<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>Mesopotamië Archieven - HEESEN Online</title>
	<atom:link href="https://heesen.online/tag/mesopotamie/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://heesen.online/tag/mesopotamie/</link>
	<description>Blogs van Jos Heesen</description>
	<lastBuildDate>Tue, 22 Sep 2026 15:03:23 +0000</lastBuildDate>
	<language>nl-NL</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=7.1.4</generator>
	<item>
		<title>Noah&#8217;s Ark?</title>
		<link>https://heesen.online/noahs-ark/</link>
					<comments>https://heesen.online/noahs-ark/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[JosWP]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 05 May 2026 10:17:21 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Boekenwurm]]></category>
		<category><![CDATA[Geschiedenis]]></category>
		<category><![CDATA[Mystiek]]></category>
		<category><![CDATA[Teksten in het Nederlands/Dutch]]></category>
		<category><![CDATA[Ark van Noah]]></category>
		<category><![CDATA[Genesis]]></category>
		<category><![CDATA[Irving Finkel]]></category>
		<category><![CDATA[kleitablet]]></category>
		<category><![CDATA[Mesopotamië]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://heesen.online/?p=7986</guid>

					<description><![CDATA[<p>Eind jaren tachtig van de 20ste eeuw liep een man het British Museum binnen met een klein stukje bruine klei dat zijn vader na de oorlog uit het Midden-Oosten had meegebracht. Hij wist niet wat er stond.<br />
Een van 's werelds toonaangevende experts op het gebied van oud schrijven las de eerste paar regels en voelde de kamer stil worden. Het zou twintig jaar duren voordat hij het kleitablet lang genoeg terugkreeg om het helemaal te lezen. </p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/noahs-ark/">Noah&#8217;s Ark?</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph">Eind jaren tachtig van de 20<sup>ste</sup> eeuw liep een man het <em>British Museum</em> binnen met een klein stukje bruine klei dat zijn vader na de oorlog uit het Midden-Oosten had meegebracht. Hij wist niet wat er stond. <br>Een van &#8217;s werelds toonaangevende experts op het gebied van oud schrijven las de eerste paar regels en voelde de kamer stil worden. Het zou twintig jaar duren voordat hij het kleitablet lang genoeg terugkreeg om het helemaal te lezen. </p>



<h2 class="wp-block-heading">Irving Finkel</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Wat hij vond, veranderde alles wat we dachten te weten over het oudste verhaal dat ooit werd verteld. <em>Dr. Irving Finkel</em><sup>1</sup> is curator bij het British Museum en een van de toonaangevende levende experts op het gebied van spijkerschrift, het schrijfsysteem van het oude Mesopotamië. Hij heeft duizenden kleitabletten vertaald: </p>



<ul class="wp-block-list">
<li>contracten, </li>



<li>gebeden, </li>



<li>boodschappenlijstjes, </li>



<li>slaapliedjes, </li>



<li>magische spreuken. </li>
</ul>



<p class="wp-block-paragraph">Hij is in alle opzichten een man die op dit gebied moeilijk te verrassen is.</p>



<p class="wp-block-paragraph">De tablet keerde in 2009 naar hem terug voor een volledige studie. Hij heeft het vier jaar nodig gehad voor de volledige vertaling. Wat hij vond was geen verhaal. Het was een handleiding. Een &#8220;<em>how-to</em>&#8221; gids. </p>



<h2 class="wp-block-heading">Hoe bouw je een Ark?</h2>



<p class="wp-block-paragraph">De <em>Babylonische</em> god <em>Enki</em><sup>2</sup>, sympathiek tegenover de mensheid, vertelde een man genaamd <em>Atra-hasis</em> precies hoe hij een ark moest bouwen. Materialen, hoeveelheden, afmetingen en methoden. Zestig regels praktische scheepsbouw-instructies uit de <em>Bronstijd</em>, ergens tussen 1900 en 1700 v.Chr. opgeschreven.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Maar er was een passage die Finkel koude rillingen gaf: de ark was rond.<br>Het was een gigantisch <em>Mesopotamisch</em> <em>coracle</em><sup>3</sup>, een mandvormige rivierboot, het soort dat in Zuid-Irak tot het midden van de twintigste eeuw nog steeds werd gebruikt. De instructies vereisten palmvezeltouw, een houten frame en heet bitumen om het af te dichten. De tablet specificeerde een basisoppervlak dat ongeveer twee-derde van een voetbalveld was, met twintig voet hoge boorden.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Genesis</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Toen, onderaan de tablet, kwam de regel die hem oprecht schokte. De instructie voor wat te doen met de dieren was: <em>&#8220;Twee bij twee.&#8221;</em><br>Eeuwenlang werden deze drie woorden beschouwd als een uniek gegeven in het boek <em>Genesis</em>; een zin die op elke zondagsschoolillustratie, elk kinderspeelgoed en in elke <em>Hollywood</em>-film over <em>Noah</em> was te vinden.<br>Die woorden bleken duizend jaar ouder dan de Bijbel. Het stond er al in het Babylonisch toen de Hebreeuwse schriftgeleerden die Genesis schreven nog geen volk waren.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Toen Finkel in 2014 zijn vertaling publiceerde in een boek genaamd &#8220;<em>The Ark Before Noah&#8221;</em>, was de reactie onmiddellijk en enorm. Maar hij liet het niet bij de vertaling. Hij wilde weten of de Babylonische instructies daadwerkelijk werkten. Dus bouwde hij de boot. Hij bracht de specificaties van de tablet naar een team van traditionele scheepsbouwers in <em>Kerala, India</em>, een plaats waar de constructie van <em>coracles</em> nog steeds wordt beoefend. Hij hielp hen bij het bouwen van een replica op schaal. Ze volgden exact het recept in de klei. Palmvezeltouw, houten ribben en heet bitumen.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Proef op de som</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Toen ze de proef op de som namen, bleef de replica drijven. De techniek uit de Bronstijd hield stand. Mesopotamische, Hebreeuwse, Griekse en Hindoeïstische beschavingen verspreid over duizenden kilometers en duizenden jaren droegen allemaal verschillende versies van dezelfde herinnering: dat de regen kwam, dat de rivieren opkwamen en dat iemand iets bouwde dat dreef.</p>



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<p class="wp-block-paragraph"><sup>1</sup> <strong>Irving Leonard Finkel</strong> (geboren in 1951) is een Engelse filoloog en assyrioloog. <br>Hij is de assistent-bewaarder van het oude Mesopotamische schrift, talen en culturen bij het Departement van het Midden-Oosten in het British Museum, waar hij gespecialiseerd is in spijkerschriftinscripties op kleitabletten uit het oude Mesopotamië.</p>



<figure class="wp-block-image size-full"><img fetchpriority="high" decoding="async" width="800" height="974" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2026/05/irvingfinkel.jpg" alt="" class="wp-image-7987" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2026/05/irvingfinkel.jpg 800w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2026/05/irvingfinkel-246x300.jpg 246w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2026/05/irvingfinkel-768x935.jpg 768w" sizes="(max-width: 800px) 100vw, 800px" /><figcaption class="wp-element-caption">Irving Finkel (1951- )</figcaption></figure>



<p class="wp-block-paragraph"><sup>2</sup> <strong>Enki</strong> was een van de belangrijkste goden in het pantheon van Mesopotamië. <br>Hij wordt door de Babyloniërs <strong>Ea</strong> genoemd, maar is meer bekend onder zijn  Sumerische naam Enki. Hij is de god van de afgrond of het diep(e water), de <em>abzu</em>, de belangrijkste (zoet)watergod en de god van de wijsheid in de Sumerische mythologie. Hij is gekleed in de huid van een vis (karper). Ea was ook bij de  Hettieten de god van de wijsheid.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><sup>3</sup> Een <strong>coracle</strong> is een kleine, ronde lichtgewicht boot die traditioneel wordt gebruikt in Wales, Ierland, met name aan de rivier de Boyne, en Schotland, vooral aan de rivier de Spey. Het woord wordt ook gebruikt voor soortgelijke boten die voorkomen in India, Vietnam, Irak en Tibet. Het woord coracle is een Engelse spelling van de originele Welshe cwrwgl, verwant aan de Ierse en Schots-Gaelische currach, en wordt al in de zestiende eeuw in Engelse tekst opgenomen. Andere historische Engelse spellingen zijn onder meer corougle, corracle, curricle en coricle.</p>



