-paragraph"><sup>1</sup> De structuur van het Gilgamesj epos is als volgt:</p>



<ol class="wp-block-list">
<li>Gilgamesj is de grootste koning op aarde, voor tweederde god, eenderde mens en de sterkste held aller tijden. Zijn volk echter vindt hem te hardvochtig en daarom schept de hemelgod&nbsp;<em>Anu</em>&nbsp;de wildeman&nbsp;<em>Enkidoe</em>, die door de&nbsp;nadītu-priesteres&nbsp;<em>Shamhat</em>&nbsp;verlicht wordt via gemeenschap.</li>



<li>Enkidoe vecht met Gilgamesj, maar verliest het gevecht. Zij worden grote vrienden. Gilgamesj, hunkerend naar een glorieus avontuur dat hem onsterfelijk zal maken, stelt voor op avontuur te gaan in het cederwoud.</li>



<li>Voorbereidingen voor de tocht naar het cederwoud; velen steunen de helden, onder anderen de zonnegod&nbsp;<em>Sjamasj</em>.</li>



<li>De tocht naar het cederwoud.</li>



<li>Gilgamesj en Enkidoe doden&nbsp;<em>Humbaba</em>, de demonische beschermer van het woud met hulp van Sjamasj. Zij hakken de bomen om en bouwen een vlot, waarop zij naar&nbsp;<em>Uruk</em>&nbsp;terugdrijven.</li>



<li>Gilgamesj is niet gediend van de seksuele aandacht van de godin&nbsp;<em>Isjtar</em>. Zij laat haar vader Anu de&nbsp;<em>Stier des Hemels</em>&nbsp;sturen als wraak op Gilgamesj en zijn stad. Gilgamesj en Enkidoe doden de stier echter.</li>



<li>De goden besluiten dat iemand gestraft moet worden voor de dood van Humbaba, namelijk Enkidoe. Hij wordt ziek en als hij op zijn sterfbed ligt, beschrijft hij hoe de&nbsp;hel&nbsp;eruitziet.</li>



<li>Klaagzang van Gilgamesj voor zijn vriend Enkidoe.</li>



<li>Gilgamesj krijgt angst voor de dood. Hij besluit op zoek te gaan naar het eeuwig leven, door een gevaarlijke reis te ondernemen om&nbsp;<em>Oetnapisjtim</em>&nbsp;en zijn vrouw te bezoeken. Zij zijn de enige mensen die onsterfelijk zijn en zijn al in leven sinds voor de&nbsp;zondvloed.</li>



<li>De reis. De veerman&nbsp;<em>Urshanabi</em>&nbsp;boomt Gilgamesj over de Wateren des Doods.</li>



<li>Gilgamesj ontmoet Oetnapisjtim, die hem het verhaal van de zondvloed<sup>2</sup> vertelt en hem twee kansen op onsterfelijkheid geeft. Gilgamesj vergooit zijn kansen op onsterfelijkheid echter allebei. Hij kiest ervoor het kruid van het eeuwige leven mee te nemen, valt echter in slaap en terwijl hij slaapt, neemt een slang het kruid mee. Daarna blijft er voor hem niets anders over dan om naar Uruk terug te keren.</li>



<li>Gilgamesj laat zijn bal en stok in de onderwereld vallen en Enkidoe gaat ze ophalen, maar de onderwereld grijpt hem. Gilgamesj maakt een gat in de grond en de geest van Enkidoe kan ontsnappen en hem vertellen hoe het er in de onderwereld aan toe gaat.</li>
</ol>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="589" height="348" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2023/02/GilgamesjHumbaba.jpg" alt="" class="wp-image-3400" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2023/02/GilgamesjHumbaba.jpg 589w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2023/02/GilgamesjHumbaba-300x177.jpg 300w" sizes="auto, (max-width: 589px) 100vw, 589px" /><figcaption class="wp-element-caption">Gilgamesj en Enkidoe doden&nbsp;Humbaba</figcaption></figure>
</div>


