<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>IQ test Archieven - HEESEN Online</title>
	<atom:link href="https://heesen.online/tag/iq-test/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://heesen.online/tag/iq-test/</link>
	<description>Blogs van Jos Heesen</description>
	<lastBuildDate>Thu, 29 Oct 2026 16:41:13 +0000</lastBuildDate>
	<language>nl-NL</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=7.1.4</generator>
	<item>
		<title>Het IQ van Marilyn vos Savant</title>
		<link>https://heesen.online/het-iq-van-marilyn-vos-savant/</link>
					<comments>https://heesen.online/het-iq-van-marilyn-vos-savant/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[JosWP]]></dc:creator>
		<pubDate>Thu, 29 Oct 2026 16:41:11 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Bijzondere personen en/of helden]]></category>
		<category><![CDATA[Geschiedenis]]></category>
		<category><![CDATA[Teksten in het Nederlands/Dutch]]></category>
		<category><![CDATA[IQ]]></category>
		<category><![CDATA[IQ test]]></category>
		<category><![CDATA[Marilyn vos Savant]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://heesen.online/?p=8834</guid>

					<description><![CDATA[<p>Al eerder had ik het over Marilyn vos Savant en haar fabuleuze IQ score. Nu kwam ik een artikeltje uit 1993 tegen dat die score niet haalbaar acht...</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/het-iq-van-marilyn-vos-savant/">Het IQ van Marilyn vos Savant</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph">Al eerder had ik het over <a href="https://heesen.online/marilyn-vos-savant-en-de-iqs/">Marilyn vos Savant</a> en haar fabuleuze IQ score. Nu kwam ik een artikeltje uit 1993 tegen dat die score niet haalbaar acht&#8230;</p>



<h2 class="wp-block-heading">Het originele concept van IQ</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Het is noodzakelijk om eerst het concept van het intelligentiequotiënt of IQ uit te leggen voordat we claims op uitzonderlijke IQ&#8217;s kunnen aanvaarden of weerleggen.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Zoals de naam al doet vermoeden, verwees het oorspronkelijk naar het resultaat van het delen van het ene getal (<em>mentale leeftijd</em>) door het andere (<em>chronologische leeftijd</em>). Chronologische leeftijd is eenvoudigweg de leeftijd in de gewone zin van het woord. Mentale leeftijd is een iets minder bekend, maar even ongecompliceerd concept. Het is ontstaan door de Franse psychologen <em>Alfred Binet</em> en <em>Theodore Simon,</em> die in 1905 de eerste bruikbare intelligentietest construeerden. </p>



<figure class="wp-block-image size-large"><img fetchpriority="high" decoding="async" width="796" height="1024" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2026/06/alfredbinet-796x1024.jpg" alt="" class="wp-image-8181" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2026/06/alfredbinet-796x1024.jpg 796w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2026/06/alfredbinet-233x300.jpg 233w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2026/06/alfredbinet-768x988.jpg 768w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2026/06/alfredbinet.jpg 800w" sizes="(max-width: 796px) 100vw, 796px" /><figcaption class="wp-element-caption">Alfred Binet (1857-1911)</figcaption></figure>



<p class="wp-block-paragraph">Het is het gemakkelijkst te verklaren met een eenvoudig voorbeeld. Als een 10-jarig kind alleen die problemen kan oplossen met een intelligentietest die een gemiddelde 7-jarige in de standaardisatiesteekproef (gebruikt om testnormen vast te stellen) zou kunnen oplossen, dan heeft het kind een mentale leeftijd van 7 jaar en kan dus ongeveer drie jaar verstandelijk gehandicapt zijn. Van een ander 10-jarig kind dat evenveel problemen kan oplossen als een gemiddelde 12-jarige in de standaardisatiesteekproef, kan worden gezegd dat het een mentale leeftijd van 12 jaar heeft en ruim boven het gemiddelde ligt.</p>



<p class="wp-block-paragraph">De Duitse psycholoog <em>William Stern</em> wees erop dat mentale leeftijd op zichzelf niet duidt op intelligentie. <br>Voordat we een mening kunnen vormen over de intelligentie van het kind, moeten we de mentale leeftijd van een kind vergelijken met zijn of haar chronologische leeftijd. Stern kwam met het idee om de mentale leeftijd (MA) te delen door de chronologische leeftijd (CA), en hij noemde het reasultaat de&nbsp;<em>intelligentiequotiënt</em>.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Een paar jaar later introduceerde de Amerikaanse psycholoog <em>Lewis Terman</em> de afkorting IQ en stelde voor om de breuk van Stern met 100 te vermenigvuldigen om deze om te zetten in een percentage, wat de bekende definitie opleverde, IQ = MA/CA × 100. Hoewel het IQ in de meeste elementaire leerboeken van de psychologie zo wordt gedefinieerd, is de formule in de moderne psychometrische theorie in feite achterhaald.</p>



