<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>Haiku Archieven - HEESEN Online</title>
	<atom:link href="https://heesen.online/tag/haiku/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://heesen.online/tag/haiku/</link>
	<description>Blogs van Jos Heesen</description>
	<lastBuildDate>Thu, 26 Feb 2026 15:41:23 +0000</lastBuildDate>
	<language>nl-NL</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=7.1.4</generator>
	<item>
		<title>De Haiku</title>
		<link>https://heesen.online/gedichten-3/</link>
					<comments>https://heesen.online/gedichten-3/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[JosWP]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 31 Dec 2024 16:49:06 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Boekenwurm]]></category>
		<category><![CDATA[Gedichten/Poetry]]></category>
		<category><![CDATA[Geschiedenis]]></category>
		<category><![CDATA[Teksten in het Nederlands/Dutch]]></category>
		<category><![CDATA[Arakida Moritake]]></category>
		<category><![CDATA[gedicht]]></category>
		<category><![CDATA[Haiku]]></category>
		<category><![CDATA[Japan]]></category>
		<category><![CDATA[Kobayashi Issa]]></category>
		<category><![CDATA[Matsuo Basho]]></category>
		<category><![CDATA[Wabi Sabi]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://heesen.online/?p=952</guid>

					<description><![CDATA[<p>Ergens op deze site heb ik het al eens over een strakke Japanse dichtvorm gehad: de haiku.<br />
Haiku is een traditionele vorm van Japanse poëzie die boeit met zijn eenvoud, elegantie en het vermogen om diepe emoties op te roepen door minimalistische expressie. </p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/gedichten-3/">De Haiku</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph">Ergens op deze site heb ik het al eens over een strakke Japanse dichtvorm gehad: de haiku. <br>Haiku is een traditionele vorm van Japanse poëzie die boeit met zijn eenvoud, elegantie en het vermogen om diepe emoties op te roepen door minimalistische expressie. </p>



<h2 class="wp-block-heading">Strakke vorm</h2>



<p class="wp-block-paragraph">De strakke vorm uit zich in een aantal zaken: </p>



<p class="wp-block-paragraph">Een haiku bestaat traditioneel uit 17 lettergrepen, gerangschikt in drie regels: </p>



<ul class="wp-block-list">
<li>eerste regel 5 lettergrepen</li>



<li>de tweede regel 7 lettergrepen</li>



<li>en de derde regel weer 5 lettergrepen</li>
</ul>



<h2 class="wp-block-heading">Thema&#8217;s en inhoud </h2>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>Natuur</strong>: <br>Haiku&#8217;s richten zich vaak op de natuur, seizoenen en de veranderende wereld. Het onderwerp is meestal iets dat in de natuurlijke omgeving wordt waargenomen, zoals een vluchtig moment dat de essentie van een bepaald seizoen of een bepaalde scène vastlegt.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>Seizoensreferentie</strong> (<em>Kigo</em>): <br>Traditionele haiku&#8217;s bevatten meestal een &#8220;<em>kigo</em>&#8220;, een woord of zin die het seizoen aangeeft waarin de haiku zich afspeelt. Bijvoorbeeld, &#8220;<em>kersenbloesems</em>&#8221; kan de lente aangeven, terwijl &#8220;<em>sneeuw</em>&#8221; de winter suggereert.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>Moment van inzicht </strong>(<em>Kireji</em>): <br>Een ander element in traditionele haiku&#8217;s is de &#8220;<em>kireji</em>&#8220;, of het snijdende woord. Dit is een woord of leesteken dat een pauze of onderbreking in het gedicht biedt, wat vaak een tegenstelling van twee afbeeldingen of ideeën creëert, wat leidt tot een epifanie of een dieper begrip.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Filosofie en esthetiek </h2>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>Eenvoud en minimalisme</strong>: <br>Haiku&#8217;s staan ​​bekend om hun beknoptheid en het vermogen om een ​​diepe betekenis over te brengen met weinig woorden. De eenvoud is bedoeld om een ​​moment van schoonheid of inzicht te weerspiegelen zonder de noodzaak van verfraaiing.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>Wabi Sabi</strong>: <br>De esthetiek van haiku komt vaak overeen met het Japanse concept van &#8220;<em>wabi sabi</em>&#8220;, dat waarde hecht aan imperfectie, vergankelijkheid en de schoonheid van eenvoud. Haiku&#8217;s vangen vluchtige momenten en drukken vaak een gevoel van melancholie of stille reflectie uit.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>Zen-invloed</strong>: <br>Haiku-poëzie is sterk beïnvloed door het Zen-boeddhisme, dat de nadruk legt op mindfulness, het huidige moment en waardering voor de kleine en vaak over het hoofd geziene aspecten van het leven.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Ontstaan</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Haiku is geëvolueerd uit een vorm van poëzie genaamd &#8220;<em>renga</em>&#8220;, die populair was in Japan in de 14e eeuw. De openingsstrofe van een renga, bekend als de &#8220;<em>hokku</em>&#8220;, werd later (19e eeuw) de zelfstandige vorm die we nu kennen als haiku. </p>



