De school waar Alexander de Grote (356 v.Chr.-323 v.Chr.) meer dan 2300 jaar geleden door Aristoteles werd opgeleid, is ontdekt in de oude Macedonische stad Mieza, nu in Noord-Griekenland, aldus het Griekse Ministerie van Cultuur in een verklaring.
Archeologen hebben volgens de verklaring een gebouwencomplex opgegraven met daarin
- twee feestzalen,
- een sportarena,
- een stadion,
- een overdekte veranda en
- een collegezaal met stenen bureaus.
Mozaïsche vloeren en zuilen sierden het complex. De feestzalen hadden sokkels verhoogd waar oorspronkelijk bijna een dozijn banken zouden zijn geplaatst.
De decoratie en architectuur van de school zijn vergelijkbaar met die van het Macedonische koninklijke paleis in Aigai (het huidige Vergina in Noord-Griekenland), waar Filips II en zijn zoon Alexander de Grote woonden, aldus de verklaring.
Onder de bouwruïnes, die dateren uit de vierde eeuw voor Christus, ontdekten archeologen munten, keramiek en vier stylussen die leerlingen uit de oudheid gebruikten om te schrijven, wat aanwijzingen gaf over wie daar mogelijk onderwijs had genoten.
(Grieks Ministerie van Cultuur)
Alexander de Grote en Aristoteles
Alexander de Grote kreeg zijn opleiding op een school in Mieza waar Aristoteles lesgaf, schreef Plutarchus (die leefde van circa 50 tot 120 n.Chr.) in zijn biografie ‘Het leven van Alexander‘ Daarom gelooft Angeliki Kottaridi, een archeoloog en emerita-directeur oudheden bij het Griekse Ministerie van Cultuur, die de opgravingen op de locatie leidt, dat het gebouwencomplex precies de school is waar Alexander de Grote studeerde.
Volgens Plutarchus liet Filips II deze school bouwen “voor de opvoeding van zijn zoon Alexander en de kinderen van de nobele Macedoniërs“, vertelde Kottaridi. Scholen in de oude Griekse wereld, “gymnasia” genoemd, leerden studenten allerlei vakken en trainden ze ook fysiek.
De ontdekking van de school was een beetje indirect, zei Kottaridi. “Een paar jaar geleden identificeerde ik de oude overblijfselen naast het oude theater van Mieza“, zei ze, en haar team begon in 2024 met het opgraven van het gebouwencomplex. Maar er waren al twintig jaar eerder opgravingen van het complex gedaan, legde ze uit, toen vlakbij een monument werd gevonden gewijd aan de nimfen.
“Ik ben het ermee eens dat al het bewijs suggereert dat dit de school is die Philip aan Aristoteles heeft gegeven om de jonge Alexander en zijn medestudenten bijles te geven“, vertelde Jeanne Reames, directeur van het Ancient Mediterranean Studies-programma aan de Universiteit van Nebraska in Omaha. Reames hoopt dat er meer informatie zal worden vrijgegeven en dat de ontdekking “meer licht zal werpen op het eliteonderwijs in Macedonië in de tweede helft van de 4e eeuw voor Christus“.
Stylus van Alexander?
Graham Wrightson, hoogleraar geschiedenis aan de South Dakota State University, vertelde dat “Alexander daar studeerde onder Aristoteles, dus het is spannend om juist de schoollokalen op te graven waar zijn leraar zijn vormingsjaren vormgaf.” De ontdekking van ‘vier instrumenten voor het schrijven’ stelt ons in staat te dromen dat er één van Alexander was, zei Wrightston. “Toch stelt het ons in staat onszelf in de schoenen van de jonge Alexander te verplaatsen en meer te begrijpen hoe hij de beroemde veroveraar werd.“
Het is niet verrassend dat de school zo weelderig was, gezien de grote rijkdom van Filips II, vertelde Elizabeth Baynham, hoofddocent aan de Universiteit van Newcastle in Australië.
Vluchtroute
Politieke moorden waren in die tijd niet ongehoord. Tijdens het Romeinse Rijk, dat ontstond na de dood van Alexander, werd bijvoorbeeld ongeveer 20% van de 82 keizers van Rome tijdens hun ambtsperiode vermoord. Veiligheid kan dus een rol hebben gespeeld in de locatie van de school. De afstand van de school tot de oude hoofdstad van Macedonië, Pella, (ongeveer 43 kilometer), was “ver genoeg weg om Alexander mogelijk een kans te geven om te ontsnappen als zijn vader werd vermoord“, zei Baynham.
Het onderwijs dat Alexander en zijn schoolgenoten van Aristoteles kregen, zou uitstekend zijn geweest, zei Baynham. “Alexander —, die in alle opzichten zeer intelligent was —, werd onderwezen door een van de beste geesten van de antieke wereld in termen van bereik en inzicht. Aristoteles zou pas begin veertig zijn geweest.”
Maar er is meer archeologische informatie van de site nodig, vertelde historicus Miltiades Hatzopoulos. Hoewel dit waarschijnlijk de school is waar Alexander les kreeg, “heeft de vinder interviews gegeven, maar nog geen artikel gepubliceerd met de relevante getuigenissen“, zei Hatzopoulos.