<h2 class="wp-block-heading">De statistische definitie van IQ</h2>



<p class="wp-block-paragraph">De ouderwetse formule werd om een aantal redenen verlaten. Een nogal ernstig probleem was dat het absurditeiten opleverde wanneer het werd toegepast op het meten van de intelligentie van volwassenen. Na de leeftijd van ongeveer 17 of 18 jaar vertonen de meeste mensen geen verdere toename van hun intellectuele capaciteiten. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Met andere woorden: de mentale leeftijd heeft de neiging zich te stabiliseren, en op latere leeftijd kan deze zelfs afnemen, maar de chronologische leeftijd marcheert helaas immer voort. Gemiddelde 40-jarigen presteren op ongeveer hetzelfde niveau op IQ-tests als gemiddelde 20-jarigen, maar volgens de oude formule zou een 40-jarige die presteert op het niveau van een gemiddelde 20-jarige een IQ van 20/40 × 100 = 50, wat lijkt te wijzen op ernstig tekortkomen. <br>Dit is overduidelijke onzin, want deze 40-jarige zou tegelijkertijd kunnen presteren op het niveau van een gemiddelde 40-jarige!</p>



<p class="wp-block-paragraph">In 1939 introduceerde de Amerikaanse psycholoog <em>David Wechsler</em> een nieuwe definitie van IQ die bijna universeel is overgenomen door latere psychometristen. Scores op elke test worden omgezet in IQ&#8217;s door de gemiddelde (gemiddelde) score in de standaardisatiesteekproef gelijk te stellen aan 100 IQ-punten en de standaarddeviatie (wat een statistische index is van spreiding tussen de scores) aan 15 IQ-punten. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Ervan uitgaande dat de IQ-scores worden verdeeld volgens de bekende klokvormige normale verdeling, waarvoor veel empirisch bewijs bestaat, betekent dit dat per definitie 50 procent van de mensen boven de 100 scoort, 16 procent boven de 115, 3 procent scoort boven de 130, en 0,13 procent scoort boven de 145.<br>Deze percentages kunnen worden opgezocht in gepubliceerde tabellen van de normale verdeling.</p>



<figure class="wp-block-image size-full"><img decoding="async" width="800" height="482" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2026/06/IQ.jpg" alt="" class="wp-image-8182" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2026/06/IQ.jpg 800w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2026/06/IQ-300x181.jpg 300w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2026/06/IQ-768x463.jpg 768w" sizes="(max-width: 800px) 100vw, 800px" /></figure>



<h2 class="wp-block-heading">De score van Marilyn vos Savant</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Laten we de geloofwaardigheid van het geclaimde IQ van <em>Marilyn vos Savant</em> (228) onderzoeken door de bovenstaande berekeningen te extrapoleren. In termen van de statistische definitie ligt een IQ van 228 op 8,53 standaarddeviaties (8,53 × 15 = 228) boven het gemiddelde van 100. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Het is onmogelijk om het gebied onder de curve in dit gebied op te zoeken, omdat de gepubliceerde tabellen niet in de buurt komen van 8,53 standaarddeviaties boven het gemiddelde. Er is echter een formule die een benadering oplevert met een verwaarloosbare fout, en volgens deze formule is de waarschijnlijkheid die overeenkomt met het gebied onder de curve voorbij 228 kleiner dan p = 10<sup>-17</sup>. Dit betekent dat de kans dat een bepaalde persoon een IQ van 228 of meer heeft, kleiner is dan 1 op 100.000.000.000.000.000, dat wil zeggen minder dan één op de honderd miljoen miljard.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Rekening houdend met het feit dat er iets meer dan 5 miljard mensen in de wereld zijn, is de kans om überhaupt iemand te vinden met een IQ van 228 of meer nog steeds niet te onderscheiden van nul. </p>