<h2 class="wp-block-heading">Vertalen en vormbehoud</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Door vast te houden aan de strakke vorm toont die beperking de ware meester! Maar dit levert weer vaak problemen op bij het vertalen uit het oorspronkelijke Japans. In het westen wordt daardoor wel voor afwijkende vormen gekozen, met 12 tot 17 lettergrepen. </p>



<p class="wp-block-paragraph">De beroemdste haiku, feitelijk een hokku, is van Matsuo Basho en luidt:</p>



<figure class="wp-block-table"><table><tbody><tr><td><em>furu ike ya<br>kawazu tobikomu<br>mizu no oto</em></td><td><em>Ach oude vijver<br>een kikker springt erin<br>geluid van water.</em></td></tr></tbody></table><figcaption class="wp-element-caption"><em>De beroemdste haiku en de letterlijke vertaling</em></figcaption></figure>



<p class="wp-block-paragraph">Bij een vertaling van een haiku achten sommigen de inhoud belangrijker dan de vorm, al wordt die zo veel mogelijk gehandhaafd. Zo is bovenstaande vertaling bijvoorbeeld naar de inhoud juist, maar naar de vorm niet. Een bewerking die de juiste vorm heeft, maar een iets andere strekking is:</p>



<p class="wp-block-paragraph"><em>Ach oude vijver<br>de kikkers springen erin </em>(of ook <em>een kikker springt van de kant)<br>geluid van water.</em></p>



<p class="wp-block-paragraph">Dit probleem is sterk taalafhankelijk. Het Frans gebruikt bijvoorbeeld veel meer woorden, en ook lettergrepen, dan het Engels; het Nederlands ligt er ergens tussenin.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Voorbeelden</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Twee haiku&#8217;s (hokku) van <em>Basho</em> (1644-1694):</p>



<div class="wp-block-group"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow">
<p class="wp-block-paragraph"><em>zou ik ze pakken, <br>de witvis in &#8217;t wier bijeen<br>dan schoten ze weg</em>.</p>
</div></div>



<p class="wp-block-paragraph"><em>door zomerregens<br>zijn de kraanvogelpoten<br>korter geworden</em>.</p>



<p class="wp-block-paragraph">En mijn persoonlijke favoriet van <em>Moritake </em>(1473-1549):</p>



<p class="wp-block-paragraph"><em>Zag ik een bloesem<br>die naar haar tak terugkeerde?<br>ach, ’t was een vlinder.</em></p>



<p class="wp-block-paragraph">De beste haiku’s weten bij de lezer emoties op te wekken, zonder ze letterlijk te benoemen. Neem bijvoorbeeld deze van <em>Issa</em> (1763-1828):</p>



<p class="wp-block-paragraph"><em>In het ziekenhuis<br>dooft een flakkerend licht uit<br>een sneeuwstorm steekt op.</em></p>



<p class="wp-block-paragraph">De lezer zal vast aan een sterfgeval gedacht hebben, maar dat staat er niet!</p>