<figure class="wp-block-image size-full"><img decoding="async" width="800" height="704" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2026/05/coracle.jpg" alt="" class="wp-image-7988" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2026/05/coracle.jpg 800w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2026/05/coracle-300x264.jpg 300w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2026/05/coracle-768x676.jpg 768w" sizes="(max-width: 800px) 100vw, 800px" /><figcaption class="wp-element-caption">Moderne coracle</figcaption></figure>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/noahs-ark/">Noah&#8217;s Ark?</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://heesen.online/noahs-ark/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Plagiaat van Pythagoras?</title>
		<link>https://heesen.online/plagiaat-van-pythagoras/</link>
					<comments>https://heesen.online/plagiaat-van-pythagoras/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[JosWP]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 04 May 2026 15:21:07 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Bijzondere personen en/of helden]]></category>
		<category><![CDATA[Geschiedenis]]></category>
		<category><![CDATA[Teksten in het Nederlands/Dutch]]></category>
		<category><![CDATA[Wis- en Natuurkunde]]></category>
		<category><![CDATA[kleitablet]]></category>
		<category><![CDATA[Mesopotamië]]></category>
		<category><![CDATA[Plimpton 322]]></category>
		<category><![CDATA[Pythagoras]]></category>
		<category><![CDATA[Stelling van Pythagoras]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://heesen.online/?p=7926</guid>

					<description><![CDATA[<p>Er is twijfel of Pythagoras wel de originele bedenker van zijn stelling is!<br />
Dit komt allemaal door het kleitablet Plimpton 322 dat de Babyloniërs al 1000 jaar eerder volschreven met getallen à la de stelling van Pythagoras.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/plagiaat-van-pythagoras/">Plagiaat van Pythagoras?</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph">Er is twijfel of <em>Pythagoras</em><sup>1</sup> wel de originele bedenker van zijn stelling is! <br>Dit komt allemaal door het kleitablet <em>Plimpton 322</em> dat de <em>Babyloniërs</em> al 1000 jaar eerder volschreven met getallen à la de stelling van Pythagoras.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Plimpton 322</h2>



<p class="wp-block-paragraph">In de wereld van de wiskunde en de oudheidkunde zijn er weinig objecten die zoveel discussie hebben uitgelokt als <strong>Plimpton 322</strong>. <br>Dit kleine kleitablet uit het oude Mesopotamië blijkt een verrassend geavanceerde vorm van wiskundig denken te bevatten — mogelijk zelfs een vroege vorm van trigonometrie.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Maar wat is het precies? Een schooloefening? Een tabel voor landmeters? Of een bewijs dat de Babyloniërs duizenden jaren vóór de <em>Grieken</em> al complexe wiskunde beheersten?</p>



<h3 class="wp-block-heading">Wat is Plimpton 322?</h3>



<ul class="wp-block-list">
<li>Een kleitablet uit ca. <strong>1800 v.Chr.</strong></li>



<li>Afkomstig uit het gebied van het oude <em>Babylon</em> (waarschijnlijk <em>Larsa</em>)</li>



<li>Nu bewaard aan <em>Yale University</em></li>



<li>Genoemd naar verzamelaar <em>George Plimpton</em></li>
</ul>



<p class="wp-block-paragraph">Het tablet bevat vier kolommen met getallen in <strong>spijkerschrift</strong> (<em>cuneiform</em>), geschreven in een zestigtallig (sexagesimaal) talstelsel.</p>



<h3 class="wp-block-heading">Wat staat er op het tablet?</h3>



<p class="wp-block-paragraph">Op het eerste gezicht lijkt het een lijst van getallen. Maar bij nadere analyse blijkt:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>De getallen vormen <strong>paren </strong>die voldoen aan de relatie <strong>a² + b² = c²</strong></li>
</ul>



<p class="wp-block-paragraph">Met andere woorden het zijn <strong>Pythagorese drietallen</strong>.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Dat is opmerkelijk, want deze relatie wordt meestal geassocieerd met <strong>Pythagoras</strong> (ca. 500 v.Chr.), ofwel meer dan 1000 jaar later.</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="679" height="1024" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2026/05/pythagoras-679x1024.jpg" alt="" class="wp-image-7983" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2026/05/pythagoras-679x1024.jpg 679w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2026/05/pythagoras-199x300.jpg 199w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2026/05/pythagoras-768x1158.jpg 768w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2026/05/pythagoras.jpg 800w" sizes="(max-width: 679px) 100vw, 679px" /><figcaption class="wp-element-caption">Pythagoras&nbsp;(ca. 570 v.Chr.–ca. 500 v.Chr.)</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading">Waarom is dit zo bijzonder?</h2>



<h3 class="wp-block-heading">Het is oudere kennis dan gedacht</h3>



<p class="wp-block-paragraph">Plimpton 322 suggereert dat:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>Babyloniërs al geavanceerde algebra gebruikten</li>



<li>Ze systematisch oplossingen genereerden</li>



<li>Wiskunde praktisch én theoretisch werd toegepast</li>
</ul>



<h3 class="wp-block-heading">Het is geen toevalslijst</h3>



<p class="wp-block-paragraph">De getallen zijn niet willekeurig:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>ze zijn zorgvuldig geselecteerd</li>



<li>ze volgen een patroon</li>



<li>ze zijn geordend op grootte</li>
</ul>



<p class="wp-block-paragraph">Dit wijst op een <strong>bewuste methode</strong>.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Het sexagesimale systeem</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Om het tablet goed te kunnen lezen moet je weten dat de Babyloniërs niet rekenden in base 10 (zoals wij), maar in base 60. Dat kennen wij nog steeds van onze tijdsmeting en geometrie. Dit sexagesimale systeem kent een aantal voordelen:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>60 is deelbaar door heel veel getallen (2, 3, 4, 5, 6, etc.)</li>



<li>daarom is het handig voor breuken</li>



<li>wij zien het nog steeds in:
<ul class="wp-block-list">
<li>60 minuten per uur</li>



<li>360 graden in een cirkel</li>
</ul>
</li>
</ul>



<p class="wp-block-paragraph">Plimpton 322 maakt gebruik van deze structuur, wat de berekeningen efficiënter maakt.</p>



<h1 class="wp-block-heading">Conclusie</h1>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>Plimpton 322</strong> is meer dan een kleitablet. Het is:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>een venster op Babylonische intelligentie</li>



<li>een uitdaging voor moderne aannames</li>



<li>een voorbeeld van hoe kennis verloren en herontdekt kan worden</li>
</ul>



<p class="wp-block-paragraph">Het laat zien dat zelfs 4000 jaar geleden mensen al bezig waren met de diepe structuur van getallen — op een manier die we nog steeds proberen te begrijpen.</p>



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<p class="wp-block-paragraph"><sup>1</sup> <strong>Pythagoras</strong>&nbsp;(ca. 570 v.Chr.–ca. 500 v.Chr.) was een van de&nbsp;presocratische filosofen. Rond 540 v.Chr. emigreerde hij naar het Zuid-Italiaanse&nbsp;Croton, waar hij politiek geëngageerd was en een religieus-filosofische broederschap oprichtte die enige invloed had op het maatschappelijk leven. Vanwege moeilijkheden met de stedelingen verhuisde hij uiteindelijk naar&nbsp;Metaponto, waar hij overleed. Over zijn leven bestonden veel legenden, en de authentieke religieuze en filosofische opvattingen van hem zijn onduidelijk door het werk van latere&nbsp;pythagoreeërs&nbsp;en&nbsp; platonisten. Hij stond bekend als een filosofische en religieuze hervormer, maar onderzoekers leggen nu eens de nadruk op Pythagoras&#8217; wiskunde en filosofie en dan weer op zijn&nbsp;sjamanistische&nbsp;allure.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/plagiaat-van-pythagoras/">Plagiaat van Pythagoras?</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://heesen.online/plagiaat-van-pythagoras/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Mesopotamië, de bakermat van beschaving</title>
		<link>https://heesen.online/mesopotamie-de-bakermat-van-beschaving/</link>
					<comments>https://heesen.online/mesopotamie-de-bakermat-van-beschaving/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[JosWP]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 04 May 2026 14:41:11 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Geschiedenis]]></category>
		<category><![CDATA[Teksten in het Nederlands/Dutch]]></category>
		<category><![CDATA[Eufraat]]></category>
		<category><![CDATA[kleitablet]]></category>
		<category><![CDATA[Mesopotamië]]></category>
		<category><![CDATA[spijkerschrift]]></category>
		<category><![CDATA[Sumer]]></category>
		<category><![CDATA[Tigris]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://heesen.online/?p=7968</guid>