<h2 class="wp-block-heading">Conclusies</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Uit deze berekeningen komen slechts twee logische mogelijkheden voort. Ofwel heeft Marilyn vos Savant echt een IQ van 228, in welk geval er een echt wonder heeft plaatsgevonden, ofwel is haar IQ vals. Dit leidt tot de volgende paradox. Als Marilyn vos Savant echt zo bovennatuurlijk intelligent was geweest als ze beweert te zijn, dan zou ze de berekening hierboven zeker in haar hoofd hebben gedaan, en als ze het resultaat had gezien, zou ze haar fout onmiddellijk hebben ingezien. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Om uit het eigen boek van Marilyn vos Savant te citeren: ‘<em>je intellectuele vermogen kan worden omschreven als je vermogen om, in een fijnere en fijnere mate, betekenis te onderscheiden van onzin</em>’.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/het-iq-van-marilyn-vos-savant/">Het IQ van Marilyn vos Savant</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://heesen.online/het-iq-van-marilyn-vos-savant/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Trump&#8217;s intellligentie</title>
		<link>https://heesen.online/trumps-intellligentie/</link>
					<comments>https://heesen.online/trumps-intellligentie/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[JosWP]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 05 Oct 2026 10:11:23 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Actueel]]></category>
		<category><![CDATA[Geschiedenis]]></category>
		<category><![CDATA[Teksten in het Nederlands/Dutch]]></category>
		<category><![CDATA[Donald Trump]]></category>
		<category><![CDATA[IQ]]></category>
		<category><![CDATA[IQ test]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://heesen.online/?p=8619</guid>

					<description><![CDATA[<p>President Donald Trump heeft een diepe, duistere angst, volgens een journalist die de man jarenlang heeft bestudeerd. Het is de angst dat mensen zullen ontdekken dat hij werkelijk dom is.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/trumps-intellligentie/">Trump&#8217;s intellligentie</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph">President Donald Trump heeft een diepe, duistere angst, volgens een journalist die de man jarenlang heeft bestudeerd. Het is de angst dat mensen zullen ontdekken dat hij werkelijk dom is.</p>



<p class="wp-block-paragraph">&#8220;<em>Trumps angst hiervoor is zo groot dat </em>Michael Wolff<sup>1</sup><em> de </em>Inside Trump&#8217;s Head Podcast<em> vertelt dat de transcripties<sup>2</sup> van de president heel goed hetgene zouden kunnen zijn waarmee de Russische president Vladimir Poetin hem chanteert</em>&#8220;, meldde <em>Sarah-Jane Collins</em> van <em>The Daily Beast</em><sup>3</sup> zondag. </p>



<p class="wp-block-paragraph">&#8220;<em>Wolff zegt dat de theorie niet alleen van hem is, en voegt eraan toe dat voormalig Trump-adviseur </em>Steve Bannon<sup>4</sup><em> dezelfde mogelijkheid naar voren bracht.</em>&#8220;<br>Tijdens de podcast merkte Wolff op dat “<em>Steve Bannon en ik het hadden over hetgeen  waarmee Poetin Trump zou kunnen chanteren, en dat Bannon alles doornam en het afwees. Hij zei: wat ik denk is dat hij Trump&#8217;s transcripties van zijn universiteit heeft.</em>”</p>



<h2 class="wp-block-heading">Cijferlijsten niet boven water</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Wolffs co-presentator, <em>Joanna Coles</em>, wees erop dat het publiek, ondanks talloze inspanningen van journalisten, de transcripties van Trump op de middelbare school of zijn transcripties van de universiteit nog nooit heeft gezien.<br>&#8220;<em>We hebben zijn transcripties van de middelbare school niet gezien. We hebben geen van zijn transcripties op de universiteit gezien&#8221;</em>, vertelde Coles aan Wolff. “<em>Ze zijn zo succesvol geweest in het vergrendelen van dat spul. En weet je, als ze goed waren, zou hij ze onmiddellijk naar buiten hebben gebracht.</em>”<br>Wolff vervolgde: “<em>Ik denk dat bovenaan zijn lijstje, bovenaan de dingen die hem teisteren, staat: als dom te worden gezien</em> <em>en om één reden: omdat hij echt dom is.</em>”</p>



<p class="wp-block-paragraph">Coles voegde eraan toe dat het doel van deze speculatie is om Trump te begrijpen, en niet om hem te schande te maken vanwege zijn potentiële intellectuele tekortkomingen. “<em>We moeten zeggen dat we willen begrijpen waarom hij is zoals hij is, omdat hij eigenlijk een man is die door zijn angsten is gevormd</em>&#8221; zei Coles.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Opscheppen over IQ</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Trump heeft zich vaak gefixeerd op zijn veronderstelde intelligentie als een manier om op te scheppen tegen de kiezers. In september, toen Trump werd bekritiseerd omdat hij de AI-regelgeving niet steunde, wees hij op zijn intelligentie als reden waarom kiezers zich geen zorgen hoefden te maken. “<em>De enige besturing of ‘vangrails’ die AI nodig heeft is een STERKE EN SLIMME (Hoog IQ!) PRESIDENT</em>,” Schreef Trump op zijn <em>Truth Social</em>-platform. </p>