<h2 class="wp-block-heading">Hoe schrijf je een eigen haiku</h2>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>Observeer</strong>: <br>Begin met aandacht te besteden aan de kleine details in je omgeving. Haiku&#8217;s komen vaak voort uit een specifiek moment of een observatie die bij je resoneert. Focus op een enkel moment: kies een enkel beeld of moment om te beschrijven. Hoe meer gefocust en specifiek, hoe krachtiger de haiku kan zijn.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>Omarm eenvoud</strong>: <br>Gebruik eenvoudige taal en vermijd overmatige bijvoeglijke naamwoorden of complexe ideeën. De schoonheid van haiku&#8217;s ligt in het vermogen om diepte over te brengen door middel van eenvoud.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>Seizoensreferentie</strong>: <br>Als je streeft naar een traditionele haiku, probeer dan een woord of zin op te nemen die het seizoen suggereert.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Mijn eerste pogingen</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Bevlogen zwaluw,<br>laat de zomer achter zich.<br>Het sneeuwklokje tikt.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Zwalkende zweters,<br>rennen zomers achterna.<br>De weerman zwijgt weer.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/gedichten-3/">De Haiku</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://heesen.online/gedichten-3/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>ChatGPT over Tijd</title>
		<link>https://heesen.online/chatgpt-over-tijd/</link>
					<comments>https://heesen.online/chatgpt-over-tijd/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[JosWP]]></dc:creator>
		<pubDate>Thu, 27 Jul 2023 11:24:47 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Actueel]]></category>
		<category><![CDATA[Boekenwurm]]></category>
		<category><![CDATA[Filosofie]]></category>
		<category><![CDATA[Gedichten/Poetry]]></category>
		<category><![CDATA[Mystiek]]></category>
		<category><![CDATA[Teksten in het Nederlands/Dutch]]></category>
		<category><![CDATA[ChatGPT]]></category>
		<category><![CDATA[Haiku]]></category>
		<category><![CDATA[tijd]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://heesen.online/?p=4294</guid>

					<description><![CDATA[<p>De laatste dagen ben ik wat aan het experimenteren met AI en specifieker, met ChatGPT.<br />
Ik stelde wat vragen over het begrip Tijd.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/chatgpt-over-tijd/">ChatGPT over Tijd</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph">De laatste dagen ben ik wat aan het experimenteren met AI en specifieker, met ChatGPT. Ik stelde wat vragen over het begrip Tijd (in het Engels, hieronder vertaald):</p>



<h2 class="wp-block-heading">Wat is tijd?</h2>



<p class="wp-block-paragraph">ChatGPT: &#8220;Tijd is een fundamenteel concept dat verwijst naar de voortgang van gebeurtenissen uit het verleden, het heden en de toekomst. Het is een manier om de volgorde en duur van gebeurtenissen te meten en te kwantificeren, waardoor we de volgorde waarin dingen gebeuren begrijpen.<br>In de natuurkunde wordt tijd vaak beschouwd als een van de vier dimensies van ruimtetijd, samen met drie dimensies van ruimte. Tijd wordt gezien als een coördinaat die helpt bij het lokaliseren van gebeurtenissen in het universum. Volgens de relativiteitstheorie is tijd niet absoluut, maar relatief ten opzichte van het referentiekader van een waarnemer en kan het worden beïnvloed door factoren als zwaartekracht en beweging.<br>In het dagelijks leven ervaren we tijd als een continue stroom, met gebeurtenissen die zich in een bepaalde volgorde en met specifieke tussenpozen voordoen. We gebruiken verschillende meeteenheden, zoals seconden, minuten, uren, dagen, maanden en jaren, om tijd te kwantificeren en te organiseren.<br>De aard van tijd is al eeuwenlang een onderwerp van filosofisch en wetenschappelijk onderzoek, en het blijft een complex en fascinerend concept dat nog steeds wordt bestudeerd en onderzocht.&#8221;</p>