					<description><![CDATA[<p>Rond 4500 v.Chr. vestigden mensen zich in Mesopotamië. Binnen een paar eeuwen ontwikkelden zij (de Sumeriërs) wat we tegenwoordig de bakermat van de beschaving noemen.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/mesopotamie-de-bakermat-van-beschaving/">Mesopotamië, de bakermat van beschaving</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph">Rond 4500 v.Chr. vestigden mensen zich in <em>Mesopotamië</em>. Binnen een paar eeuwen ontwikkelden zij (de <em>Sumeriërs</em>) wat we tegenwoordig de bakermat van de beschaving noemen.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Tussen Eufraat en Tigris</h2>



<p class="wp-block-paragraph"><em>Mesopotamië</em> was volkomen onbekend totdat de geheimen ervan uit het woestijnzand werden gehaald. In de tweede helft van de 19e eeuw reisden <em>Franse</em> en <em>Britse</em> archeologen naar wat nu Irak is, om op zoek te gaan naar vondsten uit de <em>Assyrische</em> periode. Toevallig kwamen ze een veel oudere beschaving tegen. Tot dan toe waren de enorme hoeveelheden slib die de <em>Eufraat</em> en de <em>Tigris </em>uit de bergen van <em>Turkije</em> meebrachten erin geslaagd de sporen uit het verleden uit te wissen en te verbergen. Toen Sumer werd opgegraven en gedateerd, werd de bekende geschiedenis radicaal uitgebreid.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Vanuit natuurlijk perspectief is Mesopotamië een overwegend vlak landschap, met uitgestrekte zandvlaktes en schaarse vegetatie. Er is een moerassig landschap richting de <em>Perzische Golf</em>, waar de zee zich sinds de laatste ijstijd geleidelijk heeft teruggetrokken. Een woestijnklimaat bepaalt er het weer. De regenval is sporadisch, ondraaglijke hitte midden op de dag, terwijl het in de winter en &#8217;s nachts bitter koud kan zijn.</p>



<figure class="wp-block-image size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="800" height="539" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2026/05/tigris.jpg" alt="" class="wp-image-7970" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2026/05/tigris.jpg 800w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2026/05/tigris-300x202.jpg 300w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2026/05/tigris-768x517.jpg 768w" sizes="auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px" /><figcaption class="wp-element-caption">De rivier de Tigris, foto door Jane Sweeney, via National Geographic</figcaption></figure>



<p class="wp-block-paragraph">Ook al regende het nauwelijks, de kernregio&#8217;s van Mesopotamië werden voortdurend getroffen door verwoestende overstromingen veroorzaakt door de rivieren Eufraat en Tigris. Omdat het vlakke landschap richting zee was ontstaan door modder en zand, was er geen steen om mee te bouwen. Ook groeiden er geen bomen die gebruikt konden worden om huizen of boten te maken.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Handel, Transport en Irrigatie</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Een van de belangrijkste redenen waarom Mesopotamië de bakermat van de beschaving werd, was de locatie ervan. De regio lag tussen de rivieren Tigris en Eufraat en deze vormden een constante waterbron. De rivieren vergemakkelijkten ook de handel en het transport, waardoor mensen gemakkelijk van de ene plaats naar de andere konden reizen. De twee grote rivieren vormden ook de juiste omstandigheden om kunstmatige irrigatie op grote schaal te kunnen ontwikkelen.  </p>



<p class="wp-block-paragraph">Rond 3500 v.Chr. werd de Sumerische samenleving opgericht die wereldgeschiedenis zou creëren. De Sumeriërs noemden zichzelf “<em>het volk met de zwarte hoofden</em>”, en ze noemden hun land “<em>het land van het volk met de zwarte hoofden</em>”. Sumer had een etnisch diverse bevolking, dus de geschiedenis van Sumer gaat niet over de geschiedenis van een natie of een volk, maar over de geschiedenis van een gebied.</p>



<p class="wp-block-paragraph">De Sumerische beschaving was de eerste samenleving in de geschiedenis die de krachten van de natuur kon dwingen dienaar van de samenleving te zijn. Sumer ontwikkelde een systeem van kunstmatige irrigatie dat het land zo vruchtbaar maakte, dat het verschillende stadstaten met een steeds groeiende bevolking kon voeden. Dit leidde uiteindelijk tot een stedelijke revolutie die het voor de meerderheid van de toenmalige wereldbevolking mogelijk zou maken om in steden te leven. <em>Ur, Eridu</em> en <em>Uruk</em> hadden 5000 jaar geleden allemaal een geschatte bevolking van meer dan 50.000 inwoners.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Klei: voor bouw en schrift</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Uiteindelijk ontdekten de Sumeriërs dat deze riviervlakte onbeperkte toegang had tot een andere hulpbron die wereldhistorische betekenis zou krijgen. Klei zou het wondermiddel van Sumer worden. Het werd het bouwmateriaal van de tempels en de basis van het eerste boek over de kunst van het schrijven. De klei kon worden gebruikt om moddersteen te maken, die op zijn beurt kon worden gebruikt om huizen, trappiramides, tempels, dijken en kanalen te maken. Sumerische steden waren omgeven door muren van dergelijke moddersteen. In Uruk werd de stad omringd door een tien kilometer lange muur met verdedigingstorens, opgetrokken uit klei. Klei was het bouwmateriaal van deze eerste beschaving.</p>



<p class="wp-block-paragraph">De klei legde ook de basis voor een nieuwe beslissende stap in de menselijke geschiedenis. De ontwikkeling van &#8217;s werelds eerste schrijftaal: <em>spijkerschrift</em>. De Sumeriërs gebruikten puntige voorwerpen en gesneden tekens op kleitabletten die ze vervolgens lieten drogen in de zon. Omdat de opslag en distributie van voedsel een van de innovaties van de beschaving was, was er behoefte aan een systeem dat de noodzakelijke informatie over de voedselvoorziening kon registreren, opslaan en informatie over wie wat had ontvangen. Een dergelijk registratiesysteem was ook belangrijk voor de handelsactiviteiten van de stadstaten en voor de organisatie van die stadstaten. Daarom kwam de eerste schrijver die we kennen uit Sumerië. De schrijftaal heeft de beschaving niet geschapen, het was de beschaving die de schrijftaal schiep, die op haar beurt de beschaving weer verder ontwikkelde.</p>



<figure class="wp-block-image size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="800" height="651" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2026/05/kleitablet.jpg" alt="" class="wp-image-7969" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2026/05/kleitablet.jpg 800w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2026/05/kleitablet-300x244.jpg 300w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2026/05/kleitablet-768x625.jpg 768w" sizes="auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px" /><figcaption class="wp-element-caption">Kleitablet, een notitie over bier, via het British Museum</figcaption></figure>