<h2 class="wp-block-heading">Incompetente medewerkers</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Eveneens in september zei Wolff dat de intellectuele onzekerheden van Trump verklaren waarom hij herhaaldelijk incompetente mensen inhuurt om zijn regering te bemannen, namelijk, dat hij zich niet inferieur aan hen zal voelen. In de Inside Trump&#8217;s Head-podcast zei Trump-biograaf Michael Wolff: &#8220;<em>Dit is geen geheim</em>&#8220;, meldde <em>Erkki Forster</em> van The Daily Beast destijds, waarbij hij over de minister van Oorlog opmerkte dat “<em>Pete Hegseth een&#8230; incompetente nitwit is&#8230; ja-man, een suck-up, een man die&#8230; niets weet, en geen enkele logica kan uitleggen dat hij genoeg zou weten om het militair-industriële complex te runnen.</em>&#8221; Wolff voegde eraan toe dat Hegseths &#8220;<em>primaire kwalificatie is dat hij&#8230; een co-host van de weekendtelevisie was. Dus wat zou hij in Gods naam weten over het runnen van&#8230; het Amerikaanse leger&#8230; op een moment&#8230; waarin we midden in een revolutie zitten op het gebied van munitie, logistiek en bevoorrading.</em>” </p>



<figure class="wp-block-image size-full"><img decoding="async" width="800" height="1011" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2026/10/vancetrumpiq.jpg" alt="" class="wp-image-8625" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2026/10/vancetrumpiq.jpg 800w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2026/10/vancetrumpiq-237x300.jpg 237w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2026/10/vancetrumpiq-768x970.jpg 768w" sizes="(max-width: 800px) 100vw, 800px" /></figure>



<p class="wp-block-paragraph">Hij vervolgde: “<em>In augustus zei Wolff ook dat Trump de administratie van de tweede termijn heeft gevuld met ongekwalificeerde mensen, idioten van de een of andere soort, omdat hij geen mensen kan hebben die duidelijk slimmer zijn dan hij.</em>“<br>Toen <em>AlterNet</em> in mei contact opnam met het <em>Witte Huis</em>, over een brief ondertekend door drie dozijn gezondheidswerkers waarin werd beweerd dat Trump geestelijk incompetent is, viel een woordvoerder de geloofwaardigheid van de ondertekenaars aan. “<em>President Trump is de scherpste, meest toegankelijke en energiekste president in de Amerikaanse geschiedenis en alle zogenaamde medische professionals die zich bezighouden met fauteuildiagnose of valse speculatie voor politieke doeleinden, overtreden duidelijk de eed van Hippocrates die zij hebben gezworen.</em>”</p>



<h2 class="wp-block-heading">Vervolgens</h2>



<p class="wp-block-paragraph">De Amerikaanse president Donald Trump heeft zijn minister van <em>Buitenlandse Zaken</em>, <em>Rex Tillerson</em>, uitgedaagd voor een IQ-test, als laatste teken van onenigheid tussen de twee. Hij maakte deze opmerking in een tijdschrift-interview toen hem werd gevraagd naar berichten dat Tillerson hem een idioot had genoemd. &#8220;<em>Ik denk dat het nepnieuws is</em>&#8220;, zei Trump tegen <em>Forbes,</em> &#8220;<em>maar als hij dat deed, denk ik dat we IQ-tests moeten vergelijken. En ik kan je vertellen wie er gaat winnen</em>.&#8221;</p>



<p class="wp-block-paragraph">Trump heeft dinsdag geluncht met Tillerson. Kort daarvoor beweerde de president dat hij nog steeds vertrouwen had in de minister van Buitenlandse Zaken. &#8220;<em>Ik heb niemand ondermijnd</em>&#8220;, zei hij ook tegen verslaggevers. &#8220;I<em>k geloof niet in het ondermijnen van mensen</em>.&#8221; Gevraagd naar de IQ-testuitdaging van Trump zei persvoorlichter <em>Sarah Huckabee Sanders</em> van het <em>Witte Huis</em> tijdens de dagelijkse nieuwsbriefing: &#8220;<em>Het was een grap. Je zou een gevoel voor humor moeten krijgen.</em>&#8220;</p>



<p class="wp-block-paragraph">Er zijn berichten over een schisma in de regering-Trump tussen de opperbevelhebber en zijn topdiplomaat, nu de VS te maken krijgen met een groot aantal lastige kwesties op het gebied van het buitenlands beleid, van Noord-Korea tot Iran.</p>