<h2 class="wp-block-heading">Is tijd cyclisch?</h2>



<p class="wp-block-paragraph">ChatGPT: &#8220;De cyclische aard van tijd is een onderwerp waarover door filosofen en wetenschappers door de geschiedenis heen is gedebatteerd. Hoewel sommige religieuze en culturele overtuigingen cyclische tijdmodellen voorstellen, heeft modern wetenschappelijk inzicht de neiging om tijd te zien als een lineaire en niet-herhalende progressie.<br>In de context van de natuurkunde is het heersende model dat tijd niet cyclisch is, maar eerder in één richting stroomt, gewoonlijk de &#8216;pijl van de tijd&#8217; genoemd. Dit concept wordt ondersteund door verschillende verschijnselen, zoals de onomkeerbare aard van entropie (de mate van wanorde in een systeem) en de uitdijing van het universum.</p>



<figure class="wp-block-image size-full"><img fetchpriority="high" decoding="async" width="960" height="427" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/04/tijdpijl.jpg" alt="" class="wp-image-2858" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/04/tijdpijl.jpg 960w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/04/tijdpijl-300x133.jpg 300w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/04/tijdpijl-768x342.jpg 768w" sizes="(max-width: 960px) 100vw, 960px" /></figure>



<p class="wp-block-paragraph"><br>Volgens de oerknaltheorie begon het heelal met een singulariteit en breidde het zich sindsdien uit. Als deze uitbreiding voor onbepaalde tijd doorgaat, suggereert dit dat de tijd ook vooruit zal blijven gaan zonder eerdere toestanden te herhalen.<br>Het is echter belangrijk op te merken dat ons begrip van de aard van tijd nog steeds een actief onderzoeksgebied is en dat er alternatieve theorieën en modellen zijn die cyclische of multiversum-concepten voorstellen. Sommige speculatieve theorieën, zoals bepaalde interpretaties van snaartheorie of kwantumkosmologie, stellen de mogelijkheid voor van cyclische of zich herhalende universums, waar de tijd cyclisch gedrag zou kunnen vertonen.<br>Over het algemeen, hoewel de cyclische aard van tijd in verschillende contexten is overwogen, suggereert het heersende wetenschappelijke inzicht dat tijd een lineaire en niet-herhalende progressie is.&#8221;</p>



<h2 class="wp-block-heading">Wie weet waar de tijd heen gaat?</h2>



<p class="wp-block-paragraph">ChatGPT: &#8220;De vraag waar de tijd naartoe gaat is een filosofische vraag die geen definitief wetenschappelijk antwoord heeft. Tijd is een abstract concept dat ons helpt de voortgang van gebeurtenissen te begrijpen, maar het is geen fysieke entiteit die kan worden gelokaliseerd of getraceerd.<br>In onze ervaring lijkt de tijd vooruit te stromen, met gebeurtenissen die zich in een bepaalde volgorde voordoen. We nemen het verstrijken van de tijd waar op basis van veranderingen en bewegingen in de wereld om ons heen en in onze eigen subjectieve ervaringen. De onderliggende aard van tijd en zijn &#8216;bestemming&#8217; blijven echter mysterieus.<br>Verschillende filosofische en metafysische perspectieven bieden verschillende interpretaties van tijd. Sommigen stellen dat tijd een illusie is of een constructie van menselijke perceptie, terwijl anderen suggereren dat tijd een inherent kenmerk van het universum is. De vraag waar de tijd naartoe gaat, of het überhaupt ergens heen gaat, blijft een onderwerp van speculatie en contemplatie.<br>Het is vermeldenswaard dat wetenschappelijke theorieën en modellen, zoals die in de natuurkunde en kosmologie, kaders bieden om het gedrag en de eigenschappen van tijd te begrijpen, maar ze gaan niet in op de uiteindelijke aard van tijd of de bestemming ervan.<br>Samengevat, de vraag waar de tijd naartoe gaat, staat open voor interpretatie en blijft een filosofisch onderzoek zonder definitief antwoord.&#8221;</p>



<p class="wp-block-paragraph">Na deze filosofische kennis over het begrip tijd dat ChatGPT heeft weten te vergaren, was mijn volgende vraag van een geheel andere orde en dat onvertaald moet blijven:</p>



<h2 class="wp-block-heading">Geef een haiku over de aard van tijd</h2>



<p class="wp-block-paragraph">ChatGPT:</p>



<p class="has-text-align-center wp-block-paragraph">&#8220;Ebbing sands of time, </p>



<p class="has-text-align-center wp-block-paragraph">Moments slip through our fingers,</p>



<p class="has-text-align-center wp-block-paragraph">Life&#8217;s fleeting embrace.&#8221;</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/chatgpt-over-tijd/">ChatGPT over Tijd</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://heesen.online/chatgpt-over-tijd/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Wabi Sabi (侘寂)</title>
		<link>https://heesen.online/wabi-sabi/</link>
					<comments>https://heesen.online/wabi-sabi/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[JosWP]]></dc:creator>
		<pubDate>Fri, 07 Jan 2022 11:52:44 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Boekenwurm]]></category>
		<category><![CDATA[Filosofie]]></category>
		<category><![CDATA[Gedichten/Poetry]]></category>
		<category><![CDATA[Mystiek]]></category>
		<category><![CDATA[Teksten in het Nederlands/Dutch]]></category>
		<category><![CDATA[Haiku]]></category>
		<category><![CDATA[Kintsugi]]></category>
		<category><![CDATA[Leonard Cohen]]></category>
		<category><![CDATA[Nobuo Suzuki]]></category>
		<category><![CDATA[Omar Itani]]></category>
		<category><![CDATA[Tsukubai]]></category>
		<category><![CDATA[Wabi Sabi]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://heesen.online/?p=2456</guid>

					<description><![CDATA[<p>Wabi sabi is een concept dat ons aanspoort om constant naar de schoonheid in imperfectie te zoeken en de meer natuurlijke cyclus van het leven te accepteren. Het herinnert ons eraan dat alle dingen, inclusief wijzelf en het leven zelf, vergankelijk, onvolledig en onvolmaakt zijn. Perfectie is dus onmogelijk en vergankelijkheid is de enige weg.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/wabi-sabi/">Wabi Sabi (侘寂)</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph">Ergens hoorde ik over het Japanse idee van <strong>wabi sabi</strong>, en wist niet wat het was, totdat ik de uitleg van <em>Nobuo Suzuki</em> vond in de inleiding van zijn boek: <em>Wabi Sabi &#8211; The Wisdom in Imperfection</em>.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Ik deel het hier:</p>



<h2 class="wp-block-heading">Drie principes</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Wabi Sabi beschouwt dingen die op de natuur lijken als mooi en kan worden samengevat met de volgende drie principes:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>Niets is perfect,</li>



<li>Niets is af,</li>



<li>Niets duurt eeuwig.</li>
</ul>



<h2 class="wp-block-heading">Toegepast op mensen</h2>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>Pas principe 1 toe:</strong><br>Bewust zijn van onze onvolmaaktheid maakt ons nederig; het accepteren ervan bevrijdt ons van ongezond veeleisend zijn en van de fixatie op een perfectie die in de natuur niet bestaat en daarom ook niet in de mens.<br>Het accepteren van onze eigen imperfectie en ieders unieke aard (en imperfectie!) betekent niet dat we daarin moeten berusten. Integendeel, het toont ons de weg die we moeten volgen om als mens te evolueren. Iedereen die denkt perfectie te hebben bereikt, heeft het bij het verkeerde eind &#8211; er is altijd ruimte voor verbetering &#8211; en het ontbreekt hen aan flexibiliteit, want veilig in hun absolute en subjectieve waarheid, hebben ze geen ruimte voor groei. Zo iemand is star en versteend en straalt geen leven uit<sup>1</sup>.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>Pas principe 2 toe:</strong><br>Als we verder gaan met het tweede principe, herinnert wabi sabi ons er precies aan dat niets af is. Net zoals de natuur zich oneindig ontwikkelt, te midden van cycli van geboorte en dood, zo is ook de mens dynamisch.<br>Een wabi sabi-benadering van het leven aannemen betekent, als je eenmaal je eigen onvolmaaktheid hebt erkend, continu leren omarmen en aannemen dat alles nog gedaan moet worden, en daarom dat alles nog geleefd moet worden.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>Pas principe 3 toe:</strong><br>Het derde principe van wabi sabi is het begrijpen van de vluchtige aard van alles wat bestaat, een concept dat ons terugvoert naar zen. Zoals de Boeddha ooit opmerkte toen hij het over lijden had, is een van de oorzaken dat mensen willen dat dingen die van nature van voorbijgaande aard zijn, permanent zijn.<br>Jeugd vliegt en wordt volwassenheid en dan ouderdom. Die fantastische televisie die je net hebt gekocht, doet het uiteindelijk niet meer of raakt verouderd. Die persoon die zo charmant en grappig leek, verrast ons niet meer, of misschien beginnen we uit elkaar te drijven omdat we, als twee takken van een boom, in tegengestelde richtingen zijn gegroeid. In plaats van ons droevig te worden, inspireert de acceptatie dat niets eeuwig duurt ons om de schoonheid van het moment te waarderen, wat het enige is dat we hier en nu kunnen vastleggen. Het is een uitnodiging om alles te geven wat we ook doen.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Dat is de magie van wabi sabi, die ons leven inspireert en ons een nieuwe horizon van gevoeligheid, groei en zelfontplooiing biedt.</p>



