‘Ons’ thematoernooi gaat uit van de stelling die ontstaat na :

1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 f5 4.Pc3 fe4 5.Pe4 d5 6.Pe5 de4 7.Pc6...

Waarna de volgende stelling is bereikt:

Sinds de vorig aflevering hebben we de volgende vorderingen gemaakt :

Actuele stand Goedhart

Beide partijen eidigden in rermise, dus: 1-1

Actuele stand Kuhlmann

Beide partijen zijn afgelopen; we wonnen allebei een keer, dus: 1-1

Actuele stand Ritter

Ook hier zijn beide partijen afgelopen en we wonnen allebei een keer, dus: 1-1

Actuele stand Staf

En dan de partij tegen de mogelijke nieuwe wereldkampioen :

Actuele stand Cervignon

Email Chess

Nu dit toernooi op zijn einde loopt werd het tijd voor een nieuwe uitdaging : Email Chess!

Als je een tijdje hebt rondgezworven op het Internet dan zijn er een behoorlijk aantal ‘sites’ waar schaakinformatie te vinden is. Zo is er iemand (Mark Crowther) die, per week, alle belangrijke partijen die er ergens in de wereld gespeeld worden, verzameld en ze als ‘The Week In Chess’ gratis aanbied om te downloaden. De aldus opgehaalde actuele informatie kun je vervolgens op je eigen PC opnemen in een schaakdatabase als ChessBase, NIC Base of Rebel. Voor de liefhebbers : www.chesscenter.com.

Op de universiteit van Pittsburg zijn er ook een aantal schaakfanaten. Zij hebben een site waar duizenden partijen klaar staan om opgehaald te worden. De partijen zijn gerubriceerd per Opening, per Speler of Per Event. Voor de liefhebbers : www.pitt.edu/~schach/Archives.

Echt interessanmt werd het toen ik op de home-page van de International Email Chess Group (IECG) terecht kwam (www.eics.com/iecg). Deze enthousiastelingen bieden de mogelijkheid : ‘..to play rated email chess games with people all over the world for free’.

Daarop heb ik gereageerd en het eerste wat je moet doen is het spelen van een testmatch. Het idee daarachter is dat het voor beginners nog lastig is om het formaat, waarmee je je email schaakzetten naar elkaar stuurt, onder de knie te krijgen. Waarschijnlijk kijkt men ook of je kunt omgaan met de discipline van het regelmatig beantwoorden van zetten. Die test heb ik inmiddels doorstaan en mij daarmee gekwalificeerd voor een ‘Class Tournament’ (7 spelers, 6 partijen).

Wie weet een volgende keer meer hierover.

Het bericht Schliemann-Jänisch 9/9 verscheen eerst op HEESEN Online.

‘Ons’ thematoernooi gaat uit van de stelling die ontstaat na :

1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 f5 4.Pc3 fe4 5.Pe4 d5 6.Pe5 de4 7.Pc6...

Waarna de volgende stelling is bereikt:

Sinds de vorig aflevering hebben we de volgende vorderingen gemaakt :

Actuele stand Goedhart

Beide partijen eidigden in rermise, dus: 1-1

Actuele stand Kuhlmann

Beide partijen zijn afgelopen; we wonnen allebei een keer, dus: 1-1

Actuele stand Ritter

Actuele stand Cervignon

Actuele stand Staf

Wordt weer vervolgd…

Het bericht Schliemann-Jänisch 8/9 verscheen eerst op HEESEN Online.

De kansen op de eindoverwinning zijn inmiddels drastisch geslonken, nu ik zeven partijen heb beëindigd en op een 3,5-3,5 score sta, zie de partijen hieronder.

‘Ons’ thematoernooi gaat uit van de stelling die ontstaat na :

1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 f5 4.Pc3 fe4 5.Pe4 d5 6.Pe5 de4 7.Pc6...

Waarna de volgende stelling is bereikt:

Sinds de vorig aflevering hebben we de volgende vorderingen gemaakt :

Actuele stand Goedhart

Beide partijen eindigeden in remise, dus: 1-1

Actuele stand Kuhlmann

Actuele stand Ritter

Actuele stand Cervignon

Actuele stand Staf

Wordt weer vervolgd…

Het bericht Schliemann-Jänisch 7/9 verscheen eerst op HEESEN Online.

‘Ons’ thematoernooi gaat uit van de stelling die ontstaat na :

1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 f5 4.Pc3 fe4 5.Pe4 d5 6.Pe5 de4 7.Pc6...