<p class="wp-block-paragraph">De geschreven taal en klei maakten het ook mogelijk om het getalsysteem te ontwikkelen dat de basis zou worden voor het begrip van tijd en ruimte door de moderne mens. Het is hier dat mensen op het idee kwamen om de tijd te verdelen in uren van 60 minuten, minuten in 60 seconden, de week in zeven dagen en de cirkel in 360 graden.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Klei maakte het ook mogelijk om &#8217;s werelds eerste juridische tekst te creëren die ervoor zou zorgen dat geen enkele burger twijfelde aan de straf voor alles, van seks met de slaven van anderen tot moord. <em>“Een man die een andere man doodt, moet zelf sterven,”</em> de <em>Code van Ur-Nammu</em> werd rond 2100 v.Chr. afgekondigd.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Eerste oorlog en vrede</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Sinds kanalen steden met elkaar begonnen te verbinden, begonnen er ook conflicten. Er wordt beweerd dat de eerste oorlog in de wereldgeschiedenis plaatsvond toen koning <em>Eannatum van Lagash</em> rond 2450 v.Chr. de rivaliserende stadstaat <em>Umma</em> versloeg, in een conflict over de controle over deze kunstmatige waterwegen en irrigatiekanalen. Wat de oorzaak van de oorlog ook is, we hebben afbeeldingen van 4500 jaar oude oorlogsscènes op een steen genaamd “<em>De Stele van de Gieren</em>” tentoongesteld in het <em>Louvre </em>in<em> Parijs</em>. Na de overwinning zette de koning een soort grenssteen op, waarop de vredesvoorwaarden waren gegraveerd. Sumer gaf ons daarmee de eerste oorlog, maar ook het eerste vredesverdrag dat we kennen.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Het Sumerische rijk verdwijnt</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Tegelijkertijd kan het erop lijken dat Sumer een samenleving was die uit de geschiedenis verdween, juist omdat de natuur de overhand kreeg. Men is het er algemeen over eens dat de Sumerische beschaving, die bestond van ongeveer 4000 tot 2000 v.Chr., instortte of verdween, en werd gevolgd door andere staatsformaties in Mesopotamië.</p>



<p class="wp-block-paragraph">De verklaring hiervoor die gaandeweg de meeste aanhang heeft gekregen, is dat de Sumerische beschaving achteruitging doordat de productiviteit in de landbouw geleidelijk afnam. Omdat de rivieren Eufraat en Tigris water uit smeltende sneeuw in de Turkse bergen brachten, bevatten ze hoge concentraties opgeloste zouten. Gedurende millennia waren de zouten in het grondwater via de planten-wortels naar de oppervlakte gezogen. Extra zout kwam binnen met de wind uit de Perzische Golf. Steeds meer irrigatie liet steeds meer zout in de bodem achter. Na verloop van tijd was het onvermijdelijk dat dit de aarde vernietigde. Hun revolutionaire innovatie, hun irrigatiesysteem, was het zaad van de langzame achteruitgang en uiteindelijke ineenstorting van hun beschaving.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Het Akkadische rijk</h2>



<p class="wp-block-paragraph">In de loop van de tijd ontstonden er in Mesopotamië verschillende andere rijken, die elk hun stempel drukten op de cultuur en samenleving van de regio. Een van de eerste rijken was het <em>Akkadische rijk</em>, dat rond 2334 v.Chr. ontstond. De Akkadiërs werden geleid door <em>Sargon van Akkad</em>, die de Sumerische stadstaten veroverde en een verenigd rijk creëerde. <br>Het Akkadische rijk stond bekend om zijn militaire bekwaamheid en bijdragen aan de Mesopotamische beschaving. Ze zetten de Sumerische traditie van het gebruik van spijkerschrift voort en breidden het grondgebied van het rijk uit door middel van een reeks militaire campagnes.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Het Babylonische rijk</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Het <em>Babylonische rijk</em>, dat rond 1894 v.Chr. ontstond, was een ander belangrijk rijk in Mesopotamië. De Babyloniërs stonden bekend om hun vooruitgang in recht en literatuur, waaronder de ontwikkeling van de <em>Code van Hammurabi,</em> een van de eerste juridische codes in de geschiedenis. Ze bouwden ook indrukwekkende bouwwerken zoals de <em>Hangende tuinen van Babylon</em>, een van de zeven wonderen van de antieke wereld, beschouwd als van de grote technische prestatieën van het Babylonische rijk. Ze bestonden uit een reeks gelaagde tuinen, gebouwd op een enorm stenen terras. Elke laag was gevuld met planten en bomen, waardoor een weelderige en groene oase ontstond in het hart van de woestijn.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Het Assyrische rijk</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Het <em>Assyrische</em> <em>rijk</em>, dat rond 2500 v.Chr. ontstond, was een andere grote macht in Mesopotamië. De <em>Assyriërs</em> stonden bekend om hun militaire macht en hun gebruik van geavanceerde technologie, zoals belegeringsmachines en ijzeren wapens. Ze ontwikkelden ook een geavanceerd systeem van bureaucratie, waarbij functionarissen verantwoordelijk waren voor het beheer van verschillende aspecten van de overheid.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Het Perzische rijk</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Tenslotte het <em>Perzische rijk</em>, dat rond 550 v,Chr. ontstond, was het laatste grote oude rijk dat over Mesopotamië regeerde. De <em>Perzen</em> stonden bekend om hun kunst, literatuur en filosofische vooruitgang en hun religieuze tolerantie. Ze lieten mensen uit verschillende culturen en religies samenleven en werken, waardoor een diverse en kosmopolitische samenleving ontstond.</p>



<p class="wp-block-paragraph">De erfenis van Mesopotamië reikt tot ver buiten de regio zelf. De innovaties en prestaties van de Mesopotamiërs hadden een diepgaande invloed op latere samenlevingen en vormden de loop van de menselijke geschiedenis. </p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/mesopotamie-de-bakermat-van-beschaving/">Mesopotamië, de bakermat van beschaving</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://heesen.online/mesopotamie-de-bakermat-van-beschaving/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Wie waren de Anunnaki?</title>
		<link>https://heesen.online/wie-waren-de-anunnaki/</link>
					<comments>https://heesen.online/wie-waren-de-anunnaki/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[JosWP]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 11 Jan 2026 13:17:31 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Buitenaards]]></category>
		<category><![CDATA[Geschiedenis]]></category>
		<category><![CDATA[Mystiek]]></category>
		<category><![CDATA[Teksten in het Nederlands/Dutch]]></category>
		<category><![CDATA[Anunnaki]]></category>
		<category><![CDATA[Gilgamesj]]></category>
		<category><![CDATA[Mesopotamië]]></category>
		<category><![CDATA[New Age]]></category>
		<category><![CDATA[Nibiru]]></category>
		<category><![CDATA[Sumer]]></category>
		<category><![CDATA[Zechariah Sitchin]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://heesen.online/?p=7613</guid>

					<description><![CDATA[<p>De Anunnaki zijn een groep goden uit de mythologie van het oude Sumerië, later ook aanwezig in Akkadische, Babylonische en Assyrische teksten (ca. 3000–500 v.Chr.).</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/wie-waren-de-anunnaki/">Wie waren de Anunnaki?</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph">De <strong>Anunnaki</strong> zijn een groep <strong>goden</strong> uit de mythologie van het oude <strong>Sumer</strong>, later ook aanwezig in <strong>Akkadische, Babylonische en Assyrische</strong> teksten (ca. 3000–500 v.Chr.).</p>



<p class="wp-block-paragraph">De naam <strong>Anunnaki</strong> betekent letterlijk: <em>“Nakomelingen van An (of Anu)”</em> waarbij <strong>An/Anu</strong> de hemelgod was. De Anunnaki vormden dus een <strong>goddelijke elite</strong> die de kosmische orde bewaakte, wetten vaststelde, oordeelde over mensen en goden, en betrokken was bij schepping en lot.</p>



<h2 class="wp-block-heading">1. Wat weten we écht?</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Onze kennis komt uit <strong>spijkerschrifttabletten</strong> (kleitabletten), die waren opgegraven in Mesopotamië (huidig Irak) met teksten zoals:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li><em>Enuma Elish</em> (scheppingsmythe),</li>



<li><em>Epos van Gilgamesj</em>,</li>



<li>hymnen en rituelen.</li>
</ul>



<p class="wp-block-paragraph">Deze teksten zijn <strong>religieus-mythologisch</strong>, maar niet historisch in moderne zin.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="467" height="260" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/08/spijkerschrift.jpg" alt="" class="wp-image-3219" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/08/spijkerschrift.jpg 467w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/08/spijkerschrift-300x167.jpg 300w" sizes="auto, (max-width: 467px) 100vw, 467px" /><figcaption class="wp-element-caption">Spijkerschrift</figcaption></figure>
</div>


<h2 class="wp-block-heading">2. De rol van de Anunnaki in de mythologie</h2>



<h3 class="wp-block-heading">2.1 Kosmische hiërarchie</h3>



<p class="wp-block-paragraph">De Mesopotamische kosmos kende meerdere lagen:</p>



<figure class="wp-block-table"><table class="has-fixed-layout"><thead><tr><th>Niveau</th><th>Goden</th></tr></thead><tbody><tr><td>Hemel</td><td>Anu</td></tr><tr><td>Lucht &amp; orde</td><td>Enlil</td></tr><tr><td>Water &amp; wijsheid</td><td>Enki (Ea)</td></tr><tr><td>Onderwereld &amp; recht</td><td>Anunnaki</td></tr></tbody></table></figure>



<p class="wp-block-paragraph">De Anunnaki fungeerden vaak als <strong>rechters</strong> in de onderwereld en als beheerders van lot en natuurwetten.</p>



<h3 class="wp-block-heading">2.2 Schepping van de mens</h3>



<p class="wp-block-paragraph">In sommige mythen klagen lagere goden over zware arbeid, waarop <strong>Enki</strong> en de moedergodin <strong>Ninhursag</strong> besluiten om de mens te scheppen. De mens kan dan de arbeid verrichten voor de lagere goden.<br>Dit is <strong>symbolisch</strong> bedoeld en verklaart de plaats van de mens in de kosmische orde, en legitimeert hiërarchie en arbeid.</p>



<h2 class="wp-block-heading">3. De Anunnaki en de onderwereld</h2>



<p class="wp-block-paragraph">In latere Babylonische teksten worden de Anunnaki vaak weergegeven als rechters in de <strong>onderwereld (Kur) </strong>en waren ze verbonden met dood, recht en lotsbestemming. Zij waren <strong>geen buitenaardse wezens</strong>, maar goden binnen een religieus wereldbeeld.</p>



<h2 class="wp-block-heading">4. Wat de Anunnaki níét zijn (wetenschappelijk gezien)</h2>



<h3 class="wp-block-heading">4.1 Geen buitenaardse astronauten</h3>



<p class="wp-block-paragraph">Het idee dat de Anunnaki van een planeet <strong>Nibiru</strong> kwamen, en dat ze de mens genetisch zouden hebben gemanipuleerd, en goud zouden hebben gemijnd, komt <strong>niet</strong> uit oude teksten, maar uit <strong>20e-eeuwse pseudowetenschap</strong>.</p>



<h3 class="wp-block-heading">4.2 Oorsprong van die ideeën</h3>



<p class="wp-block-paragraph">Een van de meest invloedrijke moderne interpretaties komt van de auteur <em>Zecharia Sitchin</em>, die in de jaren &#8217;70 en &#8217;80 van de vorige eeuw een reeks boeken schreef, met name &#8220;<em>The 12th Planet</em>&#8220;. Sitchin stelde voor dat de Anunnaki in feite buitenaardse wezens waren van een hypothetische planeet genaamd <em><a href="https://heesen.online/nibiru-de-twaalfde-planeet/">Nibiru</a></em>. Volgens Sitchin kwamen deze wezens ongeveer 450.000 jaar geleden naar de aarde en manipuleerden ze mensen genetisch om als slaven goud te delven.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Sitchins theorieën zijn breed bekritiseerd door geleerden en experts in oude talen en geschiedenis. Ze beweren dat Sitchins vertalingen en interpretaties van oude teksten onnauwkeurig zijn en niet worden ondersteund door bewijs. Desondanks hebben zijn ideeën een blijvende impact gehad op de populaire cultuur en complottheorieën.</p>



<h2 class="wp-block-heading">5. Waarom blijven de Anunnaki toch fascineren?</h2>



<h3 class="wp-block-heading">5.1 Psychologisch</h3>



<ul class="wp-block-list">
<li>Mensen zoeken oorsprong en betekenis.</li>



<li>Oude mythes worden herlezen door een moderne, technologische bril en met een bijbehorend wereldbeeld.</li>
</ul>



<h3 class="wp-block-heading">5.2 Cultureel</h3>



<ul class="wp-block-list">
<li>Er zijn overeenkomsten tussen mythen wereldwijd (met name over de schepping, over de zondvloed).</li>



<li>Hedendaagse thema’s en kennis kunnen op oude verhalen geprojecteerd worden (ruimtevaart, genetica).</li>
</ul>



<h3 class="wp-block-heading">5.3 Wantrouwen jegens autoriteit</h3>



<ul class="wp-block-list">
<li>In de huidige tijd, waar vertrouwen in wetenschap of instituties afneemt, kunnen alternatieve verklaringen floreren.</li>
</ul>



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<h2 class="wp-block-heading">6. Anunnaki in vergelijking met andere culturen</h2>



<figure class="wp-block-table"><table class="has-fixed-layout"><thead><tr><th>Cultuur</th><th>Vergelijkbaar concept</th></tr></thead><tbody><tr><td>Griekenland</td><td>Olympische goden</td></tr><tr><td>Egypte</td><td>Enneade</td></tr><tr><td>Noors</td><td>Aesir</td></tr><tr><td>Bijbels</td><td>Elohim</td></tr><tr><td>Hindoeïsme</td><td>Deva’s</td></tr></tbody></table></figure>



<p class="wp-block-paragraph">Overal zien we <strong>antropomorfe<sup>1</sup> goden</strong> als verklaring voor natuur en samenleving.</p>



<h2 class="wp-block-heading">7. Moderne betekenis en misbruik</h2>



<p class="wp-block-paragraph">De Anunnaki zijn tegenwoordig populair in complottheorieën, en in New Age<sup>2</sup>-bewegingen. Ze zijn onderdeel van sciencefiction en popcultuur. Maar hun historische waarde ligt in religie, en niet als alternatieve geschiedenis.</p>



<h2 class="wp-block-heading">8. Wat leren we wel van de Anunnaki?</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Dat is niet over buitenaards leven, maar over hoe vroege beschavingen de wereld begrepen. Hoe zij de relatie tussen macht, arbeid en goddelijk gezag zagen en hoe wet, orde en moraal ontstonden.</p>



<p class="wp-block-paragraph">De <strong>Anunnaki</strong> waren dus geen aliens, maar <strong>goden uit een van de oudste religieuze systemen ter wereld</strong>. De verhalen over hen weerspiegelen menselijke pogingen om chaos te begrijpen, orde te scheppen en betekenis te geven aan bestaan en samenleving.<br>Dat ze vandaag opnieuw opduiken in moderne mythes zegt uiteindelijk <strong>meer over onszelf dan over het oude Mesopotamië</strong>.</p>



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<p class="wp-block-paragraph"><sup>1</sup> <strong>Antropomorisme</strong> is het niet-menselijke wezens menselijke eigenschappen&nbsp;toedichten.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><sup>2</sup> <strong>New age, </strong>soms ook nieuwetijdsdenken, is een westerse spirituele beweging die ontstond in de 20e eeuw. De aanhangers van new age kijken sinds de jaren 1970 uit naar de komst van een &#8216;nieuw tijdperk&#8217; van liefde en licht waar ze zich op voorbereiden door te werken aan eigen spirituele groei.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/wie-waren-de-anunnaki/">Wie waren de Anunnaki?</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://heesen.online/wie-waren-de-anunnaki/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Het Dispilio tablet</title>
		<link>https://heesen.online/het-dispilio-tablet/</link>
					<comments>https://heesen.online/het-dispilio-tablet/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[JosWP]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 11 Jun 2024 10:34:45 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Geschiedenis]]></category>
		<category><![CDATA[Mystiek]]></category>
		<category><![CDATA[Teksten in het Nederlands/Dutch]]></category>
		<category><![CDATA[Dispilio tablet]]></category>
		<category><![CDATA[Mesopotamië]]></category>
		<category><![CDATA[Soemeriërs]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://heesen.online/?p=5452</guid>

