Einstein, Spinoza en God

Baruch de Spinoza was een Nederlandse filosoof die samen met Descartes werd beschouwd als een van de grote rationalisten van de 17e-eeuwse filosofie. Wat waren Spinoza's denkbeelden over God?
Filosofie is iets waar ik pas op veel latere leeftijd in geinteresseerd ben geraakt, als bijprodukt van mijn interesse in wis- en natuurkunde en kosmologie.

Baruch de Spinoza was een Nederlandse filosoof die samen met Descartes werd beschouwd als een van de grote rationalisten van de 17e-eeuwse filosofie. Wat waren Spinoza's denkbeelden over God?

Gezien wat er de afgelopen jaren over desinformatie aan het licht is gekomen, wordt het steeds duidelijker dat de huidige vangrails – zowel overheidsregels als het interne beleid van de bedrijven – niet voldoende zijn om de problemen aan te pakken die de informatieomgeving teisteren.

Kant stelde voor dat er een realiteit bestaat die verder gaat dan de menselijke perceptie.

Baruch (Benedict) de Spinoza was een prominente filosoof uit de 17e eeuw die een uniek en controversieel begrip van God en het universum ontwikkelde.

Volgens Wittgensteins taalfilosofie bepaalt taal in belangrijke mate de manier waarop we denken en de wereld om ons heen begrijpen. Hij geloofde dat taal niet alleen een hulpmiddel is om reeds bestaande gedachten uit te drukken, maar dat het eerder onze gedachten zelf actief beïnvloedt en construeert.

Marquard vraagt zich af: wat kan de filosofie? En wat kan je ermee doen? Welke competenties heeft de filosoof? Zijn antwoord klinkt weinig bemoedigend: filosofie is de competentie om incompetentie te compenseren.

Als we zijn brief aan Gutkind afgaan, blijkt Einstein een atheïst te zijn. Maar lees Einstein op andere plaatsen en je ziet dat hij direct verklaart dat hij er niet één is. ‘Ik ben geen atheïst’, zei hij in een interview uit 1930. ‘Ik weet niet of ik mezelf als pantheïst kan omschrijven. Het betrokken probleem is te groot voor onze beperkte geest.”

De beroemde kat-hond experimenten waren onderdeel van een naoorlogse zoektocht naar de wortels van autoritarisme en vooroordelen. Wat Frenkel-Brunswik met haar experiment ontdekte, was een sleutelkenmerk van de gesloten geest: intolerantie voor onzekerheid.

Het Israëlisch-Palestijnse conflict is een eeuwigdurende, diepgewortelde problematische kwestie die de loutere geopolitiek overstijgt. Het is een strijd tussen verhalen, een strijd waarin verhalen en percepties evenveel macht uitoefenen als fysieke krachten. In deze ingewikkelde strijd komt desinformatie naar voren als een krachtig wapen dat vakkundig wordt gehanteerd door mensen met kwade bedoelingen.

Filosofen zijn altijd bezig geweest met de vraag hoe ze het beste kunnen filosoferen. In het oude Griekenland werd filosofie vaak buitenshuis beoefend, op openbare locaties zoals het Lyceum, terwijl filosofische werken vaak in dialoogvorm werden geschreven.