Waarna de volgende stelling is bereikt:

Sinds de vorig aflevering hebben we de volgende vorderingen gemaakt :

Actuele stand Goedhart

Beide partijen werden remise, dus: 1-1

Actuele stand Kuhlmann

Na afloop van deze partij besloten Kuhlmann en ik onze resterende partij af te werken middels het steeds meer in zwang rakende ‘E-mail Schaak’.
E-mail is een duidelijke verbetering op het gewone briefverkeer, ook wel snail-mail genoemd, omdat je een antwoord in luttele minuten i.p.v. dagen/weken kunt verwachten. Binnen de bond van correspondentieschakers worden nu de eerste proeftoernooien via e-mail verspeeld, om de aangepaste spelregels in de praktijk te testen. In het elektronisch berichten verkeer kun je namelijk moeilijk spreken van postlooptijd, maar van de andere kant kan er met computers en e-mail/internet providers weer het nodige misgaan (zowel Kuhlmann als ik hebben daar inmiddels ervaring mee opgedaan).

Actuele stand Ritter

Actuele stand Cervignon

Actuele stand Staf

Wordt weer vervolgd…

Het bericht Schliemann-Jänisch 6/9 verscheen eerst op HEESEN Online.

Terug naar het schaken : inmiddels zijn in onze finalegroep de eerste uitslagen gevallen : Goedhart kwam met het aanbod van een ‘combinatie-remise’. Dat wil zoveel zeggen als : of beide partijen remise of geen van beiden. Ik heb dat aanbod aangenomen omdat ik het gevoel had in de ene partij net zoveel beter te staan als ik minder stond in de andere. Het is onduidelijk of dit nu de eerste resultaten zijn in de finalegroep. Van de wedstrijdleiding krijg je pas na afloop van de allerlaatste partij een overzicht van de uitslagen. Gedurende de loop van het toernooi ben je derhalve afhankelijk van de bereidwilligheid van je tegenstanders om je deelgenoot te maken van hun resultaten. Sommigen doen dat wel (zoals Ritter : ook hij heeft een remise tegen Goedhart), anderen weer niet omdat je dan op basis van die uitslagen je strategie voor de nog lopende partijen zou kunnen bijstellen. Van mij mag iedereen weten wat ik ‘gescored’ heb in dit thematoernooi dat uitgaat van de stelling die ontstaat na de zetten :

1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 f5 4.Pc3 fe4 5.Pe4 d5 6.Pe5 de4 7.Pc6...

Waarna de volgende stelling is bereikt:

Sinds de vorig aflevering hebben we de volgende vorderingen gemaakt :

Actuele stand Goedhart

Actuele stand Kuhlmann

Actuele stand Ritter

Actuele stand Cervignon

Actuele stand Staf

Zoals ik vorige keer al schreef, had een van de deelnemers aan de finale zich kort voor het begin teruggetrokken. Inmiddels is hij vervangen door een Zweed, Gunnar Staf. Dat latere invallen lijkt mij erg lastig omdat je tegenstanders in hun andere partijen al veel verder zijn en de fouten die daar al gemaakt werden, nu kunnen verbeteren. Bovendien kunnen zij nieuwtjes, waarmee ze door hun tegenstanders verrast werden, nu zelf uitproberen. We begonnen in ieder geval weer met de uitgangsstelling, daarna volgde:

Wordt weer vervolgd…

Het bericht Schliemann-Jänisch 5/9 verscheen eerst op HEESEN Online.

1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 f5 4.Pc3 fe4 5.Pe4 d5 6.Pe5 de4 7.Pc6...

Waarna de volgende stelling is bereikt:

Nog steeds (volgens mijn aangevulde database) gaat de voorkeur in deze stelling uit naar 7… Dg5 (in 327 van de 515), dan volgt 7… Dd5 (157 maal) en tenslotte 7… bxc6 (31 maal).

Sinds de vorig aflevering hebben we de volgende vorderingen gemaakt :

Actuele stand Goedhart

Actuele stand Kuhlmann

Actuele stand Ritter

Actuele stand Cervignon

Actuele stand Staf

Zoals ik vorige keer al schreef, had een van de deelnemers aan de finale zich kort voor het begin teruggetrokken. Inmiddels is hij vervangen door een Zweed, Gunnar Staf. Dat latere invallen lijkt mij erg lastig omdat je tegenstanders in hun andere partijen al veel verder zijn en de fouten die daar al gemaakt werden, nu kunnen verbeteren. Bovendien kunnen zij nieuwtjes, waarmee ze door hun tegenstanders verrast werden, nu zelf uitproberen. We begonnen in ieder geval weer met de uitgangsstelling, daarna volgde:

Wordt weer vervolgd…

Het bericht Schliemann-Jänisch 4/9 verscheen eerst op HEESEN Online.