					<description><![CDATA[<p>Het raadselachtige Dispilio Tablet maakte zijn grootse debuut in 1993, met dank aan de vooraanstaande professor in prehistorische archeologie aan de Aristoteles Universiteit van Thessaloniki, George Hourmouziadis.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/het-dispilio-tablet/">Het Dispilio tablet</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph">Het raadselachtige <em>Dispilio Tablet </em>maakte zijn grootse debuut in 1993, met dank aan de vooraanstaande professor in prehistorische archeologie aan de <em>Aristoteles Universiteit van Thessaloniki</em>, <em>George Hourmouziadis</em>. Het werd gevonden in een neolithische nederzetting aan een meer in <em>Macedonië, Dispilio</em>, op een steenworp afstand van de oude stad <em>Kastoria</em>. Deze nederzetting droeg de voetafdrukken van een bloeiende gemeenschap die zo&#8217;n 7.000 tot 8.000 jaar geleden floreerde.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Oudste schrift?</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Wat het Dispilio Tablet echter onderscheidt van de andere artefacten die verspreid liggen over deze oude site, is de aanwezigheid van een onbekende geschreven tekst die op het oppervlak is geëtst. <br>Deze inscriptie opent een venster naar een wereld die veel ouder is dan de <em>Mesopotamische</em> bakermat van het schrift.</p>



<p class="wp-block-paragraph">De oudheid van het Dispilio Tablet werd niet bepaald door louter giswerk, maar met de precisie van wetenschappelijke methodologie. Met behulp van koolstofdatering (de C14-methode) dateerden geleerden het tablet in het jaar 5260 v.Chr. Het Dispilio-tablet zou dus ouder zijn dan het beroemde <em>Kish</em> kleitablet uit Mesopotamië, dat bestaat uit pictogrammen. Deze tekst dateert zo rond 3400 -3100 v.Chr. en is dus duizenden jaren jonger. </p>



<figure class="wp-block-image size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="627" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/06/dispiliotablet.jpg" alt="" class="wp-image-5453" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/06/dispiliotablet.jpg 1024w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/06/dispiliotablet-300x184.jpg 300w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/06/dispiliotablet-768x470.jpg 768w" sizes="auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<h2 class="wp-block-heading">Wat valt er te lezen?</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Dit oude schrift blijft nog immer een mysterie, een taalkundige puzzel die wacht om opgelost te worden. Professor Hourmouziadis heeft geopperd dat dit schrift mogelijk diende als een communicatiemiddel, mogelijk om informatie over bezittingen over te brengen via symbolische representatie.</p>



<h2 class="wp-block-heading">De ontcijfering</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Het ontcijferen van het Dispilio-tablet is een enorme taak, vergelijkbaar met het zoeken naar een speld in een hooiberg. Zonder de ontdekking van een nieuwe <em>Rosetta-steen</em> blijft het een zware strijd om licht te werpen op de betekenis ervan. <br>Op het moment dat het tablet uit zijn waterige verblijfplaats werd gerukt en aan zuurstof werd blootgesteld, begon het onvermijdelijke proces van verval. Tegenwoordig is het bewaren van dit artefact van het grootste belang, omdat het dient als een tijdcapsule voor een tijdperk dat lang vervlogen is.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-large"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="727" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/06/dispiliotablettekens-1024x727.jpg" alt="" class="wp-image-5454" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/06/dispiliotablettekens-1024x727.jpg 1024w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/06/dispiliotablettekens-300x213.jpg 300w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/06/dispiliotablettekens-768x545.jpg 768w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2024/06/dispiliotablettekens.jpg 1040w" sizes="auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /><figcaption class="wp-element-caption">A: de gevonden tekens op de Dispilio-tablet; B en C: tekens gevonden op de oudste kleitabletten.</figcaption></figure>
</div>


<h2 class="wp-block-heading">Goed geconserveerd</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Wat echt een wonder is, is de veerkracht van het Dispilio-tablet. Dit houten relikwie heeft de millennia doorstaan ​​en lag 7500 jaar lang op de bodem van een meer, totdat de herontdekking de fundamenten van ons begrip van de leeftijd van onze vorm van schrift deed schudden.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Cederhout</h2>



<p class="wp-block-paragraph">De tablet is uithakt in cederhout, een conifeer waarvan het hout tot op de dag van vandaag buiten wordt gebruikt, onder andere voor schuttingen. Oorspronkelijk groeiden ceders op grote hoogte van duizend tot 1200 meter in de Mediterrane landen. In de Himalaya groeide deze boom zelfs tot 3.200 meter. Zeker is ook dat het stuk tablet een dwarsdoorsnede van een stam is. De jaarringen zijn nog steeds goed zichtbaar.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/het-dispilio-tablet/">Het Dispilio tablet</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://heesen.online/het-dispilio-tablet/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Spijkerschrift</title>
		<link>https://heesen.online/spijkerschrift/</link>
					<comments>https://heesen.online/spijkerschrift/#comments</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[JosWP]]></dc:creator>
		<pubDate>Fri, 26 Aug 2022 14:24:56 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Geschiedenis]]></category>
		<category><![CDATA[Teksten in het Nederlands/Dutch]]></category>
		<category><![CDATA[Mesopotamië]]></category>
		<category><![CDATA[Soemeriërs]]></category>
		<category><![CDATA[spijkerschrift]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://heesen.online/?p=3218</guid>

					<description><![CDATA[<p>De Soemeriërs  (leefden in Mesopotamië, het huidige Irak) zijn de uitvinders van het spijkerschrift dat net zo oud is als het hiërogliefenschrift van de Egyptenaren.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/spijkerschrift/">Spijkerschrift</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph">De Soemeriërs  (leefden in Mesopotamië, het huidige Irak) zijn de uitvinders van het spijkerschrift dat net zo oud is als het hiërogliefenschrift van de Egyptenaren. Het is echter veel abstracter. Het spijkerschrift werd ook door andere volkeren uit het Midden-Oosten overgenomen, tot in Turkije en Egypte toe. Maar uiteindelijk werd het overal verdrongen door ons huidige alfabet <sup>1</sup>.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/08/spijkerschrift.jpg" alt="" class="wp-image-3219" width="529" height="295" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/08/spijkerschrift.jpg 467w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/08/spijkerschrift-300x167.jpg 300w" sizes="auto, (max-width: 529px) 100vw, 529px" /><figcaption class="wp-element-caption">Spijkerschrift op een kleitablet uit de 17e eeuw voor Christus</figcaption></figure>
</div>


<h2 class="wp-block-heading">Kleitabletten</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Het Soemerisch is samen met het schrift van de Egyptenaren het oudst overgeleverde schrift. De oudste geschriften dateren uit ca. 3200 jaar voor Christus. Dat is zo’n beetje dezelfde tijd dat wij  de &nbsp; hunebedden uitvonden. <br>Rond 2000 voor Christus is het Soemerisch verdrongen als gesproken taal, maar leefde als geschreven taal nog voort tot ongeveer de eerste eeuw voor Christus.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Ondanks die datering zijn duizenden Soemerische teksten bewaard gebleven. Dat komt doordat de meeste teksten zijn geschreven op&nbsp;kleitabletten&nbsp;of gebeiteld in steen, materiaal dat niet snel vergaat. Duizenden bibliotheken met papieren geschriften zijn in de loop van de geschiedenis in vlammen opgegaan. Maar de geschriften op klei bleven bewaard. In Irak zijn nog veel archeologische resten. Bij elke ruïneheuvel die bloot wordt gelegd, komen duizenden kleitabletten naar boven.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Teksten</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Rond 1850 werden de eerste Soemerische teksten gevonden. Sinds die tijd doet men ook in Nederland onderzoek naar deze taal. In Leiden valt dit onderzoek binnen de&nbsp;Assyriologie, de wetenschappelijke studie van het oude&nbsp;Mesopotamië. Toch zijn er niet heel veel onderzoekers die zich bezighouden met het Soemerisch want het onderzoek is pure wetenschap om de wetenschap en daar is weinig budget voor. Daarom zijn er maar een paar dozijn onderzoekers over de hele wereld.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-large is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/08/mesopotamie-1024x723.jpg" alt="" class="wp-image-3220" width="707" height="499" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/08/mesopotamie-1024x723.jpg 1024w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/08/mesopotamie-300x212.jpg 300w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/08/mesopotamie-768x542.jpg 768w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/08/mesopotamie.jpg 1280w" sizes="auto, (max-width: 707px) 100vw, 707px" /><figcaption class="wp-element-caption">Mesopotamië (in het Midden Oosten)</figcaption></figure>
</div>