<p class="wp-block-paragraph"><sup>2</sup> Voornamelijk het verhaal over de zondvloed bracht opwinding te weeg tijdens de ontdekking in de negentiende eeuw. De gelijkenis met het verhaal van de <em>Ark van Noach</em> uit de Bijbel was namelijk goed te zien. De verhalen van Gilgamesj zouden verteld zijn in het Midden-Oosten en het is dan ook mogelijk dat deze verhalen deels zijn overgenomen in het Oude Testament, die omstreeks 585 v.Chr. in Babylon werd geschreven. Zowel in de het Oude Testament als het Gilgamesj epos overstroomt de hele aarde door de zondvloed. In het Oude Testament weet Noach te overleven door een ark te bouwen en in het Gilgamesj epos weet Oetnapisjtim ook te ontsnappen door een boot. Wetenschappers weten nog niet waarom de verhalen zoveel overeenkomen. Een theorie is dat ze een gezamenlijke ‘oerbron’ hebben maar die is tot op heden niet gevonden.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/het-gilgamesj-epos/">Het Gilgamesj epos</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://heesen.online/het-gilgamesj-epos/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Spijkerschrift</title>
		<link>https://heesen.online/spijkerschrift/</link>
					<comments>https://heesen.online/spijkerschrift/#comments</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[JosWP]]></dc:creator>
		<pubDate>Fri, 26 Aug 2022 14:24:56 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Geschiedenis]]></category>
		<category><![CDATA[Teksten in het Nederlands/Dutch]]></category>
		<category><![CDATA[Mesopotamië]]></category>
		<category><![CDATA[Soemeriërs]]></category>
		<category><![CDATA[spijkerschrift]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://heesen.online/?p=3218</guid>

					<description><![CDATA[<p>De Soemeriërs  (leefden in Mesopotamië, het huidige Irak) zijn de uitvinders van het spijkerschrift dat net zo oud is als het hiërogliefenschrift van de Egyptenaren.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/spijkerschrift/">Spijkerschrift</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph">De Soemeriërs  (leefden in Mesopotamië, het huidige Irak) zijn de uitvinders van het spijkerschrift dat net zo oud is als het hiërogliefenschrift van de Egyptenaren. Het is echter veel abstracter. Het spijkerschrift werd ook door andere volkeren uit het Midden-Oosten overgenomen, tot in Turkije en Egypte toe. Maar uiteindelijk werd het overal verdrongen door ons huidige alfabet <sup>1</sup>.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/08/spijkerschrift.jpg" alt="" class="wp-image-3219" width="529" height="295" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/08/spijkerschrift.jpg 467w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/08/spijkerschrift-300x167.jpg 300w" sizes="auto, (max-width: 529px) 100vw, 529px" /><figcaption class="wp-element-caption">Spijkerschrift op een kleitablet uit de 17e eeuw voor Christus</figcaption></figure>
</div>


<h2 class="wp-block-heading">Kleitabletten</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Het Soemerisch is samen met het schrift van de Egyptenaren het oudst overgeleverde schrift. De oudste geschriften dateren uit ca. 3200 jaar voor Christus. Dat is zo’n beetje dezelfde tijd dat wij  de &nbsp; hunebedden uitvonden. <br>Rond 2000 voor Christus is het Soemerisch verdrongen als gesproken taal, maar leefde als geschreven taal nog voort tot ongeveer de eerste eeuw voor Christus.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Ondanks die datering zijn duizenden Soemerische teksten bewaard gebleven. Dat komt doordat de meeste teksten zijn geschreven op&nbsp;kleitabletten&nbsp;of gebeiteld in steen, materiaal dat niet snel vergaat. Duizenden bibliotheken met papieren geschriften zijn in de loop van de geschiedenis in vlammen opgegaan. Maar de geschriften op klei bleven bewaard. In Irak zijn nog veel archeologische resten. Bij elke ruïneheuvel die bloot wordt gelegd, komen duizenden kleitabletten naar boven.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Teksten</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Rond 1850 werden de eerste Soemerische teksten gevonden. Sinds die tijd doet men ook in Nederland onderzoek naar deze taal. In Leiden valt dit onderzoek binnen de&nbsp;Assyriologie, de wetenschappelijke studie van het oude&nbsp;Mesopotamië. Toch zijn er niet heel veel onderzoekers die zich bezighouden met het Soemerisch want het onderzoek is pure wetenschap om de wetenschap en daar is weinig budget voor. Daarom zijn er maar een paar dozijn onderzoekers over de hele wereld.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-large is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/08/mesopotamie-1024x723.jpg" alt="" class="wp-image-3220" width="707" height="499" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/08/mesopotamie-1024x723.jpg 1024w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/08/mesopotamie-300x212.jpg 300w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/08/mesopotamie-768x542.jpg 768w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/08/mesopotamie.jpg 1280w" sizes="auto, (max-width: 707px) 100vw, 707px" /><figcaption class="wp-element-caption">Mesopotamië (in het Midden Oosten)</figcaption></figure>
</div>