<p class="wp-block-paragraph">To zover <em>Nobuo Suzuki</em>.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Wabi en Sabi volgens Omar Itani</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Wabi sabi is een concept dat ons aanspoort om constant naar de schoonheid in imperfectie te zoeken en de meer natuurlijke cyclus van het leven te accepteren. Het herinnert ons eraan dat alle dingen, inclusief wijzelf en het leven zelf, vergankelijk, onvolledig en onvolmaakt zijn. Perfectie is dus onmogelijk en vergankelijkheid is de enige weg.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Afzonderlijk genomen zijn wabi en sabi twee afzonderlijke concepten:</p>



<h3 class="wp-block-heading">Wabi</h3>



<p class="wp-block-paragraph">Wabi gaat over het herkennen van schoonheid in nederige eenvoud. Het nodigt ons uit om ons hart te openen en ons los te maken van de ijdelheid van het materialisme, zodat we in plaats daarvan spirituele rijkdom kunnen ervaren.</p>



<h3 class="wp-block-heading">Sabi</h3>



<p class="wp-block-paragraph">Sabi houdt zich bezig met het verstrijken van de tijd, de manier waarop alle dingen groeien, verouderen en vergaan, en hoe dit zich prachtig manifesteert in objecten. Het suggereert dat schoonheid verborgen zit onder de oppervlakte van wat we werkelijk zien, zelfs in wat we aanvankelijk als gebroken beschouwen.</p>



<h3 class="wp-block-heading">Wabi-Sabi</h3>



<p class="wp-block-paragraph">Samen creëren deze twee concepten een overkoepelende filosofie voor het benaderen van het leven:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>Accepteer wat is, </li>



<li>blijf in het huidige moment en </li>



<li>waardeer de eenvoudige, voorbijgaande levensfasen.</li>
</ul>



<p class="wp-block-paragraph">De eerste leer van de wabi sabi-filosofie is om dankbaarheid en acceptatie te oefenen. <br>Het gaat niet om opgeven. Het gaat erom je over te geven aan de ernst van de situatie en vervolgens actief een rol te spelen bij het beslissen wat er daarna gebeurt.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Amor Fati</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Het is vergelijkbaar met wat de stoïcijnen <em>Amor Fati</em> noemden, een liefde voor het lot. En wabi sabi predikt hetzelfde: je zult vrede en vrijheid vinden, en je zult het pad van groei betreden, zodra je begint toe te geven en je over te geven aan de onvolmaakte stroom van het leven.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Als alles in de natuur altijd verandert, kan niets ooit absoluut compleet zijn. En aangezien perfectie een staat van volledigheid is, kan niets ooit perfect zijn. Daarom leert de wabi sabi-filosofie ons dat alle dingen, inclusief wijzelf en het leven zelf, vergankelijk, onvolledig en onvolmaakt zijn. Het probleem is echter dat onze gebrekkige manier van denken ons begrip van wat perfectie werkelijk is, heeft vertroebeld.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Open een thesaurus en zoek naar de antoniemen voor &#8220;perfect&#8221; en je zult de volgende woorden vinden: </p>