<p class="wp-block-paragraph">Op internet zijn zo’n 80.000 Soemerische teksten te vinden. Die zijn deels in spijkerschrift en deels omgezet in Latijns schrift. De meeste teksten zijn administratief van aard. Maar er zijn ook teksten te vinden van koningen die verslag deden van alle geweldige dingen die zij hadden gedaan voor hun land. Sommige koningen schreven zelf. Maar meestal waren het hoge ambtenaren die de teksten schreven. Schrijver zijn was toen een beroep op zich. De opleiding die je moest volgen, kostte vele jaren. Het waren dan ook mensen uit de hogere klassen.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Grammatica</h2>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>Voorbeeld uit het Soemerisch:&nbsp;<em>Munnintumma’a</em></strong>&nbsp;Letterlijke vertaling: ‘In dat hij het haar hier geschikt maakte.’ Mu – ni – n – tum – 0 – a – a Hierheen – haar – hij (onderwerp) – geschikt zijn (werkwoordstam) – het – dat (bijzin) – in (locatief)</p>



<p class="wp-block-paragraph">Wat is er nu zo opvallend aan het Soemerisch? Als eerste de werkwoordsvorm, die is in het Nederlands eigenlijk vrij simpel. We zeggen:&nbsp;<em>ik loop</em>&nbsp;en&nbsp;<em>hij loopt.</em>&nbsp;Met die ‘t’ geef je aan wat het onderwerp is. <br>In het Soemerisch kun je nog veel meer in een werkwoordsvorm proppen, zoals het lijdend voorwerp en het meewerkend voorwerp. Met één woord kun je derhalve een hele zin uitdrukken.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Urenstelsel</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Elders op deze site had ik het al over het <a href="https://nl.wikipedia.org/wiki/Sexagesimaal">60-tallig stelsel</a> dat de Soemeriërs hanteerden. Waar wij van nul tot tien en van tien tot 100 tellen, telden zij van nul tot 60. <br>70 is dan 60+10; 80 is 60+20 enzovoorts. Heel indirect gaat ons urenstelsel hier ook op terug. <br>De Mesopotamische wetenschap nam het 60-tallig stelsel namelijk over. Ons urenstelsel heeft zijn wortels in de <a href="https://nl.wikipedia.org/wiki/Babyloni%C3%AB">Babylonische</a> wiskunde, de wiskunde die bedreven werd door de volkeren uit Mesopotamië.</p>



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<p class="wp-block-paragraph"><sup>1</sup> Ik kreeg van Evert Jan Poorterman een reactie op het bovenstaande: </p>



<p class="wp-block-paragraph">Het Soemerisch als taal is niet verdrongen, maar verdwenen aldaar in het zuiden van Irak. Een grote ramp voltrok zich. Staat beschreven in &#8216;klaagliederen&#8217;. <br>De &#8216;munabtutu&#8217; (= &#8216;vluchtelingen voor een grote ramp&#8217;- zeggen de wetenschappers) wisten echter aan de ramp te ontkomen door ijlings in noordelijke richting te vluchten. In wat nu Anatolie is in het huidige Turkije, splitsten ze zich op. De ene groep trok westwaarts. Sommigen bleven achter (denk aan de Hettieten en de Jezidi&#8217;s), de rest trok over de Bosporus en vestigden zich op de vlakten van Bulgarije, Roemenie en Hongarije (denk aan de Kelten, Etrusken en de latere Romeinen)&#8230; en trokken verder naar het westen&#8230;De anderen trokken over de Kauakasus-bergen naar de Russische steppen. Volgden de Wolga naar het noorden en stichten de stad Samara. Van hen trokken later lieden over de Oeral-bergen naar Siberie (sie Beren) en de Aziatische toendra en Mongolie. Daar zijn nog steeds grafheuvels te vinden, waarin gemummificeerde lichamen zijn gevonden met&#8230; rood haar!<br>Anderen trokken naar het noorden en vestigden zich in Finland en Estland. Uit die groep trok 1800 voor de jaartelling een groot volk weg. Ze bouwden een grote vloot en zakten af naar het zuiden. De vloot bouwde onderweg forten. Zeg maar handelsfactorijen. Zoals we die ook kennen van de Phoeniciers (die uit hen voortkwamen&#8230;). En zo was er op vaarbare afstanden altijd hulp&#8230;en een weg terug naar huis. Een beetje Klein-Duimpje dus&#8230; Rond 1630 voor de jaartelling kwam de vloot aan op de kusten van de &#8216;lage landen&#8217;. De rest is geschiedenis! Hier wordt dus nog volop &#8216;Soemerisch&#8217; gesproken omdat de proto-Nederlanders de &#8216;verdwenen&#8217; Soemeriers zijn! De meest zuivere vindt je nog in Oost-Groningen.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/spijkerschrift/">Spijkerschrift</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://heesen.online/spijkerschrift/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>3</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Waarom is er een week en maand?</title>
		<link>https://heesen.online/waarom-is-er-een-week-en-maand/</link>
					<comments>https://heesen.online/waarom-is-er-een-week-en-maand/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[JosWP]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 25 Jul 2022 12:21:46 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Geschiedenis]]></category>
		<category><![CDATA[Kosmologie]]></category>
		<category><![CDATA[Mystiek]]></category>
		<category><![CDATA[Teksten in het Nederlands/Dutch]]></category>
		<category><![CDATA[Akkad]]></category>
		<category><![CDATA[kalender]]></category>
		<category><![CDATA[maand]]></category>
		<category><![CDATA[Mesopotamië]]></category>
		<category><![CDATA[Sumer]]></category>
		<category><![CDATA[week]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://heesen.online/?p=3154</guid>

					<description><![CDATA[<p>Waar komt de opdeling in zeven dagen (week) eigenlijk vandaan?</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/waarom-is-er-een-week-en-maand/">Waarom is er een week en maand?</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph">Als je gepensioneerd bent is het kaderen van de dagen in een week ineens niet meer zo nodig, dan wel vanzelfsprekend. Geen &#8220;<em>begin van de week&#8221; </em>op maandag, geen &#8220;<em>de week doormidden zagen&#8221;</em> op woensdag en evenmin &#8220;<em>Bijna weekend</em>&#8221; op vrijdag.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Waar komt die opdeling in zeven dagen eigenlijk vandaan?</p>



<h2 class="wp-block-heading"> Ongeveer 3000 voor Christus</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Een repeterende periode van zeven dagen werd ruim 5000 jaar geleden officieel ingesteld in het Koninkrijk van <em>Sumer<sup>1</sup> en Akkad</em> (in het huidige Irak). Het idee kregen ze van de vier fases van de maan die ieder zeven dagen duren.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/07/4maanfases.jpg" alt="" class="wp-image-3155" width="662" height="178" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/07/4maanfases.jpg 444w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/07/4maanfases-300x80.jpg 300w" sizes="auto, (max-width: 662px) 100vw, 662px" /><figcaption class="wp-element-caption">4 fases van de Maan (Nieuw, Eerste kwartier, Vol, Laatste kwartier)</figcaption></figure>
</div>


<p class="wp-block-paragraph">De invloed van de <em>Mesopotamische</em> astronomen werd later merkbaar in de namen die aan de weekdagen werden gegeven: <em>Zon</em>, <em>Maan</em> en de (toen bekende en met het blote oog zichtbare) vijf planeten: <em>Mercurius&nbsp;,&nbsp;Venus,&nbsp;Mars,&nbsp;Jupiter</em>&nbsp;en&nbsp;<em>Saturnus</em>.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/07/5planetenopeenrij.jpg" alt="" class="wp-image-3156" width="660" height="314" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/07/5planetenopeenrij-300x143.jpg 300w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/07/5planetenopeenrij-768x367.jpg 768w" sizes="auto, (max-width: 660px) 100vw, 660px" /><figcaption class="wp-element-caption">De 5 planeten (en Maan) op één rij; in Nederland is dat zichtbaar geweest in de vroege ochtend van 21 juni 2022</figcaption></figure>
</div>


<p class="wp-block-paragraph">De zevende dag werd toen al aangemerkt als een dag van rust. Vergelijk dat met de zeven scheppingsdagen in het&nbsp;<em>Oude Testament</em>. Dat beschrijft dat de wereld werd geschapen in zes dagen, en dat op de zevende dag God uitrustte.</p>



