Elke keer dat je iets boycot, gebruik je de achternaam van een man die een Ierse gemeenschap zo boos maakte dat ze collectief stopten met de omgang met hem.
Zijn naam was Charles Cunningham Boycott1.
In 1880 werkte Boycott als landmakelaar voor Lord Erne John Crichton2 op een landgoed in County Mayo, Ierland. Het was een moeilijk jaar voor lokale pachtboeren. Na een slechte oogst bood Lord Erne zijn huurders een verlaging van hun huur met 10% aan. De huurders wilden 25%.
Toen de grotere verlaging werd geweigerd, probeerde Boycott uitzettingsbevelen uit te delen aan elf huurders die achterop waren geraakt.
Ierland zat toen midden in een groeiende beweging voor landhervormingen. In de jaren 1870 en 1880 liep er een campagne van de Irish Land League onder leiding van Charles Stewart Parnell en Michael Davitt. Inzet van deze campagne waren de “Three F’s“:
- Fair Rent (redelijke pacht),
- Fixity of tenure (pachtbescherming) en
- Free sale (vrije verkoop, zowel van oogsten als bezittingen bij het einde van een pachttermijn)
teneinde de pachters te beschermen tegen uitbuiting. De leiders van de Irish Land League moedigden gemeenschappen aan om terug te vechten zonder hun toevlucht te nemen tot geweld3.
In plaats daarvan konden ze eenvoudigweg weigeren iets te maken te hebben met de persoon tegen wie ze waren. De mensen rond Boycott brachten dat idee in de praktijk.
- Zijn dienaren vertrokken.
- Landarbeiders weigerden zijn land te bewerken.
- Lokale handelaars zouden geen zaken met hem doen.
- Winkeliers weigerden voorraden te leveren.
- Zelfs het krijgen van zijn post werd moeilijk.
- Toen de oogsttijd aanbrak, kon Boycott geen lokale arbeiders vinden die bereid waren zijn gewassen binnen te halen.
Uiteindelijk moesten externe arbeiders onder de bescherming van bijna 1.000 man Britse troepen worden gebracht. De gehele episode heeft de Britse regering naar schatting £10 000 gekost om een aardappeloogst binnen te halen ter waarde van ongeveer £350.
De campagne tegen Boycott werd een cause célèbre4 in de Britse pers. Verschillende kranten stuurden journalisten om verslag te doen van deze zaak. De meeste kranten zagen het als het slachtofferen van een medewerker van de Britse adel door Ierse nationalisten.
Toen had men een woord nodig voor wat de gemeenschap deed.
Volgens hedendaagse verslagen stelde de plaatselijke priester pater John O’Malley voor om de eigen naam van de landagent te gebruiken. In plaats van te zeggen dat iemand verbannen zou moeten worden, zouden ze eenvoudigweg kunnen zeggen:
“Boycott hem.”
Het woord verspreidde zich opmerkelijk snel. Tegen het einde van 1880 verscheen “boycott” in de kranten als zowel zelfstandig naamwoord als werkwoord.
Boycott verliet Ierland op 1 december 1880. Hij stierf in 1897, 65 jaar oud.
Meer dan 140 jaar later wordt de naam van Charles Boycott nog steeds over de hele wereld gebruikt vanwege de tactiek die ooit tegen hem werd gebruikt.
1 Charles Cunningham Boycott (1832-1897) was een Brits rentmeester in Ierland, wiens totale sociale isolatie door de plaatselijke bevolking in 1880 het Engels verrijkte met het werkwoord “to boycott”. De sociale isolatie was een onderdeel van de campagne voor meer rechten voor pachters van bouwland. Boycott was nog als kapitein in dienst van het Britse Leger (39e (Dorsetshire) Regiment te Voet) toen hij naar Ierland kwam. Later trad hij als rentmeester in dienst van lord Erne John Crichton, de grootgrondbezitter in de omgeving van Lough Mask in County Mayo.
2 Lord Erne, de derde graaf van Erne, woonde in Crom Castle in county Fermanagh. Hij was een rijke landheer en in het bezit van ruim 16.300 hectare grond. Daarvan lag ruim 12.700 hectare in county Fermanagh, 1953 hectare in county Donegal, 808 hectare in county Sligo en 884 hectare in County Mayo. Lord Erne had verder bezittingen in Dublin. Van de 884 hectare die lord Erne bezat in County Mayo, werd 607 hectare beheerd door Boycott.
3 Op 19 september 1880 hield Parnell een toespraak in Ennis, County Clare voor een menigte Land League-leden. Tijdens zijn toespraak vroeg hij de menigte: “Wat doe je met een pachter die biedt op een boerderij waar zijn buurman uitgegooid is?“. Uit de menigte kwamen reacties als “vermoord hem” en “schiet hem neer“. Parnell reageerde hierop met:
I wish to point out to you a very much better way – a more Christian and charitable way, which will give the lost man an opportunity of repenting. When a man takes a farm from which another has been evicted, you must shun him on the roadside when you meet him – you must shun him in the streets of the town – you must shun him in the shop – you must shun him on the fair green and in the market place, and even in the place of worship, by leaving him alone, by putting him in moral Coventry, by isolating him from the rest of the country, as if he were the leper of old – you must show him your detestation of the crime he committed.
Nederlands: Ik wil u wijzen op een veel betere manier – een meer christelijke en menslievende manier, die de gevallen man de kans geeft tot inkeer te komen. Wanneer een man een boerderij overneemt waaruit iemand anders is uitgezet, mijd hem dan als je hem tegenkomt op de openbare weg – mijd hem in de straten van het dorp – mijd hem in de winkel – mijd hem op kermisterrein en op de markt en zelfs in de kerk door hem alleen te laten zitten. Laat hem totaal links liggen door hem te isoleren van de rest van de maatschappij, alsof hij een melaatse uit vroeger tijden is – je moet hem je minachting tonen voor de misdaad die hij begaan heeft.
Deze toespraak wees de weg naar het krachtige wapen van de sociale uitsluiting dat als eerste werd toegepast op Charles Boycott.
4 Een cause célèbre (Frans: beroemde zaak) is een zaak die veel controverses oproept. De term wordt vooral gebruikt voor rechtszaken die veel publiciteit met zich meebrengen en lang lopen. De uitdrukking is afkomstig van het 37-delig Nouvelles Causes Célèbres, gepubliceerd in 1763, een collectie verslagen van bekende Franse rechtbankuitspraken uit de 17e en 18e eeuw. De uitdrukking kwam vooral in zwang tijdens de Dreyfusaffaire vanaf 1894, die wereldwijde aandacht trok.