<ul class="wp-block-list">
<li>gebrekkig, </li>



<li>corrupt, </li>



<li>inferieur, </li>



<li>arm, </li>



<li>tweederangs, </li>



<li>onbeholpen, </li>



<li>gebroken, </li>



<li>verkeerd, </li>



<li>slecht… </li>
</ul>



<p class="wp-block-paragraph">Al deze negativiteit. Geen wonder dat we zo geobsedeerd zijn geraakt door het zoeken naar perfectie.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Om dit negatieve stigma rond imperfectie te elimineren, moeten we het eerst volledig afwijzen als zijnde &#8220;het tegenovergestelde&#8221; van dat fictieve construct dat perfectie is.<br>We moeten een nieuw verhaal schrijven dat luidt: Imperfectie is geen compromis; imperfectie is de enige manier omdat imperfectie de ware aard van de dingen is.</p>



<p class="wp-block-paragraph">De leer van de wabi sabi-filosofie is eenvoudig: streef niet naar perfectie, maar naar uitmuntendheid. Met andere woorden, doe gewoon je best om de beste te zijn die je kunt zijn. Alle dingen in het leven, ook jij, bevinden zich in een onvolmaakte staat van verandering. Verandering is de enige constante. Alles is van voorbijgaande aard en niets is ooit compleet. En daarom bestaat perfectie niet.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Kintsugi</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Een eeuwenoude vorm van kunst komt voort uit wabi sabi, waarbij je kapotte voorwerpen repareert met gouden vullingen, waardoor ze &#8216;<em>gouden littekens</em>&#8216; krijgen. Het staat bekend als <em>Kintsugi.</em></p>



<p class="wp-block-paragraph">Denk aan een kom of theepot die op de grond is gevallen. Wat zou jij er mee doen? Je zou hoogstwaarschijnlijk de stukken oppakken en weggooien. Maar niet met <em>Kintsugi</em>. <br>Hier breng je de stukjes gebroken aardewerk weer bij elkaar en lijm je ze vast met vloeibaar goud. <br>Zou ze dat niet onvolmaakt, permanent en onvermijdelijk gebrekkig maken, maar op de een of andere manier mooier?</p>



<p class="wp-block-paragraph"><em>Kintsugi</em> herinnert ons eraan dat er grote schoonheid schuilt in kapotte dingen, omdat littekens een verhaal vertellen. Ze tonen standvastigheid, wijsheid en veerkracht, verdiend door het verstrijken van de tijd. Waarom deze onvolkomenheden of gouden littekens verbergen als het de bedoeling is dat we ze vieren?</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full is-resized"><img decoding="async" width="750" height="571" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/01/kintsugi.jpg" alt="" class="wp-image-2462" style="width:579px;height:441px" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/01/kintsugi.jpg 750w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/01/kintsugi-300x228.jpg 300w" sizes="(max-width: 750px) 100vw, 750px" /><figcaption class="wp-element-caption">Een Kintsugi bakje</figcaption></figure>
</div>


<p class="wp-block-paragraph">Het idee hier is simpel: er zullen vele keren in je leven zijn dat je je gebroken zult voelen. Er zullen gebeurtenissen zijn die emotionele of fysieke littekens zullen achterlaten. Verstop je niet in de schaduw van je eigen zonneschijn. Dim je eigen licht niet met de duisternis van een wolk. Laat die littekens in plaats daarvan opnieuw tekenen met goud.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Bedenk dat je mislukkingen er zijn om je te leren hoe je dingen niet moet doen, je fouten zijn er om je het belang van vergeving te leren, en je rimpels zijn er om je te herinneren aan de lach die ze veroorzaakte.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Tsukubai</h2>



<p class="wp-block-paragraph">In de buurt van het theehuis bij de <em>Ryoanji-tempel</em> in <em>Kyoto</em> is een beroemd stenen waterbassin, waar voortdurend water doorheen stroomt voor rituele zuivering. Vanwege de lage hoogte van het bassin moet de gebruiker bukken om het te gebruiken, als teken van eerbied en nederigheid.<br>Op deze 17e-eeuwse tsukubai (waterbassin) staat een oude inscriptie met vier Chinese karakters:</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>五, 隹, 止, 矢. </strong></p>