De beginstelling in dit toernooi ontstond na de zetten :

1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 f5 4.Pc3 fe4 5.Pe4 d5 6.Pe5 de4 7.Pc6...

Waarna de volgende stelling is bereikt:

Sinds de vorig aflevering hebben we de volgende vorderingen gemaakt :

Actuele stand Goedhart

Actuele stand Kuhlmann

Actuele stand Ritter

Actuele stand Cervignon

Actuele stand Staf

Zoals ik vorige keer al schreef, had een van de deelnemers aan de finale zich kort voor het begin teruggetrokken. Inmiddels is hij vervangen door een Zweed, Gunnar Staf. Dat latere invallen lijkt mij erg lastig omdat je tegenstanders in hun andere partijen al veel verder zijn en de fouten die daar al gemaakt werden, nu kunnen verbeteren. Bovendien kunnen zij nieuwtjes, waarmee ze door hun tegenstanders verrast werden, nu zelf uitproberen. We begonnen in ieder geval weer met de uitgangsstelling, daarna volgde:

Wordt weer vervolgd…

Het bericht Schliemann-Jänisch 3/9 verscheen eerst op HEESEN Online.

Tegelijkertijd met de eerste medaille voor Nederland op de Centennial Games, ontving ik de uitnodiging van de ICCF om mee te spelen in de finale van het Schliemann Jänisch Thema Toernooi. Vele Balansen geleden heb ik hierover al eens een stukje geschreven, maar nu is het dan zover : de startdatum was 1-9-96 en de partijen dienen voor 1-9-99 beslist te zijn.

Finale groep

De finalegroep bestaat uit 4 (!) Nederlanders (waarvan er een zich inmiddels heeft teruggetrokken), een Spanjaard en een Duitser. In deze groep speel je tegen alle anderen zowel een partij met wit als een met zwart. Dat betekent dat je 10 Schliemann Jänisch partijen tegelijkertijd speelt.

In de aanloop naar deze finale heb ik nu 16 (volwaardige) partijen met deze haarscherpe opening gespeeld (11 gewonnen, 4 remise, 1 verloren). De beginstelling ontstaat na de zetten :

1. e4 e5, 2.Pf3 Pc6, 3.Lb5 f5, 4.Pc3 fe4, 5.Pe4 d5, 6.Pe5 de4, 7.Pc6 …

De zomervakantie heb ik benut om mijn kleine database van partijen met de themavariant (dat zijn er nu 271) nog eens door te lopen en hier en daar wat kanttekeningen te plaatsen. Voor de statistici : 41% werd gewonnen door wit, 28% werd remise en 31% van de partijen werd gewonnen door zwart. Op basis daarvan zou je kunnen zeggen dat de bovenstaande beginstelling voordeliger voor wit moet zijn. Objectief gezien is dat ook wel waar denk ik, omdat de statistiek in dit geval ook nog eens een voordeliger beeld van zwarts kansen geeft doordat de partijselectie hoofdzakelijk vanuit zwarts standpunt gedaan is.

Ik weet niet zeker in hoeverre ik de bovenstaande stelling nog objectief kan beoordelen. Dat heeft veel te maken met de reden waarom je aan zo’n thematoernooi deelneemt : het gaat daarbij niet om de breedte maar om de diepte van je repertoire.
Diep in je hart hoop je bij de voorbereiding op het thema, tijdens het afstoffen van een oude variant, plotseling een nieuwe mogelijkheid te zien die het oordeel van de oude meesters over die variant in een heel ander daglicht plaatst. Maar ja, dat is dagdromerij, ik ben helaas niet veel bijzonders op het spoor gekomen…

Wereldkampioen Schliemann Jänisch

Wel heb ik me voorgenomen om een serieuze gooi te doen naar de titel ‘Wereldkampioen Schliemann Jänisch’, en om mezelf voldoende bij de les te houden wil ik voor de Balans verslag doen van mijn vorderingen. Gezien de doorlooptijd van het toernooi zou het dus een feuilleton over meerdere jaargangen kunnen worden.