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<p class="wp-block-paragraph"><sup>1</sup> <strong>Michael Wolff</strong> (1953- ) is een Amerikaanse schrijver, essayist en journalist. Hij is regelmatig columnist en redacteur voor <em>USA Today, The Hollywood Reporter</em> en de Britse editie van <em>GQ</em>. Hij is de auteur van <em>Fire and Fury</em> een controversieel boek over de 45ste president van de Verenigde Staten, Donald Trump. In juni 2019 kwam zijn tweede kroniek uit over het presidentschap van Donald Trump uit: &#8220;<em>Siege: Trump under Fire&#8221;</em>.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><sup>2 </sup>Een <strong>transcript</strong> van een universiteit, ook wel een academisch transcript genoemd, is het bewijs van de opleiding die iemand aan een hogeschool of universiteit heeft gevolgd. Afschriften van universiteiten bevatten meestal informatie over onder meer de cursussen die zijn gevolgd, de cijfers en de data waarop de persoon zich heeft ingeschreven.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><sup>3</sup> <strong>The Daily Beast</strong> is een Amerikaanse nieuwswebsite gericht op politiek, media en popcultuur. De website, opgericht in 2008, is eigendom van People Incorporated. <br>Het is gekarakteriseerd als een &#8220;high-end tabloid&#8221; door Noah Shachtman, hoofd-redacteur van de site van 2018 tot 2021. In een interview uit 2015 beschreef voormalig hoofdredacteur John Avlon de redactionele aanpak van The Beast: &#8220;We zoeken primeurs, schandalen en verhalen over geheime werelden; we houden ervan om pestkoppen, dwepers en hypocrieten te confronteren.&#8221; </p>



<p class="wp-block-paragraph"><sup>4</sup> <strong>Stephen Kevin (Steve) Bannon</strong> (1953- ) is een Amerikaans zakenman en politicus. Hij was van 20 januari 2017 tot en met 18 augustus 2017 <em>Chief Strategist</em> en <em>Senior Counselor</em> van president Donald Trump. Daarvoor was hij voorzitter van Breitbart News, een conservatieve Amerikaanse nieuwssite die bekendstaat om zijn rechtse  connecties.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/trumps-intellligentie/">Trump&#8217;s intellligentie</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://heesen.online/trumps-intellligentie/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>IQ: wat is het en wat niet</title>
		<link>https://heesen.online/iq-wat-is-het-en-wat-niet/</link>
					<comments>https://heesen.online/iq-wat-is-het-en-wat-niet/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[JosWP]]></dc:creator>
		<pubDate>Fri, 19 Jun 2026 14:11:04 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Geschiedenis]]></category>
		<category><![CDATA[Teksten in het Nederlands/Dutch]]></category>
		<category><![CDATA[Alfred Binet]]></category>
		<category><![CDATA[IQ]]></category>
		<category><![CDATA[IQ test]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://heesen.online/?p=8179</guid>

					<description><![CDATA[<p>Weinig psychologische begrippen zijn zo bekend én zo omstreden als IQ.<br />
Voor sommigen is het een van de beste voorspellers van schoolsucces en beroepsprestaties. Voor anderen is het een te beperkte maatstaf die menselijke intelligentie reduceert tot een enkel getal.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/iq-wat-is-het-en-wat-niet/">IQ: wat is het en wat niet</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph">Weinig psychologische begrippen zijn zo bekend én zo omstreden als IQ. <br>Voor sommigen is het een van de beste voorspellers van schoolsucces en beroepsprestaties. Voor anderen is het een te beperkte maatstaf die menselijke intelligentie reduceert tot een enkel getal.</p>



<p class="wp-block-paragraph">De werkelijkheid ligt, zoals vaak, tussen deze uitersten. IQ-testen behoren tot de best onderzochte meetinstrumenten in de psychologie, maar ze meten niet alles wat wij onder intelligentie verstaan.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Wat is IQ?</h2>



<p class="wp-block-paragraph">IQ staat voor <strong>Intelligentiequotiënt</strong> (<em>Intelligence Quotient</em>) en verwijst naar een gestandaardiseerde score, die aangeeft hoe iemand presteert op cognitieve taken ten opzichte van leeftijdsgenoten.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Bij moderne IQ-testen is het gemiddelde 100, met een standaardafwijking van 15.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Dat betekent:</p>