<p class="wp-block-paragraph">Alleen gelezen, zijn deze karakters niet van belang. Maar in combinatie met de randen van het centrale plein worden ze: </p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>吾, 唯, 足, 知 </strong></p>



<p class="wp-block-paragraph">en kunnen ze worden gelezen als <em>&#8220;ware, tada taru (wo) shiru&#8221;</em> wat betekent &#8220;<em>Ik weet alleen veel</em>&#8221; of &#8220;<em>Ik ken alleen tevredenheid.”</em><br>De tsukubai belichaamt ook een subtiele vorm van Zen-onderwijs met behulp van ironische juxtapositie: terwijl de vorm een oude Chinese munt nabootst, is het sentiment het tegenovergestelde van materialisme. Zo heeft de tsukubai gedurende vele eeuwen ook gediend als een humoristische visuele koan voor talloze monniken die in de tempel woonden, en hen dagelijks zachtjes te herinneren aan hun gelofte van armoede.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full is-resized"><img decoding="async" width="170" height="227" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/01/wabisabibron.jpg" alt="" class="wp-image-2463" style="width:330px;height:440px"/><figcaption class="wp-element-caption">Tsukubai in Ryoanji Tempele</figcaption></figure>
</div>


<p class="wp-block-paragraph"><em>&#8220;Ik ken alleen tevredenheid&#8221;</em> is tevreden zijn met de emotie of woede, net zoals je gewoonlijk tevreden bent met de emotie van opwinding. Tevreden zijn met de staat van verdriet, net zoals je tevreden bent met de staat van geluk.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Maar hoe zit het met een meer poëtische vertaling van die inscriptie? </p>



<p class="wp-block-paragraph">Hoe zit het met, &#8220;<em>Rijk is de persoon die tevreden is met wie hij is of wat hij heeft.</em>&#8221; </p>



<p class="wp-block-paragraph">Of wat dacht je hiervan: &#8220;<em>Wat ik heb is alles wat ik nodig heb.</em>&#8221; </p>



<p class="wp-block-paragraph">Zie je, de wortel van alle ongeluk wordt geboren uit ontevredenheid met wie of waar je bent en wat je hebt. Zo simpel is het echt.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-large is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="819" height="1024" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/01/wabisabi-819x1024.jpg" alt="" class="wp-image-2459" style="width:-1291px;height:-1614px" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/01/wabisabi-819x1024.jpg 819w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/01/wabisabi-240x300.jpg 240w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/01/wabisabi-768x961.jpg 768w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/01/wabisabi-1228x1536.jpg 1228w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/01/wabisabi-scaled.jpg 1637w" sizes="auto, (max-width: 819px) 100vw, 819px" /><figcaption class="wp-element-caption">Wabi Sabi door Leonard Cohen</figcaption></figure>
</div>


<p class="wp-block-paragraph">In zekere zin leert wabi sabi ons om de meest elementaire, natuurlijke objecten interessant, fascinerend en mooi te vinden. Vervagende herfstbladeren zouden een voorbeeld zijn. Wabi sabi kan onze perceptie van de wereld zodanig veranderen dat een chip of barst in een vaas het interessanter maakt en het object meer meditatieve waarde (uniekheid) geeft. Evenzo worden materialen die verouderen, zoals kaal hout, papier en stof, interessanter omdat ze veranderingen vertonen die in de loop van de tijd kunnen worden waargenomen.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Wabi Sabi Haiku</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Sommige haiku&#8217;s in het Engels nemen ook de wabi sabi-esthetiek over in geschreven stijl, waardoor losse, minimalistische gedichten ontstaan die eenzaamheid en vergankelijkheid oproepen, zoals deze:</p>



<p class="wp-block-paragraph">&#8220;<em>autumn twilight:<br> the wreath on the door<br> lifts in the wind</em>&#8220;.</p>



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<p class="wp-block-paragraph"><sup>1</sup> <em>Exude life</em>: het beste uit het leven halen! Of, zoals in mijn motto: <em>One Life, live one</em>.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/wabi-sabi/">Wabi Sabi (侘寂)</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://heesen.online/wabi-sabi/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