De verslaggeving zal een beetje de vorm aannemen van een Bommelstrip : i.p.v. de plaatjes met daaronder het verhaal, verschijnen er nu diagrammen met daarbij een toelichting op de gespeelde zetten sinds de vorige aflevering. Het gekke (en tegelijkertijd riskante) daarbij is dat ik net zoveel over de afloop van de partijen weet als de aandachtige lezer!
Ik beloof plechtig dat ik als het slecht met me afloopt, de hele beker zal leegdrinken en de lezers kond zal doen van die teloorgang. Hopelijk wordt dit risico enigszins gecompenseerd door nuttige tips die ik van oplettende lezers mag ontvangen…

Goed, daar gaan we met De Weg Naar Het Wereldkampioenschap Schliemann Jänisch, jaargang 1, nummer 1.

Alle partijen in dit thema toernooi starten vanuit de stelling die hierboven al is weergegeven, met andere woorden : in dit toernooi begint zwart de partij.
Hij heeft eigenlijk maar 2 mogelijkheden om zijn dame te redden : 7…Dd5, de Möhring variant (statistisch : in 67 van de 271) of 7…Dg5, de Klassieke variant (in 183 van de 271). De derde manier, 7…bc6, is niet zo goed en heeft daarom ook geen naam : 7….bc6 8.Lc6 Ld7 9.Dh5 Ke7 10.De5 Le6 11.La8 Da8 12.Dc7 Ke8 13.0-0 … en wit heeft een toren en drie pionnen voor een loper en een paard, bovendien staat de zwarte koning ‘op de tocht’ (21 van de 271).

Actuele stand Goedhart

Hoe staan de partijen er nu, eind oktober 1996, voor:

Het vervelende van het tegelijkertijd spelen met wit en zwart is dat je een tijdje ‘tegen jezelf’ speelt als de tegenstander jouw zetten uit de andere partij kopieert. Het is altijd afwachten wie als eerste die symmetrie doorbreekt. De zet 10.Pa7 die in beide partijen werd gespeeld, wordt door de meeste boeken niet aanbevolen, betere alternatieven zijn 10.d4 of 10.Pe5. Ikzelf scoorde in de voorrondes na 10.Pa7 met zwart 3 uit 3 en met wit 1.5 uit 2. Het leek me grappig om WG met zijn eigen wapen te bestrijden, want blijkbaar is hij het niet eens met de varianten die in de boeken gegeven worden.
In mijn zwarte partij volgen we een partij die ik speelde tegen de Fin Halilla (zie een vorige Balans). Die partij is toen goed verlopen, dus waarom wat zou ik al afwijken? Weliswaar speelde Halilla een andere 18e zet, maar het thema blijft hetzelfde: actief stukkenspel van zwart op alle open lijnen, tegen een materieel voordeel voor wit. Ik ben benieuwd of ook in deze partij de ‘geest’ wint van de ‘materie’…

In zijn zwarte partij wijkt Wim Goedhart als eerste af van de hoofdvariant met zijn zet 11…Pd7 i.p.v. 11…Kd7. Wellicht dat het vervolg een huisvlijtvariant is, want mijn boeken en database geven vreemd genoeg nergens zwart’s 14e zet. Ik ben er niet meer zo zeker van dat de dameruil die ik daarna accepteerde het beste voor wit is; de stelling blijkt bij nader inzien toch snel te vervlakken.

Actuele stand Kuhlmann

Kuhlmann kiest als wit voor de volgorde 10.Pe5 c6 11.d4 Dh4 12.g3 Dh3 i.p.v. 10.d4 Dh4 11.g3 Dh3 12.Pe5 c6 (waarna dezelfde stelling bereikt wordt), om te voorkomen dat zwart na 10.d4 … het sterke 10…Dd6 kan spelen (zie JH-Cervignon). Dit voorkomen van 10…Dd6 koos ook Timman in zijn dramatisch verlopen zevende partij tegen Speelman in de kandidatenmatches van 1989. Zwart zijnde volg ik voorlopig Speelman’s goede voorbeeld.

In mijn witte partij kan ik me spiegelen aan de vorderingen die gemaakt worden in JH-Wim Goedhart. Als het daar fout gaat met wit kan ik dat nog in deze partij corrigeren, aangezien we een paar zetten achter lopen.