<figure class="wp-block-table"><table class="has-fixed-layout"><thead><tr><th>IQ</th><th>Percentage bevolking</th></tr></thead><tbody><tr><td>70</td><td>ongeveer 2%</td></tr><tr><td>85</td><td>ongeveer 16%</td></tr><tr><td>100</td><td>gemiddeld (64%)</td></tr><tr><td>115</td><td>ongeveer 16%</td></tr><tr><td>130</td><td>ongeveer 2%</td></tr><tr><td>145+</td><td>minder dan 0,1%</td></tr></tbody></table></figure>



<p class="wp-block-paragraph">Een IQ-score zegt dus niet hoeveel iemand weet, maar hoe iemand presteert ten opzichte van een normgroep.</p>



<h2 class="wp-block-heading">De oorsprong van IQ</h2>



<p class="wp-block-paragraph">De geschiedenis begint rond 1900 met <em>Alfred Binet</em><sup>1</sup></p>



<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" width="796" height="1024" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2026/06/alfredbinet-796x1024.jpg" alt="" class="wp-image-8181" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2026/06/alfredbinet-796x1024.jpg 796w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2026/06/alfredbinet-233x300.jpg 233w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2026/06/alfredbinet-768x988.jpg 768w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2026/06/alfredbinet.jpg 800w" sizes="auto, (max-width: 796px) 100vw, 796px" /><figcaption class="wp-element-caption">Alfred Binet (1857–1911)</figcaption></figure>



<h3 class="wp-block-heading">Alfred Binet</h3>



<p class="wp-block-paragraph">De Franse psycholoog <strong>Alfred Binet</strong> kreeg van de Franse overheid de opdracht om kinderen te identificeren die extra onderwijs nodig hadden. Daarvoor ontwikkelde hij een test waarmee hij:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>begrip</li>



<li>geheugen</li>



<li>redeneren</li>



<li>probleemoplossend vermogen</li>
</ul>



<p class="wp-block-paragraph">kon testen. <br>Maar Binet waarschuwde nadrukkelijk: &#8220;<em>Intelligentie is complex en kan niet volledig in één getal worden gevangen.</em>&#8221; Ironisch genoeg werd zijn test daar later precies voor gebruikt.</p>



<h3 class="wp-block-heading">William Stern</h3>



<p class="wp-block-paragraph">De Duitse psycholoog <strong>William Stern</strong> introduceerde de term IQ. Met als definitie:</p>



<p class="wp-block-paragraph">IQ = mentale leeftijd / kalenderleeftijd × 100</p>



<p class="wp-block-paragraph">Een kind van 10 jaar dat presteerde als een gemiddeld 12-jarig kind kreeg dan een IQ van 120.</p>



<h3 class="wp-block-heading">De Stanford-Binet test</h3>



<p class="wp-block-paragraph">In de Verenigde Staten werd de test aangepast door <strong>Lewis Terman</strong><sup>2</sup>. Wat leidde tot de beroemde:</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>Stanford-Binet Intelligence Scale</strong></p>



<p class="wp-block-paragraph">Deze test werd jarenlang de standaard.</p>



<h2 class="wp-block-heading">De moderne IQ-testen</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Tegenwoordig worden vooral andere testen gebruikt:</p>



<h3 class="wp-block-heading">Wechsler-tests</h3>



<p class="wp-block-paragraph">Deze testen werden ontwikkeld door <strong>David Wechsler</strong><sup>3</sup><strong> </strong>in een paar varianten:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li><strong>WAIS</strong> (volwassenen)</li>



<li><strong>WISC</strong> (kinderen)</li>
</ul>



<p class="wp-block-paragraph">Deze zijn wereldwijd nog steeds de meest gebruikte IQ-testen.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Wat meten IQ-testen?</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Moderne IQ-testen bestaan uit meerdere onderdelen.</p>



<h3 class="wp-block-heading">Verbaal begrip</h3>



<p class="wp-block-paragraph">Dan hebben we het over woordenschat, het vinden van overeenkomsten en algemene kennis.</p>



<h3 class="wp-block-heading">Werkgeheugen</h3>



<p class="wp-block-paragraph">Dat houdt onder meer in: cijfers onthouden en informatie tijdelijk manipuleren</p>



<h3 class="wp-block-heading">Verwerkingssnelheid</h3>



<p class="wp-block-paragraph">Hoe snel kan iemand eenvoudige cognitieve taken uitvoeren.</p>



<h3 class="wp-block-heading">Perceptueel redeneren</h3>



<p class="wp-block-paragraph">Dat is patronen herkennen, ruimtelijk inzicht en abstract denken,</p>