<h2 class="wp-block-heading">In het Akkadische Rijk</h2>



<p class="wp-block-paragraph">De maand ontstond ongeveer tegelijkertijd in het <em>Akkadische</em> Rijk (tussen de rivieren <em>Eufraat</em> en <em>Tigris</em>) waar ze eigenlijk vier &#8220;weken&#8221; per &#8220;maand&#8221; wilden. Maar een volle &#8220;maand&#8221; (van Nieuwe Maan tot Nieuwe maan) duurt 29,5 dagen en dat losten ze op door maanden van 29 en 30 dagen te hebben. <br>De extra dagen (dat wil zeggen extra boven 4 x 7 = 28) werden <em>maand</em>dagen genoemd en gereserveerd voor feesten!</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-large is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" src="https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/08/mesopotamie-1024x723.jpg" alt="" class="wp-image-3220" width="639" height="451" srcset="https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/08/mesopotamie-1024x723.jpg 1024w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/08/mesopotamie-300x212.jpg 300w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/08/mesopotamie-768x542.jpg 768w, https://heesen.online/wp-content/uploads/2022/08/mesopotamie.jpg 1280w" sizes="auto, (max-width: 639px) 100vw, 639px" /><figcaption class="wp-element-caption">Mesopotamië</figcaption></figure>
</div>


<h2 class="wp-block-heading">Culturen zonder weken van zeven dagen</h2>



<ul class="wp-block-list">
<li>De&nbsp;Maya&#8217;s&nbsp;hanteerden 20 weken van 13 dagen. Hun <em>Tzolkinjaar</em> duurde dan ook maar 260 dagen en was een astrologisch jaar.</li>



<li>De week in&nbsp;Bali&nbsp;varieerde van een tot tien dagen.</li>



<li>Op&nbsp;Java&nbsp;bestaat de traditionele week uit vijf marktdagen.</li>



<li>Het prechristelijke&nbsp;Litouwen&nbsp;kende weken van negen dagen.</li>



<li>Rome&nbsp;kende tot in de vierde eeuw een cyclus van acht dagen (<em>nundinae</em>), waarbij elke achtste dag een marktdag was. Sinds de vroege keizertijd kende men echter een zevendaagse week, waarnaast de&nbsp;<em>nundinae</em>&nbsp;nog functioneerden tot de vierde eeuw toen onder invloed van keizer&nbsp;Constantijn&nbsp;de zevendaagse week zich helemaal doorzette.</li>



<li>Na de&nbsp;Franse Revolutie&nbsp;werd in&nbsp;1793&nbsp;een &#8220;week&#8221; bestaande uit 10 dagen,&nbsp;<em>décades</em>&nbsp;genaamd, ingevoerd. Deze werd echter in&nbsp;1806&nbsp;weer afgeschaft.</li>



<li>De&nbsp;Sovjet-Unie&nbsp;probeerde zonder succes een week van zes dagen, met de zesde dag als rustdag, in te voeren.</li>
</ul>



<h2 class="wp-block-heading">Kalender</h2>



<p class="wp-block-paragraph">Nauw verbonden met de dag, week en maand definitie is het begrip kalender. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Het woord kalender is afgeleid van het Latijnse woord&nbsp;<em>kalendae</em>, dit was de eerste dag van de maand in de Romeinse tijdrekening.&nbsp;<em>Egypte</em>&nbsp;had al erg lang een kalender gebaseerd op 365 dagen.</p>



<p class="wp-block-paragraph">De&nbsp;Romeinse kalender&nbsp;heeft sinds de stichting van <em>Rome</em> in de 8e eeuw v.Chr. in vele achtereenvolgende gedaanten tot op de huidige dag bestaan. Oorspronkelijk omvatte de Romeinse kalender 304 dagen verdeeld over tien maanden plus een niet nauwkeurig omschreven aantal (ongeveer zestig) dagen in de&nbsp;winter.</p>



<p class="wp-block-paragraph">De voorlaatste gedaante van de Romeinse kalender was de&nbsp;juliaanse kalender&nbsp;(van -45 tot 1582); deze door&nbsp;<em>Julius Caesar</em>&nbsp;ingevoerde kalender die door het&nbsp;<em>Concilie van Nicea</em>&nbsp;werd aanvaard als officiële kalender van de kerk, was gebaseerd op een jaar van 365,25 dagen met een&nbsp;schrikkeldag&nbsp;iedere vier jaar. Het&nbsp;zonnejaar&nbsp;(volledige omloop van de aarde om de zon) is echter iets korter.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Op den duur ging daardoor de Juliaanse kalender steeds meer achterlopen (er zat meer tijd in het kalenderjaar dan de zon nodig had tussen twee&nbsp;lentenachteveningen: zo viel de lentenachtevening rond het jaar 1500 al op 11 maart). Daarom werd deze door de&nbsp;<em>Rooms-Katholieke Kerk</em>&nbsp;in 1582 door de&nbsp;gregoriaanse kalender&nbsp;(de huidige kalender) vervangen. De tien dagen achterstand werden ingelopen door op donderdag 4 oktober 1582, vrijdag 15 oktober te laten volgen.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Door de verschillende&nbsp;politieke&nbsp;en&nbsp;godsdienstige&nbsp;omstandigheden in de verschillende landen van <em>Europa</em> werd deze kalender niet overal onmiddellijk aanvaard. In&nbsp;<em>Groot Brittanië</em>&nbsp;was dat pas in 1752, zodat men inmiddels al 11 dagen uit de pas liep. Door middel van een ingreep door het Parliament, werd bepaald dat de dag na 2 september 1752, 14 september zou zijn en wel voor heel het Britse Rijk.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Dit leidde tot diverse vormen van oproer en verzet: het volk eiste gecompenseerd te worden voor de &#8220;gestolen&#8221; 11 dagen! Er zijn echter historici die deze oproer als een mythe beschouwen.</p>



<h2 class="wp-block-heading">25 maart in plaats van 1 januari</h2>



<p class="wp-block-paragraph">In Engeland was het al 600 jaar gebruikelijk om het nieuwe jaar op 25 maart in plaats van 1 januari te laten beginnen. Men noemde 25 maart daar in de volksmond “<em>Lady Day</em>”, maar officieel was het “<em>Feast of the Annunciation</em>”, de dag dat de aartsengel <em>Gabriel</em> de <em>Maagd Maria</em> vertelde dat uit haar de <em>Messias</em> geboren zou worden. De Engelsen hielden koppig vol om op deze dag het jaar te laten beginnen omdat deze ook samenviel met het begin van het agrarische jaar.</p>



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<p class="wp-block-paragraph"><sup>1</sup> <strong>Sumer</strong>&nbsp;of Soemer is de beschaving die vanaf het vierde millennium v.Chr. ontstond in het zuidelijk deel van&nbsp;<em>Mesopotamië</em>. Het is de oudste beschaving daar en een van de oudste ter wereld. <br>Dit gebied waar de rivieren&nbsp;Eufraat&nbsp;en&nbsp;Tigris&nbsp;uitmonden in de&nbsp;Perzische Golf&nbsp;werd door de <em>Sumeriërs</em> zelf&nbsp;<em>ki-en-gir</em>&nbsp;(<em>het land van de beschaafde heersers</em>) genoemd. <em>Sumer</em> was naam die de&nbsp;<em>Akkadiërs</em>&nbsp;het gebied later gaven. <br>Samen met de noordelijke streek&nbsp;<em>Akkad</em>&nbsp;maakte <em>Sumer</em> deel uit van het Tweestromenland of&nbsp;<em>Mesopotamië</em>. Ook het zuidelijke deel van het latere&nbsp;<em>Babylonië</em>&nbsp;wordt wel aangeduid als <em>Sumer</em>, vergelijkbaar met de naam <em>Akkad</em> voor het noordelijke deel. Vandaar ook de naam <em>Sumer en Akkad</em> voor Babylonië.</p>
<p>Het bericht <a href="https://heesen.online/waarom-is-er-een-week-en-maand/">Waarom is er een week en maand?</a> verscheen eerst op <a href="https://heesen.online">HEESEN Online</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://heesen.online/waarom-is-er-een-week-en-maand/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