Actuele stand Ritter

Erwin Ritter ben ik in de voorronden al een keer tegengekomen; via een tweede plaats in de groep heeft hij zich alsnog voor de finale geplaatst. De beste remedie tegen hem lijkt me het herhalen van de zetten uit de beide partijen die ik al van hem won, en dan maar afwachten waar hij een verbetering gevonden heeft. In zijn witte partij wijkt hij op de 12e zet af: hij durfde 12.Db5 blijkbaar niet aan (in onze vorige partij volgde toen: 12.Db5 Ke6 13.d4 e3 14.De5 De5 15.de5 Pd5 16.Pb5 Ke5 17.c4 Pb4 en de zwarte pion op e3 bleef hem de rest van de partij behoorlijk dwarszitten). In de andere partij volgen we nog steeds onze vorige partij : de switch van de dame van h5 naar a5 is een wending die niet in de boeken staat. De dreiging is duidelijk: 13.Pc6 … en de zwarte opties om dit tegen te gaan zien er wat mij betreft geen van alle aantrekkelijk uit: 12… b6, 12… Tb8 of 12… Ke8. Die laatste mogelijkheid koos Ritter in onze vorige partij, met als gevolg: 12…Ke8 13.0-0 Pf6 14.De5 … Als het nu weer zo gaat overweeg ik om niet 14.De5 maar nog beter (?) 14.d4 te spelen.

Actuele stand Cervignon

Om niet alle partijen met 9.f4 Df4 te spelen, kies ik tegen de Spaanse vertegenwoordiging in deze finalegroep voor 9…Dh4, een mogelijkheid die in mijn database 76 maal voorkomt met tweemaal zoveel witte als zwarte winstpartijen, dus of het nou zo’n verstandige keuze is… Met wit nu maar eens niet een Pa7 variant; daar volg ik een partij Kamsky-Piket die voor Piket niet goed afliep…

De stand van zaken nog eens overziend, heb ik alleen bij JH-Wim Goedhart geen ‘lekker’ gevoel : ik heb het idee dat we daar al snel uit de tactische verwikkelingen zijn en dan rest ons slechts een moeizaam eindspel met lichte stukken. Juist die tactische verwikkelingen maken deze variant van het Spaans voor mij zo aantrekkelijk. Ik heb zo’n idee dat we in de andere partijen nog wel enig vuurwerk kunnen verwachten. Wellicht al in de volgende aflevering…

Wordt dus weer vervolgd…

Het bericht Schliemann-Jänisch 2/9 verscheen eerst op HEESEN Online.

In Maart ’94 werd ik verrast door een brief van het ‘Centralkontoret for ICCF Tematurneringer‘ waarin mij werd medegedeeld dat ik was doorgedrongen tot de halve finale van het thematoernooi ‘Schliemann-Jänisch‘ (ECO code C63).

Toen realiseerde ik me weer dat ik in 1991 had meegedaan aan de voorrondes van dat toernooi, maar ik kon mij niet meer herinneren dat ik dusdanig goed ge’kaartschaakt’ had dat ik eerste zou zijn geworden in mijn groep.
Je raakt, zodra je bent uitgespeeld, het zicht op de rangschikking in zo’n groep kwijt doordat op dat moment nog (veel) partijen bezig kunnen zijn. Dat was hier ook het geval: pas een jaar nadat ik mijn laatste zet had verstuurd eindigde de laatste partij in mijn groep.

Toen ik de brief nogmaals doorlas drong het tot me door dat ik feitelijk zou gaan spelen in de halve finale van het wereldkampioenschap ‘Schliemann-Jänisch‘. Koortsachtig ging ik aan de slag met het speurwerk naar de laatste nieuwtjes in deze woeste variant.

Wat is dat nou, zo’n thematoernooi? Eigenlijk is het een gewoon kaartschaaktoernooi waar bij je tegen alle andere spelers in je groep tegelijkertijd een partij met wit en een met zwart speelt. Het verschil zit hem in het feit dat je niet vanuit de normale beginopstelling gaat spelen, maar vanuit een stelling die ontstaat na enige zetten theorie.

In dit geval waren dat de eerste zeven zetten van de ‘Schliemann-Jänisch‘ variant van het Spaans en die gaan als volgt :

1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 f5 4.Pc3 fe4 5.Pe4 d5 6.Pe5 de4 7.Pc6...