<p class="wp-block-paragraph">Samen leveren deze onderdelen een totaal-IQ op.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Het g-factor model</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Een belangrijke ontwikkeling kwam van <strong>Charles Spearman</strong><sup>4</sup>. Hij ontdekte dat mensen die goed presteren op één cognitieve taak vaak ook goed presteren op andere.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Hij noemde dit:</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>g = general intelligence</strong></p>



<p class="wp-block-paragraph">Volgens Spearman bestaat er een algemene cognitieve factor achter verschillende mentale vaardigheden. Tot op heden vormt de g-factor een van de sterkst gerepliceerde bevindingen in de psychologie.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Hoe betrouwbaar zijn IQ-testen?</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Dit is een van de sterkste punten van IQ-onderzoek. Professionele IQ-testen hebben vaak een betrouwbaarheid van <strong>0,90</strong> tot <strong>0,98</strong>. Dat is uitzonderlijk hoog, veel medische metingen halen vergelijkbare niveaus. Wanneer iemand vandaag en over enkele maanden opnieuw wordt getest, zal de score meestal dicht bij elkaar liggen.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Wat voorspelt IQ?</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Onderzoek laat zien dat IQ <strong>sterk</strong> correleert met:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>schoolprestaties</li>



<li>studiesucces</li>



<li>cognitieve beroepsprestaties</li>



<li>snelheid van leren</li>
</ul>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>Matig </strong>correleert met:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>inkomen</li>



<li>carrièrecomplexiteit</li>



<li>beroepsniveau</li>
</ul>



<p class="wp-block-paragraph">En <strong>zwak</strong> correleert met:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>geluk</li>



<li>relaties</li>



<li>karakter</li>



<li>moreel gedrag</li>
</ul>



<p class="wp-block-paragraph">Een hoog IQ maakt iemand niet automatisch wijs, gelukkig, vriendelijk of succesvol.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Het Flynn-effect</h2>



<p class="wp-block-paragraph">De Nieuw-Zeelandse onderzoeker <strong>James Flynn</strong> ontdekte iets opmerkelijks: gedurende de twintigste eeuw stegen IQ-scores wereldwijd gemiddeld ongeveer 3 punten per decennium.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Mogelijke verklaringen daarvoor zijn:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>beter onderwijs</li>



<li>betere voeding</li>



<li>complexere samenleving</li>



<li>meer abstract denken</li>
</ul>



<p class="wp-block-paragraph">In sommige landen lijkt dit effect inmiddels wel te zijn afgevlakt.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Kritiek op IQ</h2>



<p class="wp-block-paragraph">In de loop der tijden kwam er ook kritiek op de meting van IQ. ER werd van meerdere kanten gewezen op het feit dat er meerdere vormen van intelligentie zijn. De bekendste is:</p>



<h3 class="wp-block-heading">Emotionele intelligentie</h3>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>Daniel Goleman</strong><sup>5</sup> populariseerde het begrip <strong>Emotionele intelligentie (EQ).</strong> Dit omvat empathie, zelfinzicht en sociale vaardigheden. Dat zijn zaken die niet of nauwelijks worden gemeten door IQ-testen.</p>



<h3 class="wp-block-heading">Culturele bias</h3>



<p class="wp-block-paragraph">Critici vragen zich af ook af of IQ-testen cultureel neutraal zijn? Worden bepaalde groepen bevoor- of benadeeld? Moderne tests proberen dit te minimaliseren, maar discussie hierover blijft bestaan.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Genen versus omgeving</h2>



<p class="wp-block-paragraph">De IQ test wordt ook ingezet om een antwoord te vinden op een van de meest onderzochte vragen: zijn het de genen of de omgeving die iemand&#8217;s IQ bepalen?</p>



<p class="wp-block-paragraph">De huidige wetenschappelijke stand van zaken is dat intelligentie deels erfelijk is, maar ook wordt beïnvloed door omgeving. Bij volwassenen schatten veel studies de bijdrage van erfelijkheid in tussen de 50% en 80%. <br>Dat betekent niet dat intelligentie vastligt. Goede voeding, onderwijs en stimulatie hebben grote invloed.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Wat IQ niet meet</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Een IQ-test meet niet:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>wijsheid</li>



<li>creativiteit in brede zin</li>



<li>humor</li>



<li>doorzettingsvermogen</li>



<li>empathie</li>



<li>moreel oordeel</li>



<li>levenswijsheid</li>
</ul>



<p class="wp-block-paragraph">Daarom kunnen mensen met een gemiddeld IQ toch uitzonderlijke prestaties op bepaalde gebieden leveren, terwijl mensen met een zeer hoog IQ op sommige gebieden juist weer minder succesvol zijn dan verwacht.</p>