<p class="wp-block-paragraph">Op internet zijn zo’n 80.000 Soemerische teksten te vinden. Die zijn deels in spijkerschrift en deels omgezet in Latijns schrift. De meeste teksten zijn administratief van aard. Maar er zijn ook teksten te vinden van koningen die verslag deden van alle geweldige dingen die zij hadden gedaan voor hun land. Sommige koningen schreven zelf. Maar meestal waren het hoge ambtenaren die de teksten schreven. Schrijver zijn was toen een beroep op zich. De opleiding die je moest volgen, kostte vele jaren. Het waren dan ook mensen uit de hogere klassen.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Grammatica</h2>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>Voorbeeld uit het Soemerisch:&nbsp;<em>Munnintumma’a</em></strong>&nbsp;Letterlijke vertaling: ‘In dat hij het haar hier geschikt maakte.’ Mu – ni – n – tum – 0 – a – a Hierheen – haar – hij (onderwerp) – geschikt zijn (werkwoordstam) – het – dat (bijzin) – in (locatief)</p>



<p class="wp-block-paragraph">Wat is er nu zo opvallend aan het Soemerisch? Als eerste de werkwoordsvorm, die is in het Nederlands eigenlijk vrij simpel. We zeggen:&nbsp;<em>ik loop</em>&nbsp;en&nbsp;<em>hij loopt.</em>&nbsp;Met die ‘t’ geef je aan wat het onderwerp is. <br>In het Soemerisch kun je nog veel meer in een werkwoordsvorm proppen, zoals het lijdend voorwerp en het meewerkend voorwerp. Met één woord kun je derhalve een hele zin uitdrukken.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Urenstelsel</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Elders op deze site had ik het al over het <a href="https://nl.wikipedia.org/wiki/Sexagesimaal">60-tallig stelsel</a> dat de Soemeriërs hanteerden. Waar wij van nul tot tien en van tien tot 100 tellen, telden zij van nul tot 60. <br>70 is dan 60+10; 80 is 60+20 enzovoorts. Heel indirect gaat ons urenstelsel hier ook op terug. <br>De Mesopotamische wetenschap nam het 60-tallig stelsel namelijk over. Ons urenstelsel heeft zijn wortels in de <a href="https://nl.wikipedia.org/wiki/Babyloni%C3%AB">Babylonische</a> wiskunde, de wiskunde die bedreven werd door de volkeren uit Mesopotamië.</p>



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<p class="wp-block-paragraph"><sup>1</sup> Ik kreeg van Evert Jan Poorterman een reactie op het bovenstaande: </p>



<p class="wp-block-paragraph">Het Soemerisch als taal is niet verdrongen, maar verdwenen aldaar in het zuiden van Irak. Een grote ramp voltrok zich. Staat beschreven in &#8216;klaagliederen&#8217;. <br>De &#8216;munabtutu&#8217; (= &#8216;vluchtelingen voor een grote ramp&#8217;- zeggen de wetenschappers) wisten echter aan de ramp te ontkomen door ijlings in noordelijke richting te vluchten. In wat nu Anatolie is in het huidige Turkije, splitsten ze zich op. De ene groep trok westwaarts. Sommigen bleven achter (denk aan de Hettieten en de Jezidi&#8217;s), de rest trok over de Bosporus en vestigden zich op de vlakten van Bulgarije, Roemenie en Hongarije (denk aan de Kelten, Etrusken en de latere Romeinen)&#8230; en trokken verder naar het westen&#8230;De anderen trokken over de Kauakasus-bergen naar de Russische steppen. Volgden de Wolga naar het noorden en stichten de stad Samara. Van hen trokken later lieden over de Oeral-bergen naar Siberie (sie Beren) en de Aziatische toendra en Mongolie. Daar zijn nog steeds grafheuvels te vinden, waarin gemummificeerde lichamen zijn gevonden met&#8230; rood haar!<br>Anderen trokken naar het noorden en vestigden zich in Finland en Estland. Uit die groep trok 1800 voor de jaartelling een groot volk weg. Ze bouwden een grote vloot en zakten af naar het zuiden. De vloot bouwde onderweg forten. Zeg maar handelsfactorijen. Zoals we die ook kennen van de Phoeniciers (die uit hen voortkwamen&#8230;). En zo was er op vaarbare afstanden altijd hulp&#8230;en een weg terug naar huis. Een beetje Klein-Duimpje dus&#8230; Rond 1630 voor de jaartelling kwam de vloot aan op de kusten van de &#8216;lage landen&#8217;. De rest is geschiedenis! Hier wordt dus nog volop &#8216;Soemerisch&#8217; gesproken omdat de proto-Nederlanders de &#8216;verdwenen&#8217; Soemeriers zijn! De meest zuivere vindt je nog in Oost-Groningen.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/spijkerschrift/">Spijkerschrift</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://heesen.online/spijkerschrift/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>3</slash:comments>
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