Waarna de volgende stelling is bereikt en daarmee de beginstelling van het toernooi:

De zet 3..f5 in het Spaans werd voor het eerst geanalyseerd en gepubliceerd door de Fin Carl Jänisch in 1847 in het Franse tijdschrift Le Palamede. Hij schreef : ‘Dit tegengambiet is nog door geen auteur genoemd, noch ooit gespeeld. Het is een zeer interessante mogelijkheid voor zwart, die in vele varianten voortreffelijke tegenkansen krijgt.‘

Dat de naam Schliemann ook aan deze variant verbonden is, is eigenlijk onjuist omdat deze ..f5 slechts speelde na 1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 Lc5 4.0-0… (en dat is het Cordelgambiet!). Misschien is het gebeurd omdat beide spelers in 1872 overleden.

De variant werd pas in het begin van deze eeuw serieus genomen toen wereldkampioen Lasker enige analyses publiceerde en Marshall de variant speelde in zijn match tegen Capablanca. De Belgische meester Josef Boey speelde het gambiet dikwijls, ook in het wereldkampioenschap correspondentieschaak en schreef er een boek over.

De variant werd m.n. populair onder kaartschakers toen de theorie van het Spaans zo ver gevorderd was dat negen van de tien e4/e5 partijen voor zwart een ‘Spaanse kwelling‘ werden.

De huidige theoretische stand van zaken rond deze variant geeft m.i. nog geen eenduidig oordeel over de speelbaarheid ervan. Wellicht dat de toekomstige wereldkampioen ‘Schliemann-Jänisch‘ hier een gefundeerde uitspraak over kan doen.

De halve finalegroep waar ik nu in speel is al een tijdje onderweg en er zijn al een redelijk aantal partijen beslist. Er speelt echter ook iemand uit St. Petersburg mee en de post van en naar Rusland lijkt met de maand trager te gaan. Het zal dus nog wel even duren voordat alle partijen uitgespeeld zijn.

Wat voor partijen komen er nu voort uit zo’n woeste beginstelling (zie diagram hierboven)?

To zover de tekst uit 1994. Ik kan er nu nog het volgende aan toevoegen: recentelijk heeft Radjabov de variant aan zijn repertoire toegevoegd. En sindsdien hebben ook Sokolov, Aronian, Zvjaginsev, Khalifman, Ivanchuk en zelfs Magnus Carlsen (tegen Anand) de opening gespeeld!

Het bericht Schliemann-Jänisch 1/9 verscheen eerst op HEESEN Online.

Overvallen door een dodelijke moeheid die lood in zijn ledematen gegoten heeft, probeert de bokser door een stekende hoofdpijn heen, zijn situatie te overzien. De handdoek maar in de ring gooien, of op hoop van zegen de laatste ronde ingaan, hopende dat ook in de andere hoek de strijd zijn sporen heeft nagelaten?

Dit visioen kreeg ik in mijn partij tegen Mike, terwijl hij drukdoende was de veertigste zet te halen. Al na tien zetten stonden mijn stukken klaar om Mike’s stelling stormenderhand ‘te nemen’. Ergens tussen de tiende en twintigste zet miste ik tweemaal de beste voortzetting, zodat het initiatief nu bij Mike terecht gekomen was.

Overvallen door een dodelijke moeheid die lood in mijn ledematen gegoten heeft, probeerde ik door een stekende hoofdpijn heen, mijn stelling te overzien. De koning maar omgooien, of op hoop van zegen tot de veertigste doorspelen, hopende dat ook aan de andere kant van het bord de strijd en de tijdnood zijn sporen heeft nagelaten?

Intimi weten het antwoord al: ‘Opgeven? Nooit!’

En zo herhaalde Mike tweemaal de zetten om de veertigste te halen en kon ik remise claimen. ‘Remise?’ hoorde ik verbaasde omstanders roepen. ‘Hoe kan dat nou, hij heeft toch nog geen drie keer de zetten herhaald?’ Deze remise regel is een lastige, omdat de regel uitgaat van driemaal dezelfde stelling en niet driemaal dezelfde zet. Als ik mij niet vergis is ook Spasski tegen Fischer in de strijd om het wereldkampioenschap aan deze misvatting ten prooi gevallen.

Een van de omstanders vroeg mij of ik deze remise claim in een stukje in de Balans eens wilde aantonen, welnu, zie hier :

In de officiële Nederlandse bewerking van ‘De regels voor het schaakspel’ vastgesteld door de FIDE, staat in Artikel 12 : ‘De partij is onbeslist ingevolge de eis van een der spelers wanneer dezelfde stelling voor de derde maal voorkomt, telkens met dezelfde speler aan zet.’

Na de 37e zet van wit bereikten we voor de eerste keer de volgende, voor wit hopeloze, stelling :

Het bericht Een, twee, drie… verscheen eerst op HEESEN Online.