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<p class="wp-block-paragraph"><sup>1</sup> <strong>Alfred Binet</strong> (1857–1911) was een Franse psycholoog, naar wie de <em>Stanford-Binet-intelligentieschaal</em> is genoemd. Hij werkte op het terrein van de experimentele psychologie. Vanaf 1894 was hij directeur van het <em>Laboratoire de physiologique</em> van de Sorbonne, dat in 1889 was opgericht door Ribot. Het was het eerste laboratorium voor experimentele psychologie in Frankrijk. In 1905 publiceerde Binet samen met zijn collega Théodore Simon zijn intelligentietest, de Binet-Simon-test, en was daarmee de grondlegger van de intelligentietest.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><sup>2</sup> <strong>Lewis Madison Terman</strong> (1877-1956) was een Amerikaanse psycholoog, academicus en voorstander van eugenetica. Hij stond bekend als een pionier in de onderwijspsychologie in het begin van de 20e eeuw aan de Stanford School of Education. <br>Terman is vooral bekend vanwege zijn herziening van de Stanford–Binet Intelligence Scales en vanwege het initiëren van de longitudinale studie van kinderen met hoge IQ&#8217;s, de Genetic Studies of Genius.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><sup>3</sup> <strong>David Wechsler</strong> (1896–1981) was een Amerikaans psycholoog die bekend werd door het ontwerpen van twee bekende intelligentietests: de Wechsler Intelligence Scale for Children (WISC) en de Wechsler Adult Intelligence Scale (WAIS).<br>Wechsler werd geboren in een Joods gezin in Lespezi (Roemenië), en immigreerde als kind met zijn ouders naar de Verenigde Staten. Hij studeerde aan het City College van New York en aan de Columbia-universiteit, waar hij in 1917 afstudeerde, en in 1925 onder Robert S. Woodworth promoveerde. Wechsler werd in 1932 benoemd tot hoofdpsycholoog aan het beroemde Bellevue Hospital in New York, waar hij tot 1967 verbleef. </p>



<p class="wp-block-paragraph">4 <strong>Charles Spearman</strong> (1863-1945) was een Brits psycholoog. Hij begon oorspronkelijk met filosofie, maar daar bleek zijn interesse toch niet te liggen, dus besloot hij het leger in te gaan, waar hij bijna een kwart van zijn leven doorbracht. Spearman haalde zijn Ph.D. in Duitsland onder Wundt. Hij behaalde zijn doctoraat in Leipzig in 1904. In 1907 ging hij naar Londen om daar het departement voor experimentele psychologie over te nemen. Hier bleef hij werken tot 1932. Daarna werd hij leraar aan de universiteit van Colombia, de katholieke universiteit van Amerika, Chicago, maar ook de universiteit van Caïro.<br>Spearman was sterk beïnvloed door het werk van Francis Galton. Hij had een sterk statistische achtergrond, wat terug te zien is in zijn werk. Hij was een van de pioniers op het terrein van de factoranalyse en bedenker van de Spearmans rangcorrelatiecoëfficiënt. Hij is bekend vanwege de term &#8216;algemene intelligentie&#8217; (&#8216;g&#8217; van general) en de twee-factorentheorie van intelligentie. Dit laatste houdt in dat intellectueel functioneren volgens hem bestaat uit een algemene intelligentie plus specifieke intelligenties voor verschillende mentale taken. Dit is tegenwoordig nog steeds een discussiepunt onder psychologen. </p>



<p class="wp-block-paragraph"><sup>5</sup> <strong>Daniel Goleman</strong> (1946- ) is een Amerikaans psycholoog, schrijver en wetenschapsjournalist. Zijn internationale bekendheid dateert uit 1995, toen zijn boek <em>Emotional Intelligence</em> uitkwam. Het verscheen in veertig talen en er zijn al meer dan vijf miljoen exemplaren van verkocht. <br>Hij heeft het begrip emotionele intelligentie niet zelf bedacht (dat waren John D.Mayer en Peter Salovey), maar maakte een breed publiek duidelijk, dat  Intelligentiequotiënt (IQ) niet allesbepalend is voor succes. Het vermogen in sociale situaties goed te functioneren (emotionele intelligentie) is minstens even belangrijk. Daarbij horen, volgens Goleman, zelfkennis, zelfbeheersing en het vermogen eigen emoties en die van de ander te herkennen.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/iq-wat-is-het-en-wat-niet/">IQ: wat is het en wat niet</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://heesen.online/iq-wat-is-het-en-wat-niet/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
