Wiskunde truc?

Wiskunde truc?

Wat hieronder volgt is geen truc. Ik zag hem ergens op het internet als een rekenkundig proces dat wiskundigen al vele jaren heeft verbijsterd en nog steeds weet niemand waarom het gebeurt zoals het gebeurt.

Probeer het maar, je zult versteld staan.

  • Selecteer een willekeurig getal
  • Als het getal oneven is, vermenigvuldig dan met 3 en tel er 1 bij op
  • Als het getal even is, deel dan door 2
  • Herhaal het proces met de uitkomst
  • Ongeacht het geselecteerde getal, uiteindelijk is de uitkomst 1 (na voortdurende herhaling van het proces).

Laten we het proberen voor het willekeurig gekozen getal 12.

12 is even; daarom delen we door 2 om 6 te krijgen.
6 is even; dus delen we door 2 om 3 te krijgen.
3 is oneven; dus we vermenigvuldigen met 3 en tellen 1 op om 3*3+1=10 te krijgen.
10 is even; dus delen we door 2 om 5 te krijgen.
5 is oneven; dus we vermenigvuldigen met 3 en tellen 1 op om 16 te krijgen.
16 is even; dus delen we door 2 om 8 te krijgen.
8 is even; dus delen we door 2 om 4 te krijgen.
4 is even; dus delen we door 2 om 2 te krijgen.
2 is even; dus delen we door 2 om 1 te krijgen.

Quad erat demonstrandum

Er wordt aangenomen dat, ongeacht met welk getal we beginnen, we uiteindelijk op 1 komen. Probeer het voor een aantal andere cijfers om jezelf ervan te overtuigen dat het echt werkt. Als we waren begonnen met willekeurig gekozen nummer 17, hadden we 12 stappen nodig gehad om 1 te bereiken en voor 43 zouden we 29 stappen ondernemen.

Of dit werkt voor alle getallen is een vraag die wiskundigen al vele jaren bezighoudt en tot op heden is er geen antwoord gevonden.
Recentelijk (met behulp van een computer) is wel aangetoond dat dit probleem waar is voor alle getallen tot 1018–1.

Maar…

Is in dit verhaal het vermenigvuldigen met 3 wel echt nodig, vroeg ik mij af. Laat ik hetzelfde voorbeeld hanteren, dus met 12.

12 is even; daarom delen we door 2 om 6 te krijgen.
6 is even; dus delen we door 2 om 3 te krijgen.
3 is oneven; dus we tellen 1 op om 4 te krijgen.
4 is even; dus delen we door 2 om 2 te krijgen.
2 is even; dus delen we door 2 om 1 te krijgen.

Dat zijn ook nog eens minder stappen!

En dan met 17?

17 is oneven; dus we tellen 1 op om 18 te krijgen.
18 is even; dus delen we door 2 om 9 te krijgen.
9 is oneven; dus we tellen 1 op om 10 te krijgen.
10 is even; dus delen we door 2 om 5 te krijgen.
5 is oneven; dus we tellen 1 op om 6 te krijgen.
6 is even; dus delen we door 2 om 3 te krijgen.
3 is oneven; dus we tellen 1 op om 4 te krijgen.
4 is even; dus delen we door 2 om 2 te krijgen.
2 is even; dus delen we door 2 om 1 te krijgen.

En tenslotte met 43?

43 is oneven; dus we tellen 1 op om 44 te krijgen.
44 is even; dus delen we door 2 om 22 te krijgen.
22 is even; dus delen we door 2 om 11 te krijgen.
11 is oneven; dus we tellen 1 op om 12 te krijgen.
12 is even, dus delen we door 2 om 6 te krijgen.
6 is even; dus delen we door 2 om 3 te krijgen.
3 is oneven; dus we tellen 1 op om 4 te krijgen.
4 is even; dus delen we door 2 om 2 te krijgen.
2 is even; dus delen we door 2 om 1 te krijgen.

Allemaal met (veel) minder stappen, maar met hetzelfde resultaat?!

We zijn voor de gek gehouden; de stap “delen door 2” eindigt altijd op 1!

Meer wiskundig zou het vinden van een formule zijn die voorspelt, vanuit een willekeurig getal, hoeveel stappen er nodig zijn om op 1 uit te komen. Dus:

We hebben een natuurlijk getal N1 en het proces: indien N is even deel N door 2 en indien N is oneven tel er een bij op (N + 1) en deel dan door 2. Hoeveel iteraties zijn er nodig voordat de uitkomst 1 is?

Wie?


1 Een natuurlijk getal is een getal dat het resultaat is van een telling van een eindig aantal dingen, dus een van de getallen

{\displaystyle 0,1,2,3,4,5,\ldots }

De verzameling natuurlijke getallen wordt aangegeven met het symbool N. Er is geen overeenstemming of het getal 0 bij de natuurlijke getallen hoort. In de traditionele definitie beginnen de natuurlijke getallen bij 1 – van daaraf begint men immers te tellen. Vanaf de negentiende eeuw ziet men de definitie opduiken die 0 wel tot de natuurlijke getallen rekent. In de wiskunde wordt tegenwoordig vrij algemeen het getal 0 tot de natuurlijke getallen gerekend. 

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *