De voorspellingen van Baba Vanga

Wie was Baba Vanga?

Baba Vanga was de bijnaam van Vangeliya Pandeva Gushterova. Ze werd geboren op 31 januari 1911, in Strumica (toen onderdeel van het Ottomaanse Rijk, nu in Bulgarije) en overleed op 11 augustus 1996, in Sofia, Bulgarije. Door haar voorspellingen werd ze “De Nostradamus van de Balkan” genoemd.

Ze was een blinde Bulgaarse vrouw die bekendstond als helderziende, genezeres en profetes. Haar faam verspreidde zich eerst en vooral in Bulgarije, Noord-Macedonië en Rusland, en later wereldwijd.

Haar blindheid en het ontstaan van haar reputatie

Volgens het verhaal verloor Vanga haar gezichtsvermogen rond haar 12^e levensjaar na een zware storm waarbij ze werd meegesleurd en zand in haar ogen kreeg. Daarna begon zij visioenen te krijgen, dingen te “weten” over mensen die ze ontmoette en voorspellingen te doen over ziekte, dood en lot.

Of dit verhaal historisch exact klopt, is onzeker, want het is grotendeels gebaseerd op mondelinge overlevering. Zelf heeft ze niets opgeschreven (ze was naast blind ook analfabeet). Er bestaan ook geen originele manuscripten of opnamen met concrete voorspellingen. Alles wat we weten komt via:

familieleden,
bezoekers,
journalisten,
latere publicaties.

En dat maakt verificatie problematisch.

Haar rol in de samenleving

Tijdens het communistische tijdperk in Bulgarije werd ze getolereerd en deels gesteund door de staat en werd haar huis in Rupite een bedevaartsoord. Daar ontving ze zowel gewone burgers als politici, militairen en partijfunctionarissen via een semi-officiële structuur.

Wat waren haar bekendste uitgekomen voorspellingen?

De onderstaande voorspellingen worden, weliswaar achteraf, aan haar toegeschreven:

De dood van Stalin
De ramp in Tsjernobyl
De aanslagen van 11 september 2001
De dood van prinses Diana
De opkomst van Islamitisch terrorisme
Wereldwijde pandemieën

Typische formuleringen

De aan haar toegeschreven uitspraken zijn vaak vaag, metaforisch, of symbolisch. Bijvoorbeeld haar uitspraak “Horror, horror! De Amerikaanse broeders zullen vallen na aangevallen te zijn door stalen vogels.” wordt gezien als de voorspelling van de aanslagen van 11 september 2001.

Het is duidelijk dat dergelijke taal zich uitstekend leent voor retrospectieve interpretatie.

Welke voorspellingen kwamen níét uit?

Er zijn ook voorspellingen genoteerd die niet uitkwamen, zoals:

Wereldvrede tegen het jaar 2000
Contact met buitenaardse beschavingen
Het einde van Europa zoals we het kennen vóór 2020
Extreem precieze toekomstige jaartallen (vaak fout)

Maar daar wordt minder over gesproken en ze verdwijnen dan ook snel uit de populaire lijstjes.

Hoe deed ze het; wat waren de mechanismen achter haar “succes”?

Bij voorspellingen worden vaak dezelfde mechanismen gebruikt. Ook door Vanga, zoals:

– Cold reading

Dit is een psychologische techniek waarbij:

algemene uitspraken worden gedaan,
de gesprekspartner zelf betekenis invult,
reacties worden gebruikt om bij te sturen.

– Confirmation bias

Mensen onthouden treffers, maar vergeten missers.

– Post-hoc toeschrijvingen

Haar uitspraken worden achteraf aangescherpt en aan haar toegeschreven zonder bron.

Baba Vanga vs. Nostradamus

Het is niet vreemd dat Baba Vanga werd vergeleken met Nostradamus; maar er waren verschillen:

Baba Vanga	Nostradamus
Mondeling	Geschreven
Geen primaire bronnen	Originele teksten
Lokale invloed	Europese elite
20e eeuw	16e eeuw
Folklore	Renaissance-astrologie

De overeenkomsten waren dat beiden vage taal en symboliek hanteerden. En een andere overeenkomst is de herinterpretatie van hun uitspraken door latere generaties.

Wat voorspelde ze voor 2026 en de verdere toekomst?

Het is natuurlijk interessant om te kijken of ze ook zaken heeft voorspeld voor 2026 en later. Maar we moeten ons realiseren dat er geen officieel chronologisch overzicht bestaat dat zij zelf heeft opgesteld en dat jaartallen vrijwel altijd:

door anderen zijn ingevuld,
achteraf zijn gestructureerd,
of afkomstig zijn uit populaire media en internetlijsten.

Maar, desalniettemin: